Việc đưa công nghệ về đồng ruộng đang giúp nông dân Quảng Ngãi giảm chi phí, nâng năng suất và chủ động hơn trong sản xuất, thay đổi cách làm nông nghiệp theo hướng thích ứng thị trường…

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, thời gian qua, ngành nông nghiệp địa phương đã tích cực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xem là hướng đi then chốt nhằm hiện đại hóa sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng.

NÔNG NGHIỆP SỐ MỞ RỘNG ĐẦU RA CHO NÔNG SẢN

Đến nay, Quảng Ngãi đã cơ bản hoàn thành việc ứng dụng công nghệ canh tác thông minh và nông nghiệp chính xác, từng bước hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực trồng trọt. Tỉnh đã công nhận hai vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, gồm vùng rau hoa xứ lạnh Măng Đen và vùng cà phê Đăk Hà, tạo tiền đề quan trọng để thu hút đầu tư, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Song song với đó, Quảng Ngãi đã thu hút 20 dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với tổng vốn đăng ký 3.553 tỷ đồng. Nhiều dự án tập trung vào chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch và ứng dụng máy móc hiện đại, góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản. Toàn tỉnh cũng đã hình thành mới 13 nhà máy, cơ sở chế biến sản phẩm nông nghiệp, nâng tổng số lên 37 cơ sở chế biến đang hoạt động.

Tín hiệu tích cực của nông nghiệp số bắt đầu rõ nét từ khi Quảng Ngãi ban hành kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2023 – 2025. Kinh tế số trong nông nghiệp được chú trọng, đặc biệt là hoạt động quảng bá, tiêu thụ sản phẩm thông qua các nền tảng trực tuyến. Hiện nay, hơn 500 sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của tỉnh đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử, từng bước tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Chính quyền xã Tu Mơ Rông (Quảng Ngãi) thành lập tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ đồng bào Xơ Đăng livestream bán nông sản để tăng thu nhập, ổn định cuộc sống

Nhiều loại nông sản quen thuộc như gạo, bột mì, cá bống… khi được chế biến sâu bằng dây chuyền công nghệ cao đã trở thành những sản phẩm mới, có giá trị cao gấp nhiều lần so với nguyên liệu thô. Việc đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, mà còn là điều kiện quan trọng để các sản phẩm đạt chuẩn OCOP, đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện nay.

Ở khu vực phía Tây Quảng Ngãi, nông nghiệp công nghệ cao đang dần trở thành hướng phát triển đột phá. Khoảng 17.000 ha cây trồng đã được áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, từ tưới tiết kiệm nước, bón phân tự động đến quản lý sâu bệnh bằng công nghệ. Nhiều mô hình sản xuất cho thấy hiệu quả rõ rệt, vừa giảm chi phí, vừa nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.

Điển hình như mô hình trồng sầu riêng của ông Nguyễn Duy Lơ, trú tại thôn Đăk Tang, xã Rờ Kơi. Mới đây, ông Lơ thu hoạch hơn 200 cây sầu riêng cho trái vụ đầu mùa. Dù giá sầu riêng năm nay có thấp hơn so với vụ trước, song đầu ra vẫn khá ổn định nhờ đa dạng kênh tiêu thụ. Ngoài bán cho thương lái thu mua tại vườn, ông còn chủ động bán hàng trực tuyến thông qua các nền tảng mạng xã hội.

“Chúng tôi bán theo nhiều hình thức. Thương lái thì vào vườn cắt trực tiếp, còn một số cây sầu riêng đặc sản tôi bán trên Facebook, Zalo. Khách hàng ở Quảng Ninh, Hà Nội, Hải Phòng và nhiều địa phương khác đều đặt mua, chúng tôi đóng hàng gửi tận nơi nên việc tiêu thụ rất thuận lợi”, ông Lơ chia sẻ.

Theo ngành nông nghiệp tỉnh, ngày càng có nhiều nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp mạnh dạn ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh nông sản. Việc xây dựng và đồng bộ hóa hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp, ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc đang được chú trọng, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm đặc trưng của cả khu vực phía Tây và phía Đông Quảng Ngãi.

Ông Lý Đình Quân, Tổng Giám đốc Trung tâm Ươm tạo khởi nghiệp Sông Hàn, nhận định: “Chuyển đổi số giúp kết nối các nguồn lực, tạo sự liên thông và đồng bộ. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là yếu tố con người. Trong nông nghiệp, khó nhất không phải công nghệ mà là cách làm. Quan trọng nhất là giúp nông dân bán được hàng, giới thiệu được nông sản địa phương. Khi được đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến, livestream, hợp tác liên kết, năng lực số của nông dân và doanh nghiệp sẽ từng bước được nâng cao”.

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT

Cùng với chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến, tưới tiết kiệm nước đang được người dân Quảng Ngãi quan tâm đầu tư trong những năm gần đây. Thực tế cho thấy, các mô hình này mang lại hiệu quả rõ rệt, đặc biệt đối với cây trồng lâu năm và các vùng thường xuyên chịu tác động của biến đổi khí hậu.

Việc ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến, tưới tiết kiệm nước đang được người dân Quảng Ngãi quan tâm đầu tư trong những năm gần đây. Ảnh: Thu Hiền

Năm 2017, ông Nguyễn Văn Thanh ở thôn 4, xã Kon Braih đầu tư trồng 4 ha sầu riêng với 800 cây giống Monthon. Trước đây, việc tưới nước thủ công khiến ông tốn nhiều công sức, lượng nước tưới lớn và dễ gây thất thoát phân bón. Đến năm 2021, ông quyết định đầu tư gần 300 triệu đồng lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm cho toàn bộ vườn cây.

Theo ông Thanh, hệ thống tưới được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây sầu riêng, bảo đảm cung cấp đủ nước trong thời điểm nắng nóng, cây trưởng thành và nuôi trái. Ngoài duy trì độ ẩm, hệ thống còn giúp đưa phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến từng gốc cây. “Ưu điểm là nước và phân được phân bố đều, cây hấp thụ tốt dinh dưỡng, hạn chế sâu bệnh. Nhờ đó, vườn sầu riêng luôn đạt năng suất cao, trái đẹp, chất lượng ổn định”, ông Thanh cho biết.

Tương tự, ông Phạm Quang Chiến ở thôn Đăk Tô 7, xã Đăk Tô đã áp dụng hệ thống tưới phun mưa cho 1 ha rau màu. Năm 2020, ông đầu tư khoảng 10 triệu đồng để mua ống và béc phun. Hệ thống vận hành đơn giản, chỉ cần bật cầu dao điện là nước được tưới đều khắp vườn, giúp tiết kiệm đáng kể nước tưới và nhân công.

“Việc bón phân qua đường ống giúp giảm thất thoát, năng suất rau tăng khoảng 10 – 15% so với cách làm trước đây. Tưới đúng thời gian, đúng lượng nước nên chi phí giảm mà hiệu quả kinh tế lại cao hơn”, ông Chiến chia sẻ.

Theo Tiến sĩ Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên, ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến, tưới tiết kiệm đã và đang mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp tăng năng suất cây trồng trung bình từ 10 – 20%, giảm 20 – 30% chi phí lao động và tiết kiệm 20 – 30% lượng nước so với phương thức tưới truyền thống. Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng suy giảm do biến đổi khí hậu, đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm áp lực lên tài nguyên nước.

Tuy nhiên, việc nhân rộng các mô hình này vẫn gặp khó khăn do chi phí đầu tư ban đầu khá cao, dao động từ 30 – 40 triệu đồng mỗi ha. Do đó, ngành nông nghiệp và chính quyền các cấp được kỳ vọng sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng mô hình thí điểm, tổ chức đào tạo kỹ thuật và có cơ chế hỗ trợ phù hợp, tạo điều kiện để nông dân mạnh dạn ứng dụng công nghệ, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại và bền vững.

-Nguyễn Thuấn

Năm 2026 được xác định là năm bản lề của ngành nông nghiệp trong hành trình chinh phục mục tiêu xuất khẩu 73–74 tỷ USD. Giữa áp lực thuế quan, biến đổi khí hậu và yêu cầu xanh hóa ngày càng khắt khe, ngành đang chuyển mạnh từ xuất khẩu “nguyên liệu” sang “sản phẩm có tiêu chuẩn, có câu chuyện”, tạo bứt phá về giá trị và vị thế trên thị trường quốc tế.

Thứ trưởng cho biết về những kết quả cụ thể mà ngành Nông nghiệp và Môi trường đã đạt được trong năm 2025?

Năm 2025 là một năm đặc biệt khó khăn đối với ngành nông nghiệp trong bối cảnh quốc tế có xung đột vũ trang, căng thẳng thương mại gia tăng, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe; trong nước chịu tác động nặng nề của thiên tai và thời tiết cực đoan. Thiệt hại do thiên tai năm 2025 lên tới 100,9 nghìn tỷ đồng, riêng thủy sản bị ảnh hưởng khoảng 1.500 ha, chăn nuôi chịu tác động kép của dịch bệnh và giá cả, trồng trọt cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương Đảng, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động, linh hoạt, đồng bộ trong điều hành, giữ ổn định sản xuất và bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Kết quả, toàn ngành hoàn thành và vượt 9/9 chỉ tiêu Chính phủ giao; tăng trưởng đạt 3,78%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,09 tỷ USD; xuất siêu đạt 20,72 tỷ USD; tỷ lệ giải ngân đầu tư công ngành nông, lâm, ngư nghiệp đạt 98,5%. Về sản xuất, lúa gạo đạt 43,57 triệu tấn; chăn nuôi đạt 8,67 triệu tấn thịt hơi, 21,4 tỷ quả trứng, 1,3 triệu tấn sữa; thủy sản đạt 9,95 triệu tấn; lâm nghiệp đạt khoảng 34 triệu m3 gỗ thu hoạch.

Hoạt động xuất khẩu trong năm 2025 gặp nhiều biến động. Quý 1/2025 bị ảnh hưởng do Trung Quốc siết chặt kiểm nghiệm cadimi và Rhodamine B, khiến xuất khẩu rau quả, đặc biệt là sầu riêng, bị gián đoạn. Quý 2, Hoa Kỳ áp thuế đối ứng lên hàng hóa nhập khẩu, tạo thêm áp lực lớn. Sang đến quý 4, trong thời gian mưa bão, việc vận chuyển nông sản lên cửa khẩu bị ùn ứ, ách tắc. Tháng 11/2025 kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt khoảng 5,85–5,9 tỷ USD, sang tháng 12/2025 tăng lên 6,21 tỷ USD. Lúc đó, dự báo cả năm chỉ khoảng 69 tỷ USD, nhưng cuối cùng chúng ta đã vượt mốc hơn 70 tỷ USD.

Xuất khẩu nông sản năm 2025 đã cán đích vượt dự báo. Để có được kết quả ấn tượng này, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện giải pháp cụ thể nào?

Năm 2025, trong bối cảnh áp lực thuế quan gia tăng tại thị trường Hoa Kỳ và việc Philippines (thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam) tạm dừng nhập khẩu trong nhiều tháng, cộng đồng doanh nghiệp nông, lâm, thủy sản đã chủ động xoay trục thị trường, khai mở các thị trường mới để duy trì tăng trưởng.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu có sự dịch chuyển rõ nét. Trung Quốc vươn lên trở thành thị trường lớn nhất với thị phần 22,3%, Hoa Kỳ đứng thứ hai với 20,6%, Nhật Bản đứng thứ ba với 7,1%. So với năm 2024, giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 15,9%, sang Nhật Bản tăng 20,5%, sang Hoa Kỳ tăng 5,4%. Bên cạnh các thị trường truyền thống, xuất khẩu sang châu Âu và châu Phi tăng trưởng tích cực; Trung Đông, châu Á và các thị trường ngách tiếp tục được xác định là dư địa quan trọng.

Công tác mở cửa thị trường được triển khai quyết liệt. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó biến động thuế quan, xử lý sự cố an toàn thực phẩm, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và thúc đẩy mở rộng thị trường. Năm 2025, Bộ đã tiếp và làm việc với nhiều đoàn thanh tra quốc tế, ký kết các công thư, biên bản ghi nhớ và bổ sung danh sách cơ sở đủ điều kiện xuất khẩu.

Đối với thị trường Trung Quốc, Bộ đã ký nghị định thư cho nhiều mặt hàng như: chuối, dưa hấu, măng cụt, dừa tươi, sầu riêng tươi và đông lạnh, thạch đen, khoai lang; cấp phép cho sữa và sản phẩm sữa, tổ yến, cá sấu nuôi, lông vũ, da trăn, sừng trâu bò; công nhận hàng trăm cơ sở và nhiều chủng loại thủy sản.

Với Hoa Kỳ, nhiều loại trái cây nhiệt đới, mật ong và sản phẩm từ mật ong, cùng hàng chục cơ sở thủy sản đã được cấp phép. Nhật Bản và Hàn Quốc mở cửa thêm cho trái cây, thịt gà chế biến, trứng và sản phẩm trứng; EU và Anh cho phép nhập khẩu mật ong; Úc, New Zealand và ASEAN tiếp tục mở rộng danh mục tiếp nhận.

Song song với mở rộng thị trường, Bộ tập trung thúc đẩy chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp lớn tiếp tục mở rộng đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao và chế biến như: Nafoods, TH, Dabaco, Masan, Lavifood, Đồng Giao, Biển Đông,… góp phần nâng cao chất lượng, mẫu mã và đa dạng hóa sản phẩm. Đến nay, cả nước có gần 8.000 cơ sở chế biến quy mô công nghiệp gắn với xuất khẩu và khoảng 22.000 cơ sở nhỏ phục vụ nội địa; tổng công suất thiết kế đạt trên 160 triệu tấn nguyên liệu mỗi năm, công suất thực tế đạt khoảng 120-130 triệu tấn. Tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu tăng từ khoảng 20% năm 2020 lên trên 30% năm 2025.

Thưa Thứ trưởng, để giúp nông sản Việt vượt qua những rào cản kỹ thuật khắt khe từ các thị trường quốc tế, công tác quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản đã có những thay đổi đột phá gì trong triển khai thực hiện?

Năm qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nông sản, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, đồng thời tăng cường tham gia bền vững vào chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu. Đến nay, cả nước đã cấp 9.336 mã số vùng trồng và 1.379 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu đối với các mặt hàng quả tươi chủ lực như: thanh long, xoài, vú sữa, chuối, bưởi, chanh leo, nhãn, vải, ớt, thạch đen,… góp phần nâng cao tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của các thị trường nhập khẩu.

Chương trình giám sát an toàn thực phẩm tiếp tục được triển khai thường xuyên; các đoàn kiểm tra đột xuất được tổ chức trên phạm vi cả nước đối với cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh nông, lâm, thủy sản và vật tư nông nghiệp, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định pháp luật.

Song song đó, các chương trình phát triển nông nghiệp sạch, hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, kiểm soát an toàn thực phẩm ngay từ đầu vào và liên kết sản xuất – tiêu thụ được đẩy mạnh, góp phần hình thành các chuỗi giá trị nông sản an toàn, chất lượng phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Xin ông cho biết những giải pháp cụ thể để thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026?

Năm 2026 được xác định là năm bản lề trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026-2030, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73–74 tỷ USD, tiếp tục kiên định định hướng mở cửa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu hiệu quả và bền vững.

Dù phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến động thương mại, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp vẫn tự tin bứt phá nhờ nền tảng vững chắc sau hơn 40 năm đổi mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai chuỗi giải pháp đồng bộ theo trục chiến lược “vùng nguyên liệu - tiêu chuẩn - chế biến - logistics - thị trường”.

Trọng tâm là chuẩn hóa các vùng nguyên liệu theo nhu cầu thực tế, mở rộng mã số vùng trồng và ao nuôi, đồng thời áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn GAP hay sản xuất hữu cơ nhằm đảm bảo truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Ngành cũng đẩy mạnh chuyển đổi từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu, ưu tiên đầu tư công nghệ bảo quản hiện đại và tận dụng phụ phẩm để tạo ra các chuỗi giá trị mới như vật liệu sinh học hay chiết xuất.

Trong lĩnh vực logistics, việc phát triển hệ thống kho lạnh và tối ưu hóa quy trình số tại các trung tâm logistics vùng sẽ giúp giảm chi phí, tăng giá trị gia tăng và rút ngắn thời gian thông quan. Song song đó, năng lực tiếp cận thị trường sẽ được nâng cao thông qua đàm phán tháo gỡ rào cản kỹ thuật và xây dựng thương hiệu theo phân khúc, chuyển mạnh từ xuất khẩu “nguyên liệu” sang “sản phẩm có tiêu chuẩn và câu chuyện”.

Đặc biệt, chuyển đổi xanh, đo lường giảm dấu chân carbon và phát triển kinh tế tuần hoàn được xác định là điều kiện tiên quyết để nông sản Việt Nam thâm nhập sâu vào các chuỗi bán lẻ cao cấp, hướng tới sự phát triển hiệu quả và bền vững.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 3-2026 phát hành ngày 19/1/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-3-2026.html

-

Ở cấp độ Tuyệt mật, thông tin bí mật nhà nước bao gồm các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt, hoặc các chương trình quốc gia phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh...

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 137/QĐ-TTg về việc ban hành Danh mục bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Ở cấp độ Tuyệt mật, thông tin bao gồm các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt, hoặc các chương trình quốc gia phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh. Những thông tin này có ý nghĩa quyết định đến khả năng tác chiến phòng thủ và bảo vệ Tổ quốc.

Các tài liệu liên quan bao gồm chương trình, thuyết minh, báo cáo tiến độ, báo cáo tổng hợp, báo cáo kết quả, sản phẩm, báo cáo thẩm định, quyết định phê duyệt, hợp đồng giao nhiệm vụ và các văn bản khác liên quan đến quá trình xây dựng, phê duyệt, tổ chức triển khai, đánh giá kết quả và hiệu quả.

Cấp độ Tối mật bao gồm thông tin về các nhiệm vụ và chương trình có tác động trực tiếp đến quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia, ngoại trừ những nội dung thuộc cấp độ Tuyệt mật. Các tài liệu tương tự như ở cấp độ Tuyệt mật cũng được bảo vệ ở cấp độ này.

Cấp độ Mật bao gồm báo cáo, tờ trình, văn bản xin ý kiến về chủ trương, chính sách mới liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ quốc phòng, an ninh. Ngoài ra, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình phối hợp hoạt động giữa Bộ Khoa học và Công nghệ với Bộ Quốc phòng và Bộ Công an cũng thuộc cấp độ này.

