Chính phủ Trung Quốc dự kiến đưa ra các biện pháp mới nhằm kích thích tiêu dùng dịch vụ, kỳ vọng các lĩnh vực như chăm sóc người cao tuổi, y tế và giải trí có thể bù đắp phần nào nhu cầu hàng hóa đang chững lại...

Theo các nhà phân tích, Bắc Kinh đang coi các dịch vụ thâm dụng lao động là một trụ cột để dịch chuyển mô hình tăng trưởng theo hướng dựa nhiều hơn vào tiêu dùng, qua đó giảm dần sự phụ thuộc lâu nay vào hoạt động đầu tư quy mô lớn và xuất khẩu.

MÔ HÌNH TIÊU DÙNG LẤY DỊCH VỤ LÀM TRUNG TÂM

Nhà chức trách nước này được dự báo sẽ sớm tung ra nhiều ưu đãi, gỡ bỏ rào cản thị trường và tăng đầu tư vào những lĩnh vực tăng trưởng nhanh để lấp đầy khoảng trống về nguồn cung dịch vụ. Tuy nhiên, điều quyết định vẫn là các cải cách sâu hơn nhằm nâng cao thu nhập hộ gia đình và củng cố mạng lưới an sinh.

Tại Trung Quốc, trái với lĩnh vực sản xuất vốn thường dư cung, khu vực dịch vụ lại thiếu hụt nguồn cung kéo dài do phát triển chưa tương xứng, một phần vì trong nhiều năm các chính sách ưu tiên nguồn lực cho các nhà máy.

“Các nhà hoạch định chính sách đang ưu tiên hơn cho tiêu dùng dịch vụ do lĩnh vực này còn nhiều dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, quá trình mở rộng khu vực dịch vụ sẽ diễn ra từ từ, đi cùng quá trình chuyển đổi của nền kinh tế”, một cố vấn chính sách nhận xét với hãng tin Reuters.

Trong 5 năm tới, Trung Quốc cam kết nâng “đáng kể” tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong nền kinh tế. Nhiều cố vấn chính sách cho rằng tỷ trọng này nên tăng lên 45% vào năm 2030, từ mức khoảng 40% hiện nay. Bắc Kinh cũng định hướng “đầu tư cho con người” bằng cách tăng chi cho giáo dục, y tế và an sinh xã hội - tín hiệu cho thấy mức hỗ trợ mạnh hơn và nỗ lực thúc đẩy sức mua của khu vực hộ gia đình.

Thực tế cho thấy, khi nhu cầu với các mặt hàng giá trị lớn chững lại, các hộ gia đình Trung Quốc đang chuyển sang chi tiêu nhiều hơn cho dịch vụ, từ chăm sóc người cao tuổi đến du lịch và giải trí.

Trong bối cảnh phần lớn gia đình đã sở hữu tương đối đủ hàng hóa, còn GDP bình quân đầu người tiến gần 14.000 USD, xu hướng này cho thấy Trung Quốc đang dịch chuyển sang mô hình tiêu dùng lấy dịch vụ làm trọng tâm.

“Việc tái cân bằng chủ yếu là sự điều chỉnh tương quan giữa vai trò của tiêu dùng và đầu tư trong nền kinh tế, hơn là câu chuyện tiêu dùng nghiêng về hàng hóa hay dịch vụ. Dù vậy, khi thu nhập hộ gia đình tăng cùng quá trình phát triển và dân số già đi, nhu cầu dịch vụ thường tăng nhanh hơn nhu cầu hàng hóa”, ông Fred Neumann, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại ngân hàng HSBC, nhận xét.

PHỤ THUỘC VÀO CAM KẾT CHÍNH SÁCH

Năm 2025, GDP của Trung Quốc tăng 5%, đạt mục tiêu chính phủ đề ra, khi đà xuất khẩu mạnh tiếp tục bù đắp phần tiêu dùng nội địa còn yếu. Trong nước, sức mua hàng hóa vẫn khá trầm lắng. Doanh thu bán lẻ hàng hóa tháng 12 chỉ tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2024, thấp nhất kể từ tháng 12/2022.

Ngược lại, ở khu vực dịch vụ, doanh thu tăng 5,5% trong năm 2025, cao hơn mức tăng 3,7% của hàng hóa. Tỷ trọng chi tiêu dịch vụ bình quân đầu người đạt 46,1% tổng chi tiêu, tăng từ 40,3% năm 2014 - thời điểm dữ liệu chính thức bắt đầu được công bố.

Tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong GDP của Trung Quốc hiện thấp hơn khoảng 20 điểm phần trăm so với mức trung bình toàn cầu, trong khi tỷ trọng đầu tư cao hơn khoảng 20 điểm phần trăm. Trung Quốc cũng chiếm khoảng 30% sản lượng công nghiệp chế tạo toàn cầu - mức lớn nhất thế giới.

“Việc nâng tỷ trọng tiêu dùng của hộ gia đình trong nền kinh tế là hoàn toàn khả thi, nhưng kết quả phụ thuộc vào mức độ cam kết chính sách của Bắc Kinh”, ông Lynn Song, nhà kinh tế trưởng khu vực tại ngân hàng ING, nói.

Theo các cố vấn chính sách, Chính phủ Trung Quốc đang rà soát kế hoạch mở rộng trợ cấp tiêu dùng, không chỉ áp dụng với hàng hóa mà còn bao phủ các dịch vụ như chăm sóc người cao tuổi, ăn uống, giải trí và du lịch. Hỗ trợ có thể gồm trợ cấp cho người cao tuổi, giảm lãi vay cho các nhà cung cấp dịch vụ như viện dưỡng lão, phiếu giảm giá dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại nhà.

Nhà chức trách cũng cân nhắc kéo dài kỳ nghỉ có lương để kích thích chi tiêu, đồng thời nới lỏng hạn chế với các hoạt động giải trí cao cấp như du lịch tàu biển và du thuyền, đi kèm đầu tư xây dựng hạ tầng liên quan.

Giới đầu tư đang theo dõi quy mô hỗ trợ tài khóa mà Bắc Kinh sẽ dành cho dịch vụ công trong năm nay. Họ cũng muốn biết liệu Trung Quốc có tiếp tục đẩy mạnh các cải cách nhằm nâng thu nhập và cải thiện phúc lợi hay không. Tuy vậy, bất kỳ sự điều chỉnh nào cũng được dự báo sẽ diễn ra chậm, bởi nhà chức trách vẫn ưu tiên lĩnh vực chế tạo.

“Theo tôi, nhiều nhà hoạch định chính sách, gồm cả chính quyền địa phương, vẫn thiên về lĩnh vực chế tạo. Một phần là vì họ thu ngân sách từ hoạt động sản xuất dễ hơn”, ông Louis Kuijs, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại tổ chức xếp hạng tín nhiệm SP Global Ratings, nhận xét.

Vì vậy, Trung Quốc nhiều khả năng chỉ có thể điều chỉnh dần các biện pháp kích thích tập trung vào hàng hóa, nhằm tránh doanh số giảm mạnh.

Tháng 12/2025, Trung Quốc giải ngân 62,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương 8,96 tỷ USD, từ nguồn vốn trái phiếu chỉnh phủ đặc biệt cho chương trình trợ cấp “đổi cũ lấy mới” năm 2026 dành cho đồ gia dụng và xe năng lượng mới. Ngân hàng Goldman Sachs dự báo tổng quy mô chương trình này trong năm 2026 sẽ giảm còn khoảng 250 tỷ nhân dân tệ, từ mức 300 tỷ nhân dân tệ năm ngoái.

Năm 2025, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) triển khai chương trình cho vay quy mô 500 tỷ nhân dân tệ nhằm hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi và tiêu dùng dịch vụ. Tuy nhiên, cơ quan này cảnh báo nguồn cung chưa đáp ứng đủ nhu cầu vẫn là vấn đề lớn nhất của lĩnh vực dịch vụ.

Theo ước tính của công ty chứng khoán Shenwan Hongyuan, Trung Quốc đang thiếu khoảng 3,3 nghìn tỷ nhân dân tệ vốn đầu tư cho khu vực dịch vụ, khiến nước này tụt hậu so với các nền kinh tế có mức thu nhập tương đương.

Hiện Trung Quốc chỉ có 30 giường chăm sóc người cao tuổi trên mỗi 1.000 người cao tuổi, tỷ lệ thấp hơn nhiều so với nhiều nền kinh tế phát triển.

Nguồn cung khan hiếm khiến những người như bà Lily Yang phải chi 2 triệu nhân dân tệ mua gói bảo hiểm đi kèm quyền sử dụng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, nhằm “giữ chỗ” tại Dajia - một cơ sở dưỡng lão cao cấp 500 giường ở Bắc Kinh vốn gần như kín chỗ.

Năm ngoái, bà Yang nghỉ hưu ở tuổi 56 sau nhiều năm làm quản lý ngân hàng.

“Giờ tôi thấy yên tâm rồi. Tôi không muốn trở thành gánh nặng cho con trai duy nhất của mình khi về già”, bà nói.

Bà Yang thuộc thế hệ lớn lên trong bối cảnh gia đình ít con và quan niệm phụng dưỡng cha mẹ dần thay đổi theo hướng cởi mở hơn với phương án chăm sóc tại các cơ sở chuyên biệt.

Với nhiều người nghỉ hưu có lương hưu thấp, sống tại nhà vẫn là lựa chọn duy nhất khi về già. Bà Feng, 68 tuổi, sống tại Bắc Kinh, cho biết nói bà và chồng nhận lương hưu 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng và hy vọng chính phủ có thể xây dựng thêm các viện dưỡng lão giá phải chăng.

“Chúng tôi không đủ khả năng vào viện dưỡng lão - điều đó không thực tế”, bà nói.

-Ngọc Trang

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 136/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn…

Phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch có tổng diện tích là 2.428,83ha, bao gồm: Khu di tích lịch sử Chi Lăng với 24 điểm di tích quốc gia đặc biệt diện tích 284,23ha và 22 điểm di tích quốc gia diện tích 150,41ha; khu vực Đền thờ Chi Lăng diện tích 100ha; vùng không gian cảnh quan kết nối các khu vực nghiên cứu lập quy hoạch rộng 1.894,2ha.

Trên cơ sở phạm vi nghiên cứu, quy mô lập quy hoạch được xác định diện tích 198,81ha. Trong đó, khu vực bảo vệ I là 98,45ha và khu vực bảo vệ II là 100,36ha, phạm vi này bao trùm toàn bộ khu vực khoanh vùng bảo vệ của 24 điểm di tích thành phần thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng, chia thành 5 cụm di tích.

Cụm 1 bao gồm các di tích: Thôn Ba Đàn, Luỹ Ngõ Thề, núi Ba Đăng, cầu Trạm (cầu Phù Kiều), đền Quán Nàng, thành Kho và Vực Bơi. Cụm 2 bao gồm các di tích: núi Mã Yên, bãi Đầm, cửa Dinh, núi Kỳ Lân, thành Bầu và Lân Giao. Cụm 3 bao gồm các di tích: núi Ma Sẳn và núi Phượng Hoàng. Cụm 4 bao gồm các di tích: bãi Hào, đền Quỷ Môn, đấu Đong Quân, thành Trong, núi Mặt Quỷ, Luỹ Ải Chi Lăng và núi Quỷ. Cụm 5 bao gồm các di tích: chùa Làng Trung và đồi Chôn Ruột.

Mục tiêu lập quy hoạch di tích nhằm nhận diện đầy đủ giá trị của quần thể các di tích thành phần thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng; giải quyết các vấn đề bất cập về dân cư, phát triển du lịch, hạ tầng kỹ thuật; hoàn thiện hệ thống hồ sơ, dữ liệu làm cơ sở chuyển đổi số và tự động hóa trong quản lý; xác định chức năng, chỉ tiêu sử dụng đất cho khu vực di tích, khu dân cư, khu vực bảo vệ môi trường sinh thái.

Đồng thời, bảo tồn và phát huy các giá trị nổi bật của di tích, trở thành địa điểm giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ người Việt Nam, là quần thể du lịch văn hóa - lịch sử hấp dẫn gắn với đặc trưng của vùng đất Chi Lăng, trọng điểm du lịch của tỉnh Lạng Sơn; hình thành chuỗi sản phẩm du lịch phong phú, hấp dẫn cũng như các mô hình du lịch phù hợp, góp phần phát triển kinh tế, xã hội và du lịch của tỉnh...

Nội dung của quy hoạch di tích gồm: quy hoạch phân vùng chức năng; định hướng điều chỉnh, mở rộng hoặc thu hẹp khu vực bảo vệ di tích; phương án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; quy hoạch tổ chức không gian bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích; định hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch; quy hoạch hạ tầng kỹ thuật...

Theo định hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch, thị trường khách du lịch đến với di tích gồm khách du lịch quốc tế và khách du lịch nội địa.

Các loại hình sản phẩm du lịch chủ đạo là du lịch trải nghiệm, học tập lịch sử thông qua hệ thống bảo tàng lịch sử ngoài trời và Bảo tàng Chi Lăng; du lịch tham quan, thư giãn, sinh thái cảnh quan tại công viên lịch sử thông qua các tuyến đi bộ dọc hai bên bờ sông Thương và tuyến đi bộ dọc Lũy Ải Chi Lăng; du lịch trải nghiệm các giá trị lịch sử - văn hóa tại Đền Quan Trấn Ải, Đền Mặt Quỷ, Đền Chi Lăng; du lịch tổng hợp với khu Đền Chi Lăng (Hồ Bãi Hào) và các điểm tham quan du lịch núi Mã Yên, di tích đầm lầy Mã Yên, Lê Tổ Kiếm Thạch - Liễu Thăng Thạch, thành cổ Chi Lăng...

Cùng với đó, quy hoạch cũng định hướng bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống kết hợp du lịch để hình thành những điểm đến hấp dẫn, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao sức hút đối với du khách.

-Hoàng Bách

Lỗ hổng bắt nguồn từ Fast Pair – công nghệ ghép nối Bluetooth nhanh do Google phát triển...

Một nhóm nghiên cứu đến từ Đại học KU Leuven (Bỉ) vừa phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng có thể cho phép tin tặc chiếm quyền kiểm soát các thiết bị âm thanh và phụ kiện điện tử đến từ nhiều thương hiệu lớn như Sony, Jabra, JBL, Marshall, Xiaomi, Nothing, OnePlus, Soundcore, Logitech và Google. Trong một số kịch bản tấn công, các lỗ hổng này còn có thể bị lợi dụng để theo dõi vị trí của người dùng.

Lỗ hổng bắt nguồn từ Fast Pair – công nghệ ghép nối Bluetooth nhanh do Google phát triển. Chẳng hạn, khi người dùng bật tai nghe hoặc phụ kiện hỗ trợ Fast Pair, điện thoại Android gần đó sẽ tự động nhận diện và hiển thị pop-up chứa hình ảnh, tên thiết bị và nút “Kết nối”. Chỉ cần một lần chạm, quá trình ghép nối hoàn tất trong vài giây.

Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu đến từ Đại học KU Leuven (Bỉ), rủi ro không chỉ giới hạn ở người dùng Android. Ngay cả những người sử dụng iPhone, chưa từng sở hữu bất kỳ sản phẩm nào của Google, cũng có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công.

Nhóm nghiên cứu đã đặt tên cho hình thức tấn công khai thác các lỗ hổng Fast Pair là “WhisperPair”.

