Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về các dự án nghị quyết sửa đổi, bổ sung cơ chế đặc thù cho TP.Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, trong đó tập trung vào đề xuất thành lập Khu thương mại tự do, hoàn thiện khung pháp lý và phân cấp mạnh mẽ cho các địa phương.

Chiều tối 24/11, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 51, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về các dự án Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh bổ sung nội dung về thành lập Khu thương mại tự do và loại bỏ quy định về thành phố Thủ Đức do triển khai chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Thủ Đức đã kết thúc hoạt động từ ngày 1/7/2025.

Về nội dung trọng tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết khuôn khổ pháp lý đối với Khu thương mại tự do Thành phố Hồ Chí Minh gồm bảy nhóm chính sách: phân cấp UBND Thành phố quyết định thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới; HĐND Thành phố quyết định trình tự thủ tục; giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp thực hiện chức năng quản lý nhà nước trực tiếp; quy định thẩm quyền quản lý của cơ quan hải quan; cho phép giao, cho thuê đất không qua đấu giá đối với các dự án trong khu (trừ dự án nhà ở thương mại); cải cách thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư; ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, nhà khoa học, lao động chất lượng cao; cho phép doanh nghiệp trong khu niêm yết, định giá và thanh toán bằng ngoại tệ.

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến của Thường trực Ủy ban thống nhất chủ trương thành lập Khu thương mại tự do Thành phố Hồ Chí Minh, với các chính sách dự kiến tương tự Khu thương mại tự do Hải Phòng.

Cùng phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 136/2024/QH15 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng. Dự thảo cũng bổ sung các quy định liên quan đến Khu thương mại tự do, gắn với cảng biển, sân bay, trung tâm tài chính quốc tế và định hướng mở rộng về phía Nam, kết nối Khu kinh tế mở Chu Lai, Cảng hàng không Chu Lai, Cửa khẩu quốc tế Nam Giang.

Dự thảo xác định Khu thương mại tự do Đà Nẵng là khu vực có chính sách đặc thù, mang tính đột phá nhằm thúc đẩy xuất khẩu, công nghiệp, nghiên cứu và phát triển, thu hút nhân lực chất lượng cao, đồng thời bảo đảm sự tương đồng chính sách với các Khu thương mại tự do của ba địa phương: Đà Nẵng, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh sự đồng tình đối với các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho hai thành phố. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cơ chế phải có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, bảo đảm tính khả thi và xử lý kịp thời vấn đề phát sinh; đồng thời phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho các địa phương, gắn với kiểm soát chặt chẽ, không để phát sinh tiêu cực, tham nhũng, lợi dụng chính sách.

Về quy trình, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với UBND Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng hoàn thiện các Tờ trình. Ủy ban Kinh tế và Tài chính phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp để thẩm tra, bổ sung nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội; các nội dung thuộc thẩm quyền Chính phủ sẽ do Chính phủ quy định.

Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật An ninh mạng trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10.

-Hà Lê

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi) yêu cầu chuyển đổi số toàn diện để giảm thời gian thẩm định nội dung sáng chế (từ 18 tháng xuống 12 tháng) và có cơ chế thẩm định nhanh trong 3 tháng, đảm bảo để không tồn hồ sơ đăng ký...

Tại phiên thảo luận ngày 24/11, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Các ý kiến cơ bản đồng tình với nhiều nội dung của Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, đồng thời đánh giá cao những đổi mới quan trọng trong dự thảo Luật, đặc biệt trong việc hỗ trợ đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). 

Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho ý kiến vào một số nội dung cụ thể như: cải cách thủ tục hành chính, quy định về sáng chế thuộc danh mục bí mật nhà nước, quyền liên quan của cơ quan báo chí…

Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa, Đoàn tỉnh Lạng Sơn đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định về thủ tục hành, đảm bảo thực hiện mục tiêu của Thủ tướng Chính phủ là giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết và giảm 50% thời gian, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024. 

Góp ý về cơ chế thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ thẩm định sáng chế (tại Điều 89 và 89a), đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, nhận định việc thời gian thẩm định sáng chế kéo dài (trung bình 30–36 tháng, cá biệt 4–5 năm) gây ra nhiều hệ quả nghiêm trọng. 

Đó là làm mất cơ hội thương mại hóa sáng chế kịp thời, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ có vòng đời ngắn, đồng thời làm giảm động lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và nhà khoa học. Mặt khác, đại biểu nhấn mạnh, điều này đang không tương thích với Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, vì nhà đầu tư cần tài sản trí tuệ làm tài sản huy động vốn.

Do đó, đại biểu đề xuất quy định thời hạn tối đa cho từng khâu: tiếp nhận, thẩm định hình thức, công bố đơn và thẩm định nội dung. Có cơ chế rút gọn đối với sáng chế phục vụ doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ cao hoặc sáng chế được sử dụng trong hoạt động sản xuất trong nước. Đồng thời, áp dụng chuyển đổi số triệt để và hạn chế tối đa nộp hồ sơ giấy nhằm đẩy nhanh tiến độ thẩm định sáng chế.

đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh

Đối với quy định về sáng chế thuộc danh mục bí mật Nhà nước (Điều 89a), hiện tại, dự thảo Luật chưa nêu thời hạn Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phải trả lời, dẫn đến nguy cơ mất khả năng bảo hộ quốc tế (nhiều quốc gia yêu cầu nộp trong vòng 12 tháng). Do đó, về thời hạn phản hồi, đại biểu đề xuất Bộ Quốc phòng và Bộ Công an phải phản hồi trong 30 ngày (tối đa 60 ngày nếu cần xác minh thêm). 

Ngoài ra, theo đại biểu, cần làm rõ tiêu chí xác định bí mật nhà nước trong lĩnh vực sáng chế để tránh sự không thống nhất giữa các Bộ, khiến doanh nghiệp bị chậm trễ khi mở rộng ra nước ngoài. 

Đồng thời, cần quy định cơ chế phối hợp liên thông, giao Bộ Khoa học và Công nghệ làm đầu mối tiếp nhận, các Bộ khác trả lời qua cơ chế liên thông điện tử và thực hiện nguyên tắc "im lặng là đồng ý" nếu hết thời hạn mà không có phản hồi.

Nhấn mạnh sự cần thiết phải bổ sung quy định về quyền liên quan của cơ quan báo chí, đại biểu Hoàng Minh Hiếu, Đoàn tỉnh Nghệ An, cho biết Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành mới chỉ bảo vệ quyền liên quan của một số loại hình như nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, nhà phát sóng và người biểu diễn, chưa có quy định về quyền liên quan của cơ quan báo chí. 

Luật hiện chỉ bảo vệ quyền tác giả của nhà báo, nhưng không điều chỉnh hiệu quả các hành vi tổng hợp, trích đoạn, khai thác dữ liệu báo chí trên quy mô lớn.

Đại biểu cho rằng cơ quan báo chí cần có quyền cho phép hoặc ngăn chặn bên thứ ba sao chép, lưu trữ, lập chỉ mục, hiển thị trích đoạn, tổng hợp khai thác tin tức báo chí hoặc trích dẫn có hệ thống nhằm tạo dịch vụ cạnh tranh với báo chí. Đối với các doanh nghiệp thu lợi từ việc sử dụng nội dung báo chí trên các nền tảng số, phải chia sẻ doanh thu với cơ quan báo chí trên cơ sở thương lượng.

Nhiều quốc gia đã đưa quy định này vào luật (ví dụ: Liên minh châu Âu, Úc, Canada..). Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, quyền liên quan của cơ quan báo chí thường có thời hạn là 2 năm kể từ ngày tác phẩm báo chí được công bố lần đầu. Việc triển khai các quy định tương tự trong thời gian qua ở nhiều nước đã cho thấy những hiệu quả tích cực trên thực tế.

Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết về cải cách thủ tục hành chính, sẽ chuyển đổi số toàn diện để giảm thời gian thẩm định nội dung sáng chế (từ 18 tháng xuống 12 tháng) và có cơ chế thẩm định nhanh trong 3 tháng, đảm bảo để không tồn hồ sơ đăng ký. 

Thực trạng những năm qua tồn trên 100.000 hồ sơ. Năm 2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tập trung, dồn lực để xử lý xong số hồ sơ tồn đọng này.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định sẽ nghiên cứu và tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật.

-Bạch Dương

Theo đại biểu Quốc hội, những trang mạng xã hội đặt tiêu đề sai lệch, cắt xén, xuyên tạc nghiêm trọng nội dung gốc nhằm thu hút tương tác và tăng doanh thu quảng cáo. Điều này khiến báo chí chính thống mất giá trị nội dung và nguồn thu quảng cáo.

Chiều 24/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường Luật Báo chí (sửa đổi). Nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội đề cập đến vấn đề báo chí mất nguồn thu quảng cáo vì bị trang mạng xã hội đặt tiêu đề sai lệch, cắt xén, xuyên tạc nội dung, “trích dẫn miễn phí”.

NGHIÊN CỨU CƠ CHẾ THƯƠNG LƯỢNG, CHIA SẺ DOANH THU GIỮA BÁO CHÍ VỚI CÁC NỀN TẢNG SỐ

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) cho biết trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và các nền tảng mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, hiện nay đang diễn ra tình trạng một bộ phận tổ chức, cá nhân không phải cơ quan báo chí liên tục trích dẫn, đăng lại nội dung từ các bài báo chính thống.

Tuy nhiên, những trang mạng xã hội này lại đặt tiêu đề sai lệch, cắt xén, xuyên tạc nghiêm trọng nội dung gốc nhằm thu hút tương tác và tăng doanh thu quảng cáo. Điều này đã và đang đe dọa trực tiếp mô hình kinh tế báo chí chuyên nghiệp thông qua hai cơ chế chính.

Toàn cảnh Hội trường. Ảnh: Quốc hội.

Thứ nhất, mất giá trị nội dung. Theo đó, các cơ quan, cá nhân không phải báo chí đang "trích dẫn miễn phí" các bài phân tích sâu, báo cáo điều tra có chi phí sản xuất lớn của báo chí chính thống.

Việc sử dụng tiêu đề sai lệch, giật gân để câu view khiến độc giả không còn động lực chi tiền cho nội dung gốc, làm suy giảm nghiêm trọng nguồn thu từ mô hình thu phí.

Thứ hai, mất nguồn thu quảng cáo do thuật toán. Các nền tảng số có xu hướng ưu tiên hiển thị nội dung tạo cảm xúc mạnh, khiến nội dung báo chí chuyên nghiệp, cân bằng bị lu mờ.

Hệ quả là doanh thu quảng cáo tự động bị chuyển hướng từ các cơ quan báo chí có trách nhiệm (nơi sản xuất nội dung chất lượng) sang các kênh câu view có tương tác cao, làm xói mòn nguồn tài chính duy trì nền báo chí chuyên nghiệp.

Do đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị Quốc hội xem xét bổ sung quy định về quyền liên quan của cơ quan báo chí trên không gian mạng đồng thời giao Chính phủ nghiên cứu các cơ chế thương lượng, chia sẻ doanh thu giữa các cơ quan báo chí với các nền tảng số lớn theo nguyên tắc đã thành công tại EU, Úc, Canada.

Quy định này không hạn chế quyền tự do ngôn luận của người dân mà chỉ nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền liên quan của cơ quan báo chí - những chủ thể đã bỏ chi phí lớn để sản xuất thông tin có trách nhiệm, được xác minh theo đúng quy định của Luật Báo chí.

Việc bổ sung quy định nêu trên sẽ góp phần quan trọng bảo vệ nền báo chí chuyên nghiệp, bảo vệ việc làm của nhà báo chân chính và giữ vững định hướng thông tin lành mạnh trong kỷ nguyên số.

TẠO HÀNH LANG PHÁP LÝ ĐỂ BÁO CHÍ LÀ “LÁ CHẮN” TRƯỚC TIN GIẢ

Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang) cũng phân tích sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) thời gian qua đã làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin. Tin tức lan truyền nhanh, không qua kiểm chứng, khiến người dân khó phân biệt đâu là thông tin chính thống, đâu là nội dung do AI tạo dựng.

Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang).  Ảnh: Quốc hội.

Khoản 3, Điều 39, dự thảo luật đã đề cập việc sử dụng AI, nhưng theo đại biểu, cần tiếp tục làm rõ hơn trách nhiệm trong việc gắn nhãn AI, kiểm chứng thông tin đầu vào và xử lý khi AI tạo ra nội dung sai sự thật. Đây là điều cần thiết để bảo vệ uy tín báo chí và quyền tiếp cận thông tin đúng của người dân.

