Ngành lúa gạo đang chuyển từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao giá trị và giảm phát thải. Với quy trình canh tác chuẩn, cơ giới hóa và cơ chế tài chính carbon, nông dân có thể giảm chi phí, tăng lợi nhuận và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị...

Từ ngày 2 - 5/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ngân hàng thế giới (WB) tổ chức Hội nghị “Chương trình thúc đẩy nhân rộng sản xuất lúa gạo thế hệ mới”.

CHUẨN CANH TÁC MỚI: GIẢM ĐẦU VÀO, TĂNG LỢI NHUẬN

Phát biểu phiên khai mạc hội nghị ngày 2/3, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết sản lượng lúa toàn cầu hiện đã đủ đáp ứng nhu cầu. Niên vụ 2025-2026 dự báo đạt 556,4 triệu tấn và nhiều quốc gia đã tự chủ được lương thực.

Trong bối cảnh đó, các yếu tố như biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải và tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe trở thành sức ép chính đối với ngành lúa gạo.

"Việt Nam từng tăng trưởng mạnh nhờ năng suất. Hiện năng suất lúa đạt khoảng 6 tấn/ha, tổng sản lượng hơn 43 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, dư địa tăng thêm về sản lượng không còn nhiều. Mô hình tăng trưởng bằng sản lượng không còn phù hợp”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Đồng thời, ông Tuấn cũng cho rằng ngành lúa phải chuyển sang cách tiếp cận “kinh tế lúa gạo”, nghĩa là giá trị không chỉ nằm ở hạt lúa mà nằm ở cách trồng, quy trình sản xuất và những yếu tố môi trường đi kèm.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn: "Nông dân phải áp dụng quy trình canh tác chuẩn". Ảnh: Bảo Thắng.

Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai nhiều chương trình theo hướng này, như Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035. Trên cơ sở đó, người nông dân trồng lúa theo chuẩn mới có thể có thêm nguồn thu từ thị trường carbon, thay vì chỉ bán gạo như trước đây.

Thế hệ nông dân tương lai không chỉ “bán lúa” mà còn “bán quá trình canh tác”. Phần thu nhập tăng thêm đến từ gạo chất lượng cao và từ phần giảm phát thải được ghi nhận, xác nhận bằng dữ liệu”.  Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Để tham gia, nông dân phải áp dụng quy trình canh tác chuẩn gồm giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón, giảm thuốc bảo vệ thực vật; tưới ngập khô xen kẽ; quản lý và tái sử dụng rơm rạ. Kết quả thử nghiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trên các mô hình cho thấy phát thải mêtan giảm từ 20-40%, trong khi lợi nhuận tăng hơn 30%.

Song song đó, hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra phát thải (MRV) đang được xây dựng. Khi có dữ liệu đầy đủ và minh bạch, ruộng lúa đủ điều kiện có thể tham gia cơ chế tài chính carbon, mở ra cơ hội thu nhập bổ sung cho người trồng lúa.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Bảo Thắng

Cơ giới hóa và số hóa cũng được đưa vào đồng ruộng. Drone được sử dụng để gieo sạ, bón phân; dữ liệu vùng trồng được ghi nhận để phục vụ truy xuất nguồn gốc. Đây là nền tảng để hạt gạo không chỉ đáp ứng yêu cầu chất lượng mà còn minh bạch toàn bộ quá trình sản xuất.

Tại hội nghị, ông Tuấn cũng đề xuất các nước trong khu vực chia sẻ công nghệ giống chịu khí hậu, thống nhất tiêu chuẩn phát thải thấp và tiến tới công nhận tín chỉ carbon nông nghiệp; đồng thời đề nghị WB quan tâm hỗ trợ tài chính xanh và cơ chế trả tiền theo kết quả giảm phát thải, nhằm nâng hiệu quả kinh tế, giảm phát thải và minh bạch chuỗi giá trị lúa gạo.

MỘT TRIỆU HA LÚA LÀ HÌNH MẪU CHUYỂN ĐỔI NÔNG NGHIỆP

Chia sẻ tại hội nghị, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào, cho biết WB coi chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp là mô hình quan trọng trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp.

Theo bà, các mô hình thí điểm cho thấy chi phí sản xuất giảm khoảng 25%, lợi nhuận nông dân tăng khoảng 30% và lượng phát thải CO₂ giảm đáng kể. WB đang phối hợp huy động nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ tư vấn chính sách và xây dựng năng lực để Việt Nam triển khai hiệu quả chương trình. WB cũng coi dự án là hình mẫu để mở rộng sang các chương trình nông nghiệp xanh khác.

Bà Mariam J. Sherman: "WB coi chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp là mô hình quan trọng trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp". Ảnh: Bảo Thắng.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Sergiy Zorya, chuyên gia nông nghiệp của WB, phân tích chuỗi giá trị lúa gạo đang chuyển sang bốn mục tiêu chính: giảm chi phí cho nông dân; nâng cao chất lượng và khả năng tiếp cận thị trường; gắn nông hộ nhỏ vào chuỗi giá trị; và giảm tác động môi trường.

Để đạt được các mục tiêu này, bên cạnh việc giảm giống, phân bón và hóa chất, sử dụng giống tốt hơn, người dân cần liên kết với nhà máy xay xát và áp dụng kỹ thuật gieo sạ thẳng, tưới tiết kiệm nước.

Số liệu cho thấy Việt Nam đã giảm dần hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất lúa, đồng thời tăng chi cho nghiên cứu, dịch vụ khuyến nông và hạ tầng sau thu hoạch. Chi ngân sách cho lúa gạo giảm từ 0,5% GDP năm 2013 xuống 0,2% năm 2023". Ông Sergiy Zorya, chuyên gia nông nghiệp của WB. 

Tuy nhiên, theo ông Sergiy Zorya, chính sách có thể thúc đẩy hoặc cản trở quá trình chuyển đổi. Các chương trình trợ giá sản lượng, trợ cấp phân bón và can thiệp giá thường khiến nông dân sử dụng nhiều đầu vào hơn thay vì dùng hiệu quả. 

Ngược lại, những chính sách hỗ trợ chuyển đổi gồm trợ cấp giống có mục tiêu, đầu tư hiện đại hóa thủy lợi để áp dụng tưới ngập khô xen kẽ, tăng cường nghiên cứu, khuyến nông và hỗ trợ nâng cấp nhà máy xay xát.

Bước tiếp theo, ông Sergiy Zorya cho biết sẽ điều chỉnh các nhóm chính sách liên quan tới thương mại và dự trữ, trợ cấp đầu vào, giá nước tưới, hiện đại hóa thủy lợi và dịch vụ tư vấn kỹ thuật, nhằm tạo điều kiện để nông dân thay đổi cách canh tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thay vì chỉ tăng sản lượng.

Những thay đổi này ngày càng rõ nét tại Đồng bằng sông Cửu Long - vựa lúa chiếm 56% sản lượng và 90% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Các hướng nghiên cứu mới đã chuyển trọng tâm từ tăng sản lượng sang chất lượng và môi trường.

Chương trình chọn tạo giống ưu tiên các đặc tính như hạt thơm, tỷ lệ xay xát cao, chịu mặn, chịu hạn, chịu nhiệt và giảm phát thải. Giống lúa cũng phải phù hợp cơ giới hóa, với thời gian sinh trưởng rút xuống 90-110 ngày, chín đồng đều, chống đổ ngã để có thể gieo sạ và thu hoạch bằng máy.

Cách làm này giúp giảm lượng giống và lao động, đồng thời giảm thất thoát sau thu hoạch xuống dưới 5%, thay vì mức 15-20% trước đây.

Trên phạm vi cả nước, hơn 5.000 tổ khuyến nông cộng đồng với gần 50.000 thành viên được tổ chức lại. Thay vì tập huấn ngắn hạn, cán bộ kỹ thuật sẽ theo dõi nông dân suốt mùa vụ, tổ chức sản xuất theo nhóm hoặc hợp tác xã. Mô hình này được coi là nền tảng để duy trì canh tác lúa phát thải thấp một cách bền vững.

-Chu Khôi

Việt Nam hiện đã lọt vào top 10 quốc gia có số lượng dự án bất động sản mang thương hiệu nhiều nhất trên toàn cầu, bên cạnh các thị trường phát triển lâu đời như Mỹ hay UAE. Điều này cho thấy Việt Nam không còn là thị trường “theo sau”, mà đã trở thành điểm đến chiến lược của nhiều thương hiệu khách sạn và nhà điều hành quốc tế…

Theo báo cáo Savills Branded Residences 2025-2026, bất động sản hàng hiệu tiếp tục giữ vững vị thế là một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất trên bản đồ bất động sản cao cấp thế giới. Tính đến năm 2025, giá trị gia tăng từ thương hiệu (brand premium) ghi nhận mức trung bình 33% trên toàn cầu.