Theo nghiên cứu, kẻ tấn công chỉ cần đứng trong phạm vi khoảng 15m so với nạn nhân, đã có thể âm thầm ghép nối với các thiết bị âm thanh ngoại vi bị nhắm đến và giành quyền điều khiển mà người dùng không hề hay biết.

Một khi thiết bị đã bị xâm nhập, tin tặc có thể sử dụng cho nhiều mục đích: làm gián đoạn các cuộc gọi điện thoại, phát âm thanh do chúng kiểm soát, hoặc thậm chí kích hoạt micro để nghe lén các cuộc trò chuyện xung quanh nạn nhân.

Nghiêm trọng hơn, một số thiết bị của Google và Sony còn tương thích với Find Hub – tính năng theo dõi vị trí của Google. Nếu bị chiếm quyền, các thiết bị này có thể trở thành công cụ giúp kẻ tấn công theo dõi nạn nhân theo thời gian thực.

Phát hiện của nhóm nghiên cứu một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự đánh đổi giữa tính tiện lợi và an toàn. Trong bối cảnh các nhà sản xuất đang chạy đua mang lại trải nghiệm kết nối liền mạch, dễ sử dụng, điển hình là giao thức “một chạm” như Fast Pair, thì bảo mật dường như chưa được quan tâm đúng mức. 

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh bản thân chuẩn Bluetooth không tồn tại lỗ hổng bảo mật, vấn đề nằm ở giao thức Fast Pair được xây dựng dựa trên nền tảng Bluetooth.

“Bạn đang đi bộ trên phố, đeo tai nghe và nghe nhạc. Chỉ trong chưa đầy 15 giây, chúng tôi có thể chiếm quyền điều khiển thiết bị của bạn. Điều đó đồng nghĩa với việc tôi có thể bật micrô, nghe âm thanh xung quanh, chèn âm thanh của mình, thậm chí theo dõi vị trí của bạn”, nhà nghiên cứu Sayon Duttagupta thuộc Đại học KU Leuven chia sẻ với Wired.

Phản hồi trước những phát hiện của giới nghiên cứu an ninh mạng, Google thừa nhận sự tồn tại của các lỗ hổng trong Fast Pair, song khẳng định hiện chưa ghi nhận bằng chứng nào cho thấy các lỗ hổng này bị khai thác trên thực tế, ngoài phạm vi phòng thí nghiệm của nhóm nghiên cứu.

“Chúng tôi liên tục rà soát, đánh giá và tăng cường các biện pháp bảo mật cho Fast Pair cũng như Find Hub”, người phát ngôn của Google cho biết.

Theo Google, công ty đã chủ động cảnh báo một số nhà cung cấp về nguy cơ bảo mật trên các thiết bị dễ bị ảnh hưởng, đồng thời phát hành các bản vá cho những phụ kiện âm thanh do chính Google sản xuất.

Bên cạnh đó, một bản cập nhật đối với Find Hub trên Android cũng đã được triển khai nhằm ngăn chặn khả năng các tác nhân đe dọa lợi dụng WhisperPair để theo dõi người dùng.

-Bạch Dương

Những ngày gần đây, cam canh, cam Cao Phong, cam sành, bưởi diễn, roi đường… “đua nhau” phủ kín thị trường trái cây Việt. Để phục vụ nhu cầu đón Tết, nhiều sản phẩm độc lạ cũng được chào bán, như chuối hình bàn tay Phật, dưa hấu thỏi vàng…

Chuẩn bị vào vụ Tết, tại các vùng bưởi trọng điểm của tỉnh Phú Thọ, không khí thu hái, đóng gói diễn ra khẩn trương. Ghi nhận tại hai xã trọng điểm là Chí Đám và Bằng Luân thuộc khu vực huyện Đoan Hùng, chính vụ loại trái cây đặc sản này bắt đầu từ tháng 10, kéo dài đến khoảng tháng 4 năm sau.

Anh Đặng Trung Thịnh (khu 12, xã Bằng Luân) cho biết: “Năm ngoái bưởi gần như cháy hàng, thương lái vào vườn liên tục. Năm nay thị trường trầm lắng, thương lái thưa hơn. Tuy vậy, bưởi đặc sản Bằng Luân vẫn giữ giá khá ổn định, dao động từ 13.000 – 16.000 đồng/quả, mức giá này duy trì suốt nhiều năm nay”, anh Thịnh chia sẻ.

Theo các hộ trồng bưởi, phương thức mua bán “cả vườn một giá” đang dần nhường chỗ cho cách làm bài bản hơn. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và chất lượng. Bưởi được phân loại kỹ theo kích cỡ, mẫu mã, tiêu chuẩn an toàn; những lô hàng có hồ sơ nguồn gốc rõ ràng, gắn tem truy xuất thường được thương lái ưu tiên và trả giá cao hơn.

 Chính vụ bưởi Đoan Hùng bắt đầu từ tháng 10, kéo dài đến khoảng tháng 4 năm sau.

Cũng liên quan đến vụ Tết, bưởi đỏ "tiến vua" là một trong những mặt hàng được nhiều khách săn lùng để làm quà biếu hoặc bày mâm ngũ quả. Năm nay, loại trái cây này có giá dao động 120.000 - 350.000 đồng/quả, tùy theo kích thước. Một số nơi bán bưởi đỏ theo kg, giá khoảng 70.000 - 200.000 đồng/kg.

Đáng chú ý, thị trường Tết năm nay có sự xuất hiện của bưởi đỏ trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ. Do số lượng hạn chế nên dòng bưởi cao cấp này đắt hơn bưởi bình thường, giá từ 500.000 đồng/quả. Cá biệt, những quả bưởi đỏ hữu cơ đạt chuẩn cao nhất, nặng khoảng 1,6 - 1,9 kg, hình dáng đẹp, mùi thơm rõ có thể được bán với giá khoảng 2 triệu đồng/trái.

Tương tự, để phục vụ nhu cầu các gia đình, một loại trái cây có múi khác là quýt sim không còn là xa lạ với đại đa số người dân Việt Nam. Thời điểm cuối năm cũng là lúc quýt sim xuất hiện trên trên thị trường với hương vị thơm ngon, ngọt đậm, mọng nước, vỏ mỏng dễ bóc. Nhiều người bán hàng cam đoan nguồn gốc, xuất xứ quýt sim là từ Cao Bằng, Hòa Bình cũ nên được nhiều tiêu dùng tin dùng.

Hiện tại, ở cả thị trường truyền thống và 'chợ mạng' giá quýt sim đang được rao bán ở quanh mức từ 25.000 – 35.000 đồng/kg.  Quả càng to, mã đẹp thì giá sẽ cao hơn, còn nếu khách lấy sỉ, số lượng lớn, giá có thể chỉ còn 15.000 đồng/kg. Anh H.V.D (chủ một cửa hàng hoa quả tại Hà Đông, Hà Nội) cho biết: "Quýt sim là một trong những loại quả bán chạy nhất tại cửa hàng. Vị của quả ăn rất ngọt, mọng nước giá lại rẻ nên khách hàng mỗi người thường lấy 5 – 10kg về ăn dần hoặc vắt nước”. 

"Tôi thấy người bán hàng giới thiệu là quýt sim, đặc sản ở Cao Bằng của Việt Nam nên cũng tin tưởng mua vài cân về ăn thử. Thật không ngờ là vị của quýt này rất ngon, ăn mãi không thấy chán,” bà Vũ Thị Hội, trú tại Lê Văn Thiêm (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ. “Quýt sim có giá khá phải chăng, tuy mã không bắt mắt nhưng chất lượng. Quýt càng để héo càng ngọt, mua về để trong tủ lạnh hay góc nhà dùng dần được cả tuần".

Thế nhưng, bên cạnh việc được nhiều người bán khẳng định là hàng sạch được trồng ở Việt Nam thì một số tiểu thương khác lại có ý kiến trái chiều. Chị Hà Thu (chủ một cửa hàng hoa quả tại chợ Long Biên, Hà Nội) chia sẻ: "Trên thị trường hiện đang có rất nhiều loại trái cây Trung Quốc "đội lốt" hàng Việt. Ví dụ, quýt sim mà giá rẻ dưới 10.000 nghìn/kg, bán đầy chợ, vỉa hè thì không phải của Cao Bằng, Hòa Bình mà thực chất là hàng của Trung Quốc”.

Quýt sim được nhiều người bán khẳng định có xuất xứ từ Cao Bằng, Hòa Bình cũ.

Tương tự, bên cạnh quýt sim, một loại trái cây khác cũng đang bán đầy chợ Việt và nhận được nhiều sự quan tâm của người dân đó là quýt đường (hay còn gọi là quýt vòng tay, quýt Thái…). Giá bán lẻ dao động khoảng 25.000 – 35.000 đồng/kg (tùy loại), còn giá bán buôn, lấy cả rành khoảng 10 kg sẽ chỉ khoảng 5.000 – 12.000 đồng. Quýt đường được ưa chuộng vì vỏ mỏng, dễ bóc, tép mọng nước, vị ngọt đậm và mùi thơm đặc trưng.

Khi hỏi về nguồn gốc, xuất xứ của loại quýt này, một số người bán cho biết là hàng của Thái Lan hoặc đưa từ miền Nam ra. Tuy nhiên cũng nhiều tiểu thương không ngại chia sẻ rất thẳng thắn, mặt hàng này được nhập từ Trung Quốc về.

“Thời điểm này, quýt Trung Quốc đang vào mùa nên lượng hàng đổ về chợ đầu mối hàng đêm rất lớn. Phần lớn quýt đường hay quýt siêu ngọt đang đổ đống bán trên thị trường là hàng Trung Quốc. Loại quả này cũng dễ dập vỏ, chỉ cần có một vết cuống chọc vào là rất dễ thối, hỏng", chị Thu Hương, một tiểu thương khác tại chợ Long Biên, cho hay.

Trong khi đó, một đặc sản khác là dâu tây Sơn La đầu mùa cũng đang “phủ đỏ” nhiều khu chợ Việt với mức giá 100.000 – 170.000 đồng/kg. Dù chưa ngọt đậm như chính vụ, loại quả này vẫn hút khách nhờ mùi thơm đặc trưng.

Chị Hà, tiểu thương kinh doanh hoa quả tại Hà Đông (Hà Nội) cho biết: "Khách hỏi dâu Sơn La nhiều lắm, nhất là loại quả vừa, giá mềm. Trung bình mỗi ngày tôi nhập vài chục cân, khách đến mua dâu tây nườm nượp, nhiều lúc không kịp đóng hàng".

Một loại trái cây đầu mùa đang “phủ đỏ” nhiều khu chợ Việt là dâu tây Sơn La.

Với mức giá được đánh giá là “mềm” hơn năm ngoái, chất lượng cải thiện rõ rệt nhờ thời tiết lạnh kéo dài, dâu tây Mộc Châu cũng đang được người tiêu dùng TP.HCM săn lùng.

Chị Hân, nhân viên cửa hàng Hoàng Khôi Food (phường Bảy Hiền, TP.HCM), cho biết: "Trung bình mỗi ngày cửa hàng tiêu thụ khoảng 1 tấn dâu. Riêng khách sỉ, chúng tôi chốt khoảng 300 đơn/ngày, chia theo nhiều loại từ quả to đến dâu bi để khách dễ chọn. Có những ngày hàng về không đủ bán", chị Hân nói.

Ở chiều ngược lại, không ít người tiêu dùng tỏ ra thận trọng khi chọn mua. Một số ý kiến cho rằng giá dâu đầu mùa còn khá cao, trong khi độ ngọt chưa tương xứng. Trước những băn khoăn này, người bán khẳng định trái cây này được nhập trực tiếp từ các vườn trồng tại Sơn La, thu hái trong ngày, hạn chế tối đa khâu trung gian nên giá có nhích nhẹ. Người mua nên chọn dâu còn cuống xanh, quả khô ráo, không dập nát, và chỉ mua lượng vừa đủ dùng trong 1 – 2 ngày để đảm bảo chất lượng.

-Tuệ Mỹ

Làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên nỗi bất an ngày càng rõ nét trong giới lao động trí thức tại Hàn Quốc, đặc biệt là các kỹ sư phần mềm - những người trực tiếp xây dựng các hệ thống AI nhưng lại đứng trước nguy cơ bị chính công nghệ này thay thế...

Mỗi tuần một lần vào giờ nghỉ trưa, một nhóm nhân viên lại tập trung bên ngoài văn phòng Microsoft Korea tại Seoul để biểu tình. Những cuộc tụ tập quy mô nhỏ nhưng đều đặn này đã trở thành biểu tượng cho tâm lý lo ngại lan rộng trong khối lao động văn phòng, khi AI ngày càng được triển khai sâu vào hoạt động doanh nghiệp.

“ĐÀO TẠO NGƯỜI THAY THẾ CHÍNH MÌNH”

Theo công đoàn Microsoft Korea, trong vòng ba năm qua, khoảng 50 vị trí việc làm - chủ yếu là các nhà phát triển phần mềm - đã bị ảnh hưởng bởi các đợt tái cơ cấu gắn với việc ứng dụng AI. Công đoàn cảnh báo rằng khi công nghệ này tiếp tục được triển khai mạnh mẽ hơn, khoảng 10% trong tổng số gần 550 vị trí còn lại có thể đối diện rủi ro.

Một trong những nguyên nhân gây lo lắng lớn nhất, theo ông Kwak Chang-yong, Tổng thư ký công đoàn, là việc người lao động được yêu cầu trực tiếp tham gia huấn luyện các hệ thống AI có khả năng tự động hóa công việc của họ.

Tại một bộ phận hỗ trợ kỹ thuật xử lý các yêu cầu qua điện thoại và email từ khách hàng sử dụng sản phẩm Microsoft, nhân viên được giao nhiệm vụ đào tạo một tác nhân AI có thể tự động đề xuất giải pháp cho các sự cố. “Điều này khiến họ không tránh khỏi câu hỏi: "Sau khi hoàn thành việc huấn luyện này, vai trò của tôi sẽ ra sao?’", ông Kwak cho biết.

Tại Mỹ, Microsoft từng thông báo kế hoạch cắt giảm tới 9.000 lao động vào tháng 7/2025. Tuy nhiên, ở Hàn Quốc, việc sa thải quy mô lớn gặp nhiều rào cản pháp lý do luật lao động yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh sự cần thiết cấp bách về mặt kinh doanh và tuân thủ các quy trình tham vấn nghiêm ngặt.

Dù vậy, theo công đoàn, nỗi lo của người lao động không vì thế mà giảm bớt. Thay vì sa thải trực tiếp, một số doanh nghiệp có thể sử dụng các biện pháp gián tiếp như điều chuyển nhân viên sang công việc không phù hợp với chuyên môn, hoặc không giao nhiệm vụ cụ thể, nhằm tạo áp lực khiến họ tự nguyện rời đi.

Đáng chú ý, quá trình tái cơ cấu tại Microsoft Korea không chỉ ảnh hưởng đến các kỹ sư phần mềm mà còn mở rộng sang các bộ phận marketing và nhân sự, cho thấy tác động của AI không còn giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thuần túy.

AI BÙNG NỔ, NHƯNG VIỆC LÀM KHÔNG “BÙNG THEO”

Theo đại diện công đoàn, làn sóng AI hiện nay mang lại lợi ích rõ rệt cho năng suất và lợi nhuận doanh nghiệp, nhưng lại chưa mang đến cảm giác “bùng nổ” cho người lao động, xét về thu nhập và mức độ ổn định việc làm. Các tập đoàn công nghệ lớn được cho là đang ưu tiên đầu tư vào AI hơn là vào đào tạo lại và bảo đảm tương lai nghề nghiệp cho lực lượng lao động hiện hữu.