Thông tin về nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, chương trình của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có nội dung về quốc phòng, an ninh, chủ quyền lãnh thổ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc, kinh tế - xã hội, y tế đặc biệt quan trọng ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia dân tộc cũng được bảo vệ.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (19/01/2026) và thay thế Quyết định số 1294/QĐ-TTg ngày 24/8/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành danh mục bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ và khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 1 Quyết định số 2238/QĐ-TTg ngày 29/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bí mật nhà nước trong lĩnh vực thông tin và truyền thông.

-Hạ Chi

Token hóa tài sản thực đang mở ra kỳ vọng mới cho thị trường tài chính Việt Nam, từ việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn, cải thiện tính minh bạch đến thu hút nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, qua góc nhìn của các chuyên gia tài chính, công nghệ và chính sách, token hóa không phải là “đường tắt” cho huy động vốn hay đổi mới tài chính. Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, các chuyên gia nhấn mạnh để tránh rủi ro thanh khoản ảo, đầu cơ và xói mòn niềm tin thị trường, token hóa tài sản thực cần được triển khai thận trọng, dựa trên khung pháp lý rõ ràng, hạ tầng đáng tin cậy và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

“Token hóa tài sản thực (Real World Assets – RWA) không nên được nhìn nhận đơn thuần như một “lớp tài sản số” mới, mà là một hạ tầng tài chính giúp thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả và có khả năng mở rộng tốt hơn.

Tại Việt Nam, nhu cầu vốn cho các tài sản truyền thống như bất động sản, hạ tầng, năng lượng, sản xuất hay tín dụng tư nhân là rất lớn. Trong khi đó, các kênh dẫn vốn hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt đối với những dự án có quy mô vừa và dài hạn. Trong bối cảnh đó, token hóa – nếu được triển khai đúng cách – có thể góp phần giải quyết bài toán phân mảnh vốn, mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư, không chỉ trong nước mà cả quốc tế.

Những lĩnh vực được đánh giá phù hợp nhất cho token hóa trong giai đoạn đầu, bao gồm bất động sản tạo dòng tiền ổn định như khu công nghiệp, logistics và hạ tầng; tín dụng tư nhân và tài trợ chuỗi cung ứng – nơi nhu cầu vốn lớn nhưng thiếu kênh dẫn vốn hiệu quả; tài chính xanh và hạ tầng năng lượng, gắn với tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị) và nhu cầu của nhà đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, token không tự tạo ra giá trị mới, mà chỉ là công cụ giúp đóng gói, tiêu chuẩn hóa và phân phối quyền sở hữu tài sản hiệu quả hơn. Nếu tài sản cơ sở có chất lượng kém, khung pháp lý chưa rõ ràng hoặc dòng tiền thiếu bền vững, thì việc token hóa không những không cải thiện được giá trị, mà còn có thể khiến rủi ro lan truyền nhanh hơn.

Theo quan điểm của tôi, token hóa an toàn phải đi theo hướng ưu tiên quy chuẩn pháp luật, phân lớp tài sản, chứ không phải ưu tiên yếu tố công nghệ.

Trước hết, tài sản cơ sở cần được đặt trong một cấu trúc pháp lý minh bạch, chẳng hạn như pháp nhân chuyên biệt – công ty được thành lập riêng để nắm giữ và quản lý tài sản (SPV), hoặc các quỹ tín thác, quỹ đầu tư đã được cấp phép. Khi đó, token đại diện cho quyền sở hữu hoặc quyền hưởng lợi kinh tế hợp pháp, thay vì chỉ là một tài sản số mang tính khái niệm.

Thứ hai, cần phân biệt rõ token hóa là số hóa quyền sở hữu, không đồng nghĩa với việc được tự do giao dịch trên thị trường thứ cấp chưa được kiểm soát. Việc chuyển nhượng token vẫn cần tuân thủ các quy định về phân loại nhà đầu tư đủ điều kiện, xác minh danh tính, phòng chống rửa tiền, giới hạn giao dịch và nghĩa vụ công bố thông tin – tương tự như các chuẩn mực của thị trường tài chính truyền thống.

Thứ ba, blockchain nên được sử dụng như một lớp ghi nhận và đối soát, giúp tăng tính minh bạch và giảm rủi ro vận hành, chứ không thể thay thế vai trò của pháp luật, cơ quan quản lý hay các định chế trung gian tài chính.

Token hóa có thể tạo ra cơ hội mới, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro về thanh khoản ảo và đòn bẩy tài chính. Đây là một mối lo rất thực tế, đặc biệt với các thị trường đang phát triển như Việt Nam. Token hóa có thể tạo cảm giác “thanh khoản cao”, nhưng trên thực tế thanh khoản chỉ bền vững khi có dòng tiền thật và nhu cầu thật.

Đối với các quỹ đầu tư, cách tiếp cận token hóa cần dựa trên tư duy quản trị rủi ro truyền thống. Trọng tâm vẫn là đánh giá tài sản dựa trên dòng tiền, khả năng chịu đựng chu kỳ và các kịch bản bất lợi; kiểm soát chặt chẽ đòn bẩy tài chính, đặc biệt với những tài sản đã mang tính chu kỳ cao; đồng thời minh bạch với nhà đầu tư về thời gian nắm giữ, khả năng thoái vốn và các rủi ro liên quan đến thanh khoản. Chính vì thế, trong 3–5 năm tới, tôi chưa đặt kỳ vọng token hóa sẽ bùng nổ đại trà, mà sẽ phát triển theo hướng chọn lọc, có kiểm soát, gắn với các sandbox pháp lý và định chế tài chính uy tín”.

“Trước hết, cần hiểu đúng bản chất của khái niệm token hóa tài sản thực. Bản chất của token hóa là việc chứng nhận quyền tham gia hoặc quyền sở hữu đối với một tài sản nào đó thông qua việc chia nhỏ tài sản thành nhiều phần. Ví dụ điển hình là khi nhà đầu tư tham gia vào các quỹ đầu tư cổ phiếu, họ không trực tiếp nắm giữ cổ phiếu mà sở hữu chứng chỉ quỹ – một dạng “token hóa” đã tồn tại từ lâu trong tài chính truyền thống. Như vậy, token hóa chính là quá trình chuẩn hóa và phân mảnh quyền đầu tư để nhiều nhà đầu tư có thể tham gia với quy mô nhỏ hơn.

Điểm khác biệt quan trọng nằm ở việc công nghệ blockchain giúp quá trình token hóa được triển khai ở một cấp độ mới: nhanh hơn, rẻ hơn, hiệu quả hơn và với quy mô lớn hơn. Nhờ blockchain, token hóa không chỉ áp dụng cho các tài sản tài chính truyền thống như cổ phiếu hay trái phiếu, mà còn có thể mở rộng sang nhiều loại tài sản khác như trái phiếu chính phủ, bất động sản và các tài sản thực khác.

Công nghệ này cho phép chia nhỏ quyền sở hữu một cách linh hoạt, đồng thời hỗ trợ việc quản lý, theo dõi và xác thực thông tin tài sản một cách minh bạch, khó bị thay đổi. Đây chính là cơ hội lớn để thị trường tài chính Việt Nam phát triển sâu hơn, đa dạng hơn và tiếp cận được nhiều đối tượng nhà đầu tư hơn.

Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những rủi ro và thách thức không nhỏ, trong đó thách thức lớn nhất nằm ở vấn đề pháp lý. Khi tài sản được chia nhỏ và quyền sở hữu được thể hiện thông qua các token, câu hỏi đặt ra là: Quyền sở hữu thực sự được xác lập như thế nào, việc chuyển nhượng quyền sở hữu ra sao và ai là người chịu trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư?

Để dễ hình dung, có thể so sánh với mô hình chứng chỉ quỹ: nhà đầu tư sở hữu chứng chỉ quỹ, trong khi công ty quản lý quỹ là đơn vị trực tiếp nắm giữ cổ phiếu. Hai lớp sở hữu này được tách bạch rõ ràng và được bảo vệ bởi khung pháp lý, cùng với vai trò của ngân hàng lưu ký và ngân hàng giám sát nhằm kiểm soát tài sản và dòng tiền. Với token hóa tài sản thực, một cơ chế tương tự là điều bắt buộc, đòi hỏi khung pháp lý rõ ràng để phân định giữa quyền sở hữu token và quyền sở hữu tài sản gốc, cũng như đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người nắm giữ token.

Trên thế giới, token hóa tài sản thực đang phát triển với tốc độ rất nhanh. Nhờ blockchain, các tài sản được phân mảnh nhưng vẫn được kiểm soát minh bạch trên một hệ thống phi tập trung, nơi dữ liệu gần như không thể bị sửa đổi. Xu hướng này đã thu hút lượng lớn tài sản được token hóa và giao dịch trên quy mô toàn cầu, cho thấy đây không chỉ là một trào lưu công nghệ mà đang dần trở thành một cấu phần mới của thị trường tài chính hiện đại.

Đối với Việt Nam, trong khoảng ba năm tới, tôi cho rằng cơ hội phát triển token hóa tài sản thực là khá rõ ràng. Về mặt pháp lý, Việt Nam đã bắt đầu có những bước tiến nhất định, trong khi về công nghệ, việc xây dựng các nền tảng blockchain cấp quốc gia đang được triển khai. Với nền tảng này, trong vài năm tới, Việt Nam hoàn toàn có thể thử nghiệm và từng bước đưa các loại tài sản lên giao dịch dưới dạng token hóa, nếu có cơ chế quản lý và giám sát phù hợp.

Một vấn đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm là liệu token hóa tài sản thực có làm gia tăng nguy cơ lừa đảo hay không. Thực tế, rủi ro đối với nhà đầu tư luôn tồn tại, đặc biệt khi quyền sở hữu token và quyền sở hữu tài sản thật là hai lớp khác nhau. Nếu không có cơ chế giám sát chặt chẽ, việc phát hành token có thể không gắn với tài sản thực tương ứng. Trong tài chính truyền thống, điều này được kiểm soát thông qua hệ thống ngân hàng lưu ký và ngân hàng giám sát, đảm bảo rằng công ty quản lý quỹ thực sự nắm giữ tài sản và dòng tiền được quản lý minh bạch. Với token hóa tài sản thực trên blockchain, cần có các đơn vị lưu ký và giám sát tương tự để xác nhận rằng tài sản thật đã được lưu ký và dòng tiền được kiểm soát đúng quy định. Nếu thiếu những yếu tố này, rủi ro cho nhà đầu tư là rất lớn.

So với thị trường tài chính truyền thống như mua bán đất đai, cổ phiếu hay trái phiếu, token hóa mang lại một số khác biệt nổi bật. Ngoài việc phân nhỏ các tài sản vật lý, blockchain còn cho phép token hóa cả các tài sản phi vật lý, chẳng hạn như tác phẩm nghệ thuật, quyền sở hữu trí tuệ hay các quyền tài sản khác. Không gian giao dịch của token hóa được mở rộng trên môi trường Internet, hoạt động 24/7 với chi phí thấp, giúp tăng hiệu suất và tính thanh khoản của thị trường. Tuy nhiên, chính sự mở rộng này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về công tác quản lý và giám sát.

Một thách thức lớn tại Việt Nam hiện nay là nhận thức và kiến thức của người dân về token hóa và tài sản mã hóa vẫn còn khá mơ hồ. Tôi cho rằng điều quan trọng nhất cần khẳng định là đầu tư tài chính luôn đi kèm rủi ro và khả năng mất vốn. Do đó, khoản đầu tư đầu tiên và quan trọng nhất của mỗi nhà đầu tư phải là đầu tư vào kiến thức.

Ngày 15/1/2026, Cộng đồng Đầu tư tài sản số Việt Nam (VIDA) được thành lập với mục tiêu tạo không gian kết nối, chia sẻ tri thức và chuẩn hóa hành vi cho cộng đồng nhà đầu tư trong giai đoạn thị trường chuẩn bị bước vào vận hành chính thức. Các hoạt động chuyên môn của VIDA xoay quanh ba nhóm lĩnh vực trọng yếu của thị trường tài sản số, gồm: tài chính phi tập trung (DeFi); tài sản thực được token hóa (RWA) và stablecoin.

Nhà đầu tư cần hiểu đúng về tài sản mã hóa, về sản phẩm đầu tư và bản chất của các giao dịch mình tham gia. Cũng giống như thị trường cổ phiếu, nếu nhà đầu tư hiểu đúng doanh nghiệp, chọn đúng tài sản trong một chu kỳ tăng trưởng của nền kinh tế, họ sẽ được hưởng lợi”.

“Token hóa tài sản không phải là một sản phẩm độc lập, mà là một năng lực hỗ trợ trong một hệ sinh thái tài chính rộng lớn hơn. Với Đà Nẵng, giá trị của token hóa nằm ở định hướng phát triển đổi mới sáng tạo, tài chính số và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Nếu được triển khai đúng cách, token hóa có thể giúp nâng cao hiệu quả phát hành tài sản, tăng tính minh bạch và cải thiện thanh khoản trên thị trường thứ cấp. Tuy nhiên, điều này chỉ khả thi khi được đặt trong một khuôn khổ pháp lý, giám sát và hạ tầng thị trường đáng tin cậy. Cơ hội thực sự không nằm ở việc xây dựng hình ảnh Đà Nẵng như một “trung tâm token”, mà ở việc định vị thành phố như nơi thử nghiệm các mô hình tài chính mới một cách có trách nhiệm, để từ đó có thể nhân rộng ra toàn quốc nếu thành công.

Về việc token hóa tài sản có thể trở thành lợi thế cạnh tranh chiến lược cho Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam, câu trả lời là “có”, nhưng phải rất chọn lọc. Bản thân token hóa không phải là lợi thế cạnh tranh, niềm tin của thể chế mới là yếu tố quyết định. Token hóa chỉ có thể tạo sự khác biệt cho Việt Nam nếu được tích hợp sớm vào một khung Trung tâm Tài chính quốc tế dựa trên luật lệ rõ ràng, với các nguyên tắc minh bạch về bảo vệ nhà đầu tư, quyền tài sản và cơ chế giải quyết tranh chấp. Nếu làm tốt, token hóa có thể bổ trợ cho tài chính truyền thống, thay vì cạnh tranh hay thay thế. Ngược lại, nếu triển khai tràn lan hoặc thiếu kiểm soát, nó dễ bị nhìn nhận như một hoạt động mang tính đầu cơ hơn là chiến lược dài hạn. Trong câu chuyện này, trình tự triển khai quan trọng hơn công nghệ.

Ở giai đoạn hiện nay, tôi cho rằng ưu tiên của Việt Nam đối với token hóa tài sản nên là thử nghiệm có kiểm soát – phạm vi hẹp, giám sát chặt chẽ và có tiêu chí thoát ra (exit) rõ ràng. Mục tiêu không phải là tốc độ, mà là xây dựng niềm tin: niềm tin từ cơ quan quản lý, nhà đầu tư và các đối tác quốc tế rằng đổi mới đang được triển khai một cách thận trọng và có trách nhiệm.

Trong bức tranh đó, vai trò của Nhà nước sẽ là “tạo điều kiện một cách có kỷ luật”. Điều này đòi hỏi phải xây dựng luật chơi rõ ràng, thực thi nhất quán và để thị trường đổi mới trong những giới hạn đó. Các cơ chế quá dễ dãi sẽ làm xói mòn niềm tin, trong khi các quy định quá chặt chẽ có thể khiến dòng vốn và đổi mới dịch chuyển sang nơi khác. Mô hình Trung tâm Tài chính quốc tế được thiết kế chính là để tìm ra điểm cân bằng giữa hai thái cực này.

Từ kinh nghiệm tư vấn chính sách tại nhiều nền kinh tế mới nổi, tôi cho rằng bài học lớn nhất rút ra là không nên coi token hóa như một con đường tắt để huy động vốn. Thị trường luôn đặt niềm tin và nguồn lực vào uy tín cũng như nền tảng thể chế, chứ không chạy theo những yếu tố mới mẻ mang tính nhất thời. Những quốc gia thành công là những nước biết gắn đổi mới công nghệ với một hệ thống pháp lý vững chắc, cơ chế giám sát hiệu quả và các chuẩn mực quốc tế, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc phải chấp nhận tiến chậm hơn trong giai đoạn đầu”.

“Việt Nam là một thị trường token hóa tài sản thực (RWA) “tăng tốc có kiểm soát”. Các cơ quan quản lý thể hiện sự cởi mở rõ ràng với token hóa, nhưng chỉ trong khuôn khổ minh bạch, có cơ chế quản trị chặt chẽ, được giám sát sát sao và tách biệt khỏi hạ tầng tài chính cốt lõi hiện tại.

Trong ngắn hạn, cơ hội lớn nhất nằm ở việc hợp tác với các đơn vị phát hành trong nước và các nền tảng sẽ được cấp phép trong tương lai để thiết kế các sản phẩm RWA phù hợp với mô hình thí điểm. Những sản phẩm này nên có tài sản bảo chứng rõ ràng, hướng tới nhà đầu tư nước ngoài và được xây dựng theo chuẩn tuân thủ cấp độ tổ chức, triển khai trước trong các trung tâm tài chính quốc tế và sandbox, sau đó mới từng bước mở rộng ra thị trường trong nước.

Tôi cho rằng về mặt cơ hội, Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi vì xây dựng khung token hóa ngay từ đầu, tránh được tình trạng phân mảnh do di sản hệ thống cũ, đồng thời thiết kế một hạ tầng có khả năng liên thông và giàu dữ liệu ngay từ ngày đầu. Đây là điều mà những thị trường đã phát triển đang gặp khó khăn.

Thuận lợi này cho phép Việt Nam tích hợp khả năng hiển thị đòn bẩy trực tiếp vào hạ tầng, chẳng hạn như yêu cầu đăng ký tài sản thế chấp on-chain, chuẩn hóa báo cáo nghĩa vụ liên quan và cho phép cơ quan quản lý tiếp cận dữ liệu giám sát theo thời gian thực từ các trung gian.

Bằng cách tập trung các trung tâm tài chính quốc tế vào vai trò sandbox chiến lược, giới hạn giai đoạn đầu các sản phẩm RWA cho nhà đầu tư nước ngoài dưới các quy định nghiêm ngặt, Việt Nam có thể thử nghiệm và hoàn thiện các cấu trúc đạt chuẩn tổ chức (institutional‑grade structures) mà không đặt nhà đầu tư cá nhân trong nước vào rủi ro của những “phiên bản đầu tiên”. Chúng tôi sẵn sàng đồng hành trong việc thiết kế các sản phẩm vừa đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư toàn cầu, vừa phù hợp với điều kiện quản lý tại Việt Nam.