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Savills đánh giá bất động sản mang thương hiệu là phân khúc hưởng lợi trực tiếp từ sự gia tăng nhanh chóng của nhóm cá nhân có tài sản ròng cao và được xem là kênh trú ẩn trong bối cảnh biến động. 

Tại Việt Nam, bất động sản mang thương hiệu không còn là khái niệm mới. Tuy nhiên, theo Savills Hotels, giai đoạn hiện nay cũng đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi phân khúc này đang tăng sự hiện diện tại các đô thị lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, dưới hình thức những dự án Urban branded residences - Nơi nhu cầu ở thực, đầu tư dài hạn và giá trị thương hiệu cùng tồn tại.

Đáng chú ý, Việt Nam hiện đã lọt vào Top 10 quốc gia có số lượng dự án bất động sản mang thương hiệu nhiều nhất trên toàn cầu, bên cạnh các thị trường phát triển lâu đời như: Mỹ hay UAE. Điều này cho thấy Việt Nam không còn là thị trường “theo sau”, mà trở thành điểm đến chiến lược của các thương hiệu khách sạn và nhà điều hành quốc tế.

Chia sẻ về xu hướng này, bà Uyên Nguyễn, Phó Giám đốc Bộ phận tư vấn khách sạn khu vực Đông Nam Á của Savills Hotels, đánh giá động lực cốt lõi thúc đẩy sự phát triển của mô hình bất động sản mang thương hiệu tại các thị trường mới nổi như Việt Nam đến từ hai yếu tố: mức giá và niềm tin của người mua. Chính sự kết hợp đó đã tạo lực đẩy giúp phân khúc mở rộng đáng kể tệp khách hàng trong những năm gần đây

Theo dữ liệu từ Savills, mô hình này thu hút cả nhóm mua với mục tiêu đầu tư hướng đến dòng tiền cho thuê hoặc gia tăng giá trị tài sản, lẫn nhóm “lifestyle buyers” – những người sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn, để đổi lấy chuẩn mực sống khác biệt, cộng đồng cư dân chọn lọc cùng hệ thống dịch vụ vận hành nhất quán.

Nhận định trên càng có cơ sở khi đặt giữa bối cảnh quy mô và tốc độ gia tăng của tầng lớp giàu có ở Việt Nam. Báo cáo Wealth Report của Công ty tư vấn bất động sản Knight Frank cho thấy: tầng lớp người giàu tại Việt Nam tiếp tục nhiều lên và nâng vị thế trong bản đồ thịnh vượng toàn cầu.

Cụ thể, năm 2024, Việt Nam có 5.459 cá nhân sở hữu tài sản ròng trên 10 triệu USD (HNWI), chiếm 0,2% tổng số HNWI toàn cầu, đứng thứ 6 tại Đông Nam Á. Châu Á được đánh giá là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh nhất về số lượng HNWI; riêng Việt Nam từng ghi nhận mức tăng 5–18%/năm trước đại dịch và duy trì 2,4–5% sau đó.

Ở góc độ tài chính, McKinsey Company – một công ty tư vấn quản lý toàn cầu của Mỹ, dự báo tài sản tài chính cá nhân tại Việt Nam có thể đạt khoảng 600 tỷ USD vào năm 2027. Giai đoạn 2011–2021, tài sản tại Việt Nam tăng trưởng kép 15%/năm, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 7% của khu vực.

-Thanh Xuân

Trong mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, phát triển nhân lực AI và công nghệ cao trở thành yếu tố then chốt. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, cùng cách tiếp cận tích hợp đa ngành là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh…

Vị thế của Việt Nam trong tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang có bước chuyển đáng kể khi ngày càng gia tăng đóng góp vào chuỗi giá trị bán dẫn và nâng cao khả năng thích ứng trước biến động quốc tế. Để duy trì và phát huy lợi thế này, yêu cầu về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố then chốt để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Giáo sư Jayathi Y. Murthy, Hiệu trưởng Đại học Bang Oregon, Hoa Kỳ (OSU), nhận định chiến lược đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030 thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn của Việt Nam để nâng cao chất lượng nhân lực đã cho thấy định hướng phát triển dài hạn, đòi hỏi sự tham gia sâu rộng của cả khối doanh nghiệp và các tổ chức giáo dục quốc tế.

THU HẸP KHOẢNG CÁCH GIỮA LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN

Phân tích sâu hơn về thực trạng nguồn nhân lực hiện nay, PGS. TS Hoàng Kim Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Sài Gòn (STU), chỉ ra một khoảng cách đáng chú ý giữa đào tạo truyền thống và yêu cầu kỹ năng thực tế.

Ở nhiều nơi, chương trình học vẫn thiên về lý thuyết, sinh viên chưa có nhiều cơ hội trải nghiệm với công nghệ, thiết bị và quy trình sản xuất của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các kỹ năng mềm như giao tiếp, giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp vẫn còn hạn chế.

Đồng thời, thị trường lao động thay đổi rất nhanh bởi công nghệ số, dữ liệu và AI, nhưng nhiều ngành học vẫn chậm tích hợp nội dung chuyển đổi số. Sự liên kết lỏng lẻo, thể hiện qua tỷ lệ doanh nghiệp tham gia thiết kế và đánh giá chương trình còn thấp, khiến chuẩn đầu ra chưa phản ánh đúng năng lực thị trường cần. Hệ quả là sinh viên khó bắt nhịp công việc, còn doanh nghiệp phải mất thêm nhiều tháng để đào tạo lại.

Bà Đỗ Thị Thu Hương, Giám đốc quan hệ Chính phủ, Intel Việt Nam.

“Tại những doanh nghiệp như Intel, yếu tố then chốt quyết định khả năng trúng tuyển không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở hệ thống kỹ năng mềm của ứng viên. Chúng tôi đánh giá cao năng lực chuyên môn, nhưng đồng thời rất coi trọng kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng giao tiếp. Đây là những nền tảng cơ bản trong môi trường công nghệ cao”.

Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Đỗ Thị Thu Hương, Giám đốc quan hệ Chính phủ, Intel Việt Nam, cho biết hàng năm, doanh nghiệp vẫn thường nhận sinh viên từ các trường đại học đến thực tập. Bà nhận thấy nguồn nhân lực bán dẫn của Việt Nam rất trẻ và chịu khó học hỏi, nhưng vẫn có hạn chế vì thiếu trải nghiệm thực tiễn.

Trong đó, chương trình đào tạo tại nhiều trường đại học vẫn nặng về lý thuyết, trong khi cơ hội thực hành trên hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất thực tế còn hạn chế. Điều này khiến sinh viên gặp khó khăn khi chuyển từ môi trường học tập sang môi trường doanh nghiệp.

Ngoài ra, nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu về bán dẫn tại Việt Nam hiện chưa nhiều. Do đó, doanh nghiệp thường tuyển sinh viên từ nhiều ngành khác nhau, dẫn đến nền tảng kiến thức đa dạng nhưng chưa thực sự chuyên sâu theo từng vị trí cụ thể. Khi vào làm việc, các bạn cần được đào tạo lại để phù hợp với quy trình vận hành, thiết bị và yêu cầu kỹ thuật đặc thù.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TỪ HỆ SINH THÁI ĐÀO TẠO MỞ

Đánh giá về chất lượng nguồn nhân lực, Giáo sư Jayathi Y. Murthy nhận định sinh viên Việt Nam là lực lượng giàu tiềm năng, có thể đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái khoa học - công nghệ toàn cầu. Không chỉ ghi dấu ấn về năng lực học thuật, sinh viên Việt Nam còn cho thấy lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi tham gia thị trường lao động quốc tế.

Hiện, Đại học Oregon State có khoảng 90 sinh viên Việt Nam đang theo học ở nhiều ngành, trong đó có Bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo. Lãnh đạo trường đánh giá cao tinh thần học tập nghiêm túc, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự cầu tiến của sinh viên Việt Nam.

Giáo sư Jayathi Y. Murthy, Hiệu trưởng Đại học Bang Oregon, Hoa Kỳ (OSU).

“Tại Oregon, chúng tôi quan tâm đến việc AI có thể dự báo những biến động của ngành nông, lâm nghiệp. Oregon và Việt Nam đều có đường bờ biển dài, nên các vấn đề về khí hậu và thủy sản cũng là mối quan tâm chung. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng, AI có thể trở thành công cụ dự báo chiến lược, hỗ trợ hoạch định chính sách và bảo vệ sinh kế cộng đồng ven biển.

Chúng tôi cũng ứng dụng AI trong y tế nông thôn và sức khỏe cộng đồng, thông qua phân tích dữ liệu để nâng cao chất lượng chăm sóc ngoài đô thị. Vì vậy, AI được nhìn nhận không chỉ ở khía cạnh kỹ thuật, mà là nền tảng có thể tác động đến nhiều trụ cột kinh tế như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và y tế".

Chia sẻ thêm về kinh nghiệm thiết lập hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa trường đại học và doanh nghiệp công nghệ đã được chứng minh hiệu quả tại Mỹ, Giáo sư Murthy cho biết trường có truyền thống đào tạo mạnh về thiết kế mạch, khoa học vật liệu và AI.