Trước thực tế đó, công đoàn Microsoft Korea yêu cầu doanh nghiệp tăng cường cam kết về an ninh việc làm và triển khai các chương trình đào tạo lại kỹ năng. Từ đầu tháng 12/2025, các thành viên công đoàn đã tổ chức biểu tình vào giờ trưa mỗi thứ Hai và tuyên bố sẽ tiếp tục cho đến khi ban lãnh đạo đáp ứng các yêu cầu này.

Phản hồi với báo chí, Microsoft khẳng định công ty đang đổi mới một cách có trách nhiệm và tuân thủ đầy đủ pháp luật Hàn Quốc. Doanh nghiệp cho biết vẫn tạo ra và duy trì các việc làm chất lượng cao thông qua đầu tư liên tục, đồng thời áp dụng hệ thống đãi ngộ công bằng, dựa trên vai trò, hiệu quả công việc và mức độ cạnh tranh của thị trường.

NỖI LO KHÔNG CHỈ CỦA RIÊNG MICROSOFT

Thực tế, Microsoft chỉ là một ví dụ điển hình trong bức tranh rộng lớn hơn của thị trường lao động Hàn Quốc. Một báo cáo năm 2023 của Viện Phát triển Hàn Quốc (KDI) cho thấy gần 39% số việc làm hiện nay thuộc các vị trí mà hơn 70% nhiệm vụ đã có thể được AI đảm nhận.

Xa hơn, KDI cảnh báo rằng vào khoảng năm 2030, gần 90% nhiệm vụ trong khoảng 90% nhóm nghề nghiệp, về mặt lý thuyết, có thể được tự động hóa nhờ AI.

Đáng lo ngại hơn, tác động của AI dường như đang tập trung mạnh vào lao động trẻ. Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, trong giai đoạn 2022-2025, số việc làm dành cho nhóm tuổi 15-29 đã giảm khoảng 211.000 vị trí, trong đó có tới 208.000 việc làm thuộc các ngành có mức độ ứng dụng AI cao.

Các số liệu này cho thấy, bên cạnh những yếu tố kinh tế và nhân khẩu học, tự động hóa và AI đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình - và thu hẹp - triển vọng việc làm, đặc biệt đối với thế hệ lao động trẻ tại Hàn Quốc. 

The Korea Times-Trọng Hoàng

Trong bối cảnh chuyển đổi số lan tỏa mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống, công tác giảm nghèo đang đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản về cách tiếp cận. Thay vì chỉ hỗ trợ trực tiếp, việc truyền tải thông tin, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xem là chìa khóa giúp người nghèo sớm tiếp cận cơ hội sinh kế bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.

Chuyển đổi số không còn là xu hướng mang tính kỹ thuật, mà đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bao trùm. Trong lĩnh vực giảm nghèo, yêu cầu đặt ra không chỉ là hỗ trợ trước mắt, mà là tạo điều kiện để người nghèo chủ động tiếp cận cơ hội, nâng cao năng lực và vươn lên bền vững.

Nói về vấn đề này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính cho biết nếu người nghèo được tiếp cận thông tin khoa học công nghệ và chuyển đổi số càng sớm, khả năng tạo sinh kế ổn định càng cao, qua đó giảm nguy cơ tái nghèo.

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm, các chính sách giảm nghèo chủ yếu dựa vào hỗ trợ trực tiếp như trợ cấp, hỗ trợ giống, vốn, nhà ở. Đây là những chính sách cần thiết, song nếu không đi kèm giải pháp nâng cao năng lực thì hiệu quả dài hạn sẽ hạn chế. Trong bối cảnh mới, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang mở ra một “không gian phát triển mới” cho công tác giảm nghèo, chuyển từ cách tiếp cận “cho – nhận” sang “trao cơ hội”.

Thông qua việc truyền tải thông tin và ứng dụng công nghệ số, người nghèo có thể tiếp cận thông tin thị trường, học nghề trực tuyến, áp dụng kỹ thuật mới vào sản xuất, tham gia các nền tảng thương mại điện tử hoặc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản thuận lợi hơn. Đây chính là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần giảm nghèo đa chiều, bền vững mà Chính phủ đang triển khai.

Một trong những nền tảng quan trọng thúc đẩy giảm nghèo gắn với chuyển đổi số là Thông tư số 06/2022/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông. Văn bản này có ý nghĩa đặc biệt khi lần đầu tiên công tác thông tin, truyền thông về giảm nghèo đa chiều được quy định tương đối toàn diện, bài bản và gắn chặt với chuyển đổi số. Thông tư nhấn mạnh yêu cầu thông tin, tuyên truyền đầy đủ, kịp thời về công tác giảm nghèo đa chiều trên cơ sở chuẩn nghèo đa chiều.

Điều này cho thấy, truyền thông không chỉ dừng ở việc phổ biến chủ trương, mà còn giúp người dân hiểu rõ mình đang thiếu hụt ở đâu, được thụ hưởng chính sách gì và cần làm gì để thoát nghèo bền vững. Đặc biệt, nội dung tuyên truyền được mở rộng sang các dịch vụ xã hội cơ bản như việc làm, giáo dục nghề nghiệp, y tế, thông tin, trợ giúp pháp lý – những lĩnh vực mà chuyển đổi số có thể tạo ra đột phá rõ nét.

Trong thực tiễn, chuyển đổi số đang góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người nghèo, nhất là tại vùng sâu, vùng xa. Trước đây, hạn chế về địa lý và chi phí khiến nhiều hộ nghèo gần như đứng ngoài các dịch vụ giáo dục, y tế và thông tin. Hiện nay, với internet và các nền tảng số, khoảng cách này đang dần được rút ngắn.

Trong giáo dục nghề nghiệp, người lao động nghèo có thể tham gia các khóa học trực tuyến, học kỹ năng mới ngay tại địa phương. Trong y tế, các ứng dụng khám chữa bệnh từ xa, hồ sơ sức khỏe điện tử giúp người dân tiếp cận dịch vụ tốt hơn, giảm chi phí đi lại. Trong lĩnh vực thông tin, việc phổ cập điện thoại thông minh và internet băng rộng giúp người nghèo tiếp cận chính sách, thị trường lao động và cơ hội việc làm một cách kịp thời hơn.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không tự động mang lại lợi ích cho tất cả mọi người nếu thiếu các điều kiện đi kèm. Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, khoảng cách số vẫn là rào cản lớn, bao gồm hạ tầng số, thiết bị và kỹ năng số. Nhiều hộ nghèo chưa có thiết bị thông minh, hoặc có nhưng thiếu kỹ năng sử dụng hiệu quả. Bên cạnh đó, nội dung số dành cho người nghèo còn hạn chế, chưa thực sự dễ hiểu, dễ tiếp cận.

Trong bối cảnh đó, truyền thông được xem là “chìa khóa mềm” của giảm nghèo đa chiều gắn với khoa học công nghệ. Truyền thông không chỉ truyền tải chính sách, mà còn góp phần thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí vươn lên của người nghèo. Việc giới thiệu các mô hình sản xuất hiệu quả, các điển hình thoát nghèo nhờ ứng dụng khoa học công nghệ giúp người dân thấy được những câu chuyện cụ thể, khả thi và gần gũi.

Để giảm nghèo nhờ chuyển đổi số thực sự đi vào chiều sâu, cần tập trung vào ba nhóm giải pháp: hoàn thiện hạ tầng số và phổ cập kỹ năng số cho người nghèo; phát triển các mô hình sinh kế gắn với công nghệ như nông nghiệp thông minh, thương mại điện tử nông sản; và nâng cao chất lượng công tác thông tin, truyền thông, coi đây là hợp phần quan trọng của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, chuyển đổi số, công tác giảm nghèo được kỳ vọng sẽ chuyển mạnh từ “giảm nghèo về thu nhập” sang “giảm nghèo đa chiều”, thực chất và bền vững hơn, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

-Dũng Hiếu

Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo rà soát, báo cáo việc thực hiện cấp thuốc ngoại trú trên 30 ngày tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, nhằm đảm bảo quyền lợi của người tham gia...

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành công văn yêu cầu Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát, báo cáo việc thực hiện cấp thuốc ngoại trú trên 30 ngày đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn theo quy định.

Theo Thông tư số 26/2025/TT-BYT của Bộ Y tế quy định về đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, việc kê đơn và cấp thuốc ngoại trú trên 30 ngày đã được cho phép đối với 252 bệnh lý. 

Người kê đơn thuốc được quyết định số ngày sử dụng của mỗi thuốc trong đơn thuốc căn cứ vào tình trạng lâm sàng, mức độ ổn định của người bệnh để kê đơn thuốc với số ngày sử dụng của mỗi đơn thuốc tối đa không quá 90 ngày, thay vì chỉ được cấp thuốc tối đa 30 ngày như trước đây.

Tuy nhiên, qua theo dõi, Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhận thấy việc triển khai tại một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế chưa đồng đều. Điều này dẫn đến tình trạng người bệnh phải đi lại nhiều lần, thời gian chờ đợi lâu, ảnh hưởng đến việc điều trị, nhất là đối với người bệnh cao tuổi, sức khỏe yếu.

Nhằm bảo đảm đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế, giúp giảm thời gian đi lại, nâng cao hiệu quả điều trị liên tục, ổn định cho người bệnh, Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu Bảo hiểm xã hội các địa phương rà soát, báo cáo việc thực hiện cấp thuốc ngoại trú trên 30 ngày tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Đồng thời, phối hợp với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh triển khai đồng bộ việc cấp thuốc theo đúng quy định.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam khẳng định bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi bảo hiểm y tế của người tham gia, nhằm giảm thủ tục không cần thiết, hạn chế việc người bệnh phải đi lại nhiều lần, đồng thời phù hợp với mục tiêu cải cách hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

-Nhật Dương

Từ vùng núi chia cắt, sinh kế dựa vào nương rẫy tự cung tự cấp, Điện Biên đang từng bước thay đổi cách tiếp cận giảm nghèo. Chuyển đổi số, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số được xác định là động lực mới, giúp người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ, thị trường và cơ hội phát triển bền vững.

Giai đoạn 2021–2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Điện Biên, khi giảm nghèo được đặt trong tổng thể tái cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng khoa học – công nghệ. Nghị quyết số 17-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành cuối năm 2021 đã xác lập rõ định hướng phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gắn giảm nghèo bền vững với xây dựng hạ tầng, đào tạo nghề và chuyển đổi số.

KINH TẾ SỐ MỞ ĐƯỜNG CHO SINH KẾ VÙNG SÂU, VÙNG XA

Theo báo cáo của tỉnh, trong giai đoạn này, Điện Biên được Trung ương phân bổ hơn 2.063 tỷ đồng để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Nguồn lực không chỉ tập trung hỗ trợ trực tiếp, mà được phân bổ theo các dự án có tính dài hạn, hướng đến thay đổi phương thức sản xuất, quản lý và kết nối thị trường.

Cách tiếp cận mới thể hiện rõ ở việc triển khai 7 dự án trọng điểm, hơn 200 mô hình sinh kế phù hợp theo vùng, theo nhóm dân tộc, gắn với đào tạo kỹ thuật, tín dụng ưu đãi và từng bước ứng dụng công nghệ. Người dân không còn là đối tượng thụ hưởng đơn thuần, mà trở thành chủ thể tham gia vào chuỗi sản xuất – tiêu thụ, từng bước tiếp cận kinh tế hàng hóa.

Tại nhiều địa bàn khó khăn như Mường Nhé, Sín Thầu, Tủa Chùa, chuyển đổi sinh kế đang diễn ra song hành với việc thay đổi tư duy sản xuất. Việc phát triển các vùng cây trồng chủ lực như cao su, quế, mắc ca, cà phê, dược liệu không chỉ dừng ở khâu trồng trọt, mà được gắn với quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ.

Nhiều sản phẩm đặc trưng của Điện Biên như cà phê Mường Ảng, chè Tủa Chùa, gạo nếp nương, thịt trâu sấy đã đạt chứng nhận OCOP, từng bước tiếp cận các kênh phân phối hiện đại. Việc ứng dụng tem QR, quản lý dữ liệu vùng trồng và xây dựng sàn thương mại điện tử cho nông sản chủ lực đang mở ra hướng đi mới, giúp sản phẩm vùng cao tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, giảm phụ thuộc vào thương lái truyền thống.

Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2025 toàn tỉnh đã triển khai khoảng 110 dự án sản xuất theo chuỗi giá trị và 338 dự án cộng đồng. Các mô hình này được thiết kế theo hướng tăng hàm lượng kỹ thuật, có sự tham gia của hợp tác xã và doanh nghiệp, từng bước hình thành nền tảng kinh tế số ở khu vực nông thôn miền núi.

Song song với phát triển kinh tế số, Điện Biên xác định xây dựng chính quyền số là điều kiện để vùng sâu, vùng xa không bị “đứt gãy” trong tiếp cận dịch vụ công. Việc số hóa dữ liệu dân cư, đất đai, tín dụng chính sách, y tế và giáo dục giúp người dân giảm chi phí tiếp cận, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

KHÔNG ĐỂ KHOẢNG CÁCH NỚI RỘNG, ĐỘNG LỰC MỚI CHO GIAI ĐOẠN 2026 – 2030

Giai đoạn 2021–2025, tỉnh đã triển khai 862 dự án hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, điện, thủy lợi; tín dụng chính sách được mở rộng đến tận thôn bản với hơn 395.000 lượt hộ nghèo và cận nghèo được vay vốn ưu đãi. Việc kết nối hạ tầng vật chất với hạ tầng số đang tạo điều kiện để các chính sách an sinh, hỗ trợ sinh kế được triển khai nhanh hơn, minh bạch hơn.

Đào tạo nghề và tạo việc làm tiếp tục là trụ cột quan trọng. Riêng năm 2024, Điện Biên giải quyết việc làm mới cho hơn 11.000 lao động, tuyển sinh đào tạo nghề cho gần 11.000 học viên, chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng được kỳ vọng sẽ trở thành “hạt nhân số” tại cộng đồng, từng bước lan tỏa kỹ năng mới vào sản xuất và dịch vụ.

Theo báo đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 17,66%, bình quân giảm gần 4%/năm; riêng các địa bàn đặc biệt khó khăn giảm hơn 5,5%/năm.

Dù vậy, tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức còn tồn tại. Dù tốc độ tăng trưởng kinh tế GRDP của tỉnh năm 2025 đạt 7,34% nhưng thu hút vốn ngoài ngân sách và năng lực hành chính ở một số địa bàn còn hạn chế. Khoảng cách giữa các xã vùng cao và vùng thấp vẫn lớn, trong khi thiên tai và biến động thị trường tiếp tục tạo áp lực lên sinh kế người dân.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xác định là công cụ để thu hẹp khoảng cách phát triển. Từ quản lý đất đai, rừng, thủy lợi đến cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ, việc ứng dụng công nghệ giúp giảm rủi ro, nâng cao giá trị và tăng khả năng chống chịu của kinh tế vùng cao.

Theo lãnh đạo tỉnh Điện Biên, giai đoạn tới sẽ tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng quy mô, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số toàn diện. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt trên 3.000 tỷ đồng; mở rộng diện tích mắc ca, cà phê; nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 47% và có 60% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Đối với các sản phẩm chủ lực, Điện Biên sẽ đẩy mạnh công nghệ nhân giống, bảo tồn nguồn gene, hoàn thiện chứng nhận hữu cơ và áp dụng tem điện tử truy xuất nguồn gốc. Các mô hình nhà màng, canh tác thông minh, tưới tiết kiệm, lúa thông minh sẽ được nhân rộng theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, gắn với đào tạo kỹ năng số cho nông dân.