Chúng tôi không xem token hóa đơn thuần là một tính năng hay một lớp vỏ kỹ thuật. Với Varmeta, đây là hạ tầng nền tảng mới của thị trường tài chính, là một tầng “ống dẫn” có thể hỗ trợ toàn bộ chuỗi giá trị, từ phát hành sơ cấp, giao dịch thứ cấp, quản lý tài sản đảm bảo cho tới báo cáo và giám sát.

Nếu chỉ nhìn token hóa như một đổi mới công nghệ, câu chuyện sẽ xoay quanh việc số hóa quyền sở hữu, sử dụng smart contract, và cải thiện thanh toán, đối soát. Nếu nhìn token hóa như một sự tái cấu trúc hạ tầng thị trường, thì trọng tâm nằm ở các vấn đề như: cách tài sản được phát hành, nắm giữ và chuyển nhượng nhanh hơn, chi phí thấp hơn; cách quyền lợi và nghĩa vụ được thực thi với mức độ kiểm soát và bảo mật cao hơn; cách cơ quan quản lý có thể quan sát và giám sát rủi ro theo thời gian thực, để bảo vệ nhà đầu tư theo hướng phòng ngừa thay vì xử lý hậu quả; cách nhà đầu tư tiếp cận sản phẩm tốt hơn, thanh khoản cao hơn, 24/7 và với ít trung gian hơn”.

“Token hóa tài sản có thể mang lại nhiều cơ hội cho thị trường tài chính Việt Nam.

Thứ nhất, mở rộng khả năng tiếp cận các tài sản có giá trị lớn. Việc token hóa bất động sản, hạ tầng hay tín dụng tư nhân cho phép chia nhỏ giá trị đầu tư, từ đó mở rộng đối tượng tham gia. Điều này khá tương đồng với các mô hình thí điểm tôi từng hỗ trợ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi các nhà hoạch định chính sách đánh giá cao những nền tảng có mức phí giao dịch ổn định, cơ chế quản trị minh bạch, đổi mới nhưng không gây xáo trộn hay tạo điều kiện cho đầu cơ, thao túng.

Thứ hai, tạo thanh khoản cho các lĩnh vực vốn kém thanh khoản. Bất động sản và khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam luôn “khát vốn” nhưng lại thiếu thanh khoản về mặt cấu trúc. Token hóa có thể mở ra các thị trường thứ cấp tuân thủ quy định và thân thiện với cơ quan quản lý.

Thứ ba, thu hút dòng vốn nước ngoài thông qua hạ tầng đáng tin cậy. Khu vực công của Việt Nam nhiều lần nhấn mạnh nhu cầu xây dựng hạ tầng dịch vụ tài chính có độ tin cậy cao. Một mạng công khai nhưng có quản trị ở cấp độ doanh nghiệp hoàn toàn có thể đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư tổ chức, đồng thời vẫn khuyến khích đổi mới mở tại các trung tâm tài chính quốc tế.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả vận hành và minh bạch thị trường. Các dịch vụ đồng thuận và token của Hedera, vốn tuân thủ OFAC, cho phép kiểm toán theo thời gian thực và lưu trữ dữ liệu bất biến. Đây là những yếu tố rất phù hợp với cách tiếp cận của cơ quan quản lý Việt Nam khi tìm cách giám sát thị trường token hóa mà không làm gia tăng rủi ro hệ thống.

Thứ năm, mở ra kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và các dự án xanh, ESG. Tôi luôn nhấn mạnh vai trò của token hóa trong việc hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững và tài trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong bối cảnh niềm tin nhà đầu tư còn mong manh, token hóa tài sản có thể khuếch đại rủi ro tâm lý thị trường, đặc biệt trong một thị trường mà nhà đầu tư cá nhân vẫn nhạy cảm với các yếu tố địa chính trị và còn đang trong quá trình trưởng thành. Token hóa có thể làm tăng tốc cả dòng thông tin lẫn sự lan truyền cảm xúc. Nếu thiếu các “lan can an toàn” phù hợp, một số rủi ro có thể xảy ra như nhà đầu tư cá nhân có thể nhầm lẫn token hóa với “đổi mới không rủi ro”, dễ chạy theo làn sóng KOL hay copy trading. Các sản phẩm phức tạp có thể bị bán sai đối tượng dưới danh nghĩa chuyển đổi số. Việc gắn với các thương hiệu lớn, tổ chức tài chính hay ngân hàng có thể khiến nhà đầu tư chủ quan trong bối cảnh thị trường chưa đủ độ chín.

Đặc biệt, tin đồn hoặc thay đổi chính sách thiếu nhất quán có thể kích hoạt các đợt bán tháo đồng loạt. Sự thiếu rõ ràng trong thông điệp quản lý sẽ làm xói mòn niềm tin. Chính vì vậy, trong các hoạt động tại Việt Nam, tôi luôn nhấn mạnh rằng hạ tầng và đào tạo nhân lực, nhận thức thị trường là yếu tố then chốt, không thể đi sau sản phẩm.

Theo tôi, token hóa cần được định vị không phải là một “thử nghiệm crypto”, mà là công cụ phục vụ huy động vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp nhà nước và tài trợ xuyên biên giới. Ngoài ra, token hóa cũng là kênh đầu tư cho các dự án xanh và hạ tầng, kết hợp với các phương thức thanh toán mới như stablecoin hoặc CBDC. Đây là cách thu hút dòng vốn tổ chức từ thị trường quốc tế và đặc biệt, token hóa là một bước hiện đại hóa hạ tầng thị trường, giúp thanh toán – bù trừ minh bạch hơn và hiệu quả hơn”.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 3-2026 phát hành ngày 19/1/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-3-2026.html

-

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (20/1), trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra những tuyên bố gây lo ngại liên quan tới đảo Greenland...

Giá dầu thô tăng hơn 1,5% do triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu khởi sắc.

Lúc đóng cửa, chỉ số Dow Jones mất 870,74 điểm, tương đương giảm 1,76%, còn 48.488,59 điểm. Chỉ số SP 500 mất 2,06%, còn 6.796,86 điểm. Chỉ số Nasdaq trượt 2,39%, còn 22.954,32 điểm.

Với mức giảm như trên, đây là phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2025 của cả ba chỉ số.

Cùng với cổ phiếu, các tài sản Mỹ khác cũng bị bán tháo, với lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh và chỉ số Dollar Index sụt sâu. Công ty quản lý quỹ lương hưu AkademikerPension của Đan Mạch - quốc gia đang căng thẳng với Mỹ về vấn đề Greenland - tuyên bố sẽ bán bớt trái phiếu kho bạc Mỹ vì lo ngại về tình hình nợ nần của Chính phủ Mỹ.

Phiên giảm này khiến SP 500 và Nasdaq rơi vào trạng thái giảm nếu tính từ đầu năm, với mức giảm tương ứng 0,7% và 1,2%. Chỉ số VIX đo lường nỗi sợ hãi của nhà đầu tư ở Phố Wall tăng mạnh lên mức 20,99 điểm.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social cách đây ít ngày, ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế quan lên 8 nước châu Âu cho tới khi các nước này ủng hộ ông sáp nhập Greenland - hòn đảo bán tự trị thuộc Đan Mạch - vào Mỹ. Ông cho biết, mức thuế quan 10% sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2 và sẽ tăng lên 25% từ ngày 1/6. Các nhà lãnh đạo châu Âu phản hồi rằng một hành động như vậy là “không thể chấp nhận được” và đã lên kế hoạch trả đũa Mỹ.

Tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng vào ngày 20/1, khi được hỏi về kế hoạch cụ thể để thâu tóm Greenland, ông Trump chỉ nói ngắn gọn: “Rồi sẽ thấy”, mà không đưa ra chi tiết gì.

Cùng ngày, ông dọa sẽ áp thuế quan 200% lên rượu vang và rượu champagne của Pháp sau khi có tin Tổng thống Pháp Emmanuel Macron của nước này không muốn gia nhập Hội đồng Hòa bình - một cơ cấu do chính quyền ông Trump đề xuất với mục tiêu giám sát quản trị, ổn định an ninh, điều phối tái thiết và thúc đẩy hòa bình tại Dải Gaza sau xung đột Israel - Hamas.

Ngoài ra, ông Trump còn chỉ trích Anh về kế hoạch của Chính phủ Anh trao chủ quyền quần đảo Chargos cho Mauritius, gọi động thái này là một “hành động xuẩn ngốc lớn”. Ông Trump cũng nói việc Anh đi đến quyết định như vậy “là một lý do khác trong danh sách dài những lý do an ninh” khiến Mỹ cần thâu tóm Greenland.

Theo Giám đốc đầu tư Brad Long của công ty Wealthspire, không có gì đáng ngạc nhiên khi căng thẳng địa chính trị hiện nay gây áp lực giảm lên giá cổ phiếu, xét tới việc thị trường “đã định giá sự hoàn hảo” bằng mức giá cổ phiếu cao và kỳ vọng lợi nhuận cao.

“Vấn đề thuế quan và Greenland đều không mới, nhưng việc dùng thuế quan để đạt các mục tiêu phi kinh tế là mới. Châu Âu đã vượt qua được năm 2025 mà không bị ảnh hưởng nhiều bởi thế quan, nhưng bây giờ, những đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở châu Âu lại đang bị đe dọa bằng thuế quan 10-25%. Thị trường đang lặp lại sự biến động như hồi tháng 4 năm ngoái do sự bất định và khó lường trong chính sách của ông Trump”, ông Long nhận xét.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu thô Brent giao sau tại London tăng 0,98 USD/thùng, tương đương tăng 1,53%, chốt ở mức 64,92 USD/thùng. Giá dầu WTI giao sau tại New York tăng 0,9 USD/thùng, tương đương tăng 1,51%, chốt ở mức 60,34 USD/thùng.

Giá dầu tăng sau khi có tin công ty khai thác dầu khí Tengizchevroil của Kazakshtan tuyên bố tạm ngừng hoạt động sản xuất tại hai mỏ dầu Tengiz và Korolev do sự cố hệ thống điện. Hoạt động khai thác tại hai mỏ này có thể gián đoạn trong 7-10 ngày, khiến hoạt động xuất khẩu dầu qua đường ống Caspian Pipeline Consortium bị gián đoạn. Mỏ Tengiz là một trong những mỏ dầu lớn nhất thế giới.

Giá dầu cũng được hỗ trợ bởi số liệu thống kê công bố hôm thứ Hai cho thấy Trung Quốc đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2025 ở mức 5%, cũng như việc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu 2026 lên 3,3% từ 3,1%.

Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị và triển vọng thế giới thừa dầu trong năm nay vẫn đang là những yếu tố hạn chế dư địa tăng của giá dầu.

-Bình Minh

Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank, HOSE: TCB) chính thức công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với những con số tăng trưởng ấn tượng. Khép lại một năm tài chính đầy thành công, Techcombank ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục, bứt phá mạnh mẽ nhờ chiến lược hệ sinh thái và nền tảng số hóa vượt trội.BỨT PHÁ LỢI NHUẬN TỪ ĐÀ TĂNG TRƯỞNG KỶ LỤC

Năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử của Techcombank khi lợi nhuận trước thuế (LNTT) đạt 32,5 nghìn tỷ đồng, tăng 18,2% so với năm trước và vượt mục tiêu đề ra 31,5 - 31,7 nghìn tỷ đồng – tiếp tục nằm trong nhóm các ngân hàng TMCP có lợi nhuận cao nhất ngành. Đặc biệt, quý 4/2025 thiết lập kỷ lục quý thứ ba liên tiếp với LNTT đạt 9,2 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng gần gấp đôi (+94,9%) so với cùng kỳ năm trước.

Tổng thu nhập hoạt động (TOI) cả năm đạt 53,4 nghìn tỷ đồng (+13,6%). Động lực chính đến từ thu nhập lãi thuần (NII) đạt 38,2 nghìn tỷ đồng, với biên lãi thuần (NIM) duy trì ổn định ở mức 3,9%.

Không dừng lại ở hoạt động truyền thống, thu nhập của Techcombank còn đến từ sự đóng góp của thu nhập từ hoạt động dịch vụ (NFI) đạt 11,5 nghìn tỷ đồng, tăng 7,8% so với năm trước.

Trong đó, hoạt động ngân hàng đầu tư (IB) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, ghi nhận đóng góp tích cực từ tất cả các mảng kinh doanh chính, bao gồm môi giới và lưu ký chứng khoán, tư vấn và phân phối trái phiếu và các dịch vụ ngân hàng đầu tư khác, giúp thu phí dịch vụ IB đạt 4,2 nghìn tỷ đồng, tăng 20,7% so với năm trước. Tính riêng quý 4/2025, phí IB đạt 797 tỷ đồng, giảm 12,9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, sự chững lại này chỉ mang tính ngắn hạn, do xu hướng thị trường vẫn duy trì tích cực.

Thu phí từ dịch vụ thẻ đạt 1,7 nghìn tỷ đồng, giảm 15,1% so với năm trước. Đáng chú ý, mảng thẻ đã lấy lại đà tăng trưởng trong quý 4/2025 với mức tăng 6,5% so với cùng kỳ và 20,7% so với quý trước, phản ánh hiệu quả từ các sản phẩm - dịch vụ đang triển khai nhằm gia tăng chi tiêu của chủ thẻ.

Dịch vụ ngoại hối (FX) tiếp tục là điểm sáng trong các quý gần đây với kết quả quý 4 đạt 314,6 tỷ đồng, tăng 14,6% so với cùng kỳ, nhờ danh mục sản phẩm mới được thiết kế phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Theo đó, nâng khoản thu từ dịch vụ ngoại hối trong năm tăng 36,9% so với năm trước, đạt 1,2 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, sự phục hồi ngoạn mục của bảo hiểm sau khi hoàn tất chuyển đổi mô hình giúp phí dịch vụ bảo hiểm năm 2025 tăng 91,8% lên 1,2 nghìn tỷ đồng, riêng quý 4 tăng gấp 31 lần so với cùng kỳ năm 2024 với 361,4 tỷ đồng.

Đi đôi với tăng trưởng về doanh thu, Techcombank duy trì hiệu quả vận hành tối ưu và quản trị rủi ro thận trọng. Chi phí hoạt động được kiểm soát tốt, đạt 16,4 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, chỉ tăng 6,9% so với năm trước, chủ yếu tập trung vào đầu tư mạnh cho hạ tầng công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn, tương ứng tỷ lệ chi phí/thu nhập (CIR) cả năm được duy trì ở mức 30,8%.

Chi phí dự phòng ghi nhận 4,4 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, tăng nhẹ 8,3% so với năm trước trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng đạt gần 18,4%, phản ánh chính sách quản trị rủi ro thận trọng của Ngân hàng. Năng lực quản trị rủi ro vượt trội giúp duy trì chi phí tín dụng ổn định ở mức 0,6% và 0,4% sau thu từ nợ đã xử lý bằng nguồn DPRR.

Ông Jens Lottner – Tổng giám đốc Techcombank chia sẻ: “Techcombank khép lại năm 2025 với đà tăng trưởng mạnh mẽ, đạt mức lợi nhuận kỷ lục trong quý 4/2025. Kết quả này được thúc đẩy bởi sự tăng tốc của thu nhập lãi thuần, sự phục hồi mạnh mẽ của thu nhập từ phí, cùng với việc quản lý chi phí hiệu quả. 

Trong năm 2025, Techcombank đã đẩy mạnh chiến lược hệ sinh thái, mở rộng ra ngoài lĩnh vực ngân hàng để khai mở những cơ hội tăng trưởng mới. Việc IPO và niêm yết thành công TCX cùng với việc ra mắt Techcom Life và vận hành trọn năm của TCGIns đã củng cố năng lực phục vụ khách hàng toàn diện trên các lĩnh vực ngân hàng, quản lý tài sản, thị trường vốn và bảo hiểm.

Techcombank hiện là một tập đoàn tài chính hàng đầu tại Việt Nam. Từ vị thế vững chắc này, chúng tôi đang khởi động chiến lược 5 năm mới, tiếp tục dẫn dắt và định hình ngành, tăng cường kết nối hệ sinh thái của mình và tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng và cổ đông”.

Cụ thể, chỉ trong vòng 6 tháng sau khi ra mắt vào tháng 7/2025, Techcom Life đã được cấp phép và giới thiệu các gói bảo hiểm đầu tiên, ghi nhận phản hồi tích cực từ khách hàng trong giai đoạn thử nghiệm. Quy trình tinh gọn và nền tảng số giúp các hợp đồng giá trị lớn được xử lý trong chưa đầy 30 phút, tạo tiền đề cho giai đoạn mở rộng trên toàn quốc.

Với mảng bảo hiểm phi nhân thọ, Techcom Insurance (TCGIns) khép lại năm hoạt động đầu tiên ghi nhận hơn 500 tỷ đồng phí bảo hiểm và phục vụ trên 650.000 khách hàng. Danh mục sản phẩm đa dạng từ sức khỏe, xe cơ giới, tài sản đến các giải pháp cho doanh nghiệp được triển khai trên nền tảng số hiện đại, khẳng định vai trò quan trọng của TCGIns trong hệ sinh thái tài chính toàn diện của Techcombank.

BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN LÀNH MẠNH, CHẤT LƯỢNG TÀI SẢN ĐƯỢC CỦNG CỐ

Tính đến 31/12/2025, tổng tài sản của Techcombank vượt 1,19 triệu tỷ đồng, tăng 22% so với đầu năm. Tính riêng Ngân hàng, tín dụng tăng gần 18,4% so với đầu năm, lên 824 nghìn tỷ đồng. Nhu cầu tín dụng mạnh mẽ đến từ cả tệp khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

Chiến lược tập trung vào tài sản lợi suất cao đưa tín dụng cá nhân của Techcombank đạt 372 nghìn tỷ đồng, tăng 30,8% so với đầu năm. Động lực tăng trưởng chính đến từ sự bùng nổ của mảng cho vay tín chấp (gấp 3,5 lần đầu năm). 

Với chiến lược đa dạng hóa danh mục nhất quán, Techcombank đã đưa tín dụng doanh nghiệp chạm mốc 452,1 nghìn tỷ đồng (+13,4% so với đầu năm). Đáng chú ý, tỷ trọng cho vay lĩnh vực bất động sản đã giảm từ 33,2% (năm 2024) xuống còn 30,7% vào cuối năm 2025, phản ánh nỗ lực đa dạng hóa danh mục tín dụng của Ngân hàng, song song với mở rộng dư nợ sang các lĩnh vực kinh tế tiềm năng khác.