Bên cạnh đó, nhiều tổ chức, cá nhân đang sử dụng AI để sản xuất nội dung mang tính chất báo chí nhưng không thuộc cơ quan báo chí, không có trách nhiệm biên tập hay đạo đức nghề nghiệp. Đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định để định danh và ràng buộc trách nhiệm tối thiểu đối với nhóm chủ thể này, nhằm hạn chế tin giả lan truyền trên không gian mạng.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn đại biểu TP.HCM) nhấn mạnh báo chí hiện nay không chỉ là phương tiện đưa tin, mà còn là "lá chắn nhận thức", là "tường lửa tinh thần" và là thiết chế bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chủ quyền của đất nước trước làn sóng thông tin xuyên biên giới.

Do đó, dự thảo phải tạo ra một hành lang pháp lý để báo chí trở thành một năng lực mềm của quốc gia trong cuộc chiến bảo vệ tư tưởng trên không gian mạng.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng giải trình tại hội trường. Ảnh: Quốc hội.

Làm rõ các ý kiến đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết dự thảo Luật Báo chí không điều chỉnh về việc đưa thông tin trên không gian mạng của các cá nhân mà chỉ tập trung vào quy định điều chỉnh tổ chức hoạt động báo chí, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, của tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động báo chí.

Những nội dung có liên quan đến hoạt động của cá nhân trên không gian mạng đã được điều chỉnh ở Luật An ninh mạng và Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng internet và thông tin trên mạng, trong đó đã có các chế tài xử lý cụ thể.

Ngoài ra, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, dự thảo đã có quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí. AI trước hết là công cụ hỗ trợ cho quá trình làm báo. Sản phẩm báo chí, dù do con người hay AI tạo ra, khi đăng tải, phát sóng thì người đứng đầu cơ quan báo chí và tác giả phải chịu trách nhiệm về nội dung.

Chính vì vậy, cơ quan soạn thảo đã thiết kế quy định: "Cơ quan báo chí, tác giả, tác phẩm báo chí sử dụng AI để hỗ trợ hoạt động báo chí thực hiện quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, về đạo đức nghề nghiệp, và cơ quan báo chí phải có quy định cụ thể về việc sử dụng AI".

-Đỗ Mến

Theo đại biểu Quốc hội, những trang mạng xã hội đặt tiêu đề sai lệch, cắt xén, xuyên tạc nghiêm trọng nội dung gốc nhằm thu hút tương tác và tăng doanh thu quảng cáo. Điều này khiến báo chí chính thống mất giá trị nội dung và nguồn thu quảng cáo.

Chiều 24/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường Luật Báo chí (sửa đổi). Nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội đề cập đến vấn đề báo chí mất nguồn thu quảng cáo vì bị trang mạng xã hội đặt tiêu đề sai lệch, cắt xén, xuyên tạc nội dung, “trích dẫn miễn phí”.

NGHIÊN CỨU CƠ CHẾ THƯƠNG LƯỢNG, CHIA SẺ DOANH THU GIỮA BÁO CHÍ VỚI CÁC NỀN TẢNG SỐ

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) cho biết trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và các nền tảng mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, hiện nay đang diễn ra tình trạng một bộ phận tổ chức, cá nhân không phải cơ quan báo chí liên tục trích dẫn, đăng lại nội dung từ các bài báo chính thống.

Tuy nhiên, những trang mạng xã hội này lại đặt tiêu đề sai lệch, cắt xén, xuyên tạc nghiêm trọng nội dung gốc nhằm thu hút tương tác và tăng doanh thu quảng cáo. Điều này đã và đang đe dọa trực tiếp mô hình kinh tế báo chí chuyên nghiệp thông qua hai cơ chế chính.

Toàn cảnh Hội trường. Ảnh: Quốc hội.

Thứ nhất, mất giá trị nội dung. Theo đó, các cơ quan, cá nhân không phải báo chí đang "trích dẫn miễn phí" các bài phân tích sâu, báo cáo điều tra có chi phí sản xuất lớn của báo chí chính thống.

Việc sử dụng tiêu đề sai lệch, giật gân để câu view khiến độc giả không còn động lực chi tiền cho nội dung gốc, làm suy giảm nghiêm trọng nguồn thu từ mô hình thu phí.

Thứ hai, mất nguồn thu quảng cáo do thuật toán. Các nền tảng số có xu hướng ưu tiên hiển thị nội dung tạo cảm xúc mạnh, khiến nội dung báo chí chuyên nghiệp, cân bằng bị lu mờ.

Hệ quả là doanh thu quảng cáo tự động bị chuyển hướng từ các cơ quan báo chí có trách nhiệm (nơi sản xuất nội dung chất lượng) sang các kênh câu view có tương tác cao, làm xói mòn nguồn tài chính duy trì nền báo chí chuyên nghiệp.

Do đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị Quốc hội xem xét bổ sung quy định về quyền liên quan của cơ quan báo chí trên không gian mạng đồng thời giao Chính phủ nghiên cứu các cơ chế thương lượng, chia sẻ doanh thu giữa các cơ quan báo chí với các nền tảng số lớn theo nguyên tắc đã thành công tại EU, Úc, Canada.

Quy định này không hạn chế quyền tự do ngôn luận của người dân mà chỉ nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền liên quan của cơ quan báo chí - những chủ thể đã bỏ chi phí lớn để sản xuất thông tin có trách nhiệm, được xác minh theo đúng quy định của Luật Báo chí.

Việc bổ sung quy định nêu trên sẽ góp phần quan trọng bảo vệ nền báo chí chuyên nghiệp, bảo vệ việc làm của nhà báo chân chính và giữ vững định hướng thông tin lành mạnh trong kỷ nguyên số.

TẠO HÀNH LANG PHÁP LÝ ĐỂ BÁO CHÍ LÀ “LÁ CHẮN” TRƯỚC TIN GIẢ

Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang) cũng phân tích sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) thời gian qua đã làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin. Tin tức lan truyền nhanh, không qua kiểm chứng, khiến người dân khó phân biệt đâu là thông tin chính thống, đâu là nội dung do AI tạo dựng.

Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang).  Ảnh: Quốc hội.

Khoản 3, Điều 39, dự thảo luật đã đề cập việc sử dụng AI, nhưng theo đại biểu, cần tiếp tục làm rõ hơn trách nhiệm trong việc gắn nhãn AI, kiểm chứng thông tin đầu vào và xử lý khi AI tạo ra nội dung sai sự thật. Đây là điều cần thiết để bảo vệ uy tín báo chí và quyền tiếp cận thông tin đúng của người dân.

Bên cạnh đó, nhiều tổ chức, cá nhân đang sử dụng AI để sản xuất nội dung mang tính chất báo chí nhưng không thuộc cơ quan báo chí, không có trách nhiệm biên tập hay đạo đức nghề nghiệp. Đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định để định danh và ràng buộc trách nhiệm tối thiểu đối với nhóm chủ thể này, nhằm hạn chế tin giả lan truyền trên không gian mạng.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn đại biểu TP.HCM) nhấn mạnh báo chí hiện nay không chỉ là phương tiện đưa tin, mà còn là "lá chắn nhận thức", là "tường lửa tinh thần" và là thiết chế bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chủ quyền của đất nước trước làn sóng thông tin xuyên biên giới.

Do đó, dự thảo phải tạo ra một hành lang pháp lý để báo chí trở thành một năng lực mềm của quốc gia trong cuộc chiến bảo vệ tư tưởng trên không gian mạng.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng giải trình tại hội trường. Ảnh: Quốc hội.

Làm rõ các ý kiến đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết dự thảo Luật Báo chí không điều chỉnh về việc đưa thông tin trên không gian mạng của các cá nhân mà chỉ tập trung vào quy định điều chỉnh tổ chức hoạt động báo chí, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, của tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động báo chí.

Những nội dung có liên quan đến hoạt động của cá nhân trên không gian mạng đã được điều chỉnh ở Luật An ninh mạng và Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng internet và thông tin trên mạng, trong đó đã có các chế tài xử lý cụ thể.

Ngoài ra, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, dự thảo đã có quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí. AI trước hết là công cụ hỗ trợ cho quá trình làm báo. Sản phẩm báo chí, dù do con người hay AI tạo ra, khi đăng tải, phát sóng thì người đứng đầu cơ quan báo chí và tác giả phải chịu trách nhiệm về nội dung.

Chính vì vậy, cơ quan soạn thảo đã thiết kế quy định: "Cơ quan báo chí, tác giả, tác phẩm báo chí sử dụng AI để hỗ trợ hoạt động báo chí thực hiện quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, về đạo đức nghề nghiệp, và cơ quan báo chí phải có quy định cụ thể về việc sử dụng AI".

-Đỗ Mến

Theo các chuyên gia, thanh toán QR tại Việt Nam đang trải qua một bước chuyển quan trọng, từ việc mở rộng mạng lưới thanh toán, chuẩn hóa nhận diện, đến nâng cấp trải nghiệm thanh toán thương mại (P2M), xóa bỏ rào cản đa mã QR và tối ưu chi phí cho người dùng...

“Thanh toán không dùng tiền mặt nói chung và mã QR nói riêng đóng vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy thương mại điện tử và các hoạt động thị trường. Mã QR được xem là một công cụ tiện lợi, phổ cập và đáng tin cậy.

Về mặt tiện ích, người dân chỉ cần một thiết bị thông minh là có thể thực hiện giao dịch. Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị kinh doanh nhỏ như quán cà phê hay cửa hàng bánh, chi phí đầu tư để nhận tiền qua mã QR là rất thấp, chỉ cần in mã để nhận thanh toán. Điều này giúp mã QR trở nên rất phổ cập vì hầu như mỗi người ở Việt Nam cũng có ít nhất một điện thoại thông minh.

Hơn nữa, thanh toán không tiền mặt tạo niềm tin trong giao dịch. Các QR chuẩn (như VietQR, VietQRPay) hạn chế lừa đảo chuyển khoản sai tài khoản, minh bạch hóa cho cả bên bán và bên mua. Người tiêu dùng sẵn lòng chi tiêu nếu cảm thấy an toàn; giúp mở rộng thị trường hơn cho doanh nghiệp, tiếp cận khách hàng xuyên biên giới qua bán online, livestream, thương mại điện tử…

Đặc biệt, thanh toán không dùng tiền mặt giúp minh bạch hóa nền kinh tế, giảm giao dịch “ngầm”, chuyển lên kênh chính thức. Nội dung này liên quan đến Đề án 319, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2023 về Chống hàng giả, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thương mại điện tử. Đề án mang lại lợi ích quan trọng nhất là minh bạch hóa dòng tiền. Bộ Công Thương có vai trò then chốt trong công tác quản lý thương mại và chống gian lận, là thành viên tích cực trong công tác chống rửa tiền và chuyển tiền bất hợp pháp.

Giao dịch thương mại điện tử có tính chất ẩn danh, khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn, nhất là đối với các giao dịch xuyên biên giới hoặc qua mạng xã hội. Các hoạt động này dễ bị lợi dụng cho mục đích rửa tiền, vận chuyển tiền bất hợp pháp và các hành vi gian lận khác.

Việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt (qua ngân hàng và mã QR) cho phép các cơ quan nhà nước giám sát và xác định nguồn tiền thanh toán một cách rõ ràng hơn, từ đó kiểm soát được hoạt động bất hợp pháp.

Để quản lý tốt thị trường trên nền tảng thương mại điện tử, cơ quan nhà nước cần quản lý chặt chẽ 3 yếu tố luôn song hành trong mọi giao dịch hàng hóa, đó là: hàng hóa cần đi kèm với hóa đơn hợp lệ; hóa đơn liên quan đến việc quản lý thuế (do Cục Thuế quản lý); tiền liên quan đến ngân hàng và các công ty tài chính (ví điện tử) để giám sát dòng tiền. Quản lý tốt 3 yếu tố này giúp công tác quản lý nhà nước trở nên minh bạch hơn, doanh nghiệp cùng người tiêu dùng cũng yên tâm hơn khi giao dịch”.

“Từ góc độ cơ quan quản lý thanh toán, việc mở rộng mạng lưới QR thanh toán (QRPayment) tại các điểm bán luôn được coi là một trong những điều kiện tiên quyết để thúc đẩy thanh toán song phương xuyên biên giới. Tuy nhiên, thực tế là hoạt động thanh toán xuyên biên giới thời gian qua chưa đạt kỳ vọng, một trong những nguyên nhân là số lượng điểm bán chấp nhận QRPayment còn quá khiêm tốn.