Việc tọa lạc tại bang Oregon - trung tâm của ngành bán dẫn Mỹ tạo điều kiện hình thành mạng lưới kết nối sâu rộng với doanh nghiệp, đặc biệt là mối quan hệ chặt chẽ và lâu dài với các doanh nghiệp công nghệ như Intel.

Tại OSU, hệ sinh thái hợp tác không chỉ dừng ở việc Intel tuyển dụng kỹ sư hay tiếp nhận sinh viên thực tập mùa hè, mà bộ phận nghiên cứu và phát triển (RD) của Intel còn trực tiếp hợp tác nghiên cứu với các giáo sư của trường trong lĩnh vực bán dẫn và khoa học vật liệu. Hai bên phối hợp xây dựng đề xuất để tiếp cận các nguồn tài trợ nghiên cứu từ chính phủ liên bang Mỹ, cùng triển khai các dự án RD.

Bên cạnh đào tạo kiến thức chuyên môn, phương pháp tiếp cận của trường nhấn mạnh vào tính thực tiễn và đào tạo gắn với công việc. Các kỹ năng mềm như giao tiếp, viết, trình bày, giải quyết vấn đề, kiến thức tài chính và quản trị được tích hợp trực tiếp vào chương trình nhằm nâng cao khả năng làm việc thực tế của người học.

Trong chiến lược đào tạo AI, OSU không chỉ tập trung vào AI đơn lẻ hay giới hạn trong khối kỹ thuật mà trường chú trọng tích hợp AI với các ngành quan trọng đối với phát triển kinh tế như: bán dẫn, khoa học đại dương, nông nghiệp, lâm nghiệp và robot.

Theo Giáo sư Murthy, hướng ưu tiên kết hợp AI với nông nghiệp, lâm nghiệp và nghiên cứu biển có rất nhiều điểm tương đồng với Việt Nam, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu tác động mạnh đến vùng duyên hải.

-Vân Nguyễn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, xuất khẩu thủy sản sang khu vực này đạt 401 triệu USD, tăng 9,6% so với năm 2024...

Động lực tăng trưởng xuất khẩu thủy sản sang Trung Đông tập trung ở cá tra (175,9 triệu USD, tăng 18,6%), tôm các loại (54,5 triệu USD, tăng 19,9%) và nhóm cá khác (tăng 28,6%). Tuy nhiên, những ngày cuối tháng 2 và đầu tháng 3/2026, bước leo thang nghiêm trọng của xung đột quanh trục Iran - Israel, với yếu tố can dự của Hoa Kỳ, đã phủ bóng rủi ro lên toàn bộ hoạt động thương mại khu vực. Chỉ trong vài ngày, căng thẳng quân sự nhanh chóng chuyển hóa thành cú sốc vận tải và bảo hiểm hàng hải tại Trung Đông - khu vực giữ vai trò then chốt trong lưu thông năng lượng và hàng hóa toàn cầu.

PHẢN ỨNG DÂY CHUYỀN ẢNH HƯỞNG ĐẾN THỦY SẢN

Theo VASEP, đối với ngành thủy sản, tác động không chỉ dừng ở chi phí vận chuyển tăng cao, mà còn là nguy cơ đứt gãy chuỗi lạnh, thiếu nguồn cung cục bộ và biến động giá theo từng phân khúc sản phẩm. Trọng tâm rủi ro hiện nằm tại Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương.

Khi các cảnh báo an ninh gia tăng, nhiều hãng tàu quốc tế đã điều chỉnh hoạt động: tàu được yêu cầu tìm khu vực neo đậu an toàn, một số tuyến qua Hormuz tạm dừng, đồng thời chuyển hướng hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng, thay vì đi qua hành lang Biển Đỏ - Bab el-Mandeb – Kênh đào Suez.

Các tập đoàn vận tải container lớn như Maersk, Hapag-Lloyd, CMA CGM và MSC Mediterranean Shipping Company đồng loạt phát thông báo cập nhật: tạm dừng nhận hàng vào một số cảng vùng Vịnh, áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh và siết chặt tiếp nhận container lạnh.

Việc chuyển hướng hành trình khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 7-14 ngày tùy tuyến. Điều này làm giảm năng lực khai thác thực tế của đội tàu và gây thiếu hụt thiết bị container, đặc biệt là container lạnh - loại có vòng quay chậm và yêu cầu kỹ thuật cao.

Chỉ trong vài ngày, cước vận tải tuyến châu Á - Dubai tăng gần gấp đôi. Phụ phí khẩn cấp cho tuyến đi và đến các nước vùng Vịnh được công bố ở mức 1.500-4.000 USD mỗi container, trong đó container lạnh chịu mức cao hơn. Đối với doanh nghiệp thủy sản, đây là chi phí trực tiếp làm tăng giá thành và thu hẹp biên lợi nhuận.

Theo VASEP

Song song với vận tải, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng phản ứng mạnh. Một số tổ chức bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu và bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã phát thông báo hủy hoặc thu hẹp phạm vi bảo hiểm đối với tàu hoạt động tại Iran và khu vực Vịnh Ba Tư, với thời hạn hiệu lực chỉ sau 72 giờ kể từ khi thông báo.

Đáng lưu ý, ngay cả những lô hàng không trực tiếp đi qua khu vực xung đột vẫn có thể chịu chi phí tăng do tàu trong chuỗi vận chuyển có ghé qua vùng bị coi là chiến sự.

CHUỖI LẠNH THỦY SẢN: MẮT XÍCH DỄ BỊ TỔN THƯƠNG

Theo bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP, thủy sản là nhóm hàng yêu cầu nghiêm ngặt về nhiệt độ bảo quản và thời gian vận chuyển. Trung Đông là thị trường tiêu thụ lớn đối với cá hồi, tôm, cá ngừ và nhiều sản phẩm giá trị cao nhập khẩu từ châu Á, châu Âu và châu Mỹ.

Khi một số không phận bị hạn chế và lịch bay xáo trộn, nguồn cung thủy sản tươi phụ thuộc đường hàng không có nguy cơ thiếu hụt chỉ sau vài ngày. Các nhà nhập khẩu buộc phải chuyển sang hàng đông lạnh. Tuy nhiên, kênh này cũng gặp thách thức khi việc đặt chỗ container lạnh bị hạn chế hoặc tạm dừng.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị xuất khẩu cá tra và tôm, việc kéo dài hành trình thêm 1–2 tuần đồng nghĩa với tăng chi phí điện năng duy trì nhiệt độ, tăng phí lưu container và rủi ro phát sinh tranh chấp về chất lượng". Bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP.

Dubai, với cảng Jebel Ali do DP World vận hành, là trung tâm trung chuyển thủy sản lớn của khu vực. Khi tàu chuyển hướng, thời gian vận chuyển kéo dài và lượng tàu chờ tăng, nguy cơ ùn tắc cảng và thiếu vị trí cắm điện cho container lạnh gia tăng. Chi phí lưu bãi và lưu container tăng cao, đồng thời rủi ro ảnh hưởng chất lượng sản phẩm nếu thời gian lưu vượt ngưỡng an toàn.

Phân tích tác động lên giá thủy sản, bà Lê Hằng cho biết có thể nhìn nhận ở hai cấp độ.

Ở cấp độ khu vực Trung Đông, chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng trực tiếp đẩy giá nhập khẩu lên cao. Hàng tươi và ướp lạnh có nguy cơ thiếu cung cục bộ, đặc biệt trong phân khúc nhà hàng - khách sạn cao cấp. Giá bán lẻ và giá thực đơn có thể điều chỉnh tăng theo.

Ở cấp độ toàn cầu, mức độ lan tỏa phụ thuộc vào thời gian kéo dài của khủng hoảng. Nếu tỷ trọng container đi qua Hormuz chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng lưu lượng toàn cầu, tác động lên mặt bằng giá container chung có thể được kiểm soát.

Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp có quan hệ thương mại trực tiếp với Trung Đông, chi phí vận chuyển cao buộc họ phải tái cơ cấu thị trường, chuyển hướng xuất khẩu sang khu vực khác hoặc đàm phán lại hợp đồng.

Trong bối cảnh Trung Đông là thị trường có biên lợi nhuận tương đối tốt đối với cá tra và một số dòng sản phẩm giá trị gia tăng, việc chi phí logistics tăng mạnh có thể làm thay đổi cấu trúc lợi nhuận của cả chuỗi.

Trong ngắn hạn, nếu căng thẳng hạ nhiệt và điều kiện an ninh được cải thiện, các hãng tàu có thể từng bước khôi phục tuyến đi qua Hormuz, mở lại việc tiếp nhận container lạnh và giảm dần phụ phí rủi ro chiến tranh. Khi đó, chuỗi cung ứng thủy sản có thể phục hồi tương đối nhanh, đặc biệt với hàng đông lạnh.