Techcombank duy trì nền tảng huy động vững chắc với tổng tiền gửi đạt 665,6 nghìn tỷ đồng, tăng 17,9% so với đầu năm. Chiến lược lấy khách hàng làm trọng tâm giúp Techcombank đã cán mốc 18 triệu khách hàng, tăng thêm 2,7 triệu trong năm 2025. Năng lực số hóa còn giúp thu hút 62,3% khách hàng mới qua kênh trực tuyến. Qua đó, đưa tỷ lệ CASA chiếm 40,4% tổng huy động. Kết quả này đến từ hiệu quả của hệ sinh thái sản phẩm số, tiêu biểu là Auto-earning 2.0 và bộ giải pháp tài chính chuyên biệt cho hộ kinh doanh, giúp CASA cá nhân tăng 17,7% và CASA doanh nghiệp tăng 14,8%.

Techcombank tiếp tục khẳng định vị thế tài chính với các chỉ số thanh khoản được duy trì ở mức an toàn cao. Tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đạt 76,5%, giảm đáng kể so với mức 81,2% của quý 3 và thấp hơn nhiều so với ngưỡng trần 85% của Ngân hàng Nhà nước. Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn duy trì ổn định ở mức 24,6%.

Đáng chú ý, dù đã thực hiện chi trả hơn 7 nghìn tỷ đồng cổ tức bằng tiền mặt cho cổ đông vào tháng 10/2025, Ngân hàng vẫn duy trì tỷ lệ an toàn vốn (CAR) ở mức 14,6% - trong nhóm dẫn đầu ngành Ngân hàng Việt Nam, khẳng định năng lực vốn vững mạnh và sự cân bằng giữa việc duy trì nền tảng tài chính an toàn với mục tiêu mang lại giá trị dài hạn cho cổ đông.

Techcombank duy trì chất lượng tài sản ở mức lý tưởng. Minh chứng rõ nét nhất là dư nợ nhóm 2-5 chỉ tăng nhẹ 4,4%. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) cải thiện tích cực khi giảm về mức 1,13% (so với 1,23% vào cuối quý 3). Đặc biệt, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLCR) bứt phá lên mức 127,9%, đánh dấu quý thứ 9 liên tiếp Ngân hàng duy trì tỷ lệ này trên ngưỡng 100%. 

-Thu Hà

Bộ Tài chính vừa ban hành 3 thủ tục hành chính mới liên quan đến hoạt động tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Việc tiếp nhận hồ sơ các thủ tục hành chính nêu trên bắt đầu từ ngày 20/1/2026...

Ngày 20/1, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC, công bố các thủ tục hành chính mới được ban hành nhằm triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa, thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.

Theo Quyết định, Bộ Tài chính ban hành 3 thủ tục hành chính mới liên quan đến hoạt động tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, gồm: cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; điều chỉnh Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; thu hồi Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.

Việc tiếp nhận hồ sơ các thủ tục hành chính trên sẽ bắt đầu từ ngày 20/1. Tổ chức, cá nhân quan tâm đến các thủ tục hành chính nêu trên có thể tìm hiểu chi tiết về các nội dung có liên quan tại Phụ lục Thủ tục hành chính mới ban hành trong lĩnh vực tài sản mã hóa thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính ban hành kèm theo Quyết định số 96/QĐ-BTC.

Cơ quan trực tiếp tiếp nhận và xử lý hồ sơ là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong khi Bộ Tài chính giữ vai trò chủ trì thẩm định và quyết định cấp phép, với sự phối hợp của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an trong các nội dung liên quan đến phòng chống rửa tiền và an toàn hệ thống.

Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

Thứ nhất, tổ chức đăng ký phải là doanh nghiệp Việt Nam, được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Thứ hai, vốn điều lệ phải được góp bằng đồng Việt Nam, với mức vốn điều lệ đã góp tối thiểu là 10.000 tỷ đồng.

Thứ ba, về cơ cấu cổ đông, tối thiểu 65% vốn điều lệ phải do các tổ chức góp vốn; trong đó, trên 35% vốn điều lệ phải do ít nhất hai tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ góp vốn. Mỗi tổ chức, cá nhân chỉ được tham gia góp vốn tại một tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được Bộ Tài chính cấp phép.

Thứ tư, tổ chức đăng ký phải có trụ sở làm việc hợp pháp, bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và hệ thống công nghệ phù hợp với hoạt động cung cấp dịch vụ.

Thứ năm, về nhân sự, Tổng Giám đốc (Giám đốc) phải có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc quản lý quỹ. Giám đốc công nghệ hoặc vị trí tương đương phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Đồng thời, tổ chức phải có tối thiểu 10 nhân sự công nghệ sở hữu chứng chỉ an toàn thông tin mạng và tối thiểu 10 nhân sự có chứng chỉ hành nghề chứng khoán, làm việc tại các bộ phận nghiệp vụ liên quan.

Thứ sáu, có quy trình quản trị rủi ro, bảo mật thông tin; quy trình cung cấp dịch vụ nền tảng phát hành tài sản mã hóa; quy trình lưu ký, quản lý tài sản khách hàng; quy trình giao dịch, thanh toán;... 

Thứ bảy, hệ thống công nghệ thông tin của Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải đáp ứng tiêu chuẩn cấp độ 4 an toàn hệ thống công nghệ thông tin theo quy định pháp luật về an toàn thông tin trước khi đưa vào vận hành, khai thác.

-Bạch Dương

Ấn Độ đang đề xuất để các nước BRICS liên kết các đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) nhằm phục vụ thanh toán trong các lĩnh vực như thương mại và du lịch…

Theo Reuter, ngân hàng Dự trữ Ấn Độ được cho là đang đề xuất liên kết các đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) giữa các nước BRICS, qua đó giúp việc thanh toán xuyên biên giới trong khối trở nên thuận lợi, nhanh gọn và ít tốn kém hơn.

Reuters dẫn lời hai nguồn tin giấu tên cho biết đề xuất này dự kiến sẽ được đưa vào chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026, sự kiện do Ấn Độ đăng cai tổ chức. Điều này cũng có nghĩa, đây sẽ là lần đầu tiên BRICS chính thức xem xét vấn đề CBDC ở cấp độ toàn khối.

BRICS hiện gồm năm nền kinh tế lớn là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi. Tuy nhiên, các cuộc trao đổi mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu và tiến trình thảo luận sẽ phụ thuộc nhiều vào việc đạt được đồng thuận về công nghệ, mô hình quản trị cũng như cơ chế thanh toán và bù trừ.

Trước đó, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2025 tại Brazil đã bước đầu mở đường cho ý tưởng tăng cường kết nối hệ thống thanh toán nhằm đơn giản hóa thanh toán cho hoạt động thương mại và du lịch giữa các quốc gia.

Với Ấn Độ, đề xuất này phù hợp với định hướng lâu dài của quốc gia này, nhằm đưa đồng rupee kỹ thuật số tham gia sâu hơn vào các giao dịch quốc tế. Kể từ khi ra mắt, rupee điện tử đã thu hút hàng triệu người dùng, và Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cũng nhiều lần bày tỏ mong muốn kết nối đồng tiền này với các đồng tiền kỹ thuật số khác để rút ngắn thời gian xử lý giao dịch.

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ đặc biệt nhấn mạnh trọng tâm của các nỗ lực hiện nay là nâng cao hiệu quả vận hành và mức độ sử dụng, mà không phải mục tiêu “phi đô la hóa”. 

Trong thời gian qua, các nước BRICS liên tục bác bỏ những suy đoán cho rằng khối này đang tìm cách thay thế đồng USD hay xây dựng một đồng tiền dự trữ mới.

Tháng 1/2025, Nga đã lên tiếng trước các đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khẳng định BRICS không có ý định thay thế đồng USD và cũng không theo đuổi kế hoạch phát hành đồng tiền chung.

Khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết hợp tác trong BRICS tập trung vào thúc đẩy đầu tư lẫn nhau và tăng cường phối hợp kinh tế. Ngân hàng Trung ương Brazil cũng nhấn mạnh khả năng BRICS tạo ra các loại tài sản đủ sức cạnh tranh với vai trò thống trị của đồng USD là không cao, qua đó thể hiện cách tiếp cận thận trọng của khối đối với các sáng kiến tiền tệ mang tính chiến lược.

-Bạch Dương

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện không chỉ giữ vững vị trí số một về trị giá xuất khẩu, mà còn đóng góp hơn một nửa vào mức tăng kim ngạch xuất khẩu chung của Việt Nam trong năm 2025...

Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tháng 12/2025 đạt 44,05 tỷ USD, tăng 12,6% so với tháng trước, tương ứng tăng 4,94 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vượt mốc 44 tỷ USD trong một tháng, thiết lập kỷ lục mới.

Trong đó, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực trong tháng cũng ghi nhận những cột mốc chưa từng có. Đáng chú ý, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện lần đầu vượt ngưỡng 10 tỷ USD/tháng, đạt 10,74 tỷ USD, qua đó nâng tổng trị giá xuất khẩu cả năm 2025 lên 107,75 tỷ USD. Con số này chiếm khoảng 23% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và tăng tới 48,4% so với năm trước, tương ứng mức tăng 35,15 tỷ USD.

Với kết quả này, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện không chỉ giữ vững vị trí số một về trị giá xuất khẩu, mà còn đóng góp hơn một nửa vào mức tăng kim ngạch xuất khẩu chung của Việt Nam trong năm 2025.

Xét theo thị trường, xuất khẩu nhóm hàng này sang Hoa Kỳ đạt 42,09 tỷ USD, tăng mạnh 81,4%, tương ứng tăng 18,88 tỷ USD so với năm trước. Trung Quốc đứng thứ hai với 16,89 tỷ USD, tăng 33,6% (tăng 4,24 tỷ USD); tiếp đến là Hồng Kông đạt 10,82 tỷ USD, tăng 32,7% (tăng 2,66 tỷ USD); thị trường EU (27 nước) đạt 10,89 tỷ USD, tăng 9,9%, tương ứng tăng 981 triệu USD.

10 nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong năm 2024 và năm 2025 - Nguồn: Cục Hải quan. 

Đối với điện thoại các loại và linh kiện, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 12/2025 đạt 4,05 tỷ USD, tăng 1,6% so với tháng trước. Tính chung cả năm 2025, trị giá xuất khẩu nhóm hàng này đạt 56,71 tỷ USD, tăng 5,2%, tương ứng tăng 2,82 tỷ USD so với năm 2024.

Xuất khẩu điện thoại và linh kiện trong năm chủ yếu tập trung vào các thị trường lớn như Trung Quốc với 15,05 tỷ USD (giảm 2,5%); Hoa Kỳ đạt 9,86 tỷ USD (tăng 0,4%); EU (27 nước) đạt 6,9 tỷ USD (tăng 9,9%); ASEAN đạt 2,15 tỷ USD (tăng 4,8%). Đáng chú ý, xuất khẩu sang Ấn Độ và Nhật Bản tăng mạnh, lần lượt đạt mức tăng 27,1% và 19,2% so với năm trước.

Về nhập khẩu hàng hóa, tổng kim ngạch được ghi nhận trong tháng 12/2025 đạt 44,69 tỷ USD, tăng 17,6% so với tháng trước, tương ứng tăng 6,7 tỷ USD. Đây là tháng có giá trị nhập khẩu cao nhất từ trước đến nay và là tháng thứ hai trong năm có kim ngạch nhập khẩu vượt mốc 40 tỷ USD.

Riêng nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, kim ngạch nhập khẩu trong tháng 12 đạt 14,26 tỷ USD, tăng 10,5%, tương ứng tăng 1,36 tỷ USD so với tháng trước.

10 nhóm hàng có trị giá nhập khẩu cao nhất trong năm 2024 và năm 2025 - Nguồn: Cục Hải quan. 

Tính chung cả năm 2025, giá trị nhập khẩu nhóm hàng này lần đầu tiên vượt mốc 150 tỷ USD, đạt 150,7 tỷ USD, tăng 40,7%, tương ứng tăng 43,58 tỷ USD so với năm 2024.

Trong đó, khối doanh nghiệp FDI nhập khẩu 106,16 tỷ USD, tăng 51,9% (tăng 36,26 tỷ USD); trong khi khối doanh nghiệp trong nước đạt 1,59 tỷ USD, giảm 41,1%, tương ứng giảm gần 1,11 tỷ USD.

Theo Cục Hải quan, Việt Nam chủ yếu nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ các thị trường châu Á. Trung Quốc dẫn đầu với 52,89 tỷ USD, tăng 52,6% (tăng 18,24 tỷ USD); tiếp đến là Hàn Quốc đạt 37,91 tỷ USD, tăng 18,9% (tăng 6,02 tỷ USD); Đài Loan đạt 23,71 tỷ USD, tăng mạnh 71%, tương ứng tăng 9,85 tỷ USD so với năm trước.

Tính chung cả năm 2025, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 150,70 tỷ USD, tăng khoảng 40,7% so với mức 107,12 tỷ USD của năm 2024. Trong khi đó, nhập khẩu điện thoại các loại và linh kiện đạt 11,26 tỷ USD, tăng nhẹ so với 10,4 tỷ USD của năm trước.

-Hạ Chi

Trong khi các tài sản Mỹ bị bán tháo vì rủi ro địa chính trị tăng cao, vàng và bạc tiếp tục phát huy mạnh vai trò "hầm trú ẩn"...

Giá vàng thế giới duy trì xu hướng tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (20/1), đội thêm gần 100 USD/oz và hướng tới mốc 4.800 USD/oz, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tăng cao và giới đầu tư toàn cầu bán mạnh các tài sản Mỹ. Sau mấy phiên mua ròng mạnh, quỹ vàng khổng lồ SPDR Gold Trust bán ròng trong phiên này.

Lúc đóng cửa tại thị trường New York, giá vàng giao ngay tăng 91,7 USD/oz, tương đương tăng gần 2%, chốt ở mức 4.764,4 USD/oz - theo dữ liệu từ sàn giao dịch Kitco.

Giá bạc giao ngay tăng 0,27%, đóng cửa ở mức 94,72 USD/oz.

Giá vàng giao tháng 2 trên sàn COMEX tăng 3,7%, chốt ở mức 4.765,8 USD/oz.

Đây là mức giá đóng cửa cao chưa từng thấy của cả vàng giao ngay, bạc giao ngay và vàng giao sau. Trong phiên, cả giá vàng và giá bạc đều lập kỷ lục nội phiên.

Giới đầu tư bất an sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần này tuyên bố sẽ áp thuế quan 10% lên 8 nước châu Âu cho tới khi các nước này ủng hộ ông sáp nhập Greenland - hòn đảo bán tự trị thuộc Đan Mạch - vào Mỹ. Các nhà lãnh đạo châu Âu phản hồi rằng một hành động như vậy là “không thể chấp nhận được” và đã lên kế hoạch trả đũa Mỹ.

Tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng vào ngày 20/1, khi được hỏi về kế hoạch cụ thể để thâu tóm Greenland, ông Trump chỉ nói ngắn gọn: “Rồi sẽ thấy”, mà không đưa ra chi tiết gì.

Căng thẳng leo thang trước khi ông Trump tới Davos, Thụy Sỹ vào ngày thứ Tư (21/1) để dự chuỗi sự kiện thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã khiến giới đầu tư toàn cầu bán tháo các tài sản Mỹ trong phiên giao dịch ngày 20/1. Cả đồng USD, trái phiếu kho bạc Mỹ và cổ phiếu Mỹ đều đồng loạt giảm mạnh trong phiên này. Thị trường chứng khoán châu Âu cũng kết thúc phiên với các chỉ số chìm sâu trong sắc đỏ.

Trong bối cảnh như vậy, các tài sản an toàn như vàng và bạc tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò “hầm trú ẩn”.

“Vàng ngày càng tiến sâu hơn vào vùng giá chưa từng có tiền lệ bởi nhà đầu tư phòng hộ trước rủi ro địa chính trị tăng cao”, nhà phân tích Fawad Razaqzada của công ty City Index and Forex.com nhận định với hãng tin Reuters. Ông cho rằng đồng USD mất giá đang mang tới thêm lực hỗ trợ cho giá vàng, thúc đẩy đà tăng của giá vàng “trong lúc niềm tin vào tài sản Mỹ dường như đang suy giảm”.

Sau khi tăng 65% trong năm ngoái, giá vàng đã tăng thêm khoảng 10% trong năm nay. Ngoài căng thẳng địa chính trị và sức ép mất giá đối với USD, triển vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giảm lãi suất trong năm nay cũng hỗ trợ mạnh cho giá vàng.

Thị trường đang dự báo Fed sẽ giảm lãi suất hai lần trong nửa cuối năm nay. Cùng với đó, sức ép lên Chủ tịch Fed Jerome Powell đang lớn do chính quyền ông Trump đã mở một cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông. Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 20/1 tuyên bố ngay trong tuần tới có thể sẽ công bố người thay thế ông Powell - người sẽ hết nhiệm kỳ vào tháng 5/2026.

“Mốc 4.800 và 4.900 USD/oz là những mục tiêu rõ ràng tiếp theo của giá vàng, và 5.000 USD/oz là mốc tâm lý trong dài hạn hơn”, ông Razaqzada nhận định.

Diễn biến giá vàng thế giới 1 năm qua. Đơn vị: USD/oz - Nguồn: Trading Economics.

Chỉ số Dollar Index sụt 0,84% trong phiên 20/1, đóng cửa ở mức 98,56 điểm.

Quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust bán ròng gần 4 tấn vàng, giảm khối lượng nắm giữ về mức 1.081,7 tấn vàng. Tuần trước, quỹ mua ròng khoảng 21 tấn vàng.

Giá vàng tiếp tục tăng mạnh vào đầu giờ phiên châu Á sáng nay (21/1). Lúc 6h50 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay tăng gần 15 USD/oz so với chốt phiên Mỹ, tương đương tăng 0,3%, giao dịch ở mức 4.779,2 USD/oz.

Quy đổi theo tỷ giá USD bán ra tại ngân hàng Vietcombank, mức giá này tương đương khoảng 151,9 triệu đồng/lượng, tăng 3,5 triệu đồng/lượng so với sáng hôm qua.

Cùng thời điểm trên, website của Vietcombank báo giá USD ở mức 26.056 đồng (mua vào) và 26.386 đồng (bán ra), giảm 2 đồng ở mỗi đầu giá so với sáng hôm qua.

-Điệp Vũ

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19 đến 25-1-2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã có cuộc trao đổi với báo chí về việc triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 09-09-2025 của Bộ Chính trị, cùng các giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài của ngành y tế, chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời, lấy người dân làm trung tâm.

Thưa Bộ trưởng, Nghị quyết 72-NQ/TW chuyển trọng tâm từ khám bệnh, chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, Bộ triển khai định hướng này như thế nào?