Quá trình phát triển của thị trường thanh toán cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt. Hơn hai thập kỷ trước, tiền mặt chiếm ưu thế, thẻ ngân hàng hiếm khi được sử dụng, thì hiện nay phương thức này đã trở nên phổ biến, đặc biệt là với giới trẻ, nhờ tính tiện lợi. QRPayment không chỉ thừa hưởng lợi thế này mà còn giúp giảm chi phí đầu tư thiết bị cho người bán.

Minh chứng rõ nét tại Hội chợ Xúc tiến thương mại quốc tế Đà Nẵng, nhiều du khách nước ngoài dù chỉ có thẻ tín dụng nhưng vẫn thanh toán thuận tiện tại tất cả điểm chấp nhận QRPayment mà không cần máy POS. Thực tế này cho thấy dư địa tăng trưởng của phương thức thanh toán này còn rất lớn. Vấn đề đặt ra là làm sao để QRPayment trở thành nhu cầu tất yếu của người tiêu dùng, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi công nghệ cho các điểm bán.

Tuy nhiên, quy mô phát triển của QRPayment phụ thuộc đáng kể vào việc chuẩn hóa nhận diện. Không chỉ Việt Nam, ngay cả ở Thái Lan, người dùng vẫn có thể gặp tình trạng quét mã nhưng không thanh toán được, bởi đó là mã chuyển tiền, không phải mã thanh toán. Điều này cho thấy việc thống nhất một nhận diện quốc gia là yêu cầu bắt buộc. Vì vậy, muốn triển khai hiệu quả thì cần sự phối hợp của toàn hệ sinh thái tài chính với mục tiêu chung là mở rộng hệ thống chấp nhận QRPayment trên toàn thị trường thay vì cạnh tranh giành điểm bán.

Hơn nữa, tham gia thanh toán QRPayment mang lại lợi ích trực tiếp về mặt song phương cho các ngân hàng, khi vừa thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa nội địa, vừa giúp khách hàng Việt thanh toán thuận tiện ở nước ngoài với tỷ giá ưu đãi hơn nhiều so với thẻ tín dụng. Trong khi đó, mức phí giao dịch thẻ vẫn dao động 3–4% tổng chi tiêu, tạo gánh nặng không nhỏ cho người dùng.

Như vậy, mục tiêu lâu dài là tất cả điểm bán trên toàn quốc sử dụng chung một nhận diện QRPayment, áp dụng chính sách thống nhất và cùng quy trình hỗ trợ, xử lý tra soát, hướng tới trải nghiệm liền mạch và chi phí hợp lý cho người dân.

Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết định số 1928/QĐ-NHNN công bố Tiêu chuẩn cơ sở “Đặc tả kỹ thuật QR Code hiển thị từ phía Đơn vị chấp nhận thanh toán tại Việt Nam” và Quyết định số 2525/QĐ-NHNN về Tiêu chuẩn cơ sở Đặc tả kỹ thuật QR Code hiển thị từ phía khách hàng tại Việt Nam, tạo ra khuôn khổ pháp lý để thống nhất chuẩn QR trên thị trường.

Nhìn chung, các đơn vị cung ứng dịch vụ đã áp dụng tiêu chuẩn này, nhưng vấn đề còn lại nằm ở khả năng liên thông giữa các hệ thống. Đây là câu chuyện liên quan đến chính sách, mô hình vận hành và lợi ích của từng bên. Nếu có một tổ chức trung gian như Hiệp hội Ngân hàng đứng ra làm đầu mối thì việc xây dựng kế hoạch và lộ trình liên thông sẽ khả thi hơn và nhanh hơn.

Với nền tảng pháp lý đã tương đối hoàn thiện và hệ sinh thái ngày càng rộng, tôi kỳ vọng các ngân hàng và trung gian thanh toán sẽ tiếp tục hướng tới lợi ích chung của nền kinh tế, thúc đẩy liên thông QR trên toàn hệ thống. Khi đó, sự khác biệt giữa mã QR thanh toán tại các điểm bán sẽ dần được xóa bỏ, mang lại trải nghiệm thanh toán thuận tiện, thống nhất và an toàn hơn cho người dân và doanh nghiệp trên cả nước”.

“Dịch vụ thanh toán VietQRPay do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) triển khai từ đầu năm 2025 được xem là bước “chuyển” dựa trên nền tảng chuyển tiền nhanh 24/7 mà tổ chức đã vận hành từ năm 2009. Khi hạ tầng chuyển tiền liên ngân hàng đã vận hành ổn định, tiềm năng mở rộng sang phương thức thanh toán qua mã QR, một xu hướng đã phổ biến tại Trung Quốc, Thái Lan hay Ấn Độ, thay vì chỉ thực hiện qua mobile banking bắt đầu được đặt ra.

Đại dịch Covid-19 trở thành cú hích lớn cho sự dịch chuyển hành vi thanh toán của người dân. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp, thói quen mua bán qua các kênh trực tuyến và chuyển khoản bằng mã QR cá nhân bùng nổ và trở thành một trong những hình thức thanh toán quen thuộc.

Theo số liệu thống kê đến đầu tháng 11/2025, hệ thống NAPAS xử lý mỗi ngày khoảng 15 triệu giao dịch chuyển khoản thông qua mã VietQR, với tổng giá trị thanh toán xấp xỉ 40.000 tỷ đồng mỗi năm. Bình quân mỗi ngày NAPAS xử lý khoảng 35 triệu giao dịch, trong đó gần một nửa là giao dịch VietQR. Những con số này cho thấy phương thức thanh toán qua mã QR đã len lỏi mọi ngõ ngách của cuộc sống, từ giao dịch nhỏ lẻ đến nhu cầu thanh toán thường nhật.

Tuy nhiên, hình thức thanh toán P2P (peer to peer) chỉ giải quyết nhu cầu chuyển tiền giữa các cá nhân, nếu có tranh chấp phát sinh, giao dịch chuyển tiền thông thường sẽ không có đơn vị đứng ra bảo vệ người tiêu dùng. Trong khi đó, thanh toán giữa khách hàng và doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh đòi hỏi phức tạp hơn như kết nối đồng bộ với phần mềm bán hàng, hệ thống hóa đơn điện tử, cũng như cơ chế hỗ trợ hoàn trả, khiếu nại, điều mà phương thức P2P không đủ năng lực đáp ứng.

Từ thực tế đó, năm 2025, NAPAS bắt đầu triển khai dịch vụ QR Payment để tạo ra chuẩn thanh toán thương mại (P2M) qua đó nâng cấp trải nghiệm thanh toán cho cả người mua lẫn người bán. Trong khi QR chuyển tiền P2P tiếp tục phục vụ những nhóm người dùng nhất định thì QR thanh toán được định vị là lựa chọn dành cho người tiêu dùng ưu tiên trải nghiệm mua sắm đầy đủ hơn, cũng như cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp muốn nâng cao chất lượng phục vụ.

Để phát triển QR Payment, nỗ lực không chỉ đến từ NAPAS mà từ tổng hòa vai trò của các cơ quan quản lý và toàn bộ hệ sinh thái thanh toán. Trong đó, Ngân hàng Nhà nước giữ vai trò định hướng chính sách thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật cho NAPAS, các ngân hàng và trung gian thanh toán, tạo nền tảng cho việc liên thông thanh toán nội địa và hướng tới kết nối xuyên biên giới. Mục tiêu xa hơn là người Việt có thể sử dụng ứng dụng trong nước để quét mã thanh toán ở nước ngoài và ngược lại.

Về phía hệ thống ngân hàng thương mại, các ngân hàng đảm nhiệm vai trò mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận QR và phát triển người dùng. Trong khi đó, các trung gian thanh toán tiếp tục phụ trách mở rộng mạng lưới thanh toán nội địa và NAPAS giữ vai trò cầu nối, vận hành cổng thanh toán QR quốc gia và kết nối mạng lưới này với đối tác tại các nước trong khu vực.

Bên cạnh việc cung cấp hạ tầng công nghệ, sự an toàn, bảo mật cho dịch vụ thanh toán QR được đặt lên hàng đầu. Hiện nay, NAPAS kết nối trực tiếp với hệ thống SiMo của Ngân hàng Nhà nước để tiếp nhận cảnh báo giao dịch bất thường; phối hợp với Bộ Công an chia sẻ dữ liệu danh sách đen; công nghệ Big Data và AI cũng được ứng dụng để sớm phát hiện tài khoản nghi ngờ, tự động đưa cảnh báo đến các ngân hàng; đồng thời, phối hợp với Hiệp hội Ngân hàng xây dựng sổ tay hướng dẫn quy trình xử lý giao dịch gian lận, dự kiến ban hành chính thức trong tháng 12/2025.

Về lộ trình, thanh toán QR của NAPAS sẽ được mở rộng cả trong nước và quốc tế. Ở thị trường nội địa, NAPAS cùng ngân hàng và trung gian thanh toán sẽ thúc đẩy chuyển đổi từ giao dịch P2P sang P2M nhằm chuẩn hóa dữ liệu bán hàng, hỗ trợ thống kê và phục vụ công tác quản lý. Đồng thời, các ví điện tử cũng sẽ được kết nối để người dùng có thể thanh toán QR qua nhiều kênh hơn.

Về hợp tác quốc tế, NAPAS đã liên thông với Thái Lan từ năm 2022, Campuchia năm 2023 và Lào đầu năm 2025. Dự kiến trong tháng 12/2025, hệ thống sẽ khai trương dịch vụ hỗ trợ thanh toán chiều khách Trung Quốc sang Việt Nam, mở ra cơ hội đáng kể cho doanh nghiệp và người bán hàng trong nước. Sang năm 2026, NAPAS tiếp tục hướng đến kết nối với Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Singapore và nhiều thị trường khác.

Dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, NAPAS kỳ vọng mạng lưới thanh toán QR của Việt Nam không chỉ phục vụ tốt thị trường nội địa mà còn vươn tầm khu vực, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số nền kinh tế”.

“Vấn đề tồn tại nhiều mã QR khác nhau đang là mối quan tâm lớn của các ngân hàng và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán tại Việt Nam. Hiện nay, ngoài VietQR của NAPAS còn có VNPAY và một số đơn vị khác, dẫn đến nhu cầu cấp thiết về một chuẩn thống nhất hoặc một cổng trung gian có khả năng chấp nhận đa dạng QR.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy tại Trung Quốc, người dùng phổ biến các ứng dụng Alipay và WeChatPay, nhưng tháng 9/2025 cổng thanh toán trung gian “China Payment Gateway” đã được triển khai nhằm tích hợp nhiều QR khác nhau. Nếu không có cổng này, các giao dịch từ Việt Nam sang Trung Quốc sẽ phải tích hợp từng QR riêng lẻ. Do đó, Vietcombank nói riêng và NAPAS nói chung cũng cần đầu tư kỹ thuật đáng kể để tích hợp nhiều QR vào một cổng duy nhất, mở rộng khả năng thanh toán cho cả người dùng Việt Nam tại Trung Quốc và ngược lại.

Tại Việt Nam, việc mở rộng QRPay trước đây gặp không ít thách thức. Bởi lẽ các ngân hàng cung cấp dịch vụ chuyển khoản nội địa miễn phí qua mobile banking, trong khi các đơn vị triển khai QRPay phải tự bỏ vốn đầu tư hệ thống và vận hành. Hiện tại, cùng với cơ chế kê khai thuế được triển khai và nhu cầu thanh toán thuận tiện của người dân tăng cao, điều kiện để mở rộng dịch vụ VietQRPay, đặc biệt trong bối cảnh thanh toán xuyên biên giới đã trở nên khả thi hơn bao giờ hết.

Xét trên vai trò là công cụ nâng cao trải nghiệm thanh toán cho cả khách trong nước và du khách quốc tế, cần tách biệt rõ hai nhóm: khách nước ngoài đến Việt Nam và khách Việt Nam đi ra nước ngoài.

Đối với khách nước ngoài đến Việt Nam, ngoài các thị trường đã triển khai QR xuyên biên giới như Thái Lan, Lào và Campuchia, phần lớn vẫn dùng thẻ hoặc tiền mặt. Tuy nhiên, ngay cả ở những thị trường đã áp dụng, nếu điểm bán không chấp nhận VietQRPay hay VietQR Global, người dùng vẫn gặp khó khăn trong việc thanh toán, hạn chế hiệu quả trải nghiệm mà hình thức này mang lại. Khi hệ thống liên thông hoàn thiện, khách quốc tế có thể quét QR tại bất kỳ điểm bán nào tại Việt Nam và thanh toán trực tiếp qua ứng dụng mobile banking của nước họ.