Ngược lại, nếu rủi ro kéo dài, việc chuyển hướng hành trình sẽ trở thành “trạng thái bình thường mới”. Phí bảo hiểm duy trì ở mức cao, phụ phí rủi ro chiến tranh được giữ nguyên và năng lực vận chuyển container lạnh vào vùng Vịnh bị giới hạn. Khi đó, chi phí nhập khẩu thủy sản vào Trung Đông có thể duy trì ở mức cao trong nhiều tháng, đồng thời gây biến động giá lan sang các thị trường liên quan.

Trong bối cảnh hiện nay, VASEP khuyến cáo các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần đa dạng hóa tuyến vận chuyển, không phụ thuộc hoàn toàn vào một hành lang hàng hải; Tăng dự trữ tại kho lạnh khu vực, đặc biệt tại các trung tâm trung chuyển; Ưu tiên hợp đồng vận chuyển dài hạn để giảm phụ thuộc vào thị trường giao ngay. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến bảo hiểm hàng hải và chính sách của các hãng tàu để chủ động đàm phán.

-Chu Khôi

Xuất huyết tiêu hóa hay còn gọi là chảy máu đường tiêu hóa là bệnh lý thường gặp ở người trung niên hoặc cao tuổi. Tuy nhiên, hiện số người bệnh nhân trẻ tăng lên đáng kể với nguyên nhân chủ yếu liên quan đến lối sống và thói quen ăn uống thiếu khoa học...

Trong tháng cuối năm 2025, Khoa Nội soi Bệnh viện Nhân dân 115 ghi nhận 40 ca xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày - tá tràng, trong đó 7 người dưới 35 tuổi, có ca mới 16 tuổi. ThS.BS Nguyễn Thiện Nhân, khoa Nội soi, Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM), cho biết tất cả bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng xuất huyết nặng và phải can thiệp nội soi khẩn cấp.

Trường hợp N.X.H.P. (16 tuổi) khiến nhiều bác sĩ trăn trở. Ở độ tuổi còn đi học, người bệnh đã phải nội soi cấp cứu vì xuất huyết từ ổ loét dạ dày - tá tràng. Một bệnh nhân khác là H.H.V. (20 tuổi). Khi nhập viện, người bệnh được chẩn đoán loét hành tá tràng kèm xuất huyết nặng. Bác sĩ Nhân cho hay nhiều người trẻ thường chủ quan với các biểu hiện như đau thượng vị, ợ chua, đầy bụng, mệt mỏi...

Tương tự, thời gian gần đây, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 mỗi ngày thực hiện hơn 1.000 ca nội soi đường tiêu hóa, trong đó khoảng 20% bệnh nhân bị viêm loét dạ dày, tỷ lệ ca ung thư được phát hiện khoảng 1 - 2%. Trung úy, Thạc sĩ, bác sĩ Dương Thị Tuyết, Viện điều trị các bệnh Tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết ngày càng nhiều người trẻ mắc bệnh lý liên quan đến dạ dày, nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống và chế độ ăn uống không lành mạnh.

Nhiều người trẻ thường chủ quan với các biểu hiện như đau thượng vị, ợ chua, đầy bụng, mệt mỏi...

“Trước đây, tỷ lệ mắc bệnh dạ dày ở người trẻ không nhiều, nhưng hiện nay do căng thẳng và áp lực đã khiến nhiều bạn trẻ bị xuất huyết dạ dày hoặc mắc các bệnh lý tiêu hóa khác,” BS. Tuyết nói. “Các dấu hiệu như biếng ăn, nôn ói, đau bụng, đầy hơi, ợ chua hay đi ngoài phân bất thường có thể là biểu hiện của bệnh lý dạ dày nghiêm trọng. Nếu phát hiện ra các bệnh liên quan đến dạ dày sớm thì sẽ có phác đồ điều trị kịp thời, tránh được bệnh chuyển biến nặng, nguy hiểm”.

Cũng tại Hà Nội, một nữ bệnh nhân 29 tuổi phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Hữu Nghị (Hà Nội), trong tình trạng choáng ngất. Ê-kíp cấp cứu lập tức triển khai hồi sức tuần hoàn, truyền dịch, thở ô xy, nhanh chóng làm các xét nghiệm chẩn đoán song song.

Kết quả nội soi xác định bệnh nhân loét tá tràng gây chảy máu, do đó được can thiệp bằng kẹp clip cầm máu và thuốc truyền liên tục phòng tái phát. Người nhà bệnh nhân cho biết, trước nhập viện cấp cứu, bệnh nhân đại tiện phân đen, mệt lả, phải nghỉ làm. Bệnh nhân có thói quen thường xuyên thức khuya xem điện thoại.

Trước đó, Trung tâm y tế khu vực Đoan Hùng (Phú Thọ) cũng vừa cấp cứu kịp thời cho bệnh nhân thủng dạ dày dù trước đó bệnh nhân chưa từng phát hiện và điều trị bệnh viêm loét dạ dày. Bệnh nhân nam, 34 tuổi, nhiều khả năng chịu ảnh hưởng của biến chứng của loét dạ dày - tá tràng tiến triển âm thầm. Ngay lập tức, ê-kíp ngoại khoa tiến hành mổ nội soi khâu lỗ thủng và đặt dẫn lưu ổ bụng nhằm kiểm soát các biến chứng sau mổ. 

Nếu phát hiện ra các bệnh tiêu hóa sớm thì sẽ có phác đồ điều trị kịp thời.

Tương tự, sau kỳ nghỉ Tết, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ghi nhận nhiều ca xuất huyết tiêu hóa nguy kịch do lạm dụng rượu bia, đặc biệt ở người có bệnh gan. Trong đó, bệnh nhân nam N.C.C (50 tuổi, Hải Phòng) nhập viện trong tình trạng nôn ra nhiều máu, dần mất ý thức, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt và huyết áp tụt sâu.

''Kết quả nội soi cho thấy có tình trạng vỡ tĩnh mạch thực quản, loét dạ dày, chảy máu rất nhiều. Bệnh nhân có tiền sử uống rượu rất nhiều năm. Xơ gan cũng được chẩn đoán cách đây hai năm'', bác sĩ Trương Tư Thế Bảo, Khoa cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, thông tin. Chỉ trong chưa đầy 24 giờ sau khi nhập viện, bệnh nhân đã phải truyền gần 3 lít chế phẩm máu.

Theo thống kê, chỉ 2 tuần qua, bệnh viện này đã tiếp nhận nhiều người bệnh nhập viện do đau dạ dày hay viêm tụy cấp… Các bác sĩ cảnh báo, với người bệnh được chẩn đoán xơ gan, chỉ một đợt uống rượu nhiều - đặc biệt trong các dịp lễ, Tết - cũng có thể kích hoạt biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy kịch, đe dọa trực tiếp tính mạng.

Bác sĩ Đoàn Duy Thành, Trung tâm hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, cho biết: ''Bản thân người bệnh biết là uống rượu bia là không tốt nhưng không bỏ được thói quen. Càng những lần nhập viện sau thì sẽ càng nặng hơn. Khoảng cách giữa các lần nhập viện sẽ càng ngắn lại''.

Xuất huyết đường tiêu hóa có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau.

PGS.TS Nguyễn Duy Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo tiêu hóa, gan mật cho biết, xuất huyết tiêu hóa là tình trạng máu thoát ra khỏi lòng mạch và có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trong đường tiêu hóa, từ thực quản cho đến hậu môn. Đây là tình trạng cấp cứu không chỉ nội khoa mà cả ngoại khoa, nếu không được xử lý kịp thời thì sẽ có nguy cơ đe dọa đến tính mạng người bệnh.

Xuất huyết đường tiêu hóa có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau: giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, viêm thực quản, viêm dạ dày, loét hành tá tràng… với các yếu tố nguy cơ rất đa dạng như sử dụng một số thuốc (corticosteroid, NSAIDS...), các chất ăn mòn, dị vật đường tiêu hóa, tiền sử bản thân và gia đình mắc các bệnh viêm loét dạ dày tá tràng, có người nhiễm H.pylori, rối loạn đông máu, rối loạn huyết học, và một số bệnh tiêu hóa phức tạp khác.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thắng, bệnh lý này ở người trẻ thường liên quan đến lối sống và thói quen không lành mạnh. Lạm dụng rượu bia, ăn đồ cay nóng, sử dụng thức ăn nhanh, chế biến sẵn… là nguyên nhân dẫn đến tổn thương và chảy máu đường tiêu hóa.

Thói quen bỏ bữa sáng hoặc ăn vội vàng trên đường đến trường, ăn uống không đúng giờ giấc, lạm dụng nước ngọt có gas, ăn thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, nhiều muối... của các bạn trẻ cũng là những nguyên nhân khiến cho đường tiêu hóa dễ bị tổn thương, PGS.TS Nguyễn Duy Thắng cho biết thêm.

Bệnh lý này ở người trẻ thường liên quan đến lối sống và thói quen không lành mạnh. 