Cùng với đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, phân loại rừng, số hóa thông tin sản xuất và kết nối doanh nghiệp chế biến lớn được kỳ vọng sẽ hình thành các chuỗi giá trị bền vững, giúp người dân vùng sâu, vùng xa tham gia trực tiếp vào nền kinh tế số.

-Minh Hiếu

Từ vùng núi chia cắt, sinh kế dựa vào nương rẫy tự cung tự cấp, Điện Biên đang từng bước thay đổi cách tiếp cận giảm nghèo. Chuyển đổi số, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số được xác định là động lực mới, giúp người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ, thị trường và cơ hội phát triển bền vững.

Giai đoạn 2021–2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Điện Biên, khi giảm nghèo được đặt trong tổng thể tái cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng khoa học – công nghệ. Nghị quyết số 17-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành cuối năm 2021 đã xác lập rõ định hướng phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gắn giảm nghèo bền vững với xây dựng hạ tầng, đào tạo nghề và chuyển đổi số.

KINH TẾ SỐ MỞ ĐƯỜNG CHO SINH KẾ VÙNG SÂU, VÙNG XA

Theo báo cáo của tỉnh, trong giai đoạn này, Điện Biên được Trung ương phân bổ hơn 2.063 tỷ đồng để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Nguồn lực không chỉ tập trung hỗ trợ trực tiếp, mà được phân bổ theo các dự án có tính dài hạn, hướng đến thay đổi phương thức sản xuất, quản lý và kết nối thị trường.

Cách tiếp cận mới thể hiện rõ ở việc triển khai 7 dự án trọng điểm, hơn 200 mô hình sinh kế phù hợp theo vùng, theo nhóm dân tộc, gắn với đào tạo kỹ thuật, tín dụng ưu đãi và từng bước ứng dụng công nghệ. Người dân không còn là đối tượng thụ hưởng đơn thuần, mà trở thành chủ thể tham gia vào chuỗi sản xuất – tiêu thụ, từng bước tiếp cận kinh tế hàng hóa.

Tại nhiều địa bàn khó khăn như Mường Nhé, Sín Thầu, Tủa Chùa, chuyển đổi sinh kế đang diễn ra song hành với việc thay đổi tư duy sản xuất. Việc phát triển các vùng cây trồng chủ lực như cao su, quế, mắc ca, cà phê, dược liệu không chỉ dừng ở khâu trồng trọt, mà được gắn với quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ.

Nhiều sản phẩm đặc trưng của Điện Biên như cà phê Mường Ảng, chè Tủa Chùa, gạo nếp nương, thịt trâu sấy đã đạt chứng nhận OCOP, từng bước tiếp cận các kênh phân phối hiện đại. Việc ứng dụng tem QR, quản lý dữ liệu vùng trồng và xây dựng sàn thương mại điện tử cho nông sản chủ lực đang mở ra hướng đi mới, giúp sản phẩm vùng cao tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, giảm phụ thuộc vào thương lái truyền thống.

Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2025 toàn tỉnh đã triển khai khoảng 110 dự án sản xuất theo chuỗi giá trị và 338 dự án cộng đồng. Các mô hình này được thiết kế theo hướng tăng hàm lượng kỹ thuật, có sự tham gia của hợp tác xã và doanh nghiệp, từng bước hình thành nền tảng kinh tế số ở khu vực nông thôn miền núi.

Song song với phát triển kinh tế số, Điện Biên xác định xây dựng chính quyền số là điều kiện để vùng sâu, vùng xa không bị “đứt gãy” trong tiếp cận dịch vụ công. Việc số hóa dữ liệu dân cư, đất đai, tín dụng chính sách, y tế và giáo dục giúp người dân giảm chi phí tiếp cận, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

KHÔNG ĐỂ KHOẢNG CÁCH NỚI RỘNG, ĐỘNG LỰC MỚI CHO GIAI ĐOẠN 2026 – 2030

Giai đoạn 2021–2025, tỉnh đã triển khai 862 dự án hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, điện, thủy lợi; tín dụng chính sách được mở rộng đến tận thôn bản với hơn 395.000 lượt hộ nghèo và cận nghèo được vay vốn ưu đãi. Việc kết nối hạ tầng vật chất với hạ tầng số đang tạo điều kiện để các chính sách an sinh, hỗ trợ sinh kế được triển khai nhanh hơn, minh bạch hơn.

Đào tạo nghề và tạo việc làm tiếp tục là trụ cột quan trọng. Riêng năm 2024, Điện Biên giải quyết việc làm mới cho hơn 11.000 lao động, tuyển sinh đào tạo nghề cho gần 11.000 học viên, chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng được kỳ vọng sẽ trở thành “hạt nhân số” tại cộng đồng, từng bước lan tỏa kỹ năng mới vào sản xuất và dịch vụ.

Theo báo đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 17,66%, bình quân giảm gần 4%/năm; riêng các địa bàn đặc biệt khó khăn giảm hơn 5,5%/năm.

Dù vậy, tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức còn tồn tại. Dù tốc độ tăng trưởng kinh tế GRDP của tỉnh năm 2025 đạt 7,34% nhưng thu hút vốn ngoài ngân sách và năng lực hành chính ở một số địa bàn còn hạn chế. Khoảng cách giữa các xã vùng cao và vùng thấp vẫn lớn, trong khi thiên tai và biến động thị trường tiếp tục tạo áp lực lên sinh kế người dân.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xác định là công cụ để thu hẹp khoảng cách phát triển. Từ quản lý đất đai, rừng, thủy lợi đến cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ, việc ứng dụng công nghệ giúp giảm rủi ro, nâng cao giá trị và tăng khả năng chống chịu của kinh tế vùng cao.

Theo lãnh đạo tỉnh Điện Biên, giai đoạn tới sẽ tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng quy mô, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số toàn diện. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt trên 3.000 tỷ đồng; mở rộng diện tích mắc ca, cà phê; nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 47% và có 60% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Đối với các sản phẩm chủ lực, Điện Biên sẽ đẩy mạnh công nghệ nhân giống, bảo tồn nguồn gene, hoàn thiện chứng nhận hữu cơ và áp dụng tem điện tử truy xuất nguồn gốc. Các mô hình nhà màng, canh tác thông minh, tưới tiết kiệm, lúa thông minh sẽ được nhân rộng theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, gắn với đào tạo kỹ năng số cho nông dân.

Cùng với đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, phân loại rừng, số hóa thông tin sản xuất và kết nối doanh nghiệp chế biến lớn được kỳ vọng sẽ hình thành các chuỗi giá trị bền vững, giúp người dân vùng sâu, vùng xa tham gia trực tiếp vào nền kinh tế số.

-Minh Hiếu

Bị cáo Trần Thị Minh Huệ giới thiệu với nhiều người bản thân có nguồn cung USD giá rẻ, dễ dàng mua vào rồi bán ra thị trường tự do để hưởng lãi suất chênh lệch. Nhiều nạn nhân đã tin tưởng chuyển cho Huệ hàng chục tỷ để đầu tư, góp vốn, nhưng sau đó đã bị Huệ chiếm đoạt....

Ngày 20/1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đưa ra xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Trần Thị Minh Huệ (sinh năm 1980, trú ở phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy (cũ) Hà Nội) mức án tù chung thân về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Theo cáo trạng, bị cáo Huệ đưa thông tin gian dối, giới thiệu với nhiều người bản thân có nguồn mua USD giá rẻ rồi bán ra thị trường tự do để hưởng lãi suất chênh lệch.

Để bị hại tin tưởng, Huệ truy cập vào trang “tỷ giá ngoại tệ hôm nay” để xem tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước và một số ngân hàng thương mại. Bị cáo lựa chọn tỷ giá USD của ngân hàng, đồng thời gọi điện đến các cửa hàng vàng bạc để hỏi tỷ giá USD ngoài thị trường tự do.

Từ đó, bị cáo tự đưa ra mức giá cụ thể để thông báo với các bị hại. Tỷ giá USD mua vào luôn đảm bảo thấp hơn so với tỷ giá của thị trường tự do nhưng cao hơn so với giá của ngân hàng. Huệ giải thích phần chênh lệch là “chi phí tiền hoa hồng” khi mua USD tại các ngân hàng thương mại.

Với thủ đoạn trên, Huệ rủ rê các bị hại góp vốn đầu tư hơn 140 tỷ đồng để mua USD sau đó chiếm đoạt để sử dụng cá nhân.

Quang cảnh phiên tòa ngày 20/1.

Chị Vũ Thị Thanh T. (SN 1976) là nạn nhân bị chiếm đoạt số tiền nhiều nhất hơn 94,6 tỷ đồng. Khi đó, Huệ nói bản thân đang giữ 170.000 USD và chị T. đồng ý mua với giá 23.750 đồng/USD. Nạn nhân chuyển cho Huệ hơn 5 tỷ đồng. Huệ đã giao số USD này để tạo lòng tin.

Vì vậy, trong khoảng thời gian từ 16/9/2022 đến 25/10/2022, nạn nhân tiếp tục gửi hơn 298 tỷ đồng cho Huệ để mua bán USD. Tuy nhiên, Huệ chỉ dùng một phần tiền để mua USD, còn lại chiếm đoạt hơn 94,6 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng cũng làm rõ việc bị cáo đã đăng ký, sử dụng 11 tài khoản ngân hàng cùng đứng tên Trần Thị Minh Huệ để nhận và chuyển tiền cho các bị hại.

Cơ quan tố tụng đã sao kê và ngăn chặn giao dịch với các tài khoản mà bị cáo Huệ chuyển tiền đến. Ngoài ra, ngăn chặn giao dịch với 2 căn hộ chung cư, xe ô tô nhãn hiệu Lexus RX350 đứng tên Trần Thị Minh Huệ; 4 nhà đất đứng tên chị Lưu Thị T…

-Đỗ Mến

Luật Xây dựng 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cách thức giải quyết tranh chấp xây dựng tại Việt Nam khi lần đầu tiên ưu tiên trọng tài trong nước cho các dự án sử dụng vốn Nhà nước và PPP…

Cùng với việc hợp thức hóa các cơ chế giải quyết tranh chấp thay thế (Alternative dispute resolution - ADR) và mở đường cho mô hình Ban phân xử DB - Dispute Board, Luật Xây dựng 2025 mới hứa hẹn giảm đáng kể chi phí, thời gian xử lý và tạo môi trường pháp lý minh bạch hơn cho ngành xây dựng.

ƯU TIÊN TRỌNG TÀI TRONG NƯỚC: BƯỚC ĐỘT PHÁ VỀ CHÍNH SÁCH

Tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng luôn được đánh giá là một trong những loại tranh chấp phức tạp nhất, không chỉ tại Việt Nam mà trên phạm vi toàn cầu. Sự phức tạp này bắt nguồn từ đặc thù của hợp đồng xây dựng – một cấu trúc đa tầng với vô số mắt xích liên kết chặt chẽ: từ hợp đồng thi công, thiết kế, đến chuỗi hợp đồng giữa thầu chính, thầu phụ và nhà cung cấp vật tư.

Một sự cố kỹ thuật nhỏ tại công trường có thể kéo theo hàng loạt tranh chấp chồng chéo: trách nhiệm thuộc về đơn vị thi công hay thiết kế? Nguyên vật liệu có đúng tiêu chuẩn không? Điều kiện địa chất có được khảo sát đầy đủ? Mỗi câu hỏi lại dẫn đến một vòng kiện tụng riêng, kéo dài thời gian và làm tăng chi phí xử lý.

Chia sẻ tại Hội thảo Luật Xây dựng 2025 “Những rủi ro pháp lý trong Hợp đồng xây dựng, Quản trị rủi ro pháp lý” do Bộ Xây dựng và Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức,  GS.TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC, nhận định: "Tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng là một trong những loại tranh chấp phức tạp nhất hiện nay trên thế giới. Không ai có thể tiên liệu toàn bộ rủi ro trong một dự án xây dựng kéo dài nhiều năm, vì vậy tranh chấp sẽ luôn tồn tại."

Thực tế cho thấy, các tranh chấp xây dựng hiện chiếm 30-35% tổng số vụ việc tại VIAC, phản ánh quy mô và mức độ phức tạp của vấn đề. Điều này không chỉ gây tổn thất lớn cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư công và sức khỏe nền kinh tế.

Luật Xây dựng 2025 đã tạo nên một bước ngoặt quan trọng khi quy định rõ: "Đối với các tranh chấp phát sinh từ công trình, dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước hoặc theo hình thức PPP, thì ưu tiên giải quyết bằng trọng tài trong nước."

“Đây không đơn thuần là một điều khoản thủ tục mà là tín hiệu chính sách mạnh mẽ, thể hiện sự tự tin của Việt Nam vào năng lực hệ thống trọng tài trong nước”, GS.TS Lê Hồng Hạnh khẳng định quy định này "rất quan trọng" và dự báo tỷ lệ vụ việc đưa về VIAC sẽ tăng lên đáng kể, không chỉ do nhu cầu thực tế mà còn nhờ cơ sở pháp lý rõ ràng, khuyến khích các bên lựa chọn trọng tài Việt Nam thay vì phải ra nước ngoài.

Từ góc độ doanh nghiệp, lợi ích kinh tế của việc ưu tiên trọng tài trong nước là rất cụ thể. Luật sư Nguyễn Trung Nam, Giám đốc công ty Luật EP Legal, Phó GĐ Trung tâm hòa giải Việt Nam (thuộc VIAC), phân tích: “Việc giải quyết tranh chấp trong nước sẽ giúp giảm đáng kể chi phí phát sinh nếu phải đi ra trọng tài quốc tế – từ thuê chuyên gia, nhân chứng, dịch thuật, đến công nhận và thi hành phán quyết”.

Theo khảo sát của CIArb (tổ chức nghề nghiệp toàn cầu chuyên về giải quyết tranh chấp ngoài tố tụng (ADR – Alternative Dispute Resolution) và GIZ (Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức) năm 2023, giải quyết tranh chấp tại VIAC giúp tiết kiệm 20-30% tổng chi phí xét xử so với việc đưa ra Singapore hay Paris. Đặc biệt đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, việc tránh chi phí quốc tế còn giúp ngăn chặn thất thoát ngân sách không đáng có.

Luật sư Trung Nam cũng nhấn mạnh rằng hạ tầng pháp lý cho trọng tài trong nước hiện đã hoàn chỉnh, đặc biệt sau khi Luật Trọng tài thương mại được nâng cấp. Các trọng tài viên Việt Nam đã tích lũy kinh nghiệm xử lý hàng trăm vụ việc, nhiều người là thành viên các tổ chức trọng tài quốc tế, hiểu rõ các mẫu hợp đồng FIDIC và các cơ chế phức tạp như liquidated damages (bồi thường ước định) hay hardship (hoàn cảnh thay đổi cơ bản).

“Hơn nữa, với tư cách là thành viên Công ước New York từ năm 1995, các phán quyết của trọng tài Việt Nam được công nhận và thi hành rộng rãi tại hơn 170 quốc gia, đảm bảo tính khả thi khi thực thi quyết định”, ông Nam chia sẻ.

CHI PHÍ TIẾT KIỆM 20-30%

Theo đánh giá của Luật sư Trung Nam, ngoài ưu tiên trọng tài trong nước, Luật Xây dựng 2025 còn mang đến nhiều điểm đột phá khác góp phần giảm tranh chấp và tăng cường an toàn pháp lý cho hợp đồng xây dựng.