Đối với khách Việt Nam đi ra nước ngoài, QR xuyên biên giới giúp giảm rủi ro khi mang theo thẻ hay tiền mặt, giảm chi phí và đơn giản hóa quá trình chuyển đổi ngoại tệ. Hơn nữa, việc sử dụng đồng Việt Nam trong giao dịch quốc tế cũng góp phần đảm bảo an ninh tiền tệ và quản lý ngoại hối.

Vì vậy, bản chất của giao dịch cần được phân biệt rõ ràng: giao dịch thanh toán hàng hóa, dịch vụ phải tách biệt với chuyển khoản cá nhân. Trong thời gian tới, QR xuyên biên giới và thẻ sẽ song song tồn tại, QR xuyên biên giới được kỳ vọng trở thành hình thức thanh toán phổ biến, đặc biệt tại khu vực châu Á nhờ chi phí thấp, tiện lợi và khả năng mở rộng linh hoạt”.

“Trong vài năm trở lại đây, thanh toán QR trở thành một trong những xu hướng bùng nổ nhất của kinh tế số toàn cầu. Số liệu thống kê cho thấy doanh số thanh toán qua QR năm 2023 đã xấp xỉ 5.000 tỷ USD; năm 2024 đạt 5.800 tỷ USD và đến năm 2025 dự kiến vượt mốc 6.000 tỷ USD. Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, quy mô thị trường có thể đạt 8.000 tỷ USD vào năm 2029. Trong đó, châu Á – Thái Bình Dương là khu vực phát triển năng động nhất, nơi Trung Quốc và Ấn Độ đã “phủ sóng” QR ở mọi cửa hàng và mọi ngành hàng.

Yếu tố tạo đà chính nằm ở chi phí triển khai thấp hơn nhiều so với POS, cộng với tỷ lệ sử dụng smartphone cao. Cùng với đó, các nước cũng mở rộng kết nối QR xuyên biên giới, cho phép người dùng chi trả tại nước ngoài bằng ứng dụng ngân hàng nội địa.

Tại Việt Nam, đà tăng trưởng không nằm ngoài xu thế chung. Chín tháng đầu năm 2025, số giao dịch QR tăng 61%, giá trị giao dịch tăng hơn 150%. Tuy nhiên, đằng sau con số này chủ yếu là sự phổ biến của VietQR, tức QR chuyển tiền. Chỉ cần có tài khoản ngân hàng và một mã QR cá nhân, bất kỳ cửa hàng nào cũng có thể nhận tiền ngay mà không cần hạ tầng phức tạp.

Mặc dù vậy, dưới góc độ ngân hàng và cơ quan quản lý, QR chuyển tiền không phải là điểm chấp nhận thanh toán đúng nghĩa vì bản chất chỉ là hình thức chuyển tiền vào tài khoản cá nhân. Mô hình này không phân tách được giao dịch dân sự với giao dịch kinh doanh, không kiểm soát được doanh thu và quan trọng nhất, không hình thành lịch sử giao dịch thương mại để bảo vệ người mua khi có tranh chấp. Dù tồn tại nhiều điểm hạn chế, nhưng không thể phủ nhận rằng VietQR vẫn phổ biến vì một lý do đơn giản: miễn phí tuyệt đối và rất dễ dùng.

Ngược lại, QRPay được thiết kế theo chuẩn thanh toán chính thống được quy định tại Thông tư 15/2024/TT-NHNN, trong đó điểm chấp nhận thanh toán sẽ có hợp đồng giữa ngân hàng cung cấp, ngân hàng thanh toán và đơn vị chấp nhận thanh toán. Như vậy, QRPay xử lý được hầu hết hạn chế của QR chuyển khoản về mặt đối soát và quản lý thu – chi, nhưng đổi lại mô hình này phát sinh chi phí vận hành và đòi hỏi triển khai hạ tầng, khiến tốc độ mở rộng không thể nhanh như việc dán một mã QR cá nhân.

Dù vậy, trong bối cảnh tiêu chuẩn QR quốc gia đã ban hành và hành vi “quét mã” đã trở thành thói quen phổ biến, cơ hội phát triển QRPay đang mở ra rất rõ ràng. Rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí và mức độ tiện lợi, nếu không giải quyết được hai yếu tố “phí” và “thuận tiện”, quá trình chuyển sang QRPay sẽ diễn ra chậm.

Là một trong những ngân hàng đầu tiên đồng hành cùng Ngân hàng Nhà nước và NAPAS triển khai QRPay, BIDV đang phát triển đồng thời ba nhóm giải pháp: khách hàng – sản phẩm – dịch vụ.

Về phía khách hàng, BIDV áp dụng cách tiếp cận “chuyển đổi ngầm” để giảm tối đa gián đoạn cho các điểm kinh doanh. Theo đó, các đơn vị đang sử dụng VietQR sẽ được chuyển sang QRPay theo cơ chế tự động, không cần thay mã và không phải thay đổi quy trình vận hành. Người bán chỉ cần ký hợp đồng đơn vị chấp nhận thanh toán và BIDV sẽ thực hiện chuyển đổi luồng giao dịch phía sau.

Liên quan đến chi phí, sau nhiều năm hình thành thói quen “miễn phí”, việc chuyển sang một hệ thống có phí là một thay đổi lớn, do đó ngân hàng chủ động đồng hành để giảm áp lực cho tiểu thương và duy trì tính cạnh tranh của phương thức thanh toán này. 

Về sản phẩm, BIDV đang hoàn thiện quy trình tham gia dịch vụ theo hình thức trực tuyến (onboarding online), giúp các cửa hàng nhỏ có thể đăng ký QRPay mà không cần đến điểm giao dịch hay ký kết trực tiếp. Ngân hàng cũng đang chuẩn bị triển khai ứng dụng riêng cho tiểu thương, cho phép theo dõi giao dịch và quản lý bán hàng ngay trên điện thoại.

Về dịch vụ, QRPay khắc phục triệt để vấn đề khó tra soát của QR chuyển tiền. BIDV cam kết cung cấp các bước đối soát, xử lý tranh chấp và tra soát đầy đủ, giúp bảo vệ cả người mua lẫn người bán. Hệ thống cũng tuân thủ chặt chẽ các quy định về phòng chống rửa tiền (AML), đặc biệt với giao dịch quốc tế, nơi rủi ro cao hơn.

Cơ quan quản lý cần mở rộng mạnh mẽ kết nối QR xuyên biên giới với các quốc gia có lượng khách du lịch lớn, như: Thái Lan, Lào, Trung Quốc, Hàn Quốc, Malaysia, Singapore,… điều này sẽ thúc đẩy nhu cầu chấp nhận QR của khu vực du lịch – dịch vụ; đồng thời, cần hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động sử dụng tài khoản cá nhân để nhận thanh toán hàng hóa, dịch vụ, qua đó hạn chế tình trạng “né” QRPay.

BIDV mong muốn NAPAS và hệ sinh thái tài chính cùng chia sẻ chi phí trong giai đoạn đầu để giảm rào cản cho tiểu thương. Vì QRPay không thể “miễn phí tuyệt đối”, việc đồng hành này sẽ giúp người bán chuyển đổi dễ dàng hơn”.

“VietinBank luôn lấy khách hàng làm trung tâm và không ngừng phát triển các giải pháp thanh toán bằng QR trong lộ trình chuyển đổi số. Bên cạnh các giao dịch chuyển khoản thông thường, ngân hàng đã triển khai mạnh mẽ QR thanh toán, giúp các đơn vị chấp nhận thanh toán có trải nghiệm mượt mà, thuận tiện và đồng bộ. Trong bối cảnh cơ quan thuế đặt ra yêu cầu về minh bạch hóa đơn cũng như tính tiện ích trong phương thức thanh toán, Đây chính là thời điểm quan trọng để các đơn vị triển khai hiệu quả phương thức thanh toán này.

Cụ thể, ngân hàng đã tích hợp QR thanh toán vào hệ thống API (Application Programming Interface) dành cho khách hàng doanh nghiệp, cho phép các đơn vị chấp nhận thanh toán thực hiện giao dịch trực tiếp, dễ dàng theo dõi và quản lý. Giải pháp này không chỉ tập trung vào việc thanh toán mà còn phân luồng giao dịch, đảm bảo hạch toán kế toán đầy đủ, chính xác và giúp các bộ phận kế toán của doanh nghiệp đối soát hiệu quả. Nhờ vậy, quy trình thanh toán trở nên liền mạch, giảm bớt các thao tác thủ công và rủi ro sai sót trong quản lý tài chính.

Đồng thời, VietinBank cũng phát triển hệ thống Chống rửa tiền (AML - Anti-Money Laundering) ghi nhận lịch sử khiếu nại và cảnh báo kịp thời những giao dịch đáng ngờ hoặc dấu hiệu gian lận. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi khách hàng và nâng cao mức độ an toàn trong thanh toán QR.

Trước đây, QR thanh toán chỉ giải quyết phần thanh toán mà chưa cung cấp đầy đủ thông tin đối soát, khiến các đơn vị chấp nhận thanh toán khó theo dõi trạng thái giao dịch và giải quyết các vấn đề phát sinh. Với giải pháp mới, mọi giao dịch được ghi nhận chi tiết, khách hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có thể nắm rõ quá trình từ khi thanh toán đến khi đối soát hoàn tất”.

“Agribank là một trong bốn ngân hàng lớn tại Việt Nam, hướng trọng tâm hoạt động vào khu vực nông nghiệp và nông thôn. Ngân hàng đã triển khai QR code từ năm 2018 và duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, ước đạt khoảng 35% mỗi năm. Tại các địa bàn nông thôn, việc phát triển QR code nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các chi nhánh và đạt kết quả tích cực.

Theo số liệu thống kê, tổng số giao dịch qua QR code trong năm 2024 của Agribank đạt khoảng 13,3 triệu và dự kiến năm nay sẽ tăng lên khoảng 16,5 triệu giao dịch. Mặc dù tốc độ tăng trưởng về số lượng giao dịch vẫn rất lớn nhưng doanh số thanh toán không cao bằng các ngân hàng khác do giao dịch chủ yếu nhỏ lẻ.

Để thúc đẩy việc sử dụng QR code tại nông thôn, Agribank triển khai ba hướng đi chính, trong đó ưu tiên tính đơn giản, dễ áp dụng và chi phí thấp.

Trước hết, ngân hàng phổ biến QR code theo cộng đồng và các chợ dân sinh. Agribank là một trong những đơn vị tiên phong hỗ trợ chi nhánh hướng dẫn người dân gắn QR thanh toán tại các gian hàng, tạo thuận lợi cho việc áp dụng. Song song, các chi nhánh còn tổ chức chiến dịch truyền thông, khuyến khích khách hàng sử dụng và có đội ngũ hỗ trợ trực tiếp.

Thứ hai, Agribank liên kết với các cửa hàng vật tư nông nghiệp và đơn vị thu mua sản phẩm. QR code được triển khai tại các cửa hàng phân bón, thuốc trừ sâu, công cụ nông nghiệp và mở rộng tới các điểm thu mua sản phẩm sau mùa vụ, giúp người dân thuận tiện hơn trong thanh toán và nhận tiền.

Thứ ba, ngân hàng tận dụng mô hình các tổ nhóm vay vốn và huy động vốn ở vùng nông thôn, đồng thời hợp tác với các tổ chức cộng đồng như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh. Những tổ nhóm này trở thành hạt nhân lan tỏa QR code, giúp các hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt thâm nhập sâu vào cộng đồng”.

“Theo số liệu thống kê, tính riêng năm 2025, thanh toán qua QR code trên nền tảng KiotViet tăng khoảng 42%, phản ánh nhu cầu thanh toán không tiền mặt ngày càng mở rộng khi xu hướng sử dụng QR code đang gia tăng mạnh mẽ. Với vai trò là cầu nối giữa các ngân hàng, NAPAS và doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên toàn quốc trong việc triển khai các hình thức thanh toán số, doanh nghiệp đưa ra ba kiến nghị sau nhằm thúc đẩy việc áp dụng QRPay rộng rãi hơn.

Thứ nhất, các ngân hàng và NAPAS cần sớm hoàn thiện bộ tiêu chuẩn chung cho kết nối kỹ thuật, API và quy trình định danh (KYC). Một bộ chuẩn thống nhất sẽ giúp quá trình tích hợp giữa KiotViet với các ngân hàng trở nên nhẹ nhàng hơn, qua đó giúp hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ tận hưởng trải nghiệm thanh toán đơn giản, nhanh gọn khi sử dụng VietQRPay.