Ngoài ra, nhiều người bệnh thường có tâm lý chủ quan, cho rằng các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, khó tiêu hay thậm chí đi ngoài phân đen chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Việc tự ý mua thuốc điều trị hoặc chậm trễ đi khám chuyên khoa, khiến bệnh âm thầm tiến triển nặng. Vì vậy, người có tiền sử viêm loét dạ dày, hoặc có bệnh lý gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa... cần được theo dõi định kỳ và nội soi kiểm tra theo hướng dẫn của bác sĩ.

-Hoài Phương

Ngày 3/3, đại diện Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế cho hay tại kỳ họp lần thứ 42 mới đây, Hội đồng Mỹ phẩm ASEAN thống nhất đưa 2 chất Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane vào danh sách cấm sử dụng trong ngành công nghiệp làm đẹp…

Theo quyết định của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), 291 số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm bị thu hồi, đồng nghĩa với việc toàn bộ các lô sản phẩm liên quan phải ngừng lưu hành và được thu hồi khỏi thị trường trên phạm vi cả nước.

Lý do thu hồi nhằm tuân thủ quy định của Hiệp định ASEAN về mỹ phẩm, theo kết luận tại kỳ họp lần thứ 42 của Hội đồng Mỹ phẩm ASEAN (diễn ra ngày 20 - 21/11/2025) và biên bản họp Hội đồng Khoa học mỹ phẩm ASEAN lần thứ 42 (ngày 17 - 18/11/2025) tại Jakarta, Indonesia. Các sản phẩm này được xác định có chứa hai chất Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane.

Danh sách do Cục Quản lý Dược công bố bao gồm nhiều thương hiệu trong và ngoài nước, trải rộng ở nhiều nhóm hàng, từ chăm sóc da, trang điểm đến sản phẩm tóc...

Các lô sản phẩm liên quan phải ngừng lưu hành và được thu hồi khỏi thị trường trên phạm vi cả nước.

Ở nhóm chăm sóc da, chống nắng có các sản phẩm như: Paula’s Choice Gentle Touch Makeup Remover, Nitipon Physical Sunscreen SPF50 PA+++, ANA Herbal UV Expert Protection Sunscreen SPF50 PA+++, ANA Herbal Anti-Melasma Cream, Gold My Jin Korea Red Ginseng Aqua Wrinkle Whitening Cream, Dr. DYK Water Drop Cream, Skinsista Ultra Block Hybrid Sunscreen SPF50+ PA++++, Duft Doft SalmonVgene Hydro Active Eye Cream…

Nhóm sản phẩm tóc và chăm sóc tóc chiếm số lượng lớn với các tên như: Attachment Hair Repair Essence Lotion, Atbline Advanced Hair Repair Treatment Lotion, Vitkovia’s Series Comprehensive Nourishing Conditioner, Kiakiamia Professional Hydration Supple Conditioner, Kiakiamia Professional Repairing and Hydrating Hair Mask, Huige Hydration Supple Conditioner, Huige Smooth Nourish Conditioner, Bluesky Repair Hair Mask...

Đáng chú ý, nhiều sản phẩm trang điểm quen thuộc cũng nằm trong diện thu hồi như Peripera Ink Airy Velvet (nhiều màu), Feeblin Primer, Albion Primp Powderless, Bella-Ne 24hrs Lip…

Các doanh nghiệp chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường có tên trong danh sách bao gồm: Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Gia Phong (Hà Nam), Công ty TNHH Xuân Thì (Hà Nội) và Công ty TNHH Xuất nhập khẩu và phân phối Hàn Quốc (thành phố Hồ Chí Minh)…

Động thái cấm D4 của ASEAN thực chất là một bước đi bắt buộc nhằm đồng bộ hóa với Quy chế Mỹ phẩm nghiêm ngặt của EU.

Các chuyên gia hóa học cho biết hợp chất silicone D4 (bao gồm Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane) là một loại silicone dạng vòng, vốn được ngành công nghiệp mỹ phẩm sử dụng phổ biến nhiều năm qua. Các nhà sản xuất thêm hóa chất này vào kem nền, son môi, kem chống nắng và các sản phẩm chăm sóc tóc nhằm tạo cảm giác mướt mịn, dễ tán và bóng mượt tức thời.

Tuy nhiên, các nghiên cứu độc chất học quốc tế chứng minh D4 là một chất có thể gây phá vỡ hệ thống nội tiết. Liên minh Châu Âu (EU) trước đó đưa D4 vào danh sách cảnh báo, xếp hạng đây là tác nhân có thể gây suy giảm khả năng sinh sản cũng như ảnh hưởng tiêu cực đến thai nhi nếu con người tiếp xúc trong thời gian dài.

Bên cạnh rủi ro sức khỏe, D4 còn đe dọa hệ sinh thái do đặc tính khó phân hủy và tích tụ sinh học cao. Sau khi người dùng rửa mặt hoặc gội đầu, hóa chất này trôi theo hệ thống nước thải ra sông ngòi và đại dương. Chúng tích tụ trong mô mỡ của các loài thủy sinh và có khả năng quay trở lại cơ thể con người thông qua chuỗi thức ăn.

Động thái cấm D4 của ASEAN thực chất là một bước đi bắt buộc nhằm đồng bộ hóa với Quy chế Mỹ phẩm nghiêm ngặt của EU. Cập nhật này giúp ngăn chặn nguy cơ khu vực Đông Nam Á trở thành nơi tiêu thụ các sản phẩm không còn đạt chuẩn an toàn quốc tế.

Các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngừng ngay việc buôn bán, sử dụng 291 sản phẩm có trong danh sách.

Cục Quản lý Dược yêu cầu các doanh nghiệp có tên trong danh mục đính kèm Quyết định: Gửi thông báo thu hồi tới toàn bộ các đơn vị phân phối, cơ sở kinh doanh, sử dụng sản phẩm do công ty đưa ra lưu thông; Tiếp nhận sản phẩm bị trả lại; Thực hiện thu hồi và tiêu hủy toàn bộ sản phẩm theo đúng quy định; Báo cáo kết quả thu hồi và tiêu hủy về Cục Quản lý Dược trước ngày 26/3/2026.

Cục Quản lý Dược cũng yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố thông báo tới các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngừng ngay việc buôn bán, sử dụng 291 sản phẩm nêu trên và trả lại cho đơn vị cung ứng; Giám sát việc thực hiện thu hồi; Phối hợp với các cơ quan truyền thông thông tin rộng rãi để người dân không mua bán, sử dụng các sản phẩm thuộc danh mục thu hồi; Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định hiện hành và báo cáo kết quả về Cục Quản lý Dược.

-Tuệ Mỹ

Tháng 2 vừa qua, du lịch Ninh Bình đón nhận những con số ấn tượng với trên 4.075 nghìn lượt khách và doanh thu ước đạt gần 4.368 tỷ đồng, tăng 20,12% so với cùng kỳ năm trước...

Theo thống kê của Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, tháng Hai trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026 kéo dài cùng điều kiện thời tiết thuận lợi đã tạo điều kiện lý tưởng cho nhu cầu du xuân, tham quan và trải nghiệm văn hóa của người dân và du khách. 

Dịp Tết Bính Ngọ từ 14/2 đến 22/2 (27 tháng Chạp đến mùng 6 Tết) ghi nhận lượng khách đột biến với trên 2.375 nghìn lượt, tăng 81,4% so với dịp Tết Ất Tỵ 2025 (chỉ đón trên 1.309 nghìn lượt). Mùng 3 và mùng 4 Tết, Khu du lịch sinh thái Thung Nham tổ chức mini show "Khúc hát thiên nhiên" và chương trình nghệ thuật "Xuân dẫn lối", tạo điểm nhấn hấp dẫn trong hành trình du Xuân.

Khu du lịch Thung Ui mở cửa đón khách ngay từ mùng 1 Tết; nhiều điểm du lịch tổ chức không gian check-in, biểu diễn nghệ thuật truyền thống, qua đó làm phong phú thêm sản phẩm du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ và tạo ấn tượng tốt đẹp đối với du khách dịp đầu xuân năm mới.

Lượng khách du lịch nghỉ tại các cơ sở lưu trú đạt trên 712 nghìn lượt, tăng 41%; số ngày khách lưu trú đạt gần 783 nghìn ngày khách, tăng 40,40% so với tháng cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này chủ yếu đến từ thị trường khách quốc tế, đặc biệt là khách Ấn Độ và nhiều quốc gia châu Âu tăng rõ rệt, tạo nên diện mạo đa văn hóa sôi động cho vùng đất di sản.

Doanh thu từ các dịch vụ du lịch tháng Hai tăng trưởng mạnh ở hầu hết lĩnh vực. Cụ thể, hoạt động vận chuyển ước đạt gần 642 tỷ đồng, tăng 27,88% so với cùng kỳ. Hoạt động lưu trú ước đạt trên 214 tỷ đồng, tăng 25,40%. Hoạt động nhà hàng ước đạt trên 1.891 tỷ đồng, tăng 21,51%. Vé tham quan ước đạt gần 332 tỷ đồng, tăng 18,44%. Bán hàng hóa, quà lưu niệm ước đạt gần 600 tỷ đồng, tăng 17,86%. Các dịch vụ khác tổng thu ước đạt gần 689 tỷ đồng, tăng 11,45% so với tháng cùng kỳ năm trước.