Thứ nhất, luật mới cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, trao quyền chủ động nhiều hơn cho chủ đầu tư và rút gọn các bước phê duyệt. Việc bỏ chứng chỉ hành nghề, chứng chỉ năng lực kiểu hành chính, chuyển sang đánh giá dựa trên hồ sơ năng lực và kinh nghiệm thực tế, giúp giảm gánh nặng tuân thủ và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn.

Thứ hai, luật chuẩn hóa hợp đồng xây dựng theo Bộ luật Dân sự, tránh chồng chéo chế tài và nâng cao hiệu lực pháp lý. Đặc biệt, lần đầu tiên, luật thừa nhận chế định "bồi thường thiệt hại ấn định trước" (liquidated damages) – một cơ chế rất phổ biến trong hợp đồng FIDIC (mẫu hợp đồng do Liên đoàn Kỹ sư Tư vấn Quốc tế ban hành) nhưng từng bị coi là vô hiệu tại Việt Nam.

Sự thừa nhận này là tín hiệu tích cực giúp các doanh nghiệp xây dựng quốc tế yên tâm hơn khi giao kết hợp đồng tại Việt Nam, biết rằng các điều khoản bồi thường họ quen thuộc sẽ được pháp luật bảo vệ.

Song song với đó, Luật Xây dựng 2025 cũng mở đường cho việc áp dụng mô hình Dispute Board (DB) – ban phân xử trong quá trình thực hiện hợp đồng. DB là cơ chế phổ biến tại Úc, Canada, EU, hoạt động như "bác sĩ tranh chấp" – can thiệp ngay khi phát sinh bất đồng kỹ thuật, ngăn chặn leo thang thành tranh chấp lớn.

Ông Nguyễn Bắc Thủy, Trưởng phòng Kinh tế và Hợp đồng Xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết: “Trong quá trình sửa Luật, Bộ đã khảo sát thực tế tại các địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Bà Rịa – Vũng Tàu và ghi nhận nhu cầu áp dụng DB trong các dự án lớn như lọc hóa dầu, hạ tầng giao thông, năng lượng”.

Ông Nguyễn Bắc Thủy, Trưởng phòng Kinh tế và Hợp đồng Xây dựng ( Bộ Xây dựng), phát biểu: “Trong quá trình sửa Luật, Bộ đã khảo sát thực tế tại các địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Bà Rịa – Vũng Tàu và ghi nhận nhu cầu áp dụng DB trong các dự án lớn như lọc hóa dầu, hạ tầng giao thông, năng lượng”

Tuy nhiên, việc triển khai DB tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Thiếu khung pháp lý rõ ràng về thành lập, vận hành và giá trị pháp lý của phán quyết DB là rào cản lớn nhất. Thêm vào đó, chi phí vận hành DB chưa có cơ chế tài chính cụ thể, gây vướng mắc khi sử dụng vốn công. Tâm lý ngại thay đổi từ các cơ quan quản lý và chủ đầu tư cũng là yếu tố cần được giải quyết.

Ông Nguyễn Mạnh Dũng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIART), khuyến nghị “Để đưa DB và các cơ chế ADR vào thực tiễn, cần có lộ trình rõ ràng. Trước hết là đào tạo đội ngũ trọng tài viên, kỹ sư hợp đồng, quản lý dự án về vận hành DB. Tiếp đến là soạn thảo mẫu hợp đồng có điều khoản "multi-tier dispute resolution" – giải quyết tranh chấp nhiều tầng, từ thương lượng, hòa giải, DB đến trọng tài”.

“Quan trọng nhất là luật hóa quy chế hoạt động DB thông qua nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng 2025, tạo hành lang pháp lý vững chắc”. Ông Dũng cũng đề xuất đưa môn "ADR trong xây dựng" vào giảng dạy chính thức tại các trường luật và trường xây dựng vì theo ông, "Muốn tránh tranh chấp kéo dài thì phải dạy luật sớm, soạn hợp đồng chuẩn, và dùng trọng tài đúng cách."

Sự kiện Quốc hội thông qua Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa cơ chế giải quyết tranh chấp xây dựng tại Việt Nam. Bằng cách ưu tiên trọng tài trong nước, hợp thức hóa các công cụ ADR và tạo điều kiện cho Dispute Board phát triển, Việt Nam đang xây dựng nền móng pháp lý tiến bộ, tiệm cận thông lệ quốc tế nhưng vẫn phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Tuy nhiên, để thông thoáng thủ tục quy trình xây dựng không chỉ dừng lại ở việc sửa đổi luật. Cần có sự thay đổi tư duy từ tất cả các bên: Nhà nước cần ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết và kịp thời; doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực soạn thảo hợp đồng và quản lý rủi ro; cộng đồng luật sư, trọng tài viên cần không ngừng đào tạo, cập nhật kiến thức về ADR và thông lệ quốc tế.

Với 30-35% vụ việc tại VIAC đến từ lĩnh vực xây dựng, có thể thấy tiềm năng phát triển của trọng tài trong nước là rất lớn. Nếu các cơ chế mới được triển khai hiệu quả, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến tin cậy cho giải quyết tranh chấp xây dựng khu vực, góp phần thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn chưa từng có với sự tham gia của nhiều đối tác quốc tế, những đổi mới trong Luật xây dựng 2025 sẽ là một điểm nhấn thu hút các dự án, đối tác FDI cho nền kinh tế.

- Trần Nguyệt

Việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đổi hướng chính sách có thể làm suy yếu thỏa thuận với Bắc Kinh, qua đó đe dọa cam kết nhập 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm trong 3 năm tới của Trung Quốc...

Trung Quốc đã hoàn tất cam kết ban đầu mua 12 triệu tấn đậu tương từ Mỹ theo thỏa thuận song phương công bố hồi tháng 10. Tuy nhiên, khả năng duy trì thỏa thuận này hiện tương đối mong manh trong bối cảnh chính sách thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đổi hướng và nông dân Mỹ vẫn chịu áp lực chi phí sản xuất cao.

Đầu tháng này, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế quan 25% với bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran - trong đó có Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Tehran. Cuối tuần trước, ông tiếp tục đe dọa áp thuế quan 10% với 8 đồng minh thân cận của Mỹ ở châu Âu nếu các nước này không thay đổi lập trường về nỗ lực của Washington nhằm giành quyền kiểm soát Greenland.

Nhà kinh tế Chad Hart của Đại học Bang Iowa cảnh báo rằng việc chính quyền ông Trump liên tục đổi hướng chính sách có thể làm suy yếu thỏa thuận với Bắc Kinh, qua đó đe dọa cam kết nhập 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm trong 3 năm tới của Trung Quốc.

“Với các mức thuế quan mới, thỏa thuận này sẽ ra sao? Có bị chấm dứt không? Có còn ràng buộc không?”, ông Hart đặt câu hỏi.

Vào mùa hè năm ngoái, Bắc Kinh từng tạm dừng mua đậu tương Mỹ khi căng thẳng thương mại với Washington leo thang. Tuy nhiên, sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào cuối tháng 10, hai bên nhất trí tạm hạ nhiệt căng thẳng, và Trung Quốc đồng ý nối lại việc mua đậu tương Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Trung Quốc đã hoàn tất cam kết mua đậu tương Mỹ ở giai đoạn đầu. Thông tin này được đưa ra khi ông Bessent trả lời phỏng vấn kênh Fox Business ngày thứ Ba (20/1), bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ. Tại diễn đàn này, ông Bessent có cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong. Theo vị Bộ trưởng, Bắc Kinh vẫn đang duy trì các cam kết với phía Mỹ.

“Ông ấy nói với tôi rằng ngay trong tuần này họ đã hoàn tất việc mua đậu tương và chúng tôi trông đợi sang năm sẽ đạt 25 triệu tấn. Họ đã thực hiện đúng mọi điều đã cam kết”, ông Bessent nói khi đề cập tới ông Hà Lập Phong.

Theo dữ liệu sơ bộ của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố hồi mùa thu năm ngoái, tiến độ mua đậu tương Mỹ của Trung Quốc diễn ra chậm chạp, khiến giới quan sát nghi ngờ liệu Bắc Kinh có thực hiện đúng thỏa thuận hay không. USDA cũng lưu ý số liệu chính thức thường chưa phản ánh ngay lập tức lượng mua thực tế mà có độ trễ nhất định.

Số liệu do USDA đưa ra ngày 20/1 cho thấy tính từ đầu niên vụ đậu tương của Mỹ 1/9/2025 đến 8/1/2026, Trung Quốc đã mua hơn 8 triệu tấn đậu tương Mỹ. Các báo cáo hàng ngày của cơ quan này cho thấy kể từ đó, Trung Quốc còn đặt thêm một số đơn hàng mới, quy mô từ 132.000 tấn đến hơn 300.000 tấn. Các đơn hàng này giúp Bắc Kinh hoàn tất mốc 12 triệu tấn theo cam kết ban đầu.

Trên thực tế, theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới (World Bank), những năm gần đây Trung Quốc chuyển phần lớn hoạt động mua đậu tương sang Brazil và Argentina nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tìm mức giá cạnh tranh hơn. Năm ngoái, đậu tương Brazil chiếm hơn 70% tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc, trong khi tỷ trọng của Mỹ giảm xuống 21%.

Chính quyền ông Trump dự kiến chi khoảng 12 tỷ USD để hỗ trợ nông dân Mỹ giảm bớt tác động từ cuộc chiến thương mại. Tuy nhiên, nhiều nông dân cho rằng khoản hỗ trợ này không đủ để giải quyết hết khó khăn, khi chi phí phân bón, hạt giống và lao động tăng vọt khiến họ khó có lãi.

Theo kế hoạch, nông dân trồng đậu tương sẽ nhận được hỗ trợ 30,88 USD/mẫu Anh, tương đương khoảng 76,3 USD/ha; nông dân trồng ngô nhận 44,36 USD/mẫu Anh, tương đương khoảng 109,6 USD/ha.

Cao lương - mặt hàng cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi Trung Quốc ngừng mua - được hỗ trợ 48,11 USD/mẫu Anh, tương đương khoảng 118,9 USD/ha. Các mức hỗ trợ được tính theo công thức của USDA dựa trên chi phí sản xuất.

Theo ông Cory Walters, phó giáo sư khoa Kinh tế nông nghiệp tại Đại học Nebraska-Lincoln, gói hỗ trợ trên - cùng với sự bất định về thị trường và mức giá nông sản - đang khiến ngay cả những người lạc quan nhất cũng lo ngại.

Sau khi thỏa thuận “đình chiến” Mỹ - Trung được công bố, giá đậu tương có lúc vượt 11,50 USD/giạ, nhưng đến phiên ngày 20/1 đã giảm về khoảng 10,56 USD/giạ. Mức giá này gần tương đương một năm trước và chưa đủ cao để bù đắp chi phí sản xuất của nông dân

“Mọi thứ đều thay đổi - từ thị trường thuê đất đến phân bón và hạt giống - làm phức tạp thêm bài toán dòng tiền của nông dân. Trong bối cảnh thị trường có quá nhiều bất định, việc ra quyết định lúc này càng khó khăn hơn”, ông Walters nhận xét với hãng tin AP.

-Đức Anh

Giao dịch bán tài sản Mỹ “sell America” diễn ra mạnh mẽ trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (20/1), trong lúc Tổng thống Donald Trump và các nhà lãnh đạo châu Âu đối đầu về vấn đề Greenland...

Giá trái phiếu kho bạc Mỹ sụt giảm, khiến lợi suất tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm về cuối phiên tăng 6 điểm cơ bản, lên mức 4,295%. Lợi suất của các kỳ hạn 20 và 30 năm tăng khoảng 8 điểm cơ bản, lên mức 4,787% và 4,92%.

Chỉ số Dollar Index đo sức mạnh của bạc xanh có lúc giảm gần 1% trước khi chốt phiên với mức giảm hơn 0,8%.

Ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ gồm SP 500, Dow Jones và Nasdaq đóng cửa với mức giảm tương ứng 2,1%, 1,8%, và 2,4%.

Phiên bán tháo này diễn ra sau khi cách đây ít ngày, ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế quan lên 8 nước châu Âu cho tới khi các nước này ủng hộ ông sáp nhập Greenland - hòn đảo bán tự trị thuộc Đan Mạch - vào Mỹ. Ông cho biết, mức thuế quan 10% sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2 và sẽ tăng lên 25% từ ngày 1/6.

Các nhà lãnh đạo châu Âu phản hồi rằng một hành động như vậy là “không thể chấp nhận được” và đã lên kế hoạch trả đũa Mỹ. Giới chức Greenland cũng một mực khước từ đề nghị mua lại đảo này của ông Trump. Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen của Greenland ngày thứ Hai nói rằng lãnh thổ này “sẽ không khuất phục trước áp lực” và giữ lập trường “đối thoại, tôn trọng và dựa trên luật pháp quốc tế”.

Theo giới phân tích, giao dịch bán tài sản Mỹ cho thấy giới đầu tư toàn cầu đang đòi hỏi phần bù rủi ro cao hơn cho việc nắm giữ tài sản Mỹ vì lo ngại rằng nước này không còn là một đối tác thương mại đáng tin cậy. Sau lời đe dọa mới nhất của ông Trump, một số nhà đầu tư đã tính đến khả năng các nước châu Âu bán tháo tài sản Mỹ để trả đũa.

“Ngoài chiến tranh thương mại, còn có chiến tranh vốn. Nhìn vào các cuộc xung đột đang diễn ra, không thể xem nhẹ khả năng xảy ra chiến tranh vốn. Nói cách khác, có thể sẽ không còn sự ham thích mua nợ Mỹ như trước”, nhà quản lý quỹ phòng hộ lừng danh Ray Dalio, nhà sáng lập công ty Bridgewater Associates, nhận định với hãng tin CNBC bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ.

Cú giảm của Dollar Index trong phiên này là mạnh nhất kể từ khi ông Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng gây chấn động vào tháng 4 năm ngoái. Trái lại, đồng euro đã tăng giá 0,6% so với USD trong phiên ngày thứ Ba.

Nhà phân tích Krishna Guha của công ty Evercore ISI nhận định việc USD sụt giá và euro tăng giá mạnh cho thấy nhà đầu tư toàn cầu đang “tìm cách giảm hoặc phòng hộ rủi ro cho sự tiếp xúc của họ với một nước Mỹ khó lường hơn”. Tác động đến đồng USD và các tài sản Mỹ khác có thể nghiêm trọng và kéo dài nếu ông Trump không xuống thang căng thẳng - ông Guha nhấn mạnh.

Ngoài ra, nhà đầu tư có thể đang tìm cách đa dạng hóa khỏi thị trường cổ phiếu Mỹ trong bối cảnh các chỉ số đang ở gần mức cao nhất mọi thời đại và Mỹ chiếm một tỷ trọng đa số trong tổng vốn hóa thị trường cổ phiếu toàn cầu - theo Giám đốc đầu tư Russ Mould của công ty AJ Bell.

“Thị trường có thể đã đạt tới mức định giá tối đa ‘chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ’, trừ phi kinh tế Mỹ có sự bứt phá mạnh. Bởi vậy, nhà đầu tư không cần nhiều lý do để phòng hộ và đa dạng hóa sự đặt cược của mình”, ông Mould nhận xét.