Thứ hai, cấu trúc phí thanh toán, yếu tố có tác động lớn tới quyết định của hộ kinh doanh. Trong quá trình phối hợp với cơ quan thuế các địa phương để phổ biến giải pháp thanh toán số, phí dịch vụ luôn là chủ đề khiến người dùng băn khoăn. Nhiều hội thảo đã được tổ chức nhằm tháo gỡ vướng mắc. Do vậy, chúng tôi kỳ vọng cơ quan quản lý có những hướng dẫn cụ thể, hoặc thậm chí hỗ trợ một phần trong giai đoạn đầu để các hộ kinh doanh có thời gian thích ứng trước khi chuyển sang sử dụng rộng rãi QRPay.

Thứ ba, cải tiến và số hóa toàn bộ thủ tục hành chính liên quan đến việc chuyển đổi từ QR chuyển khoản sang QRPay là yếu tố quan trọng. Chuyển đổi từ QR chuyển khoản sang QRPay hiện vẫn khá phức tạp, đặc biệt nếu các thủ tục không thể thực hiện trực tuyến toàn bộ. Vì vậy, quy trình hành chính cần được số hóa hoàn toàn, giúp tiết kiệm thời gian và giảm trở ngại cho cả doanh nghiệp cũng như hộ kinh doanh.

Ở góc độ dài hạn, KiotViet sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thuế và các ngân hàng trong hoạt động truyền thông, hướng dẫn người dùng thay đổi thói quen thanh toán. Việc chuyển sang QRPay không chỉ rút ngắn thời gian giao dịch mà còn giúp thông tin thanh toán minh bạch, dữ liệu đầy đủ và nhất quán hơn”.

Nội dung đầy đủ của bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 47-2025 phát hành ngày 24/11/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://premium.vneconomy.vn/an-pham-tap-chi-kinh-te-viet-nam.html

-

Vietnamese citizens must use ID cards or electronic ID cards, not passports, to verify their identity for bank transactions including payments, money withdrawals and card services.

Ngay sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm 3.600 tỷ đồng, ABBank tiếp tục có bước đi quan trọng khi điều chỉnh hai vị trí lãnh đạo chủ chốt.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngân hàng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, cho thấy ABBank đang sẵn sàng cho một giai đoạn phát triển mới.

TÁI CẤU TRÚC NHÂN SỰ CẤP CAO THEO HƯỚNG HIỆU QUẢ

Sự trở lại của ông Vũ Văn Tiền ở vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị nhận được nhiều sự chú ý từ giới đầu tư. Cùng thời điểm, ABBank cũng bổ nhiệm nhân sự phụ trách đảm nhiệm quyền hạn Tổng Giám đốc từ ngày 14/11/2025.

Ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị ABBank.

Theo đánh giá của các chuyên gia ngành tài chính – ngân hàng, việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo thể hiện định hướng rõ ràng của ABBank trong việc tinh gọn tổ chức, nâng cao năng lực điều hành và nhấn mạnh quản trị theo hướng hiệu quả – tập trung – số hóa. Đây là điều mà ông Vũ Văn Tiền đã từng nhấn mạnh tại các kỳ đại hội cổ đông trước đó.

LỢI NHUẬN TĂNG MẠNH, HỆ SỐ HIỆU QUẢ CẢI THIỆN RÕ RỆT

Kết quả kinh doanh tích cực trong 9 tháng đầu năm 2025 đã tạo nền tảng quan trọng để ABBank thực hiện loạt quyết sách chiến lược. Theo báo cáo tài chính, lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm đạt 2.300 tỷ đồng, tăng gấp 8 lần cùng kỳ. Đến ngày 31/10, lợi nhuận lũy kế vượt 3.000 tỷ đồng, phản ánh sự cải thiện mạnh mẽ trong các mảng hoạt động cốt lõi.

Các chỉ tiêu tài chính khác cũng có sự chuyển biến đáng kể. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt khoảng 16,5%, cho thấy khả năng tạo lợi nhuận trên vốn tốt hơn rõ rệt. Trong khi đó, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm mạnh về 33% trong 9 tháng và tiếp tục giảm xuống dưới 30% vào cuối tháng 10. Đây là các mức thể hiện khả năng kiểm soát chi phí và tăng hiệu quả vận hành đáng ghi nhận, đặc biệt trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang nỗ lực tối ưu hóa hoạt động để tăng khả năng cạnh tranh.

TĂNG VỐN – NỀN TẢNG CHO GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN KẾ TIẾP

Việc được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng thêm 3.600 tỷ đồng vốn điều lệ sẽ nâng quy mô vốn của ABBank lên gần 14.000 tỷ đồng sau khi hoàn tất phát hành cho cổ đông hiện hữu và ESOP. Nguồn vốn mới giúp ngân hàng mở rộng hoạt động tín dụng, tăng cường đầu tư vào hệ thống công nghệ, nhân sự và quản trị rủi ro.

Ở góc độ thị trường, cổ phiếu ABB tiếp tục duy trì mức định giá hấp dẫn khi giá trị sổ sách đạt hơn 15.000 đồng/cổ phiếu nhưng hệ số P/B vẫn dưới 1 lần. Điều này cho thấy thị trường chưa phản ánh đầy đủ triển vọng tăng trưởng khi ABBank đang cải thiện hiệu quả kinh doanh và củng cố nền tảng vốn.

Sự kết hợp giữa ba yếu tố: hiệu quả kinh doanh cải thiện, bộ máy lãnh đạo được kiện toàn và năng lực tài chính được củng cố thông qua tăng vốn cho thấy ABBank đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nền tảng vững vàng hơn. Nhiều chuyên gia kỳ vọng rằng những thay đổi này sẽ tiếp tục tạo động lực cho ngân hàng trong thời gian tới, đặc biệt khi thị trường ngân hàng đang phân hóa mạnh theo năng lực quản trị và hiệu quả vận hành.

-Thu Ngân

Mức xử phạt vi phạm hành chính an ninh mạng của Việt Nam so với quốc tế còn rất thấp, chưa đủ sức răn đe. Do vậy, theo Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng An ninh thông tin mạng, Cục A05 (Bộ Công an), cần nghiên cứu bổ sung để chế tài phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, đồng thời tham khảo quy định các nước nhằm hoàn thiện hệ thống xử phạt một cách chặt chẽ, toàn diện...

Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia chịu nhiều cuộc tấn công mạng nhất khu vực. Riêng trong năm 2024, đã ghi nhận hơn 600.000 cuộc tấn công nhằm vào các hệ thống thông tin trong nước, trong đó có hàng chục nghìn vụ tấn công trực tiếp vào cơ quan nhà nước. 

Tại tọa đàm “Luật An ninh mạng 2025: Bước tiến bảo vệ an ninh dữ liệu” do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia tổ chức ngày 24/11, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng An ninh thông tin mạng, Cục A05 (Bộ Công an), cho biết: “Qua công tác nghiệp vụ, chúng tôi phát hiện trong các diễn đàn, hội nhóm kín, dữ liệu của người Việt Nam được rao bán công khai theo từng gói, có tệp lên tới hàng chục triệu bản ghi, bao trùm đủ ngành nghề, lĩnh vực. Các đối tượng thậm chí phân loại dữ liệu rất chi tiết từ số điện thoại, họ tên, tài khoản ngân hàng, thậm chí cả mức thu nhập của từng nhóm người”.

Thượng tá cũng thông tin tội phạm đang không thu thập thủ công, nhiều đối tượng đã sử dụng các phần mềm chuyên dụng để đánh cắp dữ liệu với quy mô lớn.

VÌ SAO TÌNH TRẠNG LỘ LỌT DỮ LIỆU DIỄN RA NGÀY CÀNG PHỔ BIẾN 

Theo Thượng tá Thi, thứ nhất, nhận thức và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dân còn thấp.

Nhiều người sẵn sàng đánh đổi quyền riêng tư lấy sự tiện lợi khi sử dụng dịch vụ, hoặc không có thói quen tự bảo vệ mình trên môi trường số.

Thứ hai, nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chưa triển khai các biện pháp bảo mật tương xứng trong khâu thu thập, xử lý, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu. Điều này vô tình tạo ra khoảng trống an ninh cho tội phạm khai thác.

Thứ ba, việc quản lý, kiểm soát dữ liệu tại một số đơn vị còn lỏng lẻo, tạo  kẽ hở để cho việc chiếm đoạt thông tin trái phép xảy ra. 

Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng An ninh thông tin mạng, Cục A05 (Bộ Công an). 

Ngoài ra, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi cho biết cơ quan chức năng cũng đã phát hiện một số công ty công nghệ trong và ngoài nước âm thầm thu thập trái phép dữ liệu người Việt bằng các công cụ tự động. Nhiều trang web cài sẵn mã độc hoặc phần mềm khai thác dữ liệu mà người dùng không hề hay biết.

Bên cạnh đó, hành lang pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân vẫn đang được hoàn thiện. Nghị định 13 sau khi được nâng cấp thành Luật Bảo vệ Dữ liệu năm 2025 đang trong quá trình xây dựng văn bản hướng dẫn thi hành. 

Nhất là chế tài xử phạt của Việt Nam còn chưa đủ sức răn đe. Hiện nay, mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng cao nhất đối với tổ chức chỉ là 200 triệu đồng, và đối với cá nhân là 100 triệu đồng. So với mặt bằng quốc tế, đây là mức phạt rất thấp, chưa đủ sức răn đe. 

Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi nhấn mạnh: “Trong thời gian tới, chúng tôi cho rằng cần nghiên cứu bổ sung để chế tài phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, đồng thời tham khảo quy định các nước nhằm hoàn thiện hệ thống xử phạt một cách chặt chẽ, toàn diện”. 

6 ĐỊNH HƯỚNG QUAN TRỌNG CỦA LUẬT AN NINH MẠNG 2025

Trên thế giới, trước áp lực ngày càng lớn về an ninh mạng, các quốc gia đều hành động rất quyết liệt. Hiện đã có 138 quốc gia và vùng lãnh thổ ban hành chiến lược hoặc đạo luật liên quan đến an ninh mạng, an ninh dữ liệu. Điều này phản ánh xu thế chung: an ninh mạng đã trở thành một trụ cột cấu thành an ninh quốc gia.

Thời gian qua, Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo đã chủ động, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật An ninh mạng 2025 trình Quốc hội.

Toàn cảnh toạ đàm.

Dự thảo Luật An ninh mạng mới bổ sung thêm một số quy định quan trọng nhằm tạo nền tảng vững chắc giúp Việt Nam đối phó hiệu quả với các thách thức an ninh mạng, bảo vệ an ninh quốc gia và quyền lợi của công dân trong kỷ nguyên số.

Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 sẽ tập trung vào những định hướng sau.

Thứ nhất, ưu tiên bảo vệ an ninh mạng trong quốc phòng, an ninh, kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ và đối ngoại. 

Thứ hai, xây dựng không gian mạng an toàn, không gây phương hại tới an ninh quốc gia và trật tự xã hội.

Thứ ba, tập trung nguồn lực xây dựng lực lượng chuyên trách, phát triển nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu - phát triển công nghệ an ninh mạng.

Thứ tư, khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia xử lý nguy cơ, phối hợp với cơ quan chức năng.

Thứ năm, ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh mạng của Việt Nam.

Thứ sáu, tăng cường hợp tác quốc tế bảo vệ an ninh mạng.

-Ngô Huyền

The new aircraft landed at Suvarnabhumi International Airport on Sunday, becoming the first of 50 Boeing jets set for delivery to Vietjet Thailand through 2028.

Hà Nội plans to allocate VNĐ600 billion to contribute capital to the venture capital fund, aiming at promoting innovation and supporting businesses in developing new technologies in 2026.

This is the third time the port has surpassed the two million TEU mark in a single year.

The Vietnamese NA would continue to listen to and consider recommendations from the international business community, including European enterprises, as part of efforts to remove barriers, enhance competitiveness and build a flexible, transparent and business-friendly legal system that supports sustainable development and large-scale investment projects in Việt Nam.

Prime Minister Phạm Minh Chính praised progress in institutional reform, more flexible and proactive monetary policymaking, and macroeconomic stability. The sector has also emerged as a pioneer in digital transformation, alongside organisational restructuring and successful emulation drives that delivered concrete outcomes.

Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo nhanh tình hình giao thông tại các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên ngày 24/11...