Tính chung hai tháng đầu năm 2026, du lịch Ninh Bình tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Tổng lượt khách ước đạt trên 5.401 nghìn lượt, tăng 9,86% so với cùng kỳ năm trước. Số lượt khách du lịch nghỉ tại các cơ sở lưu trú ước đạt gần 1.134 nghìn lượt, tăng 33,15%. Số ngày khách lưu trú ước đạt gần 1.255 nghìn ngày khách, tăng 35,22% - mức tăng cao nhất trong các chỉ tiêu.

Tổng thu hoạt động du lịch hai tháng đầu năm ước đạt gần 5.837 tỷ đồng, tăng 15,89% so với cùng kỳ. Trong đó, hoạt động lưu trú đạt gần 301 tỷ đồng, tăng 24,93%. Hoạt động nhà hàng đạt gần 2.510 tỷ đồng, tăng 20,17%. Hoạt động vận chuyển đạt trên 860 tỷ đồng, tăng 12,06%; vé tham quan đạt trên 428 tỷ đồng, tăng 13,35%; bán hàng hóa, quà lưu niệm đạt gần 802 tỷ đồng, tăng 18,41%...

Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, ngành du lịch đã chủ động chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, cơ sở lưu trú, nguồn nhân lực và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, sẵn sàng đón làn sóng du khách đầu năm. 

Công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông được triển khai chặt chẽ. Các tuyến đường chính dẫn vào khu, điểm du lịch cơ bản thông suốt. Lực lượng chức năng tăng cường phân luồng, điều tiết tại khu vực đông người, hạn chế tối đa ùn tắc. Công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn được duy trì nghiêm túc, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho du khách trong suốt kỳ nghỉ lễ.

Với những kết quả khả quan trong hai tháng đầu năm, ngành Du lịch Ninh Bình đặt mục tiêu tiếp tục đổi mới, sáng tạo, phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, hướng tới mục tiêu đón 8 - 9 triệu lượt khách trong năm 2026, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch hàng đầu của cả nước.

- Trương Xuân Thiên

Nghị quyết số 01/2026 quy định 8 thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số, trong đó có việc nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, đơn khiếu nại, tố cáo...

Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao vừa ban hành Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP Hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.

Theo đó, Tòa án nhân dân tối cao quy định 8 thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số. Bao gồm việc nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, đơn khiếu nại, tố cáo (sau đây gọi là đơn khởi kiện, yêu cầu);

Cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ; Cấp, tống đạt, thông báo văn bản; Nộp tạm ứng án phí, lệ phí, chi phí tố tụng; án phí, lệ phí, chi phí tố tụng; Phiên họp, phiên tòa giải quyết vụ án, vụ việc; Cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của Tòa án;

Giao, nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng giữa các Tòa án; Số hóa, lưu trữ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng; Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp khác theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao.

Nghị quyết nêu rõ, thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý như các phương thức khác theo quy định của pháp luật.

Quy định này nhằm bảo đảm hợp pháp, hợp lý, khoa học, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của tổ chức, cá nhân.

Về quy trình, Điều 22 nêu rõ: “người dân, cơ quan, tổ chức gửi đơn khởi kiện, yêu cầu và các tài liệu, chứng cứ kèm theo đến Hệ thống dịch vụ công Tòa án”.

Trừ các tài liệu, chứng cứ là vật chứng; tài liệu nghe được, nhìn được hoặc những tài liệu, chứng cứ khác không thể định dạng dưới dạng thông điệp dữ liệu thì Tòa án, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được gửi bằng phương thức điện tử mà phải giao nộp bằng phương thức khác theo quy định của pháp luật tố tụng.

Sau khi nhận được đơn khởi kiện, yêu cầu, tài liệu, chứng cứ, Tòa án phải gửi thông điệp dữ liệu xác nhận đã nhận đơn khởi kiện, yêu cầu, tài liệu, chứng cứ đến tài khoản giao dịch điện tử của cơ quan, tô chức, cá nhân. Kết quả xử lý đơn khởi kiện, yêu cầu được Tòa án gửi đến tài khoản giao dịch điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh đó, Tòa án có thể yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp bản gốc, bản chính khi thuộc một trong các trường hợp: a) Có căn cứ cho rằng tài liệu điện tử có dấu hiệu bị chỉnh sửa, sai lệch, không bảo đảm tính toàn vẹn, cần đối chiếu với bản gốc, bản chính; b) Tài liệu điện tử không hoàn chỉnh, nội dung không rõ ràng, hình thức không đúng quy chuân.

Đối với các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ, hồ sơ đã được số hóa, lưu trữ, kết nối, chia sẻ thông tin với Hệ thống dịch vụ công Tòa án, Cổng Dịch vụ công quốc gia thì Tòa án không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp lại.

Cũng theo Nghị quyết, cá nhân, cơ quan, tổ chức có nghĩa vụ nộp án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí, tạm ứng chi phí tố tụng, các khoản nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật tố tụng được thực hiện thanh toán trực tuyến thông qua Hệ thống dịch vụ công Tòa án, Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc các phương thức thanh toán điện tử hợp pháp khác.

Hoặc có thể yêu cầu cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của Tòa án trên Hệ thống dịch vụ công Tòa án, cổng Dịch vụ công quốc gia.

Điểm mới là Tòa án tổ chức phiên họp trực tuyến để giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc. Đương sự căn cứ thông báo của Tòa án, đăng nhập Hệ thống thông tin, Hệ thống xét xử trực tuyến để tham gia phiên họp. 

-Đỗ Mến

Việc xếp lương theo từng nhóm ngạch công chức, căn cứ vào yêu cầu về trình độ, kinh nghiệm công tác của vị trí việc làm được tuyển dụng...

Từ tháng 3/2026, việc xếp lương đối với người chưa từng xếp lương theo bảng lương do Nhà nước quy định, nhưng có thời gian công tác và đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đúng pháp luật, được thực hiện theo Thông tư số 1/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ. Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

Quy định chỉ áp dụng đối với những người không thuộc các trường hợp đã xếp lương theo bảng lương Nhà nước và không thuộc các đối tượng chuyển từ lực lượng vũ trang, cơ yếu.

Khi đáp ứng điều kiện về thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, người được tuyển dụng vào công chức sẽ được xếp lương theo bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước (Bảng 2) ban hành kèm theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP.

Tại Thông tư số 1/2026/TT-BNV, Bộ Nội vụ hướng dẫn xếp lương theo từng nhóm ngạch công chức, căn cứ vào yêu cầu về trình độ, kinh nghiệm công tác của vị trí việc làm được tuyển dụng.

Trong đó, đối với trường hợp tuyển dụng vào vị trí việc làm xếp lương ở ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương, chuyên viên chính và tương đương, là các ngạch có yêu cầu về thời gian kinh nghiệm công tác, việc xếp lương được thực hiện theo nguyên tắc quy đổi thời gian.

Cụ thể, cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng xác định tổng thời gian công tác phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm, sau đó trừ đi thời gian công tác tương ứng với số năm kinh nghiệm bắt buộc theo quy định của vị trí tuyển dụng. Phần thời gian công tác còn lại được sử dụng làm căn cứ xếp bậc lương trong ngạch công chức.

Việc xếp bậc lương được tính từ bậc 1, cứ đủ 3 năm thì được xếp lên 1 bậc lương. Sau khi quy đổi thời gian để xác định bậc lương, nếu còn số tháng lẻ chưa đủ 36 tháng, thì số tháng này tiếp tục được bảo lưu để tính vào thời gian xét nâng bậc lương lần sau, hoặc xét hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung, nếu đủ điều kiện theo quy định.

Đối với trường hợp tuyển dụng vào vị trí việc làm xếp lương ở ngạch chuyên viên và tương đương, cán sự và tương đương, nhân viên, cách tính được áp dụng linh hoạt theo từng nhóm ngạch.

Theo đó, căn cứ vào tổng thời gian công tác phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm, việc xếp lương được tính từ bậc 1. Với ngạch chuyên viên và tương đương, cán sự và tương đương, cứ đủ 3 năm thì được xếp lên 1 bậc lương. Riêng đối với ngạch nhân viên, chu kỳ nâng bậc được rút ngắn, cứ đủ 2 năm thì được xếp lên 1 bậc lương.

Theo quy định hiện hành, cách tính tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức khu vực công được áp dụng dựa trên mức lương cơ sở nhân với hệ số. Tùy từng hệ số mà mức lương của từng người cũng có sự khác nhau.

Lương bậc 1 hệ số 2,34, áp dụng cho công chức, viên chức vừa tốt nghiệp, mới ra trường. Tính theo mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng, áp dụng từ ngày 1/7/2024 đến nay, mức lương sẽ là: 2,34 x 2.340.000 đồng = 5.475.600 đồng/tháng, chưa bao gồm các khoản phụ cấp, trợ cấp khác.