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển ngành y tế. Trong đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành là văn bản định hướng mang tính đột phá, tạo cơ sở cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Nghị quyết 72-NQ/TW được tiếp cận trên cơ sở lấy sức khỏe người dân là vốn quý nhất và là trọng tâm cho sự phục vụ, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, Nghị quyết cũng thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong lĩnh vực y tế mà thời gian dài vừa qua chưa được giải quyết một cách căn cơ.

Nghị quyết 72-NQ/TW đã đề cập đến các nội dung chuyển đổi trong công tác y tế, theo hướng thay vì tập trung chủ yếu vào khám bệnh, chữa bệnh chuyển sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; nâng cao vai trò, tầm quan trọng của công tác phòng bệnh; chăm sóc sức khỏe của người dân từ sớm, từ xa.

Công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân sẽ gắn chặt với quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Đây là định hướng thay đổi rất lớn trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế trong thời gian tới.

Với cách tiếp cận tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn”, Bộ Y tế đã báo cáo, đề xuất để Chính phủ ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP về chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân và kế hoạch triển khai cụ thể, rõ việc, rõ tiến độ.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan kiểm tra công tác truyền thông giáo dục sức khỏe tại Trạm Y tế xã Sam Mứn - tỉnh Điện Biên.

Có thể khẳng định, sau ba tháng triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW, dưới sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, công tác tổ chức thực hiện đã được thúc đẩy mạnh mẽ, tạo chuyển biến bước đầu.

Đáng chú ý, các địa phương đã có chuyển động rõ nét trong quá trình xây dựng nghị quyết, chương trình, kế hoạch nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị; qua đó hình thành các đề án, giải pháp và chính sách thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.

Một trong các “điểm nghẽn” được xác định là thể chế. Bộ Y tế sẽ tập trung tháo gỡ nội dung này theo hướng nào, thưa Bộ trưởng?

Nghị quyết số 72-NQ/TW đặt ra yêu cầu tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” thứ hai là thể chế. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, những bất cập về thể chế đã tạo ra nhiều nút thắt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế.

Vì vậy, các vấn đề còn vướng mắc, cũng như định hướng phát triển ngành y tế trong chặng đường tới sẽ được tập trung giải quyết thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực. Tinh thần xuyên suốt là khi ban hành chính sách phải bảo đảm sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và các chủ thể liên quan; đồng thời kết hợp hiệu quả nguồn lực công – tư, phát huy vai trò của người dân trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Cách tiếp cận này nhằm xác lập rõ trách nhiệm của hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với công tác chăm sóc sức khỏe, đồng thời tạo điều kiện để chính sách đi vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả.

Đối với Bộ Y tế, thời gian tới, chúng tôi tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, cơ chế nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, bảo đảm triển khai đồng bộ các giải pháp đã nêu trong Nghị quyết số 72-NQ/TW. Bộ Y tế đã đăng ký chương trình xây dựng luật giai đoạn 5 năm tới và các năm tiếp theo; trong đó, nâng cao chất lượng xây dựng thể chế được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn và khắc phục những khoảng trống trong quá trình tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính phù hợp, khả thi và hiệu quả triển khai. Theo đó, xây dựng và ban hành chính sách cần gắn chặt với cơ chế thực thi và sự tham gia của các chủ thể liên quan; bảo đảm rõ ràng, minh bạch trong thực tiễn; huy động được sự vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân. Đây cũng là cơ sở để ngành y tế triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới, đúng tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Xin Bộ trưởng cho biết, trong huy động nguồn lực, kết hợp nguồn lực Nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế, khu vực tư và sự tham gia của người dân, trọng tâm triển khai sẽ là gì?

Nghị quyết số 72-NQ/TW đã đưa ra những giải pháp mang tính đột phá về huy động nguồn lực, bao gồm cả nguồn lực công và nguồn lực tư; đồng thời nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm và sự tham gia của người dân trong quá trình tổ chức thực hiện các giải pháp chăm sóc sức khỏe.

Theo đó, để phát huy hiệu quả các nguồn lực cho lĩnh vực y tế, bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, trọng tâm là triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia trong mười năm tới với các giải pháp cụ thể, bảo đảm hiệu quả cao nhất. Cùng với đó, cần huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khác, trong đó có việc quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế gắn với mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân; phát huy vai trò của đội ngũ làm công tác y tế trong khu vực tư nhân; và tăng cường sự tham gia của người dân trong tự chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của mình.

Việc đổi mới cơ chế và bảo đảm nguồn lực cho công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân thời gian tới đòi hỏi các giải pháp cụ thể nhằm huy động tổng hợp mọi nguồn lực. Cách tiếp cận nhất quán là tăng cường phối hợp, phát huy sự tham gia của các cấp, các ngành và các chủ thể liên quan; đồng thời thể chế hóa bằng các chính sách rõ ràng, minh bạch, tạo cơ sở triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Xin Bộ trưởng cho biết việc thể chế hóa chủ trương của Nghị quyết 72-NQ/TW đã và đang được triển khai ra sao, nhất là qua các văn bản trình tại kỳ họp thứ 10 của Quốc hội?

Để triển khai thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW, trong thời gian qua, bên cạnh việc tích cực trình Chính phủ và Chính phủ đã ban hành các chương trình hành động, kế hoạch triển khai rất cụ thể như tôi đã nói ở trên, Bộ Y tế đã tham mưu trong kỳ họp thứ XIV của Quốc hội nhiều văn bản rất quan trọng để cụ thể hóa các nội dung này.

Thứ nhất, xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về các giải pháp đặc thù, đột phá trong lĩnh vực chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân;

Thứ hai, trình Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh và Luật Dân số; trong đó Luật Phòng bệnh có những cơ chế, chính sách để thể chế hóa những nội dung người dân rất quan tâm trong Nghị quyết 72-NQ/TW, như chăm sóc sức khỏe nhân dân theo vòng đời; phòng bệnh được tập trung là giải pháp ban đầu trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân với các chính sách cụ thể. Đây là cơ sở quan trọng để Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ban, ngành xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể trong thời gian tới.

Thứ ba, Bộ Y tế đã tham mưu trình Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế phát triển và chính sách dân số trong mười năm tới, bảo đảm nguồn lực triển khai thực hiện các chủ trương; khi thể chế, chính sách ban hành ra có nguồn lực để triển khai thực hiện.

Chúng tôi cho rằng đây là sự cố gắng rất lớn, và người dân cũng rất mong đợi các giải pháp cụ thể triển khai trong thời gian tới. Qua đó sẽ góp phần chăm sóc sức khỏe người dân toàn diện vì một Việt Nam khỏe mạnh.

Đồng thời, với ba cách tiếp cận từ thay đổi tư duy và nhận thức, từ giải pháp nghị quyết và chính sách cụ thể đến bảo đảm phân bổ nguồn lực triển khai, việc thực hiện đã và đang được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Với nhân lực và chuyển đổi số, Bộ trưởng đặt trọng tâm như thế nào để đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khoẻ người dân toàn diện, từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở?

Một “điểm nghẽn” được Nghị quyết 72-NQ/TW nêu rõ là tháo gỡ khó khăn về nguồn nhân lực để bảo đảm triển khai thực hiện cơ chế, chính sách y tế.

Chúng ta phải chú trọng công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế; coi đào tạo nhân viên y tế là một nghề đặc thù. Vì vậy, những vấn đề tháo gỡ cơ chế, chính sách về đào tạo đặc thù cho ngành y tế đã được thể hiện rõ trong quan điểm của Nghị quyết của Bộ Chính trị.

Đồng thời, việc chăm sóc đội ngũ nhân lực ngành y tế, nhất là nhân lực tại y tế cơ sở, y tế dự phòng và các lĩnh vực cần hỗ trợ để phát triển, cũng được Nghị quyết 72-NQ/TW đưa ra những chủ trương để làm cơ sở cụ thể hóa bằng văn bản quy phạm pháp luật và các giải pháp triển khai trong thực tiễn thời gian tới.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tạo cơ chế để hệ thống y tế cơ sở có sự phát triển. Để triển khai mục tiêu chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở, thời gian vừa qua Bộ Y tế đã hoàn thành các nhiệm vụ liên quan đến triển khai chăm sóc y tế cho người dân tại tuyến cơ sở. Qua quá trình triển khai thực hiện, đã tạo được sự đồng tình, ủng hộ rất lớn, kể cả thay đổi về hình thức, cũng như tăng cường chức năng, nhiệm vụ của y tế cơ sở.

Các địa phương cũng ủng hộ và triển khai với nhiều giải pháp. Ví dụ như Hà Nội, Quảng Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác đã có giải pháp để triển khai nhiệm vụ nêu trong Nghị quyết 72-NQ/TW bằng những hoạt động rất cụ thể và được nhân dân đồng tình ủng hộ.

Cùng với đó, nhiệm vụ nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực khối y tế cũng được đặt ra. Nghị quyết 72-NQ/TW đưa ra các định hướng, và Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về đào tạo, trong đó có nội dung liên quan đến định hướng phát triển đào tạo nhân lực của ngành y tế.

Bên cạnh đó, với cơ chế về chế độ, chính sách đối với cán bộ, nhân viên ngành y tế và các chính sách sử dụng nhân lực tại các tuyến cơ sở, thời gian tới sẽ có nhiều giải pháp được xây dựng, đưa ra để thu hút đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế nói chung; trong đó tập trung cho các lĩnh vực cần ưu tiên như y tế dự phòng, đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế công tác ở xã, phường - là nơi trực tiếp chăm sóc người dân ngay tại cơ sở.

Một giải pháp tiếp theo là tăng cường hợp tác quốc tế, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế. Đây là thế mạnh mà Bộ đã tập trung triển khai trong thời gian vừa qua.

Hiện nay, việc xây dựng và áp dụng bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử; xây dựng cơ sở dữ liệu cho ngành y tế; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học; chuyển đổi số trong ngành y tế để thuận lợi hơn, phù hợp hơn và tiếp cận khoa học công nghệ nhằm tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân đang được Bộ Y tế xây dựng và triển khai rất quyết liệt với các giải pháp cụ thể.

Với tinh thần đó, việc sử dụng nguồn lực trong nước, đồng thời tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật của thế giới, sẽ tạo bước đi phát triển mạnh mẽ hơn trong thực hiện các giải pháp cụ thể, hỗ trợ công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

-

Thời gian tới, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải thực hiện được những mục tiêu, yêu cầu mà Đại hội XIV đặt ra.

Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII trình Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, toàn diện, đạt nhiều kết quả rất quan trọng, niềm tin của Nhân dân được củng cố, kỷ cương được tăng cường.

Văn kiện Đại hội XIV cũng tiếp tục đề cao tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; nhấn mạnh yêu cầu giữ gìn kỷ luật của Đảng, kỷ cương phép nước; kiên trì phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng xã hội kỷ cương, lành mạnh, văn minh, an ninh, an sinh, an toàn, phát triển.

Nhân dịp Đại hội XIV của Đảng, đồng chí Lê Minh Trí, Bí thư Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban thường trực Ban Nội chính Trung ương đã có cuộc trao đổi với báo chí về kết quả nổi bật trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng cũng như các yêu cầu, nhiệm vụ công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn tới.

Thưa đồng chí Lê Minh Trí, xin đồng chí cho biết kết quả nổi bật trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng?

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực dưới sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Tổng Bí thư đứng đầu tiếp tục được lãnh đạo, chỉ đạo kiên quyết, kiên trì, toàn diện, bài bản, có bước đột phá lớn, đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, đẩy lùi, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh. Có thể thấy, công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được Nhân dân tin tưởng, đồng tình ủng hộ và đã trở thành một phong trào mạnh mẽ; đến nay không chỉ ở cấp Trung ương mà nhiều địa phương cũng làm tốt.

Kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và kiểm soát quyền lực ngày càng được tăng cường, đã xử lý đồng bộ cả kỷ luật Đảng, kỷ luật hành chính Nhà nước, xử lý hình sự. Đã phát hiện, xử lý nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có quy mô rất lớn cả về số đối tượng vi phạm, hậu quả thiệt hại và tính chất đặc biệt nghiêm trọng, chưa có tiền lệ, có tổ chức đan xen theo kiểu “hệ sinh thái”, hoạt động khép kín trong Ngân hàng, công ty chứng khoán, định giá, công chứng tư với hệ thống hàng trăm công ty con ở trong và ngoài nước nhằm thao túng cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, đấu giá, đấu thầu, tác động vào cơ chế phân bổ ngân sách, nguồn lực đầu tư công và lợi dụng tình hình dịch bệnh để tham nhũng, tiêu cực.

Kết quả thu hồi tài sản Nhà nước bị chiếm đoạt, bị thất thoát ngày càng tốt hơn, nhanh hơn. Và công tác phối hợp của cơ quan kiểm tra Đảng với các cơ quan tố tụng và giữa các cơ quan tố tụng cả cấp Trung ương và địa phương ngày càng chặt chẽ tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu quả cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là điểm nhấn đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong nhiệm kỳ qua.

Vậy đâu là các yêu cầu, nhiệm vụ công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIV và thời gian tới, thưa đồng chí?

Thời gian tới, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải thực hiện được những mục tiêu, yêu cầu mà Đại hội XIV đặt ra mà trước hết phải tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức Đảng và người đứng đầu các cấp, các ngành; giữ vững kỷ luật, kỷ cương, đảm bảo vừa xử lý nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục và phải đáp ứng được yêu cầu quan trọng nhất là phục vụ phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế trong nhiều năm tới.

Để làm được điều đó, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải tiếp tục đổi mới tư duy, nhận thức, cách nghĩ, cách làm; phải gắn với tiếp tục hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật đảm bảo tính đồng nhất, đồng bộ, bám sát thực tiễn, yêu cầu của Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật và phải tập trung nghiên cứu, xác định các điều kiện, tiêu chí cụ thể, cách làm để thực thi hiệu quả những quan điểm, yêu cầu của Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân nhằm phát huy nguồn lực to lớn này để phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là những dự án đầu tư có liên quan đến đất đai nhằm khơi thông nguồn lực. Phải kịp thời bịt những lỗ hổng, sơ hở trong quy định pháp luật, không để kẻ xấu lợi dụng, tham nhũng và sửa đổi, bổ sung kịp thời những quy định pháp luật gây cản trở hoặc không khả thi trong thực tiễn, tháo gỡ những điểm nghẽn trong cơ cấu của nền kinh tế tạo hành lang pháp lý và động lực phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Bên cạnh đó, phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa trong công tác này và nhất là phòng chống lãng phí trong tình hình hiện nay. Trong đó coi trọng việc triển khai chế định Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự, vụ án hành chính để bảo vệ lợi ích công, lợi ích Nhà nước; khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả, hợp tác trong xử lý sai phạm và coi đây là tiêu chí, điều kiện để xem xét hình thức, mức độ xử lý phù hợp; tăng phòng ngừa, xử lý sớm vi phạm, giảm xử lý hình sự, góp phần thu hồi tài sản thất thoát, thiệt hại tốt hơn.

Tăng cường tính công khai, minh bạch trong đời sống xã hội, xây dựng lộ trình phù hợp để hoàn thiện hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt và mở rộng diện đối tượng kiểm soát tài sản trong toàn xã hội.

Tiếp tục hoàn thiện các thiết chế phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để bảo đảm không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, hoạt động thật sự hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả từ Trung ương tới địa phương.

Đồng thời, nghiên cứu, xây dựng và ban hành chính sách, pháp luật quy định khuyến khích và bảo vệ người đổi mới sáng tạo, kiến tạo phát triển, có quy định, hành lang pháp lý an toàn, hạn chế rủi ro đối với người thực hiện và có chế tài với người cố tình né trách nhiệm, không thực hiện chức trách, nhiệm vụ.

Làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đồng thời phải làm tốt công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong các cơ quan trực tiếp làm công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để xứng đáng là cơ quan “liêm chính của liêm chính”.

-

VnEconomy giới thiệu nhận định và khuyến nghị đầu tư của một số công ty chứng khoán về diễn biến thị trường ngày 21/1/2026

Kết phiên 20/1, VN-Index tăng 17,46 điểm, tương đương 0,93% lên mốc 1.896,59 điểm. Cùng chiều, Hnx-Index tămg 1,97 điểm, tương đương 0,76% xuống 258,68 điểm.

Chỉ số nhiều khả năng sẽ tiếp tục dao động tích lũy phía dưới vùng kháng cự mạnh 1.900 điểm trong các phiên tới

(Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt – BVSC)

“VN-Index quay đầu giảm nhẹ vào cuối phiên sau khi không thể duy trì mức điểm phía trên 1.900 điểm. Nhà đầu tư nước ngoài quay đầu bản ròng mạnh khiến cho nỗ lực tăng điểm của thị trường gặp nhiều khó khăn. Chỉ số nhiều khả năng sẽ tiếp tục dao động tích lũy phía dưới vùng kháng cự mạnh 1.900 điểm trong các phiên tới để chờ đợi các thông tin mới trong thời gian có các sự kiện lớn diễn ra. Nhà đầu tư ưu tiên hiện thực hóa lợi nhuận các vị thể ngắn hạn và linh hoạt điều chỉnh ty trọng cổ phiếu/tiền mặt ở mức an toàn”.

Thị trường vẫn đang cho thấy tâm lý giằng co trước đỉnh 1.900

(Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - BSC)

"VN-Index dành cả ngày để giằng co quanh ngưỡng 1.900 trước khi đóng cửa tại mốc 1.893,78 điểm, giảm nhẹ gần 3 điểm so với hôm qua. Độ rộng thị trường nghiêng về phía tiêu cực với 13/18 ngành giảm điểm, trong đó ngành Công nghệ thông tin, Tài nguyên cơ bản giảm mạnh nhất. Ở chiều ngược lại, ngành Bảo hiểm, Dầu khí,... có phiên giao dịch tích cực. Về giao dịch của khối ngoại, hôm nay khối này bán ròng hơn 1.7 nghìn tỷ đồng trên sàn HSX. Thị trường vẫn đang cho thấy tâm lý giằng co trước đỉnh 1.900; nhà đầu tư nên giao dịch cẩn trọng trong giai đoạn này”.

VN-Index đang có rủi ro tạo đỉnh ngắn hạn vùng 1.900-1.920 điểm

(Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội - SHS)

"Xu hướng ngắn hạn VN-Index duy trì tăng trưởng trên vùng hỗ trợ gần nhất quanh 1.850 điểm, hỗ trợ mạnh hơn 1.800 điểm. Sau giai đoạn tăng mạnh, VN-Index đang có rủi ro tạo đỉnh ngắn hạn vùng 1.900 điểm -1.920 điểm, chịu áp lực kiểm định lại vùng đỉnh giá năm 2025 sau khi vượt qua. Các vị thế ngắn hạn sẽ ưu tiên bán giá cao, cơ cấu, bán giảm tỉ trọng các mã có kết quả kinh doanh yếu kém, có tính chất đầu cơ, đòn bẩy cao.