Cụ thể, về đường bộ, mưa lớn đã gây ngập lụt, sạt lở hàng trăm vị trí, trong đó có nhiều đoạn bị cuốn trôi nền đường, taluy âm bị khoét sâu, nền mặt đường bị hư hỏng nghiêm trọng.

Đến 7h ngày 24/11, cả nước vẫn còn 15 vị trí tắc giao thông trên các tuyến quốc lộ do địa phương quản lý, tập trung chủ yếu tại Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Tại Khánh Hòa, Quốc lộ 27C còn 12 điểm ùn tắc, gồm ba vị trí sạt lở taluy âm có nguy cơ mất toàn bộ nền đường và chín điểm sạt taluy dương. Địa phương đã đề nghị Quân khu 5 hỗ trợ nổ mìn phá đá tại Km44+410 để mở đường. Công tác thông tuyến một làn dự kiến hoàn thành lúc 18h ngày 25/11.

Tại Lâm Đồng, có 3 vị trí tắc gồm 2 điểm trên Quốc lộ 20 và một điểm trên Quốc lộ 27C. Trên Quốc lộ 20, điểm sạt lở đèo Mimosa dự kiến thông xe ngày 30/11; đèo D’ran dự kiến thông xe vào ngày 25/11. Riêng Quốc lộ 27C, lực lượng thi công đang mở tuyến để thông xe ngay trong ngày 25/11. Các địa phương đã triển khai phân luồng giao thông, cắm biển cảnh báo, bố trí lực lượng trực điều tiết, không để người và phương tiện tiếp cận khu vực nguy hiểm.

Cục Đường bộ Việt Nam đã cử các đoàn công tác đến hiện trường tại Khánh Hòa, Lâm Đồng và các tỉnh Nam Trung Bộ, huy động thiết bị, vật tư để xử lý các điểm sạt lở lớn. Đơn vị cũng hỗ trợ tỉnh Lâm Đồng thêm 5.000 rọ đá để ứng phó tình trạng sạt trượt lan rộng. Nhiều đoạn đường bị ngập sâu, dòng chảy xiết khiến quá trình thi công diễn ra khó khăn, phải chia làm nhiều mũi thi công cùng lúc để đảm bảo tiến độ khắc phục.

Về đường sắt, mưa lũ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng. Toàn tuyến ghi nhận 61 điểm sạt lở, trôi nền đường, trong đó 46 điểm đã được khắc phục, còn 15 điểm vẫn đang được xử lý, chủ yếu ở các khu gian Đông Tác – Phú Hiệp và Phú Hiệp – Hảo Sơn. Nhiều đoạn đường ray bị trôi nền đá sâu 0,8–3 m, có vị trí lệch tim tới 4 m. Một số khu vực chỉ có thể tiếp cận bằng đường sắt khiến việc vận chuyển vật tư, máy móc gặp nhiều khó khăn. Theo kế hoạch, đến 18h ngày 27/11 sẽ trả đường với tốc độ 5 km/h và dự kiến 24h ngày 25/11 thông tuyến trở lại.

Riêng tuyến Diêu Trì – Quy Nhơn, nhiều điểm bị trôi nền ballast, đất đá, cây cỏ phủ kín mặt đường, buộc ngành đường sắt phải phong tỏa từ 21/11 để xử lý. Trên tuyến Hà Nội – TP.HCM, liên tiếp ghi nhận các đoạn trôi nền đá, sạt lở mái taluy khiến kết cấu hạ tầng đường sắt bị ảnh hưởng nặng.

Do sự cố kéo dài, ngành đường sắt đã phải ngừng chạy 44 đoàn tàu và hoàn trả hơn 21.000 vé cho hành khách. Nhiều đoàn tàu phải dừng dọc tuyến trong thời gian dài. Để hỗ trợ hành khách, ngành đường sắt đã bố trí gần 15.500 suất ăn miễn phí tại các ga và trên tàu. Công tác dọn dẹp và khôi phục hạ tầng đang được các đơn vị triển khai 24/24 giờ.

Đối với hàng không, Cảng hàng không Tuy Hòa vẫn duy trì hoạt động bình thường, không có chuyến bay nào phải hoãn, hủy do ảnh hưởng thời tiết. Lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa tại các khu vực chịu ảnh hưởng cũng chưa ghi nhận sự cố lớn, cơ bản duy trì trạng thái an toàn. 

-Tuấn Khang

Châu Âu đang lên kế hoạch thắt chặt quy định về đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, để đảm bảo rằng các công ty nước ngoài không thể tận dụng thị trường mở của khối mà không mang lại lợi ích cho người lao động địa phương và chia sẻ công nghệ...

Những quy định sửa đổi này - hiện vẫn đang trong quá trình thảo luận - là một phần của loạt đề xuất mà Ủy ban châu Âu (EC) sẽ đưa ra vào tháng tới nhằm củng cố nền sản xuất công nghiệp đang suy yếu và tốc độ tăng trưởng kinh tế đang ì ạch của khu vực.

Làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường Liên minh châu Âu (EU) - một phần do tác động từ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump - đang tạo thêm áp lực lên các ngành công nghiệp, bao gồm thép và hóa chất, của châu Âu. Đây là những lĩnh vực vốn đã phải đối mặt với giá năng lượng cao và các quy định môi trường phức tạp.

Ngoài ra, một số lượng lớn các dự án công nghiệp của Trung Quốc tại châu Âu cũng dẫn tới lo ngại rằng Bắc Kinh đang làm gia tăng sự phụ thuộc của châu Âu vào sản xuất công nghệ cao của Trung Quốc. Sản xuất tại châu Âu cũng có thể là một cách để các công ty Trung Quốc né tránh bất kỳ biện pháp thuế quan nào của EU đối với hàng hóa Trung Quốc trong tương lai.

Ủy viên công nghiệp của EU, ông Stephane Sejourne, nói với tờ báo Financial Times rằng các tiêu chí về đầu tư nước ngoài vào khối cần phải "đảm bảo rằng các dự án không chỉ tạo ra linh kiện để phục vụ cho hoạt động lắp ráp ở nước ngoài" mà phải đóng góp vào "hoạt động của toàn bộ chuỗi giá trị châu Âu". Ông cho biết các quy định sửa đổi có thể sẽ quy định nhà đầu tư nước ngoài phải tuyển dụng lao động địa phương và phải chuyển giao kiến thức công nghệ trong "một số ngành như pin”.

Ông Sejourne cho biết ông có "cùng một chương trình nghị sự" với Tổng thống Trump về tái công nghiệp hóa, đồng thời nói thêm rằng "điều duy nhất khác biệt là chúng tôi sẽ sử dụng các công cụ khác nhau cho chính sách công nghiệp thay vì thuế quan. Chúng tôi đang bảo vệ thị trường của mình nhưng tôi thích sử dụng các điều kiện về đầu tư trực tiếp nước ngoài để có thể sản xuất tại châu Âu”.

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc vào EU đã tăng 80% so với mức của năm 2023 lên 9,4 tỷ euro trong năm 2024 - theo dữ liệu từ EC.

Công ty Trung Quốc CATL, một nhà sản xuất pin với công nghệ tiên tiến hơn bất kỳ đối thủ châu Âu nào, đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Sau khi mở một nhà máy sản xuất pin xe điện tại Đức, công ty này hiện đang xây dựng một nhà máy trị giá 7 tỷ euro tại Hungary và một cơ sở trị giá 4 tỷ euro tại Tây Ban Nha. Vào tháng 1 năm nay, CATL bị đưa vào danh sách đen của Bộ Quốc phòng Mỹ về các công ty được cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc, mặc dù công ty này đã phủ nhận bất kỳ mối liên hệ nào như vậy.

Để xây dựng cơ sở tại Tây Ban Nha - một phần của liên doanh giữa CATL với hãng xe Stellantis - CATL muốn đưa 2.000 công nhân Trung Quốc đến khu vực Zaragoza. Theo dự kiến, nhà máy sẽ sử dụng 3.000 công nhân chủ yếu là người Tây Ban Nha, nhưng một số thủ lĩnh công đoàn nhận định nhà máy sẽ không sẵn sàng chia sẻ những bí mật công nghệ có giá trị nhất của phía Trung Quốc.

Một quan chức chính phủ Tây Ban Nha cho biết Madrid rất ủng hộ sáng kiến của EU nhằm thắt chặt các quy định về đầu tư nước ngoài, nói rằng họ kỳ vọng động thái này sẽ "nâng cao an ninh kinh tế và khả năng phục hồi của châu Âu, đồng thời đảm bảo rằng FDI tạo ra giá trị gia tăng mạnh mẽ, công nghệ và việc làm trong nước tại các quốc gia châu Âu".

Các công ty Trung Quốc cũng đã triển khai một số dự án đầu tư lớn vào các dự án năng lượng hydrogen tại Đức, Tây Ban Nha và các nước Bắc Âu trong những năm gần đây.

Ông Laurent Donceel, Giám đốc hiệp hội Hydrogen Europe, cho biết rất khó để phân biệt "mức độ tham gia thực sự" của các công ty Trung Quốc trong lĩnh vực này "vì gần như không thể xác định các thực thể thực sự tham gia". Theo quy định hiện tại, các công ty chỉ có thể tiếp cận ngân quỹ EU cho các dự án hydrogen nếu lấy nguồn thành phần điện phân từ Trung Quốc không vượt ngưỡng 25%. Nhưng theo ông Donceel, quy định này rất dễ bị né tránh.

Ông Sejourne cho biết các quy định về đầu tư nước ngoài vào châu Âu nên đưa ra một định nghĩa về những gì cấu thành "hàm lượng nội địa hóa", có thể dựa trên mã hải quan.

Còn theo ông Martin Sebena, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu của Trung Âu về châu Á, các quy định chặt chẽ hơn sẽ "làm giảm đáng kể cuộc đua xuống đáy giữa các quốc gia châu Âu, đặc biệt là những nước ở miền Nam, Trung và Đông Âu, vốn rất muốn thu hút FDI vào một số ngành bằng cách ngầm hứa hẹn chỉ đưa ra các quy định lỏng lẻo”.

Trong lĩnh vực xe điện, ông Sebena lưu ý rằng các quy định chặt chẽ hơn cũng sẽ ảnh hưởng đến các công ty Nhật Bản và Hàn Quốc vốn đã xây dựng mối quan hệ mạnh mẽ hơn với các đối tác địa phương ở châu Âu. Giới chức EU cho biết các công ty Nhật Bản và Hàn Quốc nhiều khả năng sẽ tuân thủ các tiêu chí mà Brussels sẽ đặt ra.

Theo dự kiến, đề xuất chính thức về sửa đổi các quy định đầu tư nước ngoài vào châu Âu sẽ được công bố vào ngày 10/12 và có thể thay đổi sau đó.

-An Huy

Sau hơn 6 năm thực thi, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã tạo động lực lớn, giúp nhiều ngành hàng của Việt Nam tăng trưởng xuất khẩu và thâm nhập sâu hơn vào thị trường các nước thành viên...

Theo số liệu của Bộ Công Thương, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và thị trường CPTPP năm 2024 đạt 102,1 tỷ USD, tăng 6,8% so với năm 2023.

Trong 10 tháng năm 2025, kim ngạch trao đổi thương mại giữa Việt Nam và các thành viên CPTPP (gồm cả Vương quốc Anh do Hiệp định mới có hiệu lực với nước này vào ngày 15/12/2024) đạt 102,8 tỷ USD, tăng 20,6% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 58,3 tỷ USD, tăng 26% và nhập khẩu đạt 44,5 tỷ USD, tăng 14,47% so với cùng kỳ.

Trong CPTPP, Australia và Canada là những thị trường có tăng trưởng thương mại tích cực với Việt Nam.

Bà Trần Thị Thanh Mỹ, Phó Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia, cho biết Australia là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam. Đặc biệt trong thời gian gần đây, Australia là 1 trong 10 đối tác lớn nhất, là thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam.

Từ khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, doanh nghiệp Việt Nam và Australia đã tận dụng rất tốt những ưu đãi, đưa kim ngạch thương mại giữa hai nước tăng trưởng rất mạnh.

Cụ thể, nếu như năm 2012, kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước mới ở mức 5 tỷ USD, thì đến năm 2019 khi Hiệp định CPTPP bắt đầu có hiệu lực, kim ngạch song phương đã đạt 8 tỷ USD, đến năm 2022 con số này lên mức kỷ lục 15,7 tỷ USD. Trong 10 tháng năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều giữa Việt Nam và Australia đạt 11,5 tỷ USD.