-Nhật Dương

Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cam kết sẽ đấu tranh với hiện tượng chưa lành mạnh trong dạy thêm, học thêm đồng thời, mong muốn phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hẹp khoảng cách vùng miền và chăm lo đội ngũ nhà giáo...

Chiều ngày 2/3, PGS.TS Hoàng Minh Sơn, Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã tham dự hội nghị tiếp xúc cử tri tại đơn vị bầu cử số 7 thành phố Hà Nội. PGS.TS Hoàng Minh Sơn là một trong năm ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI (nhiệm kỳ 2026-2031) tham gia vận động bầu cử tại đơn vị này.

Tại hội nghị, PGS.TS Hoàng Minh Sơn nêu rõ, tiếp cận giáo dục bình đẳng là quyền của tất cả học sinh trên cả nước. Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh, dù là trường công lập hay tư thục, mọi người dân với mức thu nhập và điều kiện khác nhau đều nên được thụ hưởng một nền giáo dục công bằng đúng nghĩa.

Đồng thời, PGS.TS Hoàng Minh Sơn cũng cam kết sẽ kiên quyết đấu tranh với các hiện tượng biến tướng trong dạy thêm, học thêm. Mục tiêu cốt lõi là vừa bảo đảm quyền học tập của học sinh, vừa thiết lập môi trường giáo dục lành mạnh, hạn chế tối đa các tiêu cực phát sinh.

Với hơn 25 năm kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, nghiên cứu và quản lý, PGS.TS Hoàng Minh Sơn cho biết ông đã có cơ hội trực tiếp chứng kiến cũng như tham gia vào những bước chuyển mình quan trọng của hệ thống giáo dục nước nhà.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, hội nhập sâu rộng và sự bùng nổ của khoa học công nghệ, ngành giáo dục đang đứng trước những yêu cầu phát triển ngày càng khắt khe.

Trước thực tế đó, Quyền Bộ trưởng nhấn mạnh các quyết sách về giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phải sở hữu tầm nhìn đúng đắn, đồng thời phải bám sát và đi sâu vào thực tiễn đời sống của người dân.

Nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa XVI, PGS.TS Hoàng Minh Sơn cam kết thực hiện đầy đủ trách nhiệm, quyền hạn của đại biểu Quốc hội; không ngừng nâng cao năng lực lập pháp, giám sát và phản biện chính sách.

Quyền Bộ trưởng hứa hẹn sẽ đóng góp tích cực vào việc kiện toàn thể chế, tạo động lực phát triển đồng bộ cho giáo dục, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trọng tâm của quá trình này là đẩy mạnh mô hình quản trị hiện đại, tăng cường quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục gắn liền với trách nhiệm giải trình minh bạch.

Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo sự hài hòa giữa việc nâng cao chất lượng đào tạo và duy trì tính công bằng trong tiếp cận giáo dục cho mọi đối tượng.

Hơn hết, ông nhấn mạnh vào chiến lược đào tạo nhân lực trình độ cao trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn và then chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, công nghệ sinh học và năng lượng mới.

Song hành với các mục tiêu đột phá về công nghệ, chương trình hành động cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến các vấn đề an sinh giáo dục, bao gồm việc quyết liệt thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa các vùng miền và thực hiện các chính sách thiết thực nhằm chăm lo, phát triển đội ngũ nhà giáo.

-Bảo Châu

Trước những diễn biến phức tạp tại Trung Đông, nếu doanh nghiệp Việt chủ động nắm chắc được thông tin, xoay trở một cách linh hoạt, doanh nghiệp không chỉ giữ được tăng trưởng mà còn mở rộng thị phần trong những phân khúc mới...

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng Giám đốc VIETGO - người có nhiều năm tư vấn xuất - nhập khẩu, với tình hình hiện tại, các mặt hàng xa xỉ phẩm hoặc sản phẩm phục vụ tiêu dùng không thiết yếu chắc chắn sẽ chậm lại, thậm chí đóng băng ở nhiều thị trường.

HÀNG SANG CHÂU ÂU CÓ THỂ LÊN TỚI 50 NGÀY

Ngược lại, nhóm hàng thiết yếu và phục vụ hậu cần có thể chứng kiến mức tăng trưởng đột biến. Nông sản và thực phẩm, đặc biệt là các loại lương thực, thực phẩm khô, hàng có thể bảo quản dài ngày, sẽ được ưu tiên tích trữ.

Song song với đó, các mặt hàng quân nhu và hậu cần như tăng bạt, võng, áo mưa, hòm đạn, trang phục bảo hộ và các sản phẩm phục vụ sinh hoạt trong điều kiện khắc nghiệt sẽ gia tăng nhu cầu mạnh mẽ.

Đây chính là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam chủ động chuyển đổi dây chuyền, tối ưu năng lực sản xuất nhằm đáp ứng các đơn hàng gấp, thay vì tiếp tục bám vào những phân khúc đang suy giảm.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở cơ cấu mặt hàng mà còn ở bài toán logistics. Xung đột tại Trung Đông và khu vực Biển Đỏ đã khiến tuyến vận tải huyết mạch qua kênh đào Suez sang châu Âu bị đe dọa nghiêm trọng.

Nhiều hãng tàu buộc phải tránh đi qua Biển Đỏ và chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng của Nam Phi. Sự thay đổi lộ trình này kéo theo hai hệ lụy trực tiếp và rất rõ ràng.

Thứ nhất là thời gian vận chuyển bị kéo dài thêm từ 20 đến 25 ngày. Một chuyến hàng sang châu Âu trước đây chỉ mất khoảng 25 ngày thì nay có thể lên tới 50 ngày. Thứ hai là chi phí vận tải tăng đột biến, cước tàu gấp hai đến ba lần so với bình thường do rủi ro chiến tranh và chi phí nhiên liệu phát sinh.

Trong điều kiện thời gian vận chuyển kéo dài như vậy, nhóm hàng nông sản tươi đối diện rủi ro đặc biệt lớn. Các sản phẩm như chuối, thanh long vốn có vòng đời bảo quản tối đa khoảng 35 ngày gần như không thể chịu nổi hành trình 50 ngày trên biển, dù có sử dụng container lạnh. Nguy cơ hư hỏng trước khi cập cảng là rất cao, đồng nghĩa với thua lỗ gần như chắc chắn.

Vì vậy, theo ông Việt, doanh nghiệp cần cân nhắc tạm dừng hoặc chuyển hướng xuất khẩu các mặt hàng nông sản tươi sang các thị trường châu Âu và Đông Âu trong giai đoạn này, tránh rơi vào tình trạng mất trắng do không tính toán đầy đủ yếu tố thời gian và rủi ro vận chuyển.

NÊN ƯU TIÊN BÁN HÀNG, THU TIỀN TẠI CẢNG 

Bên cạnh rủi ro logistics, vấn đề thanh toán và quản trị hợp đồng cũng đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh tàu chậm hơn dự kiến từ 20–25 ngày, nhiều thư tín dụng (LC) có nguy cơ quá hạn nếu doanh nghiệp không chủ động xử lý kịp thời.

Do đó, ngay khi nhận được thông báo thay đổi lộ trình hoặc lịch tàu, doanh nghiệp cần yêu cầu khách hàng gia hạn LC để tránh rủi ro bị từ chối thanh toán.

Đồng thời, Tổng Giám đốc VIETGO khuyến nghị doanh nghiệp ưu tiên điều kiện FOB, tức bán hàng tại cảng đi và hoàn tất nghĩa vụ khi hàng đã lên tàu, nhằm chuyển phần lớn rủi ro vận tải và chi phí phát sinh cho bên mua.

Trong trường hợp bắt buộc phải giao dịch theo điều kiện CNF hoặc CIF, doanh nghiệp cần mua bảo hiểm rủi ro chiến tranh, ưu tiên lựa chọn các hãng tàu đi thẳng thay vì chuyển tải qua nhiều điểm trung gian.

Với những hợp đồng chưa được thanh toán trước khi tàu cập bến, cần có điều khoản rõ ràng để bảo vệ quyền lợi, thậm chí tính đến phương án điều chỉnh hành trình nếu phát sinh rủi ro thanh toán.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, trong bối cảnh thế giới diễn biến nhanh và khó lường, nhiều doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang lúng túng và thiếu thông tin cập nhật.

“Đây là lúc chúng ta cần bình tĩnh, phân tích kỹ lưỡng và chủ động thích ứng. Nếu nhìn đúng bản chất của sự chuyển dịch nhu cầu toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể không chỉ giữ được tăng trưởng mà còn mở rộng thị phần trong những phân khúc mới. Thách thức là có thật, nhưng cơ hội cũng rất rõ ràng cho những đơn vị biết xoay trục kịp thời”, ông Việt nhấn mạnh.