Ngày 20/01/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức khai mạc. Chủ đề Đại hội XIV của Đảng không chỉ là một định hướng chính trị, mà là một tuyên ngôn về bản lĩnh dân tộc và tư thế quốc gia. Điểm nhấn đặc biệt của chủ đề Đại hội XIV là yêu cầu “Tự chủ chiến lược” trong bối cảnh Thế giới biến động bất định, cạnh tranh chiến lược, phân mảnh địa chính trị, kinh tế gia tăng... với ba xu hướng lớn được dự báo sẽ định hình cấu trúc kinh tế thế giới: Tái sắp xếp thương mại và chuỗi cung ứng; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đầu tư hạ tầng số là động lực nâng cao năng suất; Chuyển dịch năng lượng gắn với cạnh tranh công nghiệp toàn cầu. Trên thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp đầu ngành trong các lĩnh vực yêu cầu "tự chủ chiến lược" cũng là các doanh nghiệp dẫn dắt thị trường với những cơ hội đầu tư chiến lược tốt mà nhà đầu tư có thể tiếp tục xem xét.

Nhà đầu tư duy trì tỉ trọng hợp lý. Mục tiêu đầu tư hướng tới các mã có nền tảng cơ bản tốt, đầu ngành trong các ngành chiến lược, tăng trưởng vượt trội của nền kinh tế".

VN-Index có thể điều chỉnh về quanh 1.850 -1.870 trong các phiên tới

(Công ty Cổ phần Chứng khoán Thiên Việt - TVS)

“Chỉ số VN-Index giảm 2.8 điểm (-0.1%), đóng cửa ở mức 1.893,8 điểm. Lực bán lan toả từ các cổ phiếu nhóm Vingroup (VHM và VIC) sang nhóm Tài chính khiến chỉ số giảm điểm trong phiên giao dịch hôm nay. Trong khi đó, đà tăng ở một số cổ phiếu đơn lẻ như BID, VCB và VNM đã hạn chế phiên giảm điểm của VN-Index.

Với diễn biến thị trường hôm nay, chúng tôi tiếp tục giữ quan điểm thận trọng đối với VN-Index trong ngắn hạn. Áp lực bán mạnh tiếp diễn tại một số nhóm như Vingroup và Ngân hàng đã triệt tiêu đà tăng của các nhóm cổ phiếu khác và tác động tiêu cực lên chỉ số.

Về kỹ thuật, VN-Index có thể đang tạo mô hình 2 đỉnh cùng việc chỉ số tiếp tục kiểm định thất bại mức kháng cự mạnh tại 1.900 có thể là tín hiệu điều chỉnh của chỉ số. Tuy nhiên, áp lực thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng trong ngắn hạn đang hạ nhiệt khi lãi suất kỳ hạn ON giảm mạnh. Điều này sẽ giúp ổn định dòng tiền tham gia thị trường, giúp hạn chế mức giảm của VN-Index. Do đó, chúng tôi cho rằng VN-Index có thể điều chỉnh về quanh 1.850 -1.870 trong các phiên tới. Nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức vừa phải và quan sát diễn biến thị trường trong các phiên tới”.

Chỉ số VN-Index vẫn có thể sẽ còn thử thách lại ngưỡng kháng cự 1.918 điểm trong phiên kế tiếp

(Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam – YSVN)

“Chúng tôi cho rằng thị trường có thể sẽ còn xuất hiện nhịp điều chỉnh trong phiên kế tiếp. Đồng thời, chỉ số VN-Index vẫn có thể sẽ còn thử thách lại ngưỡng kháng cự 1.918 điểm trong phiên kế tiếp, tình trạng phân hóa có thể sẽ còn tiếp diễn trong những phiên giao dịch tới, đặc biệt chúng tôi đánh giá nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ có thể duy trì đà tăng trong ngắn hạn, trong khi đó nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn có thể tích lũy và đi ngang.

Chiến lược ngắn hạn (dưới 1 tháng): Xu hướng ngắn hạn của thị trường chung vẫn duy trì ở mức TĂNG. Do đó, chúng tôi khuyến nghị các nhà đầu tư có thể tiếp tục dừng mua mới và vẫn nắm giữ tỷ trọng cổ phiếu cao trong danh mục”.

Khả năng cao thị trường sẽ có những nhịp rung lắc khi dòng tiền mua chủ động có dấu hiệu suy yếu

(Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - VCBS)

“VN Index kết phiên với nến đỏ điều chỉnh giảm và lùi về dưới 1900 dưới áp lực chốt lời gia tăng về cuối phiên.

Trên khung đồ thị ngày, các chỉ báo kỹ thuật MACD và RSI tiếp tục hướng lên và chưa cho thấy sự suy yếu của xu hướng tăng giá hiện tại. Tuy nhiên chỉ báo CMF hướng xuống cho thấy khả năng cao thị trường sẽ có những nhịp rung lắc trong trong những phiên tới khi dòng tiền mua chủ động có dấu hiệu suy yếu.

Trên khung đồ thị giờ, chỉ số chung sau khi chạm đường hỗ trợ MA20 thì đã bật lên nhờ thanh khoản mua chủ động gia tăng đầu phiên chiều. Tuy nhiên các chỉ báo kỹ thuật nhìn chung đều đang hướng xuống nhẹ hoặc ở trạng thái trung tính nên vùng kháng cự trước mắt của chỉ số sẽ là tại đỉnh cũ quanh 1.910 điểm, trong khi hỗ trợ ngắn hạn sẽ ở quanh đáy cũ, tương đương vùng 1.850 điểm.

Thị trường trong phiên giao dịch hôm nay chịu áp lực chốt lời gia tăng từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn khiến chỉ số chung chịu áp lực rung lắc ở vùng điểm 1.900. Tuy nhiên, dòng tiền vẫn thể hiện sự động sôi nổi khi không ngừng tìm kiếm cơ hội đầu tư và luân chuyển giữa các nhóm ngành chưa có đà tăng mạnh trong thời gian qua như cảng biển và tiêu dùng. Trước diễn biến hiện tại của thị trường, chúng tôi khuyến nghị nhà đầu tư bám sát diễn biến thị trường trong những phiên tới, đồng thời cần thận trọng hơn khi mở mua mới và ưu tiên tận dụng các nhịp rung lắc trong phiên cho mục tiêu giao dịch lướt sóng ngắn hạn đối với các cổ phiếu đã có sẵn trong danh mục”.

Dự báo biên độ cân bằng của VN-Index là 1.885-1.920 điểm

(Công ty Cổ phần Chứng khoán VietCap - VCSC)

“Xuất hiện tín hiệu lực bán gia tăng sẽ khiến VN-Index rơi vào giai đoạn cân bằng ngắn hạn. Dự báo biên độ cân bằng là 1.885-1.920 điểm. Nếu chỉ số vi phạm 1.885 điểm, áp lực bán sẽ càng lấn át, tạo quán tính điều chỉnh về khu vực 1.850 điểm và kịch bản này có xác suất không cao. Ngược lại, xác suất đang nghiêng về kịch bản vượt ngưỡng 1.920 điểm, bước vào biên độ tăng cao với mục tiêu là khu vực 1.950-2.000 điểm”

Chỉ số sẽ cần củng cố thêm nền giá trước khi hình thành chuyển động kế tiếp

(Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI – SSI)

“VN-Index tiếp tục gặp áp lực từ quanh vùng 1.920 và đảo chiều nhẹ, tuy nhiên chưa xuất hiện tín hiệu đảo chiều xu hướng một cách rõ nét. Diễn biến hiện tại cho thấy chỉ số sẽ cần củng cố thêm nền giá trước khi hình thành chuyển động kế tiếp. Về mặt kỹ thuật, kháng cự của chỉ số duy trì quanh 1.920 và hỗ trợ gần tại 1.850 – 1.860”.

Nhận định thị trường của các công ty chứng khoán được VnEconomy trích dẫn chỉ có giá trị như một nguồn thông tin tham khảo. Các công ty chứng khoán có thể có những xung đột lợi ích đối với các nhà đầu tư khi đưa ra nhận định.

-Hà Anh

Áp lực tỷ giá hạ nhiệt trong bối cảnh đồng USD tiếp tục yếu đi sau khi Fed giảm lãi suất. Ngoài ra, VND cũng được hỗ trợ từ các yếu tố nội tại.

Năm 2025, đồng USD đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong 8 năm khi giảm 10,1% so với đầu năm. Ngày 10/12, như kỳ vọng của thị trường, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã hạ lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lần thứ ba trong năm, qua đó đưa lãi suất xuống mức 3,5% - 3,75%, thấp nhất kể từ tháng 11/2022.

Năm 2026, biểu đồ dot-plot cho thấy định hướng của các quan chức Fed vẫn rất cẩn trọng khi chỉ có thêm một lần hạ lãi suất nữa trong năm tới trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế vững vàng hơn kỳ vọng với GDP quý 3 tăng ở mức cao nhất hai năm tại 4,3%, tuy vậy áp lực lạm phát vẫn dai dẳng khi neo ở trên mức 2%.

Theo nhận định của Chứng khoán MBS, diễn biến tỷ giá sẽ ổn định hơn trong năm 2026. Tỷ giá trong nước đều đã hạ nhiệt đáng kể trong tháng cuối năm. Cụ thể, tỷ giá trung tâm và liên ngân hàng đến cuối tháng 12 lần lượt ở mức 25.121 VND/USD (+3,2% so với đầu năm) và 26.297 VND/USD (+3,3% so với đầu năm). Cùng với đó, tỷ giá tự do giảm mạnh 3,7% từ đỉnh, kết năm ở mức 26.785 VND/USD (+4% so với đầu năm).

Áp lực tỷ giá hạ nhiệt trong bối cảnh đồng USD tiếp tục yếu đi sau khi Fed giảm lãi suất. Ngoài ra, VND cũng được hỗ trợ từ các yếu tố nội tại như: Chênh lệch lãi suất VND-USD duy trì trạng thái dương khi trung bình lãi suất qua đêm liên ngân hàng neo ở mức 6%, trong khi mức trung bình trong 11 tháng năm 2025 chỉ ở khoảng mức 4%. Nguồn cung USD trong nước dồi dào hơn khi đây là mùa cao điểm xuất khẩu và lượng kiều hối gửi về Việt Nam thường tăng mạnh vào dịp cuối năm.

Thực tế cho thấy, tỷ giá trong nước đều đã hạ nhiệt đáng kể trong tháng cuối năm. Cụ thể, tỷ giá trung tâm và liên ngân hàng đến cuối tháng 12 lần lượt ở mức 25.121 VND/USD tăng 3,2% so với đầu năm và 26.297 VND/USD tăng 3,3% so với đầu năm.

Cùng với đó, tỷ giá tự do giảm mạnh 3,7% từ đỉnh, kết năm ở mức 26.785 VND/USD (+4% so với đầu năm). Áp lực tỷ giá hạ nhiệt trong bối cảnh đồng USD tiếp tục yếu đi sau khi Fed giảm lãi suất.

Ngoài ra, VND cũng được hỗ trợ từ các yếu tố nội tại như: Chênh lệch lãi suất VND-USD duy trì trạng thái dương khi trung bình lãi suất qua đêm liên ngân hàng neo ở mức 6%, trong khi mức trung bình trong 11 tháng 2025 chỉ ở khoảng mức 4%. Nguồn cung USD trong nước dồi dào hơn khi đây là mùa cao điểm xuất khẩu và lượng kiều hối gửi về Việt Nam thường tăng mạnh vào dịp cuối năm.

Trong nửa đầu  tháng 1/2026, tỷ giá nhìn chung vẫn duy trì khá ổn định. Hiện tỷ giá liên ngân hàng ở mức 26.270 VND/USD - đi ngang so với đầu năm; trong khi tỷ giá tự do giảm 1,1% so với đầu năm về mức 26.625 VND/USD. Ở chiều ngược lại, tỷ giá trung tâm tăng nhẹ 0,03% lên mức 25.131 VND/USD.

MBS cho rằng các áp lực lên tỷ giá trong năm 2026, bao gồm: Mặc dù Việt Nam ghi nhận mức thặng dư thương mại hơn 20 tỷ USD trong năm 2025, song phần lớn thặng dư thương mại đến từ nhóm FDI trong khi khối doanh nghiệp trong nước ghi nhận thâm hụt gần 30 tỷ USD, cho thấy nhu cầu USD trong nước vẫn rất lớn trong chu kỳ mở rộng sản xuất. 

Nhập khẩu sẽ tăng trưởng đồng tốc với xuất khẩu trong năm 2026, chủ yếu tăng trưởng nhập khẩu từ Mỹ khi Việt Nam cần tiếp tục thu hẹp thâm hụt thương mại tại thị trường này.

Giá vàng quốc tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng lên ngưỡng 5,000 USD/ounce trong thời gian tới do bất ổn địa chính trị và nhu cầu tài sản an toàn của nhà đầu tư tăng cao. Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng cũng sẽ tạo áp lực lên tỷ giá trong nước.

Yếu giá hỗ trợ cho tỷ giá chủ yếu nhờ xu hướng suy yếu của USD được dự báo sẽ tiếp tục do chịu tác động của sự phân hóa chính sách tiền tệ giữa các nước.

Chỉ số DXY được dự báo sẽ giảm xuống ngưỡng 95 từ giữa năm 2026, trong khi phần lớn các đồng tiền chủ chốt như Yên Nhật, Bảng Anh và EUR đều được kỳ vọng tăng giá. Đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi, bao gồm cả Việt Nam, cũng sẽ được hưởng lợi khi chênh lệch lãi giữa Mỹ và các nước này thu hẹp.

Cân bằng giữa các yếu tố trên, MBS cho rằng tỷ giá sẽ ổn định hơn trong năm 2026 với mức tăng 2,5 - 3%.

-Thu Minh

Theo thông tư số 36/2021/TT-BTC ngày 26/5/2021 bao gồm quy định về Quy chế mẫu về chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên cũng không còn hiệu lực thi hành.

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vừa có thông báo về việc tạm dừng tổ chức bán đấu giá hơn 2 triệu cổ phần Công ty CP Vật tư và Xuất nhập khẩu Hóa chất (Vinachimex) do Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) sở hữu.

Cụ thể, căn cứ Công văn số 87/HCVN-TCKT ngày 16/01/2026 của Vinachem, HNX thông báo tạm dừng tổ chức bán đấu giá cổ phần của Vinachimex do Vinachem sở hữu vào thời gian 09h00 Thứ Tư ngày 28/1/2026.

Trước đó, tại văn bản số 87/HCVN-TCKT gửi HNX, Vinchem cho biết, tập đoàn và HNX đã ký Hợp đồng cung cấp dịch vụ tổ chức bán đấu giá theo quy định. Thời điểm nhận đơn đăng ký và tiền cọc là từ ngày 31/12/2025 đến 15h30 ngày 21/1/2026; Thời gian tổ chức bán đấu giá là ngày 28/1/2026.

Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 366/2025/NĐ-CP về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và bãi bỏ toàn bộ Nghị định số 91/2015/NĐ-CP ngày 13/10/2015, Nghị định số 32/2018/NĐ-CP ngày 08 tháng 3 năm 2018, Điều 2 Nghị định số 140/2020/NĐ-CP ngày 30/11/2020. 

Theo đó, Thông tư số 36/2021/TT-BTC ngày 26/5/2021 bao gồm quy định về Quy chế mẫu về chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên cũng không còn hiệu lực thi hành.

Để bảo đảm toàn bộ quá trình chuyển nhượng vốn của Tập đoàn tại Vinachimex được thực hiện đúng quy định của pháp luật, thận trọng, tránh rủi ro pháp lý trong bối cảnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, đầu tư và cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp có sự thay đổi và hiện nay Chính phủ chưa ban hành nghị định hướng dẫn cụ thể. 

Do đó, Vinachem đề nghị HNX tạm dừng thực hiện công bố thông tin và tạm dừng thực hiện tổ chức bán đấu giá cổ phần của Tập đoàn tại Vinachimex.

Theo giới thiệu, Công ty TNHH MTV Vật tư và Xuất nhập khẩu Hóa chất tiền thân là Công ty Vật tư và Xuất nhập khẩu Hóa chất, được thành lập ngày 04/11/1969.

Ngày 29/03/2010, Hội đồng quản trị Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã quyết định chuyển mô hình hoạt động thành Công ty TNHH MTV Vật tư và Xuất nhập khẩu Hóa chất.

Đến ngày 20/08/2012, Hội đồng thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã ban hành quyết định số 244/QĐ-HCVN về việc Cổ phần hóa Công ty TNHH MTV Vật tư và Xuất nhập khẩu Hóa chất.

Vinachimex hoạt động trong ngành hóa chất, với chức năng chính là kinh doanh, xuất nhập khẩu các sản phẩm phân bón, hóa chất, các loại máy móc thiết bị, phụ tùng, nguyên vật liệu phục vụ cho ngành hóa chất.

Trước đó, Vinachem thông báo đã đấu giá thành công quyền sở hữu hơn 7,1 triệu cổ phần tại Công ty CP Sorbitol Pháp - Việt (Sorbitol Pháp – Việt) với tổng giá trị cổ phần thực tế bán được là gần 101,2 tỷ đồng vào ngày 11/12. Sau khi hoàn tất chuyển nhượng, Vinachem không còn nắm giữ cổ phần nào tại Sorbitol Pháp - Việt.

-Hà Anh

Sau giao dịch này, Công ty cổ phần Quản lý Quỹ VinaCapital nâng sở hữu lên tổng cộng 24,55 triệu cổ phiếu, chiếm 5,06% vốn điều lệ, qua đó trở thành cổ đông lớn của Nam Long.

Quỹ đầu tư cổ phiếu Kinh tế Hiện đại VinaCapital báo cáo về ngày trở thành cổ đông lớn Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long (mã NLG-HOSE).

Cụ thể, thành viên VinaCapital là Quỹ Đầu tư cổ phiếu Kinh tế hiện đại VinaCapital đã mua vào 340.670 cổ phiếu trong phiên 16/1/2026. Qua đó quỹ này nâng sở hữu từ 1,85 triệu cổ phiếu, chiếm 0,38% lên mức 2,19 triệu cổ phiếu, chiếm 0,45%.

Ngoài thành viên vừa thực hiện giao dịch, còn có 6 thành viên khác của VinaCapital đang sở hữu 22,36 triệu cổ phiếu NLG, chiếm tỷ lệ 4,6%.