Tính chung giai đoạn 2018 - 2022, mức tăng trưởng thương mại song phương bình quân hàng năm lên đến 20%. Trong hai năm 2023 - 2024, do những ảnh hưởng, khó khăn nhất định, đặc biệt liên quan đến dịch Covid-19, khó khăn chung của thương mại toàn cầu, song kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước hiện vẫn đạt trung bình trên dưới 14 tỷ USD.

Hàng hóa của Việt Nam ngày càng hiện diện nhiều hơn tại thị trường Australia, nhất là các mặt hàng nông, thủy sản. Ấn tượng nhất là hạt điều chiếm đến 90% tổng lượng hạt điều nhập khẩu của Australia từ tất cả các thị trường; hạt tiêu cũng chiếm thị phần gần 30%.

Đặc biệt, nhóm hàng thủy sản thế mạnh của Việt Nam như: tôm, cá tra, hải sản chế biến… với lợi thế là thuế suất nhập khẩu 0% của CPTPP đã vươn lên chiếm lĩnh thị phần hàng đầu tại Australia.

Một số nhóm hàng hóa khác của Việt Nam như dệt may, giày dép… cũng đã tiếp cận được thị trường và ngày càng khẳng định được thương hiệu, chất lượng.

Tương tự, với thị trường Canada, Hiệp định CPTPP đã thúc đẩy hợp tác thương mại song phương, thông qua các cam kết về cắt giảm thuế quan, mở cửa thị trường và cải cách thủ tục. Nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực của hai bên có thêm cơ hội tiếp cận thị trường đối tác, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu theo hướng thực chất và bền vững.

Bà Trần Thu Quỳnh, Tham tán thương mại Việt Nam tại Canada, cho biết Canada là một trong những thị trường tiềm năng hàng đầu với nền kinh tế mở, nhu cầu đa dạng về hàng hóa, sở hữu sức mua lớn và hệ thống tiêu chuẩn cao, đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn chuỗi cung ứng khu vực Bắc Mỹ.

Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Canada và đứng đầu trong số các nước ASEAN, chiếm gần 45% tổng kim ngạch Canada nhập khẩu từ khu vực.

Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 7,2 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Canada hơn 6,3 tỷ USD và nhập khẩu từ Canada gần 0,8 tỷ USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gồm dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, cà phê, linh kiện điện tử, máy móc thiết bị… đều được người tiêu dùng Canada đánh giá cao về chất lượng và giá cả cạnh tranh. Ngược lại, Canada là nguồn cung đáng tin cậy các sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm chế biến, phân bón và nguyên liệu công nghiệp sản xuất.

Bộ Công Thương-Song Hà

Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại tỉnh Bắc Ninh có tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng gần 2.000 ha, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn yêu cầu các đơn vị liên quan bảo đảm quyền lợi người dân và tuân thủ quy định trong quá trình giải phóng mặt bằng...

Ngày 23/11, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn đã đi kiểm tra thực địa tiến độ triển khai Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các dự án hạ tầng trọng điểm liên quan. Cùng tham gia đoàn công tác có lãnh đạo các sở, ngành và đơn vị chức năng của tỉnh.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng gần 2.000 ha, thuộc các xã Gia Bình, Nhân Thắng, Lương Tài và Lâm Thao. Đến nay, các địa phương đã kê khai hơn 6.690/7.980 lượt hộ; chi trả tạm ứng trên 2.400 tỷ đồng cho gần 4.830 lượt hộ, tương ứng khoảng 533,6 ha; đồng thời hoàn tất kiểm kê khoảng 7.500 ngôi mộ để phục vụ di dời để giải phóng mặt bằng.

Tại nhiều địa phương như Gia Bình và Lương Tài, chính quyền đã công khai thông báo thu hồi đất, tổ chức kiểm kê tài sản và hỗ trợ người dân hoàn thiện thủ tục pháp lý. Các loại đất liên quan đến đất giao thầu, đất công ích, đất chuyển đổi cơ cấu cây trồng tiếp tục được rà soát nhằm xác định rõ nguồn gốc và xây dựng phương án bồi thường phù hợp.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn tại buổi kiểm tra tiến độ dự án Cảng hàng không Quốc tế Gia Bình. Ảnh: CTT tỉnh Bắc Ninh

Cùng với đó, các khu tái định cư và công viên nghĩa trang đang được đẩy nhanh lập quy hoạch, lấy ý kiến người dân để sớm triển khai xây dựng. Tỉnh cũng đã phê duyệt 3 quy hoạch phân khu đô thị phía Nam sông Đuống (tỷ lệ 1/2000), hoàn thiện nhiều quy hoạch chi tiết 1/500 tại các khu tái định cư và nghĩa trang; phê duyệt  Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án BT1 và tiếp tục thẩm định đối với BT2, BT3. 

Đối với tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội, đi qua các địa phương Thuận Thành, Trạm Lộ, Trung Kênh, Lương Tài, Gia Bình, Lâm Thao, Mão Điền và Trí Quả, tỉnh đã chấp thuận phương án tuyến, phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường, hoàn thành thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi; đồng thời giới thiệu vị trí các khu tái định cư, nghĩa trang phục vụ giải phóng mặt bằng cho toàn bộ các xã, phường liên quan.

Ban Quản lý dự án Giao thông và Nông nghiệp số 2 phối hợp với các địa phương tiến hành đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất để sẵn sàng cho thu hồi.

Tuy nhiên, theo phản ánh của các sở, ngành, quá trình triển khai vẫn gặp một số vướng mắc: quy mô sân bay phải điều chỉnh nhiều lần, gây khó khăn cho công tác kiểm kê; hiện trạng đất đai phức tạp với nhiều loại đất và tài sản có yếu tố đặc thù như đình, đền, nhà thờ, các mộ cổ; người dân mong muốn được xem thực địa khu tái định cư và áp dụng nguyên tắc “đất đổi đất” đối với đất ở bị thu hồi.

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Hoàng Sơn yêu cầu các đơn vị tiếp tục tập trung cao độ, quyết liệt hơn nữa để bảo đảm tiến độ Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến đường kết nối và các dự án tái định cư.

Chủ tịch tỉnh nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, làm rõ nguồn gốc đất, thực hiện công khai – minh bạch – đúng quy định, bảo đảm đầy đủ quyền lợi chính đáng của người dân. Các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chi tiết, hồ sơ pháp lý và thủ tục đầu tư của các dự án BT để đủ điều kiện khởi công.

Nhà đầu tư phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, khẩn trương cắm mốc ranh giới, trích lục bản đồ địa chính và hoàn thiện hồ sơ theo quy định; đồng thời chủ động đề xuất giải pháp để đẩy nhanh tiến độ.

Đối với khu nghĩa trang Nhân Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh giao các cơ quan chuyên môn hỗ trợ tối đa trong quá trình triển khai, bảo đảm quyền lợi người dân và tuân thủ quy định; tiếp tục tăng cường vận động, tuyên truyền tạo sự đồng thuận.

Khẳng định Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các dự án kết nối có ý nghĩa chiến lược đối với định hướng phát triển của tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ, nâng cao trách nhiệm và quyết tâm hoàn thành đúng tiến độ, mục tiêu đề ra.

-Phương Hoa

Thanh khoản hôm nay lại về vùng rất thấp. Ba sàn khớp lệnh 18.500 tỷ đồng trong đó nhà đầu tư nước ngoài xả ròng mạnh hơn 1247.5 tỷ đồng, tính riêng giao dịch khớp lệnh thì họ bán ròng 1178.9 tỷ đồng.

Không có nhiều thông tin hỗ trợ trong khi những lo ngại về việc FED không hạ lãi suất trong tháng 12 cùng áp lực tỷ giá khiến dòng tiền tiếp tục đứng ngoài quan sát. VN-Index vẫn phải nhờ cậy vào nhóm Vingroup kéo lên mới tăng được 13,05 điểm tiến về vùng giá 1.667,98. Thị trường xanh vỏ đỏ lòng, độ rộng nghiêng về phía giảm với 186 cổ phiếu mất điểm chỉ còn lại 123 mã tăng.

VRE hôm nay bật tăng kịch trần, VIC tăng 4,27% và VHM tăng 3,42%, VPL tăng 4,56%. Chỉ riêng bốn cổ phiếu này đã đóng góp gần 14 điểm cho thị trường chung. Các cổ phiếu nhóm tiêu dùng cũng được kích hoạt tăng rất mạnh như VNM tăng 5,18%; VJC tăng 5,24%; còn lại hầu hết biên độ tăng không đáng kể và quay đầu điều chỉnh.

Ngân hàng và chứng khoán mất màu nặng nhất. Một số cổ phiếu tài chính rơi sâu hơn mặt bằng chung gồm STB, VND, BVH. Bất động sản có PDR, DXG, CEO, KBC. Ở nhóm sản xuất HPG, DGC, GAS là những cổ phiếu gây tiêu cực nhất cho chỉ số chung bên cạnh các ngân hàng lớn như VCB, TCB, STB, CTG. Năng lượng, công nghệ thông tin, đầu tư xây dựng cũng chìm trong màu đỏ.

Nhìn chung, thị trường đang không dành cho số đông khi chỉ tập trung giao dịch ở một vài mã lớn. Thanh khoản hôm nay lại về vùng rất thấp. Ba sàn khớp lệnh 18.500 tỷ đồng trong đó nhà đầu tư nước ngoài lại xả ròng mạnh hơn 1247.5 tỷ đồng, tính riêng giao dịch khớp lệnh thì họ bán ròng 1178.9 tỷ đồng.

Mua ròng khớp lệnh chính của nước ngoài là nhóm Công nghệ Thông tin, Thực phẩm và đồ uống. Top mua ròng khớp lệnh của nước ngoài gồm các mã: VNM, FPT, VPB, TCX, HDG, KHG, SHB, MSN, YEG, KDH.

Phía bên bán ròng khớp lệnh của nước ngoài là nhóm Bất động sản. Top bán ròng khớp lệnh của nước ngoài gồm các mã: VRE, VHM, STB, VIC, MWG, VND, MBB, VCB, VCI.

Nhà đầu tư cá nhân mua ròng 797.6 tỷ đồng, trong đó họ mua ròng khớp lệnh là 429.8 tỷ đồng.

Tính riêng giao dịch khớp lệnh, họ mua ròng 13/18 ngành, chủ yếu là ngành Bất động sản. Top mua ròng của nhà đầu tư cá nhân tập trung gồm: VIC, SHB, ACB, VRE, TCB, CTG, VND, VHM, VCB, MBB.

Phía bán ròng khớp lệnh: họ bán ròng 5/18 ngành chủ yếu là nhóm ngành Thực phẩm và đồ uống, Truyền thông. Top bán ròng có: VPB, VNM, VIX, HDG, DIG, BAF, TPB, NAB, PVD.

Tự doanh mua ròng 379.7 tỷ đồng tính riêng khớp lệnh họ mua ròng 379.7 tỷ đồng. Tính riêng giao dịch khớp lệnh: Tự doanh mua ròng 11/18 ngành. Nhóm mua ròng mạnh nhất là Ngân hàng, Thực phẩm và đồ uống. Top mua ròng khớp lệnh của tự doanh phiên ngày hôm nay gồm HPG, VNM, MWG, FPT, TCB, CII, MSN, VJC, LPB, VPB.

Top bán ròng là nhóm Bất động sản. Top cổ phiếu bị bán ròng gồm STB, KBC, VRE, VHM, VPL, PVD, BAF, HAG, KDH, GMD.

Nhà đầu tư tổ chức trong nước bán ròng 24.0 tỷ đồng, tính riêng khớp lệnh thì họ mua ròng 369.4 tỷ đồng. Tính riêng giao dịch khớp lệnh: Tổ chức trong nước bán ròng 7/18 ngành, giá trị lớn nhất là nhóm Công nghệ Thông tin Top bán ròng có FPT, VNM, SHB, TCX, CTG, HPG, ACB, MSN, VPL, POW. Giá trị mua ròng lớn nhất là nhóm Bất động sản. Top mua ròng có VRE, STB, VHM, VIX, MWG, VND, VCI, EIB, CII, GEX.

Giá trị giao dịch thỏa thuận hôm nay đạt 2.025,1 tỷ đồng, giảm -13,4% so với phiên liền trước và đóng góp 10,8% tổng giá trị giao dịch.

Hôm nay có giao dịch đáng chú ý ở cổ phiếu MSN, với gần 4,6 triệu đơn vị cổ phiếu tương đương 355,1 tỷ đồng được sang tay giữa các nhà đầu tư cá nhân.