Trong đầu tư, “chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ” (American exceptionalism) là quan niệm cho rằng nền kinh tế Mỹ và thị trường tài chính của nước này mạnh vượt trội so với các thị trường quốc gia và khu vực khác. Trong những năm gần đây, quan niệm này là một động lực phía sau xu hướng tăng của chứng khoán Mỹ.

-Bình Minh

Tạp chí trên máy bay của hãng hàng không quốc gia Pháp - EnVols, mới đây nhắc tới Phú Quốc như một biểu tượng mới cho sự phục hưng của du lịch châu Á. Tạp chí nhận định Phú Quốc đã vươn lên trở thành “một trong những điểm đến hứa hẹn nhất năm 2026”...

Đánh giá của tạp chí EnVols được củng cố bởi dữ liệu từ nền tảng du lịch trực tuyến Expedia, cho thấy lượng tìm kiếm quốc tế dành cho Phú Quốc tăng tới 53% chỉ trong vài tháng. Đáng chú ý, kết quả xếp hạng được xây dựng dựa trên bộ tiêu chí Smart Travel Health Check – thước đo mới nhằm xác định những điểm đến mang lại trải nghiệm du lịch chất lượng, bền vững và đích thực.

Đặt Phú Quốc lên bàn cân với các đảo nổi tiếng trong khu vực, nhà báo Dorian Dumont của EnVols chỉ ra lợi thế cạnh tranh cốt lõi của đảo Ngọc bằng một nhận định giàu sức nặng: “Trong khi nhiều điểm đến châu Á đã dần đánh mất bản sắc trước làn sóng du lịch đại trà, Phú Quốc vẫn giữ được nét quyến rũ địa phương song song với việc phát triển hạ tầng cao cấp và bền vững”.

Trong khi đó, ngày 20/1, cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (sân bay Phú Quốc) cho biết chỉ tính riêng ngày 17/1 vừa qua, sân bay Phú Quốc đón 47 chuyến bay quốc tế. Từ đó thiết lập kỷ lục với việc đón khoảng 16.332 lượt khách quốc tế/ngày. Khách du lịch trong và ngoài nước luôn chen chân, nhộn nhịp làm thủ tục xuất nhập, cảnh ở các quầy thủ tục trong sân bay.

Du lịch Phú Quốc bứt tốc mạnh mẽ ngay từ những ngày đầu năm.

Tần suất các chuyến bay quốc tế được duy trì liên tục và ổn định trong suốt tháng 1, phản ánh xu hướng tăng trưởng rõ nét. Theo thống kê, từ ngày 1 - 18/1/2026, sân bay này đón tổng cộng 734 chuyến bay quốc tế đến, tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước. Các đường bay quốc tế đến Phú Quốc nhiều trong tháng 1/2026 là từ các thị trường Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Kazakhstan, khu vực Trung Á và Đông Bắc Á.

Trước đó, trong đợt nghỉ Tết Dương lịch từ ngày 1 - 4/1, đặc khu Phú Quốc ước đón hơn 175.700 lượt khách, tăng 156% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, khách quốc tế đạt trên 29.800 lượt, tăng gần 50% dịp Tết năm trước.

Về phương diện lưu trú, từ nay tới Tết Nguyên đán, Phú Quốc đã gần như “cháy” phòng nghỉ. Thông tin trên được ông Bùi Quốc Thái, Giám đốc Sở Du lịch An Giang, đưa ra tại họp giao ban báo đài định kỳ của tỉnh An Giang. Ông Thái thông tin, ngay cả các đoàn công tác của tỉnh, Trung ương khi đến Phú Quốc làm việc cũng gặp khó khăn trong việc đặt phòng.

Nhiều doanh nghiệp lữ hành đã phải đặt phòng trước gần 2 tháng để chủ động đón các đoàn khách lớn trong dịp cao điểm Tết. “Lượng khách đến Phú Quốc từ nay đến Tết là rất đông, có thể nói là hết phòng”, ông Thái nói.

Bên cạnh đó, ông Bùi Quốc Thái cũng thừa nhận, thời gian qua, tại Phú Quốc xuất hiện một số trường hợp bị lừa đảo khi đặt phòng qua mạng, do các tổ chức, cá nhân lập trang website, fanpage giả mạo cơ sở lưu trú. Sau khi khách chuyển tiền liền chặn liên lạc.

Ngoài ra, Phú Quốc còn có tình trạng một số cơ sở lưu trú bán phòng trên các nền tảng trực tuyến, nhưng không cập nhật kịp thời tình trạng phòng thực tế. Việc này dẫn đến hệ thống đặt phòng vẫn nhận đặt dù thực tế đã hết chỗ, khách tới không còn phòng, gây bức xúc cho du khách.

Phú Quốc "cháy phòng" dịp nghỉ Tết Nguyên đán.

"Trước thực trạng trên, chính quyền đặc khu Phú Quốc, Sở Du lịch và các lực lượng chức năng đã thành lập các tổ liên ngành kiểm tra, xử lý. Thậm chí, theo chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh, Công an đặc khu Phú Quốc còn trực tiếp hỗ trợ tìm phòng cho du khách, tạo hình ảnh tích cực về điểm đến thân thiện", ông Thái nói.

Trước đó, tại hội nghị triển khai dự thảo kế hoạch phát triển du lịch bền vững tại đặc khu, UBND đặc khu Phú Quốc đề ra các giải pháp nhằm chấn chỉnh ngay các hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh, lấy lại niềm tin của du khách nội địa và quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Kim Loan, Phó Chủ tịch UBND đặc khu, cho hay kế hoạch phân cụ thể 2 nhóm giải pháp. Nhóm giải pháp cấp bách như việc tổ chức Tọa đàm giữa chính quyền địa phương với đại diện người làm du lịch để thẳng thắn đánh giá và cùng thống nhất giải pháp, hành động.

Đặc khu cũng đề nghị Sở Du lịch tỉnh An Giang gửi công văn trao đổi các nền tảng trực tuyến cung cấp sản phẩm du lịch tại Phú Quốc (phòng lưu trú, tour…) để có được cơ sở dữ liệu của tất cả các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ trên các nền tảng này.

Thiết lập Hotline ít nhất 2 ngôn ngữ để nhanh chóng, kết nối, phản hồi các phản ánh của du khách. Thành lập Trung tâm hỗ trợ khách du lịch tại đặc khu Phú Quốc trực thuộc UBND đặc khu Phú Quốc. Trong đó có “Đội Phản ứng nhanh” gồm: Tổ phản ứng nhanh trên không gian mạng và Tổ phản ứng nhanh tại hiện trường.

Phú Quốc đề ra các giải pháp nhằm chấn chỉnh ngay các hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh.

Cùng với đó, tổ chức công bố chương trình "Phú Quốc - Điểm đến tin cậy", trong đó sửa đổi, bổ sung Bộ Quy tắc ứng xử văn minh du lịch năm 2026. Phú Quốc yêu cầu các cơ sở kinh doanh có tài xế taxi, hướng dẫn viên, nhân viên phục vụ ký cam kết thực hiện. Phát động phong trào "Mỗi người dân là một đại sứ du lịch". Bố trí Tình nguyện viên, thanh niên, đoàn viên biết ngoại ngữ trực tại sân bay, bến tàu và các điểm nóng du lịch vào mùa cao điểm để hướng dẫn thông tin miễn phí...

Đón cao điểm du lịch Tết Nguyên đán, Sở Du lịch An Giang đã có văn bản chỉ đạo, yêu cầu các cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành niêm yết giá công khai, không tăng giá, “chặt chém” khách. Các đơn vị dịch vụ cũng được yêu cầu chú trọng về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ, nâng cấp cơ sở vật chất, làm mới sản phẩm du lịch.

Bên cạnh các sản phẩm thế mạnh, An Giang sẽ làm mới các sản phẩm du xuân, du lịch tâm linh đầu năm, du lịch trải nghiệm Tết miền Tây gắn với văn hóa bản địa, làng nghề và ẩm thực truyền thống. Qua đó giữ chân khách, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao trải nghiệm cho du khách khi tới địa phương.

Đón cao điểm du lịch Tết Nguyên đán, Sở Du lịch An Giang đã có văn bản chỉ đạo, yêu cầu các cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành niêm yết giá công khai.

Với không gian phát triển mới sau sáp nhập, An Giang đang từng bước khẳng định vị thế, hướng tới vươn ra khu vực và thế giới. Năm nay, An Giang xác định phát triển du lịch gắn với kinh tế biển và tận dụng các sự kiện hợp tác quốc tế, đặc biệt là APEC 2027, như một đột phá chiến lược.

Trước mắt, địa phương tập trung chuẩn bị các điều kiện cần thiết để APEC 2027 diễn ra thành công, gắn các hoạt động du lịch với hình ảnh, thương hiệu của sự kiện quốc tế quan trọng này.

-Tường Bách

Theo thống kê, năm 2025, TP.HCM có hơn 50,4 triệu lượt khám chữa bệnh. Tuy nhiên, trạm y tế phường, xã, đặc khu chỉ ghi nhận gần 2,5 triệu lượt, chiếm gần 5%. Những địa chỉ được xem là "cửa ngõ" của hệ thống y tế này do đó cần nỗ lực hơn nữa để phát huy được hiệu quả…

Ngày 20/1, Sở Y tế TP.HCM cho biết sau nhiều năm hoạt động, hệ thống trạm y tế phường, xã vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò nền tảng của y tế cơ sở. 

Theo Sở Y tế TP.HCM, Nghị quyết 72/2025 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở như: trạm y tế chưa cung cấp đầy đủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; việc khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật còn hạn chế; niềm tin của người dân đối với y tế tuyến cơ sở chưa được củng cố…

Hệ quả là tình trạng người dân đi khám chữa bệnh vượt tuyến vẫn phổ biến, kể cả với những bệnh lý thông thường, gây quá tải cho bệnh viện tuyến trên và gia tăng chi phí xã hội. Một trong những nguyên nhân quan trọng là cách thức hoạt động của y tế cơ sở còn mang tính thụ động. Phần lớn trạm y tế vẫn chủ yếu chờ người dân đến khám, trong khi chưa chủ động tiếp cận, quản lý và theo dõi sức khỏe người dân theo địa bàn.

Hoạt động chuyên môn còn nặng về xử lý từng sự việc, tập trung vào tiêm chủng, khám bệnh thông thường hoặc các chương trình mục tiêu, trong khi vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, tư vấn dự phòng và theo dõi lâu dài chưa được phát huy đầy đủ.

Sau nhiều năm hoạt động, hệ thống trạm y tế phường, xã vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò nền tảng của y tế cơ sở. 

Bên cạnh đó, trạm y tế chưa thực sự là đầu mối điều phối chăm sóc sức khỏe trên địa bàn. Sự kết nối với bệnh viện tuyến trên, cơ sở y tế tư nhân và các lực lượng liên quan còn rời rạc; công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe ở nhiều nơi còn hình thức, thiếu cá thể hóa và chưa dựa trên dữ liệu sức khỏe.

Thời gian qua, trạm y tế phường, xã đã được sắp xếp, tổ chức lại theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc chính quyền địa phương. Tuy nhiên, thay đổi về tổ chức mới chỉ là điều kiện cần. Nếu không đổi mới mô hình hoạt động, khó có thể tạo ra chuyển biến thực chất trong chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.

PGS.TS. Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết đã đến lúc đổi mới mạnh mẽ mô hình hoạt động của trạm y tế phường, xã để phù hợp với tình hình mới. Theo đó, các trạm y tế cần chuyển sang mô hình "đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn", chủ động theo dõi, quản lý sức khỏe người dân ngay từ cộng đồng.

Trạm y tế không chỉ chờ người dân đến khám mà chủ động quản lý sức khỏe người dân theo hộ gia đình, theo nhóm nguy cơ và theo từng giai đoạn của vòng đời, qua đó giảm tải bền vững cho tuyến trên và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Đã đến lúc đổi mới mạnh mẽ mô hình hoạt động của trạm y tế phường, xã để phù hợp với tình hình mới. 

Theo mô hình đề xuất, mỗi đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn tối thiểu gồm: Một bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ đa khoa làm đội trưởng; một điều dưỡng giữ vai trò điều phối chăm sóc; một dược sĩ hoặc dược tá phụ trách quản lý thuốc và theo dõi tuân thủ điều trị; một nhân viên y tế công cộng phụ trách tiêm chủng, phòng bệnh, sàng lọc và y tế dự phòng; cùng với 2 – 6 cộng tác viên sức khỏe tại khu dân cư.

Các cộng tác viên này phụ trách trực tiếp từng cụm hộ gia đình và là "cầu nối" quan trọng giữa trạm y tế với người dân. Tùy điều kiện, mỗi đội có thể được bổ sung thêm các vị trí như nữ hộ sinh, phục hồi chức năng cơ bản, tư vấn tâm lý – công tác xã hội hoặc y học cổ truyền.

Song song với đổi mới mô hình hoạt động cần chuyển đổi số y tế cơ sở để giúp trạm y tế chuyển từ "quản lý hành chính" sang "quản lý sức khỏe", từ đó nâng cao chất lượng phục vụ, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của người dân.

Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho rằng, đây là mô hình mới trong điều kiện thực tiễn của TP.HCM, việc triển khai thí điểm là rất cần thiết để rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Có thể lựa chọn một phường/xã điển hình với quy mô khoảng 30.000 - 40.000 dân, chia thành 5 - 7 khu vực chăm sóc sức khỏe, mỗi khu vực bố trí một đội phụ trách cố định.

Các đội chủ động tiếp cận khu dân cư, công khai đầu mối liên hệ, quản lý sức khỏe theo nhóm ưu tiên, triển khai khám sàng lọc định kỳ, tư vấn, nhắc lịch và theo dõi tuân thủ điều trị. Với mô hình này, các trạm y tế vận hành bảng điều khiển (dashboard) để theo dõi toàn bộ địa bàn thí điểm.

Từ 1/1/2026, tất cả trạm y tế tại TP.HCM đã trực thuộc UBND cấp xã, phường.

Kết quả thí điểm được đánh giá bằng các chỉ số cụ thể như tỷ lệ người dân được khám sức khỏe định kỳ, tỷ lệ người dân được lập hồ sơ sức khỏe điện tử, tỷ lệ quản lý bệnh mạn, tỷ lệ người dân quay lại trạm y tế và mức độ hài lòng của người dân. Trên cơ sở đó, mô hình được hoàn thiện và từng bước nhân rộng.

Sở Y tế TP.HCM kỳ vọng biến hệ thống trạm y tế thành những bệnh viện thu nhỏ trên địa bàn để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cấp cơ sở, đồng thời phát triển mô hình bác sĩ gia đình. Từ đó, người bệnh không phải di chuyển, nhất là người cao tuổi và bệnh mạn tính. Mô hình tại nhà cũng giảm tải cho hệ thống y tế cơ sở, chủ động theo dõi chăm sóc hiệu quả sức khỏe cộng đồng.

"Đây không chỉ là giải pháp khắc phục những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở, mà còn tạo nền tảng để trạm y tế thực sự trở thành "điểm chạm y tế đầu tiên" của người dân – nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu một cách chủ động, liên tục và toàn diện, đúng với tinh thần Nghị quyết 72 và định hướng phát triển bền vững của ngành y tế", PGS.TS. Tăng Chí Thượng nói.

Trước đó, cũng để giảm áp lực, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM và Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu đã thống nhất phát triển chuyên khoa ung bướu tại Bà Rịa, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng tại địa phương. Tương tự, việc mở rộng khám, chữa bệnh tại các vùng đảo xa như Đặc khu Côn Đảo và mở Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 ở Cần Giờ cũng là hướng tiếp cận đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân.