Sau giao dịch, Công ty cổ phần Quản lý Quỹ VinaCapital nâng sở hữu lên tổng cộng 24,55 triệu cổ phiếu, chiếm 5,06% vốn điều lệ, qua đó trở thành cổ đông lớn của Nam Long.

Được biết, HĐQT NLG thông qua việc giải chấp tài sản bảo đảm cho lô trái phiếu mã NLGH2328001 là bất động sản tại thửa 7692, tờ bản đồ số 5, địa chỉ tại xã An Thạnh, huyện Bến Lức, tỉnh Long An (nay là xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh) thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Nam Long VCD.

Tài sản bảo đảm thay thế là gần 27,9 triệu cổ phần tại Công ty Cổ phần Southgate thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long (NLIC) và Công ty TNHH Đầu tư Nam Phát Land - công ty con của NLIC. Giá trị tài sản bảo đảm được định giá tại quý 3/2025 hơn 830 tỷ đồng.

Theo thông tin từ HNX, lô trái phiếu mã NLGH2328001 gồm 5.000 trái phiếu có mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, tổng giá trị phát hành 500 tỷ đồng, được phát hành từ ngày 28/9/2023, kỳ hạn 5 năm, dự kiến đáo hạn ngày 28/9/2028.

Trước đó theo Nghị quyết HĐQT NLG vào ngày 25/12/2025, công ty dự kiến sẽ mua thêm phần vốn góp tại Công ty TNHH Đại Phước – pháp nhân dự án của dự án Paragon (quy mô 45 ha; tỉnh Đồng Nai) từ CTCP Đầu tư Thái Bình, với giá trị giao dịch dự kiến là 312 tỷ đồng. Sau khi giao dịch này hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của NLG tại Paragon sẽ tăng từ 50% lên 58,9%. NLG cho biết giao dịch dự kiến sẽ được hoàn tất trong năm 2026.

VCSC cho biết kế hoạch này hiện chưa được đưa vào Báo cáo Cập nhật của NLG và dựa trên giá trị giao dịch được công bố, định giá tương ứng cho dự án Paragon sẽ thấp hơn khoảng 15% so với mức định giá của VCSC.

Trước đó, vào năm 2022, NLG đã chuyển nhượng 25% vốn tại Paragon cho hai nhà đầu tư trong nước gồm CTCP Đầu tư Thái Bình (21,6%) và Công ty TNHH Đầu tư Tân Hiệp (3,4%), với tổng giá trị là 662 tỷ đồng.

-Hà Anh

Dòng tiền đang đi vào các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh cốt lõi của nền kinh tế, theo định hướng của Nghị quyết 79 và Công văn tín dụng 11686, tạo nên một nền tảng tăng giá bền vững cho nên kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng.

Trong những ngày đầu năm mới dương lịch 2026, nền kinh tế và thị trường chứng khoán tiếp tục đón nhận những thông tin tích cực, đặc biệt, Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước được Bộ Chính trị ban hành, đã giúp khu vực kinh tế nhà nước sẽ không chỉ giữ vai trò "trụ đỡ," mà còn dẫn dắt và kiến tạo tăng trưởng kinh tế đất nước trong giai đoạn mới.

Năm 2026, thị trường chứng khoán cũng sẽ chính thức được nâng hạng theo công bố trước đó của FTSE, cộng với những yếu tố tích cực khác nữa thì thị trường chứng khoán năm 2026 được dự báo như thế nào và đâu sẽ là chiến lược tổng thể, hiệu quả cho năm 2026?

DÒNG TIỀN ĐANG ĐI VÀO DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT KINH DOANH CỐT LÕI CỦA NỀN KINH TẾ

Trao đổi trong Talkshow Phố Tài chính mới đây, ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán Quốc gia (NSI) đánh giá với nhiều yếu tố thuận lợi từ nền kinh tế, cộng với với việc được nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục có một năm 2026 nhiều triển vọng.

Cụ thể, theo ông Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai con số của năm 2026 là tương đối thách thức nhưng hoàn toàn khả thi. Đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước đã ra Công văn số 11686, trong đó đưa ra quan điểm chỉ đạo tăng trưởng tín dụng của năm 2026 sẽ tập trung cho các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, công nghiệp, xuất khẩu cùng với đầu tư vào hạ tầng.

Quan điểm và chỉ đạo của Nhà nước ta chính là chọn lọc và tạo ra giá trị thặng dư lớn cho nền kinh tế, từ đó sẽ tạo ra các tài sản thật và thúc đẩy tăng trưởng của GDP.

Bên cạnh đó, việc cắt giảm nhu cầu tín dụng xuống 183.000 tỷ cũng đồng nghĩa cùng với việc nền kinh tế Việt Nam sẽ có được sự kiểm soát chặt chẽ hơn, giảm bớt nguy cơ “bong bóng” của nền kinh tế. Đặc biệt, con số 2,79 triệu tỉ đồng được bơm ra trong năm 2026 sẽ thực sự đi vào sản xuất kinh doanh và từ đó sẽ tạo ra động lực rất mạnh mẽ cho nền kinh tế Việt Nam.

Yếu tố thứ hai ở đây, ông Hiếu muốn nhấn mạnh về sự ra đời của Nghị quyết 79, một lần nữa khẳng định quan điểm là nền kinh tế nhà nước vẫn đóng vai trò dẫn dắt chủ đạo. Trong đó, khối kinh tế nhà nước đang nắm trong tay khoảng 5 triệu tỉ đồng tài sản. Khi khối này tiếp tục được tạo điều kiện và kích thích mạnh mẽ, bù lại những sự chững lại của các thành phần kinh tế tư nhân hoặc là kinh tế nhỏ lẻ.

Do đó, mục tiêu tăng trưởng 10% là con số phản ánh sự tăng trưởng thực chất, và vì dòng tiền đi vào sản xuất hàng hóa tạo nên giá trị thặng dư cho nền kinh tế chứ không phải đầu cơ hay tích lũy tài sản, nên lạm phát sẽ được kiểm soát tốt quanh mức 4% – 4,5%.

Trên thị trường chứng khoán, thanh khoản của thị trường đang có sự cải thiện rõ rệt, ví dụ như trong phiên 12/01/2026 vừa qua, thị trường chứng kiến một phiên bùng nổ thanh khoản, khi lần đầu tiên, sau 60 phiên, giá trị khớp lệnh trên hai sàn vượt qua ngưỡng 40.000 tỷ đồng, chưa kể thỏa thuận. Đồng thời, sự lan tỏa cũng thể hiện tương đối rõ nét khi nhóm Doanh nghiệp vốn Nhà nước mang tính đại diện đã lan tỏa ra các ngành trọng điểm cũng là các ngành có giá trị vốn hóa lớn.

Theo nghiên cứu của NSI, hiện tượng này cho thấy thị trường đang vận hành theo cơ chế “Bình thông nhau có điều hướng”.

Thứ nhất, về dòng tiền, sau khi FED hạ lãi suất, cùng với sự điều tiết của Ngân hàng Nhà nước, áp lực thanh khoản hệ thống có tính chu kỳ cuối năm 2025 được cởi bỏ và kỳ vọng năm mới được mở ra, dòng tiền chờ đợi của nhà đầu tư bắt đầu tìm đến các nhóm ngành, đặc biệt là những ngành có định giá hấp dẫn và cổ phiếu chưa tăng nhiều, ví dụ như Ngân hàng – Chứng khoán – Đầu tư công.

Thứ hai, về hướng đi của dòng tiền, chúng ta có thể thấy, nguyên nhân chính nằm ở cú hích từ Nghị quyết 79 (về kinh tế Nhà nước) vừa được ban hành khiến tâm lý đầu tư đang thay đổi. Nghị quyết 79 đã gửi đi thông điệp rằng Kinh tế Nhà nước đóng vai trò chủ đạo, tiến phòng dẫn dắt. Ngay lập tức, dòng tiền thông minh đã xoay trục tìm đến các cổ phiếu lớn có vốn Nhà nước.

Tựu chung lại, ta có thể thấy sự lan tỏa là tín hiệu rất tốt. Nó cho thấy dòng tiền đang đi vào các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh cốt lõi của nền kinh tế, theo định hướng của Nghị quyết 79 và Công văn tín dụng 11686, tạo nên một nền tảng tăng giá bền vững cho nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng.

VN-INDEX SẼ CHỮNG LẠI NGHỈ TẾT SAU ĐÓ BÙNG NỔ

Dựa trên cơ sở kinh tế thế giới, tuy tăng trưởng có chậm lại, nhưng chúng ta có thể thấy chuỗi cung ứng toàn cầu đang dần thích nghi với những biến động từ chính sách thuế quan. Bên cạnh đó, các Ngân hàng Trung Ương lớn tiếp tục xu hướng giảm lãi suất, kích thích tăng trưởng trong năm 2026. Dựa trên sự cộng hưởng của các yếu tố vĩ mô, NSI tự tin nâng mức dự báo VN-Index sẽ chinh phục vùng 1.950 - 2.000 điểm trong năm 2026.

Về mặt tái định giá (Re-rating), khi Việt Nam chính thức được FTSE nâng hạng vào tháng 9/2026, thị trường sẽ được chấp nhận một mức P/E cao hơn từ 14 lần lên 16,5 -17,5 lần.

Tuy nhiên, lộ trình sẽ đi theo mô hình “Bậc thang” với những giai đoạn như đầu tiên là giai đoạn “Tạo đà” năm 2026. Sau giai đoạn thị trường điều chỉnh tích lũy từ tháng 09/2025, nửa cuối tháng 12 năm 2025, thị trường có những dấu hiệu tạo đáy tại một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt.

Thị trường sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng đến cuối tháng 01/2026, sau đó có thể chững lại khi thanh khoản sụt giảm do sát kỳ nghỉ Tết âm lịch, cũng là giai đoạn tích lũy.

Tiếp đó, ngay sau kỳ nghỉ Tết, thị trường nhiều khả năng sẽ quay trở lại đà tăng từ nửa cuối tháng 03 đến cuối tháng 04/2026, khi chúng ta đón nhận các thông tin về báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, cùng kết quả kinh doanh quý 1 năm 2026, và mùa Đại hội Cổ đông của các công ty niêm yết, đặc biệt, sẽ tích cực hơn nếu đón nhận thông tin chính thức từ đợt review kỹ thuật sắp tới của tổ chức FTSE Russell.

Thứ hai, đó chính là giai đoạn “Bứt phá” (cuối năm): Khi các Nghị quyết 68, 79 … bắt đầu cho thấy hiệu quả, các dự án trọng điểm được giải ngân mạnh mẽ, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp ấn tượng và dòng vốn ngoại đổ bộ đón đầu nâng hạng, thị trường sẽ có cú nước rút mạnh mẽ để cán đích 2.000 điểm.

Dựa trên sự giao thoa giữa những dòng chảy của năm 2026, NSI Research kiên định chọn ra “Kiềng ba chân” sẽ dẫn dắt thị trường năm nay.

Thứ nhất, đó là nhóm ngân hàng top đầu. Nguyên nhân là bởi, trong một năm mà tín dụng toàn hệ thống bị kiểm soát chặt hơn (giảm 183.000 tỷ đồng bơm ròng), thì thị phần sẽ thuộc về những cổ phiếu chất lượng. 

Thứ hai, nhóm dầu khí và năng lượng. Đây là một trong những động lực chính của kinh tế nhà nước, an ninh năng lượng là nhiệm vụ sống còn để đảm bảo GDP tăng 10%.

Thứ ba là nhóm hạ tầng và bất động sản khu công nghiệp.

Ở những lĩnh vực khác như công nghệ, ví dụ như FPT giai đoạn vừa qua khá trầm lắng về giá cổ phiếu, tuy nhiên chúng tôi nhìn nhận trong năm 2026 nhóm cổ phiếu công nghệ có tăng trưởng doanh thu đang được cải thiện và đặc biệt công nghệ vẫn là một xu hướng lớn trong kỷ nguyên công nghệ số.

Ngoài việc lựa chọn theo nhóm, thì những cú hích từ các nghị quyết, cũng như nền tảng nội mạnh mẽ của doanh nghiệp, kết hợp với việc nâng hạng của thị trường thì những cổ phiếu đầu ngành hay chúng ta vẫn gọi là những cổ phiếu quốc dân sẽ vẫn có cơ hội trong năm 2026.

-Tuệ Lâm

Hydro xanh không chỉ là một nhiên liệu thay thế, mà còn đại diện cho một phương thức tái cấu trúc chuỗi giá trị công nghiệp theo hướng ít carbon…

Khủng hoảng khí hậu đang tái định hình những giới hạn phát triển toàn cầu và thách thức lớn nhất không còn nằm ở việc mở rộng năng lượng tái tạo cho các lĩnh vực dễ điện khí hóa, mà chính là khử carbon ở những ngành công nghiệp “khó giảm phát thải” nhất như: thép, xi măng, hóa chất.

Đây là những lĩnh vực cấu thành nền tảng vật chất của mọi nền kinh tế hiện đại, đồng thời lại gắn chặt với các quy trình công nghệ dựa trên nhiên liệu hóa thạch. Chính vì thế, việc chuyển đổi ở những ngành này không chỉ đòi hỏi đổi mới công nghệ, mà còn đặt ra câu hỏi căn bản về mô hình công nghiệp hóa trong thế kỷ XXI.

Trong bức tranh đó, hydro xanh nổi lên như một giải pháp chiến lược. Khả năng thay thế than cốc trong luyện kim, khí tự nhiên trong sản xuất hóa chất, hay nhiên liệu truyền thống trong vận tải biển và hàng không cho thấy hydro xanh có thể trở thành “cầu nối công nghệ” giữa quá khứ phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và tương lai trung hòa carbon.

NGUỒN NĂNG LƯỢNG THAY THẾ, TRỤ CỘT BỔ SUNG CHO CHIẾN LƯỢC CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG

Hydro xanh, hay còn gọi là hydro tái tạo được sản xuất thông qua quá trình điện phân nước (electrolysis), trong đó điện năng đến từ các nguồn năng lượng tái tạo như gió hoặc mặt trời.

Về nguyên lý, hydro xanh khác biệt căn bản so với các dạng hydro truyền thống: hydro xám (grey hydrogen)- vốn chiếm phần lớn trên thị trường hiện nay được tạo ra từ khí tự nhiên mà không đi kèm công nghệ xử lý phát thải; và hydro nâu (brown hydrogen), được sản xuất từ than đá, thậm chí còn gây phát thải cao hơn.

So với hai dạng này, hydro xanh có ưu thế vượt trội: gần như không phát thải khí nhà kính trong toàn bộ vòng đời sản xuất, từ khai thác nguyên liệu, vận hành, cho tới sử dụng cuối cùng.

Hydro xanh được coi là một nhiên liệu có mật độ năng lượng cao, đủ khả năng thay thế than cốc trong luyện thép, khí tự nhiên trong công nghiệp hóa chất, hay dầu mỏ trong vận tải biển và hàng không.

Quan trọng hơn, hydro xanh mang lại một giải pháp cho những lĩnh vực khó điện khí hóa trực tiếp- tức những ngành mà việc thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng điện từ gió hoặc mặt trời gần như bất khả thi do đặc thù công nghệ.

Điều này khiến hydro xanh không chỉ là một nguồn năng lượng thay thế, mà còn là trụ cột bổ sung cho chiến lược chuyển dịch năng lượng toàn diện.

Quy trình sản xuất Hydro xanh: Tách các phân tử nước thông qua quá trình điện phân, trong đó điện năng sử dụng hoàn toàn từ các nguồn năng lượng tái tạo như gió và mặt trời, tạo ra nhiên liệu khí sạch với phát thải gần như bằng không. Nguồn: Ormazabal

Tuy nhiên, triển vọng rộng mở ấy vẫn bị giới hạn bởi 3 rào cản lớn, theo Energy Tracker. Thứ nhất, chi phí sản xuất cao bởi giá thành hydro xanh phụ thuộc trực tiếp vào chi phí điện tái tạo và công nghệ điện phân. Mặc dù chi phí này có xu hướng giảm nhanh trong thập kỷ qua nhưng hydro xanh vẫn chưa thể cạnh tranh về giá so với hydro xám hoặc các nhiên liệu hóa thạch truyền thống.

Thứ hai, vấn đề khó khăn trong lưu trữ và vận chuyển bởi Hydro có mật độ khối lượng thấp, dễ bay hơi và dễ cháy nổ. Điều này đòi hỏi các công nghệ chuyên biệt để nén, làm lạnh hoặc chuyển hóa thành các hợp chất dẫn xuất (ví dụ: amoniac xanh) trước khi vận chuyển, làm gia tăng chi phí và rủi ro.

Thứ ba, hạ tầng chưa đồng bộ khi sự thiếu vắng một hệ sinh thái toàn diện, từ sản xuất, phân phối cho đến ứng dụng công nghiệp, khiến hydro xanh khó phát huy quy mô kinh tế. Các quốc gia tiên phong hiện vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm, trong khi đầu tư vào hạ tầng lưu trữ và phân phối còn rất hạn chế.

Những đặc điểm trên cho thấy hydro xanh không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà là một đột phá mang tính hệ thống. Nó đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng, từ đầu tư vào năng lượng tái tạo, phát triển công nghệ điện phân quy mô lớn, cho tới thiết kế cơ chế thị trường và khung pháp lý hỗ trợ.

Chính sự gắn kết liên ngành này lý giải vì sao hydro xanh thường được gọi là “nhiên liệu của quá trình chuyển dịch”, đóng vai trò then chốt trong kết nối mục tiêu trung hòa carbon với chiến lược tăng trưởng kinh tế dài hạn.

TIỀM NĂNG TẠI 4 NỀN KINH TẾ LỚN CHÂU Á

Một báo cáo của Ủy ban Cấp cao về Châu Á đạt phát thải ròng bằng 0 phối hợp cùng Asia Society Policy Institute đã nhấn mạnh tiềm năng to lớn của hydro xanh trong việc khử carbon ngành thép- một trong những trụ cột gây phát thải lớn nhất toàn cầu.

Điều đáng lưu ý là 4 nền kinh tế hàng đầu châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc) hiện không chỉ dẫn đầu thế giới về sản lượng thép, mà còn định hình cán cân cung–cầu và tiêu chuẩn công nghệ của ngành.

Do đó, quyết định chuyển đổi sang hydro xanh tại những quốc gia này không đơn thuần là một lựa chọn kỹ thuật, mà là một động thái có thể tái cấu trúc địa kinh tế của toàn bộ thị trường thép toàn cầu, đồng thời định hình tốc độ và quy mô của quá trình chuyển dịch năng lượng trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Trung Quốc hiện chiếm hơn một nửa sản lượng thép toàn cầu, đồng nghĩa với việc các quyết sách về năng lượng và công nghệ của Bắc Kinh có thể tái định hình toàn bộ cấu trúc phát thải của ngành luyện kim thế giới. Với lợi thế vượt trội về năng lượng gió và mặt trời, đặc biệt tại các khu vực nhiều tiềm năng như Nội Mông và Tân Cương, Trung Quốc đang từng bước thử nghiệm các dự án hydro xanh quy mô thí điểm.