Tỷ trọng phân bổ dòng tiền tăng ở Bất động sản, Nuôi trồng nông hải sản, Thực phẩm, Hàng không, trong khi giảm ở Ngân hàng, Chứng khoán, Xây dựng, Thép, Hóa chất, Bán lẻ, Dầu khí, Công nghệ thông tin.

Tính riêng khớp lệnh, tỷ trọng phân bổ dòng tiền tăng ở nhóm vốn hóa lớn VN30 và nhỏ VNSML, trong khi giảm ở nhóm vốn hóa vừa VNMID.

-Thu Minh

Công ty CP Traphaco (TRA) vừa chuyển giao vị trí Tổng Giám đốc từ ông Trần Túc Mã sang bà Đào Thuý Hà.

Sau 15 năm đứng đầu ban điều hành, ông Trần Túc Mã đã chuyển giao vị trí Tổng Giám đốc Traphaco sang cho bà Đào Thúy Hà. Sau khi chuyển giao, ông Mã vẫn giữ vai trò là thành viên Hội đồng quản trị Traphaco.

Ông Trần Túc Mã được biết đến là một trong những nhà lãnh đạo có dấu ấn sâu sắc trong ngành dược Việt Nam. Ông dẫn dắt Traphaco vượt qua giai đoạn COVID-19, tái cấu trúc danh mục sản phẩm, hiện đại hóa quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và đầu tư nhà máy tân dược 4.0.

Chia sẻ về chuyển giao vị trí Tổng giám đốc, ông Trần Túc Mã nhấn mạnh Traphaco đang trong trạng thái ổn định, tăng trưởng tốt, nên đây là thời điểm phù hợp để thế hệ kế nhiệm tiếp quản và dẫn dắt doanh nghiệp bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Điểm đáng chú ý là ông Mã không rời doanh nghiệp, mà tiếp tục giữ vai trò thành viên Hội đồng quản trị, đảm bảo tính liên tục chiến lược và hỗ trợ lãnh đạo mới trong những giai đoạn quan trọng.

Người kế nhiệm ông Trần Túc Mã là bà Đào Thúy Hà. Trước khi đảm nhận nhiệm vụ CEO, bà Hà là Phó tổng giám đốc phụ trách phụ trách Kinh doanh và Marketing, đồng thời là Ủy viên HĐQT Traphaco.

Bà Hà từng trải qua các vị trí quản lý chủ chốt của Traphaco. Theo đánh giá của SCIC, Mirae Asset và Daewoong Pharmaceutical – ba cổ đông lớn của Traphaco – bà Hà hội tụ đủ ba yếu tố quan trọng: kinh nghiệm thực tiễn, bản lĩnh đổi mới và sự am hiểu thị trường dược để điều hành Traphaco trong giai đoạn mới.

Việc bổ nhiệm một nữ Tổng giám đốc cũng là bước đi tiến bộ, thể hiện tinh thần quản trị hiện đại và cam kết đa dạng hóa lãnh đạo của Traphaco.

Cùng với chuyển giao lãnh đạo, Traphaco đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2025–2030, giai đoạn được đánh giá là nhiều cơ hội khi nhu cầu dược phẩm tăng nhanh, dân số già hóa và thị trường xuất khẩu mở rộng nhờ các FTA.

Traphaco đã xây dựng nền tảng đủ mạnh với 4 nhà máy hiện đại chuẩn GMP-WHO, danh mục sản phẩm chủ lực đa dạng, thương hiệu uy tín, đội ngũ RD giàu kinh nghiệm, mạng lưới phân phối rộng khắp cả nước và nền tảng quản trị minh bạch, bài bản.

Tại lễ nhận bàn giao công việc, bà Đào Thuý Hà công bố loạt mục tiêu chiến lược gồm duy trì tăng trưởng hai chữ số, thúc đẩy dự án nhà máy EU-GMP, giữ vững vị thế số 1 ở mảng Đông dược, tăng tốc đầu tư tân dược và chuyển giao công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI, phát triển nguồn nhân lực trẻ, tạo nền tảng bền vững trong dài hạn.

-Thu Minh

Các doanh nghiệp Đức đang điều chỉnh chiến lược chuỗi cung ứng theo hướng đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường hợp tác sản xuất với những đối tác đáng tin cậy. Đây là thời cơ quan trọng cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là khi EVFTA đang phát huy hiệu quả và trong chiến lược Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương của Đức ban hành năm 2020…

Bộ Công Thương nhận định trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, quan hệ hợp tác thương mại giữa Việt Nam – Đức những năm qua vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực. Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam – EU (EVFTA) đã đóng góp đáng kể, tạo động lực thúc đẩy thương mại song phương tiếp tục phát triển.

THƯƠNG MẠI SONG PHƯƠNG 10 THÁNG 2025 TĂNG 15,1%

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tính đến hết tháng 10 năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Đức đạt hơn 11,1 tỷ USD, tăng 15,1% so với 10 tháng đầu năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Đức đạt gần 7,8 tỷ USD và nhập khẩu đạt gần 3,2 tỷ USD, lần lượt tăng 19% và 7,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Hiện nay Đức là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam ở châu Âu, chiếm hơn 17% xuất khẩu của Việt Nam sang EU (theo số liệu năm 2024 của Hải quan Việt Nam). Đức cũng là cửa ngõ trung chuyển quan trọng của hàng hóa Việt Nam sang các thị trường khác ở châu Âu.

Đặc biệt, việc triển khai Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) đã góp phần giúp thương mại giữa Việt Nam và Đức tăng trưởng tích cực, từ gần 10 tỷ USD năm 2020 lên 11,7 tỷ USD năm 2024 và dự kiến lên 13,3 tỷ USD năm 2025.

Trong đó, xuất khẩu Việt Nam sang Đức tăng từ 6,64 tỷ USD năm 2020 lên 7,95 tỷ USD năm 2024 và dự kiến đạt 9,33 tỷ USD năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 40% trong cả giai đoạn. Nhập khẩu tăng chậm hơn ở mức khoảng 20% từ 3,35 tỷ USD năm 2020 lên 3,77 tỷ USD năm 2024 và dự kiến đạt 4,03 tỷ USD năm 2025.

Trong nhóm hàng nông thủy sản, tăng trưởng ấn tượng nhất phải kể đến cà phê. Kim ngạch xuất khẩu cà phê sang Đức tăng từ 350,4 triệu USD năm 2020 lên 602,9 triệu USD năm 2024 và dự kiến lên 1,18 tỷ USD năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 72% đến gần 100%.

Mặt hàng rau quả tăng từ 19,9 triệu USD năm 2020 lên 60,2 triệu USD năm 2024 và dự kiến đạt 81,5 triệu USD năm 2025 tương đương tăng trưởng trên 200%.

Ngoài ra, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Đức cũng tăng trưởng tích cực trong bối cảnh chưa dỡ bỏ được thẻ vàng IUU khi đạt 180,9 triệu USD năm 2020 lên 202,3 năm 2024 và dự kiến năm 2025 lên gần 219,6 triệu USD, tương đương mức tăng 20% trong cả giai đoạn.

Bà Đặng Thị Thanh Phương, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức, đánh giá tăng trưởng thương mại giữa Việt Nam - EU và Việt Nam - Đức trong giai đoạn đầu thực hiện EVFTA chưa có đột phá so với giai đoạn trước đó, nhưng đã ghi nhận sự tăng trưởng tích cực. EVFTA chính là yếu tố quan trọng giúp thương mai song phương duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh thương mại thế giới bị tác động nặng nề bởi Covid-19, cuộc chiến Ukraina, xung đột ở biển Đỏ làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Năm 2025, thương mại Việt Nam - Đức đã có những tăng trưởng tích cực, khi kim ngạch thương mại song phương đạt trên 11,14 tỷ USD sau 10 tháng, tăng 15,1% so với 10 tháng năm 2024. Thương vụ Việt Nam tại Đức đánh giá: "Tốc độ tăng trưởng cao một phần là do kinh tế Đức đang có dấu hiệu hồi phục sau 2 năm suy thoái. GDP của Đức năm 2025 dự kiến có tăng trưởng (dù rất nhỏ), bên cạnh đó giá một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Đức tăng mạnh dẫn đến kim ngạch xuất khẩu tăng trong khi về lượng tăng không nhiều". 

Thương vụ Việt Nam tại Đức, cho biết trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu, các doanh nghiệp Đức và châu Âu đang điều chỉnh chiến lược chuỗi cung ứng theo hướng đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường hợp tác sản xuất với những đối tác đáng tin cậy. Trong đó, Đức là thị trường có quy mô lớn nhất trong các nước EU, có thu nhập cao và nhu cầu đa dạng đặc biệt là cộng đồng người Á không ngừng mở rộng.

Kim ngạch xuất khẩu cà phê sang Đức tăng từ 350,4 triệu USD năm 2020 lên 602,9 triệu USD năm 2024 và dự kiến lên 1,18 tỷ USD năm 2025.

“Đây là thời cơ quan trọng cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là khi EVFTA đang phát huy hiệu quả và trong chiến lược Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương của Đức ban hành năm 2020, Việt Nam và Indonesia được xác định là hai đối tác trọng tâm của Đức tại Đông Nam Á”, bà Đặng Thị Thanh Phương nhấn mạnh.

THƯƠNG VỤ SẼ HỖ TRỢ QUẢNG BÁ DOANH NGHIỆP VÀ SẢN PHẨM VIỆT NAM

Để phát huy hiệu quả lâu dài của EVFTA, Thương vụ Việt Nam tại Đức cho rằng chúng ta cần có những bước tiến mạnh hơn về nâng cấp năng lực sản xuất, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, chuyển đổi xanh, bền vững phát triển con người, đẩy mạnh nội địa hóa. Đây không chỉ là cơ hội để mở rộng thị trường, mà còn là đòn bẩy để nâng cấp mô hình tăng trưởng, nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Đáng chú ý, thị trường Đức ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và tính bền vững. Điều này xuất phát từ Thỏa thuận Xanh Châu Âu (EU Green Deal), Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) từ 2023-2026, Quy định chống phá rừng EU (EUDR) áp dụng từ 30/12/2025 cho doanh nghiệp lớn và 30/6/2026 cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như các cam kết trong EVFTA về phát triển bền vững. Ngoài quy định chung EU, các hệ thống phân phối của Đức cũng có những yêu cầu riêng về chất lượng sản phẩm.

Do đó, để hỗ trợ các doanh nghiệp hai nước tăng cường kết nối, mở rộng thị trường tại Đức, Thương vụ đã xây dựng Cổng thông tin về thị trường Đức. Trong đó, cung cấp đầy đủ các dữ liệu về thị trường, các quy định chính sách nhập khẩu, hệ thống phân phối, các hội chợ triển lãm, thế mạnh kinh tế và nhu cầu từng bang của Đức.

Thời gian tới, Thương vụ sẽ tiếp tục cập nhật thông tin liên quan đặc biệt là xu hướng tiêu dùng, điều chỉnh chính sách cũng như thông tin về ngành hàng để các doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm hiểu và tiếp cận phù hợp.

Trong công tác hỗ trợ xúc tiến thương mại, Thương vụ đã và sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham dự các Hội chợ triển lãm tại Đức, tổ chức các ngày hàng hoặc tuần hàng Việt Nam tại các siêu thị Đức và kết nối trực tiếp với hệ thống phân phối của Đức cũng như các hệ thống bán hàng châu Á của người Việt. Tham gia quảng bá các doanh nghiệp và sản phẩm Việt Nam tại các sự kiện có sự tham dự của doanh nghiệp và người tiêu dùng Đức.

Đồng thời, thúc đẩy các bên liên quan đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia đối tác của Chương trình hỗ trợ nhập khẩu do Chính phủ (Bộ Hợp tác kinh tế và phát triển Liên bang) Đức tài trợ. Nếu được chấp thuận, doanh nghiệp Việt Nam sẽ được phía Đức hỗ trợ đào tạo về yêu cầu tiêu chuẩn thị trường, hỗ trợ tham gia hội chợ chuyên ngành, và kết nối trực tiếp với đối tác nhập khẩu Đức, đây là hình thức hỗ trợ thực chất, hiệu quả.

Ngoài ra, Thương vụ Việt Nam tại Đức cũng sẽ tiếp tục xây dựng các liên hệ với các bang các thành phố của Đức, các Hiệp hội ngành nghề lớn của Đức để cập nhật nhanh hơn những thông tin về thị trường, thông tin của doanh nghiệp Đức và có hình thức hỗ trợ phù hợp cho doanh nghiệp Việt Nam.

Bộ Công Thương-Vũ Khuê