Bệnh viện đa khoa công lập sử dụng cơ sở hạ tầng sẵn có của Trung tâm Y tế huyện Cần Giờ (cũ), do Bệnh viện Từ Dũ đảm trách, hoạt động theo mô hình cơ sở 2.

Khi đưa vào hoạt động, những cơ sở y tế này đã thu hút hàng nghìn người dân khu vực gần đó đến khám, điều trị và cấp cứu kịp thời cho nhiều người tại chỗ, thay vì chuyển lên tuyến trên. Theo PGS.TS. Tăng Chí Thượng, trong năm 2026, thành phố sẽ rà soát, quy hoạch lại hệ thống bệnh viện cửa ngõ phù hợp với không gian đô thị mới.

Từ ngày 1/1/2026, 168 trạm y tế xã, phường trên địa bàn TP.HCM đã được chuyển về trực thuộc chính quyền địa phương, thay vì Trung tâm Y tế quận, huyện như trước. Các trạm y tế này được khám chữa bệnh với đầy đủ thuốc trong danh mục bảo hiểm y tế, đồng thời đảm nhận vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân tại địa bàn.

-Hoài Phương

Trong bức tranh đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ của Việt Yên, khu đô thị Việt Yên Riverside nổi lên như một tâm điểm thương mại - mua sắm - giải trí mới, nơi hội tụ dòng chảy giao thương, trải nghiệm và phong cách sống hiện đại. Không chỉ kiến tạo giá trị bất động sản, dự án đang từng bước định hình một “điểm đến” sôi động, dẫn dắt nhịp sống và kinh tế khu vực.TÂM ĐIỂM SÔI ĐỘNG MỚI CỦA VIỆT YÊN

Giữa làn sóng đô thị hóa và sự dịch chuyển trung tâm kinh tế về các vùng vệ tinh của Bắc Ninh, Việt Yên Riverside được định vị như một hạt nhân thương mại mới, nơi các hoạt động mua sắm, dịch vụ và giải trí hội tụ, vận hành liên tục. Không dừng lại ở vai trò một khu đô thị đơn thuần, dự án được phát triển theo tư duy “điểm đến”, được dẫn dắt bởi hệ không gian công cộng quy mô gần 3ha với hai công viên lớn nhất khu vực Việt Yên, trở thành nơi sinh hoạt, gặp gỡ và trải nghiệm của cộng đồng.

Song hành với đó là cấu trúc bốn tuyến phố thương mại được định vị kinh doanh rõ nét, đáp ứng trọn vẹn nhu cầu tiêu dùng, dịch vụ của cư dân và khu vực lân cận. Lợi thế kế cận hồ sinh thái càng gia tăng sức hút, tạo nên một không gian vừa sôi động giao thương, vừa cân bằng trải nghiệm sống – yếu tố cốt lõi để Việt Yên Riverside hình thành một đô thị để sống và trải nghiệm.

Dãy Boutique Shophouse tạo nên trục thương mại – dịch vụ - giải trí sôi động bậc nhất tại Việt Yên Riverside. Nguồn: Việt Yên Riverside.

Nổi bật trong cấu trúc thương mại của Việt Yên Riverside là Boutique Shophouse – Nhà phố Đại lộ Thương gia, biểu tượng kiêu hãnh được đặt tại tâm mạch đại lộ chính.

Với 100% sản phẩm trực diện trung tâm hành chính, cận kề trường học và nằm trên trục đại lộ rộng 28m, dòng shophouse này sở hữu lợi thế hiếm có về tầm nhìn, lưu lượng người qua lại và khả năng nhận diện thương hiệu. Đây không chỉ là nơi kinh doanh, mà còn là “mặt tiền danh giá” của cộng đồng tinh hoa Việt Yên, nơi mỗi không gian đều mang trong mình giá trị biểu trưng và sức hút thương mại dài hạn.

Vị thế “lõi của lõi” là yếu tố then chốt làm nên sức bật cho trục thương mại này. Việt Yên Riverside tọa lạc tại khu vực trung tâm kết nối khi tọa lạc trên trục Quốc lộ 37, kết nối trực tiếp các khu công nghiệp lớn như Quang Châu, Vân Trung, Đình Trám… Đồng thời, dự án dễ dàng tiếp cận cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, thuận tiện di chuyển về TP Bắc Giang (cũ) và Thủ đô Hà Nội, tạo dòng khách hàng ổn định từ khu hành chính, dân cư hiện hữu và cộng đồng chuyên gia, kỹ sư khu công nghiệp.

Giá trị của Boutique Shophouse không chỉ đến từ vị trí, mà còn từ phong cách kiến trúc Neo-Classical được lựa chọn có chủ đích. Những đường nét cổ điển châu Âu được tiết chế tinh tế, kết hợp với bố cục hiện đại, tạo nên diện mạo sang trọng, bền vững với thời gian. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng đề cao trải nghiệm và thẩm mỹ không gian, kiến trúc trở thành “đòn bẩy cảm xúc”, giúp các thương hiệu ẩm thực, thời trang, dịch vụ cao cấp dễ dàng định vị và thu hút khách hàng.

Trên nền tảng đó, định hướng khai thác thương mại tại Việt Yên Riverside được thiết kế theo mô hình đa tầng giá trị. Những nhà hàng cao cấp, không gian ẩm thực trải nghiệm, các tuyến phố mua hay dịch vụ giải trí chuyên biệt sẽ được hình thành, tạo nên các “thương phố” sôi động. Đây chính là sự khác biệt của Việt Yên Riverside khi không chỉ bán sản phẩm, mà kiến tạo cả một hệ sinh thái kinh doanh có khả năng tự vận hành và gia tăng giá trị theo thời gian.

ĐẠI NHẠC HỘI VIỆT YÊN RIVERSIDE VÀ DẤU ẤN CỦA ĐIỂM ĐẾN

Để khẳng định vai trò tâm điểm thương mại – giải trí mới của khu vực, Việt Yên Riverside đã lựa chọn cách “đánh thức” không gian đô thị bằng một đại nhạc hội có quy mô lớn bậc nhất từng được tổ chức tại Việt Yên.

Đại nhạc hội Việt Yên Riverside với chủ đề “Tết Việt Yên Vui” không chỉ là một sự kiện văn hóa – giải trí, mà còn là màn ra mắt ấn tượng của một đô thị đang bước vào giai đoạn vận hành sôi động, thu hút sự quan tâm và đổ về của đông đảo người dân toàn khu vực.

Đại nhạc hội Việt Yên Riverside “Tết Việt Yên Vui” diễn ra tại khuôn viên khu đô thị với nhiều hoạt động giải trí hấp dẫn. Nguồn: Việt Yên Riverside.

Sự kiện sắp tới tại Việt Yên Riverside quy tụ dàn nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến như Văn Mai Hương, Thành Vá, Long Lucca, Hạ Vy, Thu Phương, Dương Thuận, Haazyy…, hứa hẹn mang đến hai đêm nhạc giàu cảm xúc và bùng nổ năng lượng. Âm nhạc được kỳ vọng sẽ trở thành chất xúc tác kết nối cộng đồng, đưa Việt Yên Riverside trở thành điểm hẹn giải trí nổi bật trong những ngày đầu năm.

Không chỉ dừng lại ở sân khấu chính, toàn bộ khu đô thị sẽ được “kích hoạt” như một lễ hội mở quy mô lớn. Các tuyến trang trí rực rỡ sắc xuân, không gian lễ hội ngoài trời, hệ thống điểm check-in ấn tượng cùng chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa truyền thống dự kiến được bố trí xuyên suốt, tạo nên trải nghiệm đa lớp – nơi bản sắc văn hóa hòa quyện cùng hơi thở đô thị hiện đại.

Với quy mô tổ chức bài bản và cách tiếp cận không gian tổng thể, sự kiện được kỳ vọng sẽ thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm trong suốt thời gian diễn ra. Không khí lễ hội lan tỏa hứa hẹn tạo nên nhịp sinh hoạt sôi động từ ngày sang đêm, góp phần kích hoạt đời sống thương mại – dịch vụ và gia tăng sức hút cho khu đô thị mới.

Trên nền tảng thương mại được quy hoạch đồng bộ cùng chiến lược kích hoạt không gian rõ nét, Việt Yên Riverside đang từng bước định hình vai trò không chỉ là nơi an cư, mà còn là tâm điểm mua sắm, giải trí và dịch vụ mới của Việt Yên, hướng tới hình ảnh một đô thị vận hành năng động, đa tiện ích trong tương lai gần.

-Tuấn Sơn

Hải Phòng thực hiện cải tạo, mở rộng đường giao thông, hệ thống cung cấp nước đô thị đảm bảo cho hoạt động phòng cháy chữa cháy…

Ngày 21/1, thông tin từ UBND TP. Hải Phòng cho biết thành phố sẽ thực hiện chỉnh trang đô thị mở rộng đường giao thông, hệ thống cung cấp nước tại các khu đô thị chưa đảm bảo quy định về phòng cháy chữa cháy nhằm đảm bảo cho hoạt động phòng cháy chữa cháy trên địa bàn.

Theo đó, Hải Phòng sẽ thực hiện chỉnh trang đô thị để nâng cấp hạ tầng giao thông, nguồn cấp nước cho hoạt động phòng cháy chữa cháy (PCCC). Các hoạt động chỉnh trang đô thị phục vụ PCCC được thực hiện với 4 nội dung chính.

Đối với các khu đô thị có khả năng cải tạo, chỉnh trang đô thị sẽ thực hiện mở đường giao thông có chiều rộng tối thiểu 3,5 m (theo quy chuẩn được quy định tại quy chuẩn 6.2 QCVN của Thông tư 06/2022/TT- BXD và Thông tư 09/2023/TT - BXD) để phương tiện cơ giới PCCC có thể tiếp cận, hoạt động PCCC khi xảy ra sự kiện cháy nổ.

Đối với khu vực đô thị có đường giao thông tiếp giáp các khu dân cư là đường cụt, bề rộng mặt đường không đảm bảo cho phương tiện cơ giới PCCC quay đầu, cách đầu nối với tuyến đường lớn hơn 100 m thì phải nâng cấp, cải tạo, bố trí bãi quay xe chữa cháy tại đoạn đường cụt. Bãi quay xe tại các đường cụt phải có diện tích hình tam giác đều với các cạnh không nhỏ hơn 7 m. Nếu là bãi đỗ xe hình vuông, các cạnh bãi quay xe không nhỏ hơn 12 m hoặc bán kính khu vực bãi quay xe không nhỏ hơn 10 m.

Đối với đường giao thông nhỏ hẹp chỉ đủ cho 1 làn xe chạy thì cứ ít nhất 100 m phải thiết kế một đoạn đường mở rộng có chiều dài tối thiểu 8 m và chiều rộng tối thiểu 7 m để xe chữa cháy và các loại xe khác có thể tránh nhau dễ dàng. Các khu vực không có khả năng cải tạo, chỉnh trang đường giao thông phục vụ phương tiện cơ giới PCCC hoạt động thì phải cải tạo, chỉnh trang để có lối thoát hiểm, thoát nạn cho người dân tại khu vực này.

Hoạt động chỉnh trang đô thị đối với khu vực không đảm bảo nguồn nước phục vụ PCCC phải lắp đặt bồn, bể, trụ nước chữa cháy ngoài nhà tại vị trí bảo đảm bán kính phục vụ 200 m đối với khu vực có xe bơm hoạt động, từ 100 - 150 m trong phạm vi hoạt động của máy bơm. Khu vực bồn, bể, ao, hồ lấy nước phục vụ chữa cháy trong khu đô thị phải thiết kế, cải tạo, chỉnh trang để xe chữa cháy, máy bơm nước chữa cháy có thể lấy nước phục vụ hoạt động chữa cháy.

Khu vực đô thị đã có hệ thống nguồn nước phục vụ PCCC nhưng lưu lượng nước chữa cháy không đảm bảo phải cải tạo, nâng cấp hệ thống cấp nước nhằm đảm bảo lượng nước chữa cháy đạt quy định cho từng đối tượng, khu vực PCCC.

Việc cải tạo, chỉnh trang đô thị để đảm bảo yêu cầu về PCCC sử dụng nguồn vốn từ ngân sách thành phố. UBND TP. Hải Phòng giao sở Xây dựng, Ban Quản lý khu kinh tế chủ trì chủ trì, phối hợp cùng UBND các xã, phường, đặc khu lập danh mục các khu vực đô thị không đảm bảo quy định về yêu cầu PCCC.

Theo đó, sở Xây dựng chịu trách nhiệm báo cáo để thành phố phê duyệt kế hoạch chỉnh trang đô thị phục vụ PCCC tại khu vực đô thị. Ban Quản lý khu kinh tế lập danh mục các khu vực đô thị chưa đảm bảo quy định PCCC trong các khu kinh tế, phối hợp cùng chính quyền địa phương triển khai đầu tư, cải tạo, chỉnh trang để đảm bảo quy định về PCCC.

-Nam Khánh

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, thị trường nông sản biến động khó lường, nông nghiệp số, công nghệ cao đang mở ra hướng đi mới, giúp người nông dân làm chủ động trong sản xuất, kinh doanh, từ đó tạo sinh kế ổn định và lâu dài...

Trong nhiều năm, nông nghiệp vẫn là trụ cột sinh kế của khu vực nông thôn, miền núi. Tuy nhiên, phương thức sản xuất truyền thống dựa chủ yếu vào kinh nghiệm và lao động thủ công đang bộc lộ nhiều hạn chế.

NÂNG CẤP CÔNG NGHỆ ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG SẢN XUẤT

Với sự vào cuộc của các ngành chức năng, hiện nay nông dân ở nhiều vùng sản xuất nông nghiệp lớn trên cả nước đã mạnh dạn đầu tư nâng cao công nghệ trong canh tác, sản xuất để nâng cao sản lượng cũng như chất lượng nông sản. 

Điển hình, mô hình trồng rau trong nhà màng của gia đình chị Vũ Thu Hiền, thôn Kim Quan xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên mang lại doanh thu khoảng 2 tỷ đồng/năm; tạo việc làm cho 15 lao động tại địa phương.

Chị Hiền cho biết: “Nhu cầu rau sạch, chất lượng cao trên thị trường ngày càng lớn, nhất là ở phân khúc trung và cao cấp, cho nên gia đình tôi đã đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng nhà màng và mua sắm trang thiết bị hiện đại để phục vụ trồng nhiều loại rau, quả sạch. Rau, quả sản xuất trong nhà màng có năng suất, chất lượng ổn định, bảo đảm an toàn thực phẩm, được cấp chứng nhận VietGAP, vì thế xuất bán vào hệ thống siêu thị luôn được giá cao"”.

Hiện nay không chỉ tại xã Khoái Châu, nông dân hầu hết các địa phương  đã ứng dụng công nghệ tưới hiện đại để tiết kiệm tài nguyên nước cũng như tăng năng suất cây trồng. 

Một trong những thay đổi rõ nét nhất mà nông nghiệp số mang lại là việc thay đổi cách thức tổ chức sản xuất. Nếu như trước đây, việc tưới tiêu, bón phân, theo dõi sâu bệnh hoàn toàn dựa vào sức người và cảm tính, thì nay nhiều khâu đã được tự động hóa nhờ các hệ thống điều khiển thông minh.

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh kết nối internet, người nông dân có thể giám sát vườn cây, điều chỉnh lượng nước tưới, phân bón phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng.