Thách thức của Trung Quốc không nằm ở năng lực công nghệ đơn thuần, mà ở khả năng tích hợp hydro xanh vào một hệ sinh thái công nghiệp nặng vốn phụ thuộc sâu sắc vào than đá. Việc chuyển đổi này đòi hỏi không chỉ cải cách công nghệ mà còn cả cơ chế thị trường và chính sách công nghiệp, nhằm đảm bảo rằng hydro xanh có thể cạnh tranh với nguồn năng lượng truyền thống vốn được trợ cấp mạnh.

Năm 2023, Tập đoàn Dầu khí và Hóa chất Trung Quốc (Sinopec) thông báo dự án thí điểm Hydro xanh tại thành phố Kuqa, Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương là dự án điện mặt trời chuyển hóa thành hydro lớn nhất thế giới đã chính thức đi vào vận hành. Nguồn: Hydrogen Tech World

Trong khi đó, Ấn Độ đang bước vào giai đoạn công nghiệp hóa nhanh chóng, với nhu cầu thép dự báo tăng gấp nhiều lần trong thập kỷ tới. Nhận thức được nguy cơ phát thải, chính phủ đã khởi động Chương trình quốc gia về hydro xanh (NGHM) (2023), đặt mục tiêu sản xuất 5 triệu tấn hydro xanh mỗi năm vào 2030- một trong những cam kết tham vọng nhất toàn cầu.

Tuy nhiên, lưới điện quốc gia vẫn phụ thuộc nặng nề vào than đá, vốn chiếm hơn 70% sản lượng điện. Nghịch lý ở đây là: để sản xuất hydro xanh với chi phí hợp lý, Ấn Độ cần mở rộng năng lượng tái tạo nhanh hơn nhiều so với hiện tại. Nếu không, hydro xanh sẽ rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: hoặc quá đắt để cạnh tranh, hoặc Greenwashing khi điện tái tạo bị thay thế bởi điện than trong sản xuất.

Nhật Bản là một trong những quốc gia tiên phong trên thế giới trong lĩnh vực hydro, khi đã mở cảng tiếp nhận hydro hóa lỏng đầu tiên vào năm 2020. Chiến lược Chuyển đổi Xanh (GX) xác định hydro là trụ cột để đạt mục tiêu trung hòa carbon, song thực tế lại nghiêng nhiều về nhập khẩu hydro xanh và phát triển công nghệ chuyển hóa hydro thành amoniac xanh để đồng đốt với than trong các nhà máy nhiệt điện.

Hạn chế lớn của Nhật Bản nằm ở điều kiện tự nhiên: diện tích hạn chế và nguồn tài nguyên năng lượng tái tạo trong nước còn khiêm tốn, buộc Tokyo phải xây dựng một chiến lược năng lượng liên kết xuyên quốc gia, phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài. Điều này khiến Nhật Bản dễ bị chi phối bởi yếu tố địa chính trị và biến động chuỗi cung ứng toàn cầu.

Còn với Hàn Quốc, quốc gia này đặt tham vọng xây dựng một hệ sinh thái hydro sạch quy mô lớn, nhưng trọng tâm lại là hydro xanh lam (blue hydrogen) – sản xuất từ khí tự nhiên kết hợp công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS). Tuy nhiên, CCS vẫn chưa chứng minh được hiệu quả ở quy mô thương mại và chi phí còn rất cao.

Thành công của Hàn Quốc vì thế phụ thuộc vào khả năng chuyển hướng nhanh chóng sang hydro xanh thực sự, đồng thời mở rộng đầu tư vào năng lượng tái tạo trong nước – lĩnh vực hiện đang chậm so với tiềm năng.

Báo cáo của Asia Society Policy Institute dự báo thị trường thiết bị điện phân tại 4 nền kinh tế lớn châu Á có thể đạt 180 tỷ USD vào năm 2050, nếu được đầu tư và hỗ trợ chính sách đúng mức.

Đây không chỉ là cơ hội giảm phát thải, mà còn là một động lực công nghiệp mới, mở ra triển vọng cho ngành chế tạo thiết bị- từ công nghệ điện phân màng trao đổi proton (PEM) cho tới các hệ thống điện phân oxit rắn (SOE); xuất khẩu công nghệ và thiết bị- đặc biệt đối với Trung Quốc và Nhật Bản, vốn có năng lực sản xuất quy mô lớn và mạng lưới thương mại rộng và tạo việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực kỹ thuật, nghiên cứu và vận hành hạ tầng năng lượng mới.

Đáng chú ý, các công ty Nhật Bản như Mitsui, Toyo Engineering và JERA đã triển khai dự án sản xuất hydro xanh và amoniac xanh tại Chile và Philippines. Đây là những ví dụ cho thấy một mạng lưới hợp tác xuyên quốc gia đang dần hình thành, trong đó châu Á nhập khẩu hydro xanh từ các khu vực giàu tiềm năng năng lượng tái tạo (Nam Mỹ, Đông Nam Á) để phục vụ quá trình chuyển dịch năng lượng.

Tuy vậy, một điểm đáng quan ngại là phần lớn chiến lược hydro hiện tại của Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn dựa vào hydro xanh lam. Rủi ro cốt lõi nằm ở chỗ CCS là công nghệ chưa chứng minh được tính khả thi lâu dài và bền vững về kinh tế. Nếu CCS thất bại, hydro xanh lam sẽ không còn là bước chuyển đổi, mà trở thành hình thức trì hoãn khử carbon.

-Huy Sơn

Ngày thứ Ba (20/1) đánh dấu tròn 1 năm Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng - giai đoạn với một loạt thay đổi chính sách dồn dập, mở rộng quyền lực của ông và định hình lại quan hệ của Mỹ với thế giới...

Bước sang năm thứ hai của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump phát tín hiệu tiếp tục theo đuổi các ưu tiên chính sách cứng rắn, trong bối cảnh chia rẽ trong nước gia tăng.

Vài tuần gần đây, ông Trump tăng cường các biện pháp thực thi chính sách kiểm soát người nhập cư tại bang Minnesota. Trên mặt trận đối ngoại, ông chỉ đạo một chiến dịch tại Venezuela để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, đồng thời nhắc lại kế hoạch giành quyền kiểm soát Greenland và đưa ra các cảnh báo với Iran. Ông cũng tỏ ra không mấy bận tâm trước những lo ngại về cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell.

“Tôi không quan tâm”, ông Trump nói với hãng tin Reuters trong cuộc trả lời phỏng vấn tại Văn phòng Bầu dục tuần trước, khi ông được hỏi về hệ quả kinh tế có thể phát sinh từ cuộc điều tra liên quan tới ông Powell.

Trong cuộc trao đổi với tờ báo The New York Times ngày 7/1, ông Trump cho rằng “giới hạn duy nhất” đối với các quyết định sử dụng quyền lực của ông ở nước ngoài là “chuẩn mực đạo đức của bản thân”.

Ngày 20/1/2025, khi trở lại Nhà Trắng bắt đầu nhiệm kỳ hai, ông Trump cam kết tái định hình nền kinh tế, bộ máy liên bang, chính sách nhập cư và nhiều khía cạnh của đời sống văn hóa Mỹ. Thực tế cho thấy ông đã thúc đẩy phần lớn chương trình nghị sự đó, qua đó trở thành một trong những tổng thống có quyền lực nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ.

Theo các nhà phân tích, do hiến pháp không cho phép tranh cử thêm nhiệm kỳ nữa, ông Trump nhiều khả năng sẽ đối mặt với xu hướng quyền lực suy giảm dần khi bước sang năm thứ hai. Dù ngày càng nhiều cử tri Mỹ không hài lòng với cách điều hành kinh tế và đặt câu hỏi về các ưu tiên chính sách của Nhà Trắng, ông Trump vẫn giữ được sự ủng hộ đáng kể từ nhóm cử tri nòng cốt.

Theo khảo sát dư luận do công ty Ipsos thực hiện cho hãng tin Reuters trong tuần trước, tỷ lệ ủng hộ ông Trump ở mức 41%, trong khi 58% người trưởng thành tại Mỹ không tán thành cách ông điều hành đất nước. Mức ủng hộ này thấp so với mặt bằng chung của các tổng thống Mỹ, nhưng chưa phải mức thấp nhất từng ghi nhận trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Reuters, ông Trump thừa nhận Đảng Cộng hòa có nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử tháng 11 năm nay, đồng thời nói rằng lịch sử thường không ủng hộ đảng của tổng thống trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trước đó, ông kêu gọi các nghị sĩ Đảng Cộng hòa nỗ lực giữ thế đa số, cảnh báo nếu Đảng Dân chủ giành lại thế đa số tại Hạ viện, phe này có thể thúc đẩy một cuộc luận tội mới nhằm vào ông.

Khi được hỏi về nỗi lo giá cả leo thang - vấn đề được cử tri quan tâm nhất trước thềm bầu cử - ông Trump lặp lại nhận định rằng nền kinh tế đang ở trạng thái “tốt nhất” lịch sử, dù các dữ liệu cho thấy lạm phát vẫn neo cao. Vài tuần gần đây, ông Trump cố gắng xoa dịu lo ngại về chi phí sinh hoạt qua các bài phát biểu và một số động thái khác.

Trong năm đầu trở lại Nhà Trắng, ông Trump cắt giảm mạnh lực lượng công chức liên bang, giải thể một số cơ quan chính phủ, giảm mạnh viện trợ nhân đạo nước ngoài, tăng cường các chiến dịch siết chặt nhập cư trái phép và trục xuất hàng loạt người nhập cư trái phép…

Về kinh tế, ông áp thuế quan lên hàng hóa từ phần lớn các đối tác thương mại của Mỹ, khiến quan hệ thương mại với nhiều nước thêm căng thẳng. Ông cũng thúc đẩy một dự luật lớn về cắt giảm thuế và chi tiêu, điều chỉnh chính sách liên quan tới việc tiếp cận một số vắc-xin, đồng thời có các phát biểu chỉ trích nhắm tới các trường đại học, hãng luật và một số cơ quan truyền thông.

Dù từng cam kết chấm dứt xung đột Nga - Ukraine ngay trong ngày đầu nhậm chức, đến nay ông Trump chưa đạt nhiều tiến triển trong việc lập lại hòa bình ở Ukraine. Ông cũng khẳng định đã góp phần chấm dứt 8 cuộc xung đột, nhưng nhận định này vẫn gây tranh luận khi một số điểm nóng được nhắc tới chưa thực sự lắng xuống.

Theo các nhà sử học và nhà phân tích, việc các tổng thống Mỹ thời hiện đại tìm cách mở rộng quyền lực ngay sau khi nhậm chức như ông Trump không phải là chuyện hiếm. Tuy nhiên, trong năm qua ông Trump đẩy mạnh quyền lực hành pháp với tốc độ hiếm thấy. Ông làm điều này thông qua các sắc lệnh điều hành và tuyên bố tình trạng khẩn cấp.

Nhà sử học Timothy Naftali cho rằng trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump vận dụng quyền lực với mức độ ít bị kiềm chế hơn so với các tổng thống gần đây, và so sánh với bối cảnh thời Tổng thống Franklin Roosevelt.

Ở giai đoạn đầu cầm quyền 1933-1945, ông Roosevelt có lợi thế lớn về thế đa số tại Quốc hội, nhờ đó thúc đẩy chương trình nghị sự trong nước tương đối thuận lợi. Ông cũng nhận được sự ủng hộ đáng kể của công chúng khi xử lý cuộc Đại Suy thoái, trong khi phe đối lập khi đó thiếu sự thống nhất.

Theo các chiến lược gia chính trị, nếu ông Trump chưa thuyết phục được cử tri rằng Nhà Trắng nắm rõ và có giải pháp xử lý áp lực chi phí sinh hoạt, một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa có thể giữ khoảng cách hơn với ông chủ Nhà Trắng trong chiến dịch tranh cử để bảo vệ ghế của mình trong cuộc bầu cử tháng 11 tới.

-Hoài Thu

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã đưa ra cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn đối với nền kinh tế toàn cầu nếu làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đảo chiều...

Trong bối cảnh các nhà lãnh đạo thế giới chuẩn bị cho các cuộc thảo luận tại chuỗi sự kiện thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEG) tại Davos trong tuần này, IMF nhấn mạnh rằng nền kinh tế toàn cầu - mặc dù "kiên cường tới mức gây ngạc nhiên" - vẫn có thể lung lay nếu làn sóng AI bất ngờ đảo chiều.

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới cập nhật của IMF cho thấy tăng trưởng kinh tế toàn cầu hiện nay phụ thuộc vào một số ít động lực, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ của Mỹ và đà tăng trưởng mạnh mẽ của các cổ phiếu liên quan.

IMF dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ sẽ vượt xa các nước G7 khác, với mức tăng cả năm có thể đạt 2,4% vào năm 2026 và 2% vào năm 2027. Đầu tư vào công nghệ đã đóng góp tỷ lệ cao nhất trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ kể từ năm 2001, góp phần thúc đẩy sự vượt trội của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, ông Pierre-Olivier Gourinchas, nhà kinh tế trưởng của IMF, cảnh báo có nguy cơ xảy ra một cuộc "điều chỉnh thị trường" nếu kỳ vọng về lợi ích năng suất và lợi nhuận từ AI không được hiện thực hóa. Ông nhấn mạnh rằng mặc dù cơn sốt AI chưa đạt đến mức "bong bóng" như thời kỳ dotcom, nhưng vẫn có lý do để lo ngại.

Tại Davos, các cuộc thảo luận sắp tới sẽ tập trung vào các chủ đề gồm đánh giá lạc quan về đầu tư AI ở Mỹ, những lo ngại về định giá cao trên thị trường chứng khoán, và các mối đe dọa đối với các định chế như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Donald Trump cũng sẽ tham dự chuỗi sự kiện của WEF năm nay, và các cuộc thảo luận tại Davos có thể sẽ bị chi phối bởi lời đe dọa của ông Trump về việc áp thuế quan 10% đối với các nước châu Âu trừ khi họ ủng hộ nỗ lực của ông nhằm sáp nhập đảo Greenland của Đan Mạch vào Mỹ.

Báo cáo của IMF cho thấy tăng trưởng kinh tế toàn cầu đã mạnh hơn dự kiến bất chấp căng thẳng thương mại do chính sách thuế quan của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ thứ hai và một loạt các mối nguy địa chính trị ngày càng gia tăng.

IMF nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 từ 3,1% lên 3,3%, đồng thời cho rằng sẽ chỉ có một sự giảm tốc nhẹ trong năm 2027 xuống còn 3,2%. Tuy nhiên, IMF cảnh báo rằng một đợt leo thang mới trong xung đột thương mại có thể lại làm xáo trộn triển vọng tăng trưởng. Căng thẳng thương mại có thể bùng phát, kéo dài sự bất định và đè nặng hơn lên hoạt động kinh tế.

Kinh tế Trung Quốc được IMF dự báo sẽ đạt mức tăng trưởng 4,5% vào năm 2026, tăng 0,3 điểm phần trăm so với dự báo mà IMF đưa ra hồi tháng tháng 10/2025. Về năm 2027, IMF nhận định kinh tế Trung Quốc tiếp tục giảm tốc, chỉ đạt mức tăng trưởng 4%.

Trong số các quốc gia thuộc nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7), Canada được cho là sẽ có mức tăng trưởng mạnh thứ hai trong năm nay sau Mỹ, đạt 1,6%. Tăng trưởng kinh tế Canada được dự báo sẽ tăng lên 1,9% vào năm 2027.

IMF giữ nguyên dự báo cho kinh tế Anh năm 2026 và 2027 ở mức tương ứng 1,3% và 1,5%. GDP của Đức được dự báo tăng 1,1% trong năm nay và 1,5% vào năm tới, theo IMF.

IMF nhấn mạnh rằng tăng trưởng toàn cầu hiện nay dựa trên "nền tảng hẹp" là làn sóng đầu tư AI tại Mỹ. Nếu kỳ vọng về những tiến bộ năng suất do AI mang lại là lạc quan thái quá, sẽ có nguy cơ xảy ra "sự sụt giảm mạnh" trong đầu tư và sự đảo ngược của thị trường chứng khoán. Một sự sụt giảm trong đầu tư AI cùng với một đợt "điều chỉnh vừa phải" trong định giá cổ phiếu công nghệ có thể làm giảm tăng trưởng toàn cầu khoảng 0,4 điểm phần trăm trong năm nay - theo IMF.

Ông Gourinchas cảnh báo rằng do vốn hóa thị trường của các tập đoàn công nghệ hiện nay "lớn hơn nhiều" so với thời kỳ bong bóng dotcom cách đây 25 năm, ngay cả một sự đảo ngược nhỏ cũng có thể "có tác động lớn đến tài sản của mọi người”. Ông cũng cho biết sự phụ thuộc ngày càng tăng của các công ty AI vào việc vay nợ để rót vào cuộc chạy đua đầu tư cũng là một nguyên nhân gây lo ngại. "Đòn bẩy tăng lên, cảm giác lo lắng sẽ xuất hiện”, ông nói.

Cũng theo IMF, một sự điều chỉnh mạnh trên thị trường chứng khoán Mỹ cũng có thể gây ra "tổn thất tài sản đáng kể" bên ngoài Mỹ, làm giảm tiêu dùng toàn cầu.

Tuy nhiên, có một kịch bản lạc quan thay thế là những cải tiến năng suất từ AI bắt đầu hiện thực hóa sớm hơn IMF dự kiến. Nếu điều này trở thành sự thật, tăng trưởng toàn cầu có thể được thúc đẩy thêm 0,3 điểm phần trăm vào năm 2026 và từ 0,1-0,8 điểm phần trăm mỗi năm trong trung hạn, theo IMF.

Báo cáo của IMF cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự độc lập của ngân hàng trung ương sau khi Mỹ mở cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell.

"Sự độc lập của ngân hàng trung ương là điều tối quan trọng khi nói đến việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định tài chính và cung cấp một điểm tựa cho tăng trưởng bền vững. Trong trường hợp Fed, điều này càng quan trọng hơn do vị thế thống trị của hệ thống tài chính Mỹ trong nền kinh tế toàn cầu và tầm quan trọng của đồng USD đối với hệ thống tiền tệ quốc tế”, ông Gourinchas nói.

-An Huy