Trong bối cảnh đó, nông nghiệp số đang từng bước trở thành công cụ quan trọng, giúp người nông dân thoát khỏi sự phụ thuộc bị động

Các mô hình nhà màng, hệ thống tưới tiết kiệm, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, phân tích tiểu khí hậu đang được áp dụng ngày càng rộng rãi. Nhờ đó, cây trồng ít chịu tác động bất lợi của thời tiết, giảm sâu bệnh, tiết kiệm nước và vật tư nông nghiệp, đồng thời giữ chất lượng nông sản ổn định hơn. Đây là yếu tố quan trọng giúp nông sản đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Dù chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ không nhỏ, song hiệu quả kinh tế mang lại đã cho thấy đây là khoản đầu tư dài hạn. Nhiều hộ sản xuất sau khi áp dụng công nghệ đã giảm đáng kể chi phí vận hành, nâng cao năng suất, tạo nguồn thu ổn định hơn so với phương thức canh tác truyền thống.

Tại xã Nho Quan (Ninh Bình), việc chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng ổi theo mô hình hợp tác xã là một ví dụ điển hình. Ông Trịnh Văn Thành, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Phong cho biết, nhờ sự tạo điều kiện của chính quyền trong chuyển đổi quỹ đất và hỗ trợ kỹ thuật, người dân được hướng dẫn áp dụng đồng bộ quy trình sản xuất mới.

Từ chỗ sản xuất tự phát, các hộ đã liên kết với nhau, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Sản phẩm ổi Đồng Phong sau khi được chuẩn hóa quy trình, truy xuất nguồn gốc đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, góp phần nâng cao giá trị và giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất.

TỪ SẢN XUẤT ĐƠN LẺ ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊ SỐ

Không chỉ ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số cũng đang được thúc đẩy để tạo bước đột phá trong tiêu thụ nông sản. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, nhiều hộ sản xuất đã chủ động đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.

Ông Đào Hữu Thuân, chủ trang trại gà đẻ trứng tại xã Mao Điền, thành phố Hải Phòng cho biết, việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử giúp trang trại có đầu ra ổn định hơn.

Theo ông Thuân, điều quan trọng không chỉ là tiêu thụ được sản phẩm mà là duy trì nguồn thu đều, ổn định, giúp hộ sản xuất nhỏ tránh nguy cơ tái nghèo khi thị trường biến động. Từ khi tham gia giao dịch số, sản phẩm của gia đình tiêu thụ đều hơn và xác định được hướng phát triển lâu dài.

Khi tham gia các mô hình sản xuất số hóa, người nông dân không còn sản xuất đơn lẻ mà trở thành một phần của chuỗi giá trị. Tại Hợp tác xã Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn (Hà Nội), việc gắn mã truy xuất nguồn gốc cho từng sản phẩm đã giúp hợp tác xã tiếp cận những thị trường khó tính, nâng giá trị nông sản và tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.

Theo bà Nguyễn Thanh Tuyền, Giám đốc hợp tác xã, công nghệ không chỉ giúp “bán được hàng” mà còn giúp người nông dân chứng minh chất lượng sản phẩm bằng dữ liệu, từ đó nâng vị thế trong đàm phán giá và giảm phụ thuộc vào trung gian.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, nhiều hộ sản xuất đã chủ động đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng

Ở Hà Tĩnh, ông Đinh Văn Hồng, Giám đốc Hợp tác xã Hồng Lĩnh cho biết, việc cập nhật website, tận dụng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đã trở thành hoạt động thường xuyên. Thông qua các nền tảng số, hợp tác xã nắm bắt kịp thời thị hiếu người tiêu dùng, xu hướng thị trường và sản phẩm cạnh tranh, từ đó đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng hàng hóa.

Theo ông Hồng, phương thức trao đổi số đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân, hướng tới sản phẩm sạch, có kiểm duyệt và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Rõ ràng, hiện nay việc chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ dừng lại ở khâu sản xuất hay tiêu thụ mà còn giúp người dân vùng nông thôn, miền núi tiếp cận nhanh hơn với kiến thức kỹ thuật, chính sách hỗ trợ và các dịch vụ công.

Để thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, nhiều năm qua Chính phủ đã xác định chuyển đổi số quốc gia là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, trong đó khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt đối với vùng khó khăn.

-Nguyễn Thuấn

Từ cảng An Hải ở Lý Sơn, Quảng Ngãi đến cảng cá Lạch Quèn của Nghệ An, chuyển đổi số đang dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống nghề cá. Chuyển đổi số giúp giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian cho ngư dân và góp phần minh bạch hóa hoạt động khai thác. Đồng thời, những công nghệ khai thác mới cũng giúp ngư dân vươn lên bám biển, làm giàu và hướng tới nghề cá hiện đại, bền vững và có trách nhiệm...

Tại cảng An Hải, Lý Sơn (Quảng Ngãi), thuyền trưởng Nguyễn Văn Tư, người có hơn hai mươi năm bám biển, hoàn tất thủ tục xuất bến chỉ với vài thao tác trên điện thoại thông minh. Không còn cảnh tất bật chạy lo giấy tờ như trước, ông dành nhiều thời gian hơn để kiểm tra ngư lưới cụ, nhiên liệu và chuẩn bị nhiều thứ khác cho chuyến biển.

 KHI NGƯ DÂN LÀM CHỦ DỮ LIỆU

“Hồi trước, mỗi lần ra khơi là lo đủ thứ giấy tờ, thiếu cái nào là phải chạy đi chạy lại. Giờ làm trên máy, nhanh gọn hơn, tụi tôi chỉ tập trung chuẩn bị chuyến biển cho đàng hoàng,” ông Tư nói.

Những năm gần đây, Quảng Ngãi triển khai đồng bộ hồ sơ tàu cá điện tử, nhật ký khai thác điện tử và thiết bị giám sát hành trình. Với ngư dân, lợi ích dễ thấy nhất là tiết kiệm thời gian, giảm phiền hà trong thủ tục. Nhưng sâu xa hơn, đó là bước chuyển quan trọng từ cách làm nghề dựa chủ yếu vào kinh nghiệm sang cách làm nghề dựa trên dữ liệu.

Không ít ngư dân từng e dè khi tiếp cận công nghệ. Thuyền trưởng Lê Văn Hùng, chủ một tàu cá ở xã Đông Sơn, nhớ lại những ngày đầu làm quen với nhật ký khai thác điện tử. “Lúc mới dùng, tôi sợ bấm nhầm, không biết ghi cho đúng. Nhưng được cán bộ hướng dẫn vài chuyến là quen. Giờ không ghi thì thấy thiếu, vì có số liệu rõ ràng, bán cá cũng dễ giải thích nguồn gốc hơn,” ông Hùng chia sẻ.

Ở góc độ quản lý, chuyển đổi số giúp việc kiểm soát nghề cá chặt chẽ hơn nhưng theo cách mềm dẻo. Thượng úy Cao Mạnh Long, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng An Hải (Đồn Biên phòng Lý Sơn) cho biết, các phần mềm của Cục Thủy sản cho phép lực lượng chức năng theo dõi tín hiệu giám sát hành trình tàu cá theo thời gian thực. Hệ thống quản lý tàu cá của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cũng đã tích hợp thông tin phương tiện và thuyền viên, giúp giải quyết thủ tục nhanh chóng, chính xác, hạn chế phiền hà cho chủ tàu.

Theo lực lượng biên phòng, việc số hóa và liên thông dữ liệu giúp kiểm soát tàu cá hiệu quả hơn, đặc biệt trong phòng ngừa vi phạm vùng biển nước ngoài – một trong những nguyên nhân dẫn tới khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.

Ngoài quản lý và truy xuất dữ liệu, phần mềm eCDT VN còn cho phép ngư dân lập nhật ký khai thác ngay trên thiết bị di động.

Ngư dân hiểu rất rõ rủi ro này. “Đi biển mà lỡ vượt ranh giới là coi như mất cả chuyến. Giờ có máy giám sát, mình biết tàu đang ở đâu, gần ranh giới là quay đầu liền, yên tâm hơn nhiều,” thuyền trưởng Nguyễn Văn Tư nói thẳng.

TỪ CUỐN SỔ GIẤY ĐẾN ỨNG DỤNG TRÊN ĐIỆN THOẠI

Tại cảng cá Lạch Quèn (Nghệ An), không khí bốc dỡ hải sản luôn nhộn nhịp sau mỗi chuyến biển dài ngày. Giữa lúc các thuyền viên tất bật đưa cá lên bờ, anh Tô Huy Hùng, chủ tàu cá NA 92888 TS, lại chăm chú thao tác trên điện thoại thông minh. Anh đang khai báo xuất nhập cảng, sản lượng khai thác và lộ trình tàu thông qua phần mềm eCDT.

“Ban đầu, tôi lúng túng lắm, không biết vào ứng dụng thế nào, các mục cần khai báo ra sao. Nhưng sau vài lần được cán bộ cảng hướng dẫn, giờ thì tôi quen rồi. Khai báo điện tử tiết kiệm được nhiều thời gian,” anh Hùng nói.

Không chỉ riêng anh Hùng, ngày càng nhiều ngư dân Nghệ An từng bước tiếp cận và sử dụng thành thạo phần mềm eCDT. Từ thói quen ghi chép nhật ký hành trình, sản lượng đánh bắt bằng sổ tay và làm thủ tục trực tiếp tại cảng, họ chuyển dần sang thao tác số hóa trên điện thoại thông minh, dù phần lớn là những người không quen với công nghệ.

Lão ngư Hồ Văn Thịnh, chủ tàu cá NA 90423 TS cũng dần bắt nhịp với việc khai báo điện tử. Từ cuốn sổ giấy quen thuộc, ông học cách nhập dữ liệu chuyến biển, cập nhật tọa độ, lộ trình và sản lượng ngay trên ứng dụng. Nhiều ngư dân trước đây còn lúng túng khi mở ứng dụng, nay đã có thể sử dụng thành thạo, thậm chí hướng dẫn lại cho bạn thuyền.

Theo các ngư dân, hành trình làm quen với công nghệ không hề dễ dàng. Những người lớn tuổi, vốn chỉ quen nhìn con nước, sao trời hay ánh đèn pha, phải mất nhiều thời gian để đọc bản đồ số, xem hướng gió trên ứng dụng và ghi nhật ký khai thác bằng điện thoại.

Ngư dân Nghệ An chuyển đổi số, cập nhật từng chuyến cá, lượt tàu trên phần mềm eCDT

Là địa phương có số tàu đánh bắt xa bờ lớn nhất tỉnh, phường Tân Mai hiện có một trăm mười tàu cá có chiều dài trên hai mươi mét và gần sáu mươi tàu cá có chiều dài dưới hai mươi mét. Theo ông Phan Văn Hải, Chủ tịch Hội Nghề cá Quỳnh Lập, đến nay toàn bộ chủ tàu cá trên địa bàn đã ứng dụng phần mềm eCDT Việt Nam. Ứng dụng này giúp cơ quan chức năng giám sát tàu cá thuận lợi hơn, đồng thời ngư dân không còn phải khai báo xuất nhập cảng bằng hồ sơ giấy như trước.

Ban Quản lý cảng cá Nghệ An cho biết, toàn tỉnh hiện có hơn 3.400 tàu cá, trong đó 1.043 tàu có chiều dài trên 12 mét. Sau gần một năm triển khai ứng dụng eCDT Việt Nam, cơ quan chức năng đã cấp 1.060 tài khoản cho tàu cá có chiều dài trên 12m. Dữ liệu cũng cho thấy đã có 6.173 lượt tàu xuất cảng và 5.302 lượt tàu cập cảng, với sản lượng hải sản qua cảng trên 21.000 tấn.

Nhờ eCDT Việt Nam, quy trình xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản, vốn mất hàng giờ với nhiều loại giấy tờ, nay được rút gọn đáng kể. Dữ liệu điện tử giúp các đơn vị quản lý theo dõi tàu thuyền theo thời gian thực, chủ động hơn trong giám sát và hạn chế nguy cơ vi phạm.

Bên cạnh số hóa, hiện nay nghề khai thác hải sản tại Nghệ An cũng đã ứng dụng công nghệ mới. Công nghệ khai thác bằng lưới chụp 4 tăng gông đang được triển khai tại các cảng cá lớn như cảng Lạch Quèn và cảng Cửa Hội đã giúp tăng hiệu suất khai thác lên 20-25% so với phương pháp truyền thống.

Đồng thời, công nghệ này cũng giảm hao hụt sản phẩm sau thu hoạch, nâng cao chất lượng thủy sản.

Những kết quả tích cực từ việc ứng dụng khoa học công nghệ đã và đang góp phần hiện đại hóa ngành thủy sản Nghệ An, Quảng Ngãi và nhiều tỉnh thành khác.

Với sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, các mô hình nuôi trồng và khai thác tiên tiến không chỉ nâng cao năng suất và giá trị kinh tế mà còn bảo vệ môi trường, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Đây chính là nền tảng quan trọng để ngành thủy sản phát triển bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho người dân các địa phương.

-Nguyễn Thuấn

TDBECO hiện là nhà sản xuất của nhiều thương hiệu bia quen thuộc trên thị trường như Saigon Lager, 333 và Saigon Export.

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vừa thông báo ngày 27/01/2026, ngày giao dịch đầu tiên cổ phiếu đăng ký giao dịch của CTCP Bia - Nước giải khát Sài Gòn - Tây Đô - TDBECO (mã STD-UPCoM).

Theo đó, 20 triệu cổ phiếu STD sẽ chính thức giao dịch trên thị trường UPCoM với giá tham chiếu 13.600 đồng/cổ phiếu. Qua đó, mức định giá STD khoảng 272 tỷ đồng.

TDBECO có trụ sở chính đặt tại Lô 22, Khu Công nghiệp Trà Nóc 1, phường An Thới Đông, Tp.Cần Thơ. Vốn điều lệ tại ngày 31/12/2025 là 200 tỷ.

TDBECO hiện là nhà sản xuất của nhiều thương hiệu bia quen thuộc trên thị trường như Saigon Lager, 333 và Saigon Export.

Về cơ cấu cổ đông, tại ngày 30/9/2025, STD có 180 cổ đông - trong đó, 176 cổ đông không phải là cổ đông lớn sở hữu 11.805.443 cổ phần có quyền biểu quyết, chiếm 59,03% tỷ lệ sở hữu trên vốn điều lệ.

Cổ đông lớn của STD gồm: Tổng Công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) sở hữu trực tiếp 2.881.500 cổ phiếu, chiếm 14,41% vốn STD, CTCP Bia Sài Gòn - Miền Tây (WSB) nắm giữ 1.891.807 cổ phiếu, chiếm 9,46% và Nước giải khát Chương Dương (SCD) nắm 1.105.000 cổ phiếu, chiếm 5.53% và Capital Shine Limited nắm giữ 2.316.250 cổ phiếu, chiếm 11,58% vốn STD.

Về kết quả kinh doanh, STD ghi nhận doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ quý 4/2025 giảm từ gần 106 tỷ xuống còn hơn 74,66 tỷ, lũy kế cả năm 2025 cũng giảm từ 326,5 tỷ còn xuống đạt 257 tỷ đồng.

Sau khi trừ các loại chi phí, STD ghi nhận lãi sau thuế quý 4/2025 tăng từ 3,13 tỷ năm 2024 lên 3,87 tỷ, Lũy kế cả năm 2025, STD báo lãi giảm mạnh từ 4,578 tỷ hồi năm 2024 xuống còn hơn 2,3 tỷ đồng.

-Hà Anh