-Song Hoàng

Ngày 2/3, lực lượng Cảnh sát giao thông trên toàn quốc đồng loạt ra quân xử lý vi phạm tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt có cần chắn tự động, theo chỉ đạo của Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông...

Theo Cục Cảnh sát giao thông, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua cơ bản triển khai nghiêm túc. Đội Cảnh sát giao thông đường sắt số 1 (Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông) phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an Hà Nội tăng cường ghi hình, xử lý các hành vi vượt đèn đỏ, lách qua cần chắn khi tín hiệu cảnh báo đã kích hoạt.

Trong ngày, lực lượng chức năng phát hiện, xử lý 193 trường hợp vi phạm (13 ôtô, 180 xe máy), trong đó 144 trường hợp bị xử lý trực tiếp, 49 trường hợp xử lý qua hình ảnh. Tổng số tiền phạt gần 135 triệu đồng.

Các vi phạm chủ yếu gồm: 29 trường hợp vượt đường ngang khi đèn đỏ bật sáng nhưng cần chắn chưa hạ; 21 trường hợp vượt khi đèn đỏ bật sáng, cần chắn đang hạ; 2 trường hợp vượt khi cần chắn đã hạ hoàn toàn; 67 trường hợp dừng, đỗ trong phạm vi an toàn giao thông đường sắt; 15 trường hợp vi phạm khác.

Cục Cảnh sát giao thông cho biết số trường hợp vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng vẫn ở mức cao, chủ yếu là người điều khiển xe máy.

TP HCM ghi nhận nhiều vi phạm nhất với 68 trường hợp, tiếp đến Hà Nội 20 trường hợp, Khánh Hòa 16 trường hợp. Lào Cai, Đà Nẵng, Ninh Bình mỗi địa phương 11 trường hợp; Lâm Đồng 8; Thanh Hóa và Đồng Nai mỗi nơi 7; Quảng Trị và Phú Thọ mỗi nơi 5; Bắc Ninh, Lạng Sơn, Quảng Ngãi mỗi nơi 4; Gia Lai và Nghệ An mỗi nơi 3; Hải Phòng và Hưng Yên mỗi nơi 2; Đắk Lắk và Hà Tĩnh mỗi nơi 1. Các địa phương còn lại chưa ghi nhận vi phạm.

Thời gian tới, Cục Cảnh sát giao thông tiếp tục yêu cầu công an các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm tại các điểm giao cắt đường sắt; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chấp hành quy định về an toàn giao thông đường sắt.

Trước đó, tối 25/2, tại địa phận xã Ngọc Hồi, Hà Nội đã xảy ra vụ tai nạn giữa tàu hỏa và ôtô khiến 1 người chết và 1 người bị thương.  Theo đại diện Cục Cảnh sát giao thông, lái xe tải đã không chấp hành hiệu lệnh báo hiệu đường sắt (báo hiệu, gác chắn tự động) tại đường ngang. Tài xế cũng không dừng xe nhường đường cho tàu hỏa, dẫn đến xe bị mắc kẹt trên đường sắt và tai nạn xảy ra. Đáng chú ý, khi rào chắn tự động đã hạ xuống, xe tải đang nằm trên đường ray nhưng vẫn có nhiều người đi xe máy cố tình vượt qua.

-Đan Tiên

Khởi đầu năm mới bằng những điều may mắn và vững vàng, Bảo hiểm Bảo Việt chính thức triển khai chương trình khuyến mại “Mở lì xì - Sẵn sàng khởi lộc”, mang đến ưu đãi giảm trực tiếp 10% phí bảo hiểm cho 10 chương trình cùng 1.000 phần quà đầu xuân dành cho khách hàng trên toàn quốc như lời chúc an tâm, bảo vệ trọn vẹn cho một năm mới hanh thông, bền vững.

Theo báo cáo của Công ty Cổ phần chứng khoán Guotai Junan Việt Nam, năm 2026 sẽ chứng kiến sự lên ngôi của xu hướng “tiêu dùng có ý thức”, trong đó người dân ưu tiên các khoản chi cho sức khỏe, giáo dục và các giá trị bền vững. Cùng quan điểm đó, ACSS cho biết có tới 67% người Việt chi nhiều hơn cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe và thể chất, cao hơn cả mức chi cho nhu yếu phẩm hằng ngày (53%). Những con số này cho thấy “an tâm tài chính” và “an toàn sức khỏe” đang trở thành hai trụ cột trong quyết định chi tiêu của các gia đình Việt sau Tết.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ toàn diện từ đầu năm không còn là lựa chọn mang tính dự phòng, mà đã trở thành nhu cầu thực tế. Thay vì chờ đợi rủi ro, nhiều gia đình lựa chọn khởi động năm mới bằng sự chuẩn bị vững vàng, để yên tâm tận hưởng cuộc sống và phát triển lâu dài.

Thấu hiểu nhu cầu khách hàng, từ ngày 3/3 đến 4/4, Bảo hiểm Bảo Việt triển khai chương trình ưu đãi đặc biệt “Mở lì xì - Sẵn sàng khởi lộc” như một lời chúc đầu xuân ý nghĩa, cùng khách hàng khởi động sự an tâm bền vững ngay từ những tháng đầu năm mới.

Chương trình “Mở lì xì - Sẵn sàng khởi lộc” được triển khai cho các nhóm bảo hiểm y tế, bảo hiểm con người, bảo hiểm tài sản kỹ thuật và bảo hiểm xe cơ giới.

Trong đó, với danh mục 8 chương trình bảo hiểm y tế - con người gồm Bảo Việt An Gia, Intercare, KCare, CI37, CI10, Flexi, An Tâm Viện Phí và Tai nạn con người mức cao, các sản phẩm cung cấp quyền lợi bảo hiểm đối với chi phí y tế phát sinh do ốm đau, bệnh tật, tai nạn, bao gồm điều trị nội trú, ngoại trú, phẫu thuật, trợ cấp nằm viện và bệnh hiểm nghèo, linh hoạt theo quy tắc điều khoản của từng chương trình.

Đồng thời, chương trình áp dụng ưu đãi giảm phí và quà tặng cho 2 sản phẩm: bảo hiểm nhà tư nhân và bảo hiểm vật chất xe ô tô, với số tiền bảo hiểm và mức trách nhiệm bồi thường lên đến hàng tỷ đồng, để khách hàng yên tâm bảo vệ tài sản trong suốt cả năm.

Hiện nay, Bảo hiểm Bảo Việt sở hữu mạng lưới hoạt động rộng khắp với 79 công ty thành viên tại các tỉnh, thành phố trên cả nước, hơn 700 phòng bảo hiểm và đội ngũ gần 70.000 đại lý. Đến tháng 2/2026, hệ thống bảo lãnh viện phí của Bảo hiểm Bảo Việt đã liên kết gần 270 cơ sở y tế tại Việt Nam và các thị trường quốc tế như Singapore, Thái Lan, Hồng Kông,... Mạng lưới này giúp Bảo hiểm Bảo Việt duy trì năng lực phục vụ khách hàng nhanh chóng, thuận tiện và đồng bộ về chất lượng dịch vụ ở mọi địa bàn.

Là thương hiệu gần gũi với nhiều thế hệ người Việt, Bảo hiểm Bảo Việt luôn được thị trường tin tưởng lựa chọn. Theo số liệu từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, năm 2025 Bảo hiểm Bảo Việt tiếp tục dẫn đầu thị phần bán lẻ, khẳng định vị thế doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ hàng đầu tại Việt Nam.

Đại diện doanh nghiệp – ông Đoàn Việt Trang – Tổng giám đốc TCT Bảo hiểm Bảo Việt - chia sẻ: “Năm 2025, Bảo hiểm Bảo Việt vinh dự được công nhận là Doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam dẫn đầu về đồng hành và hỗ trợ khách hàng. Từ nền tảng này, trong năm 2026 chúng tôi tiếp tục kiên định với định hướng lấy khách hàng làm trung tâm, tập trung vào ba ưu tiên: Bồi thường nhanh - thủ tục gọn - chăm sóc khách hàng tốt tại mọi điểm chạm. Chúng tôi mong muốn mỗi chương trình bảo hiểm không chỉ là sự bảo vệ, mà còn là sự đồng hành dài lâu cùng khách hàng”

* Với cam kết luôn sẵn sàng đồng hành cùng khách hàng, Bảo hiểm Bảo Việt duy trì hoạt động 24/7 qua hệ thống Tổng đài 1800 1118 hoặc (024) 35 73 05 05. Khách hàng có thể dễ dàng tiếp cận tư vấn và tham gia bảo hiểm nhanh chóng, thuận tiện qua website https://baovietonline.com.vn, mạng lưới các công ty thành viên và đại lý trên toàn quốc.

-Khánh Huyền

Sau nhịp chững lại buổi sáng, chiều nay dòng tiền tiếp tục đổ mạnh vào nhóm cổ phiếu dầu khí, phân bón, đẩy giá tăng tốc phục hồi. Chỉ số nhóm VnEnergy sàn HoSE tăng 6,77%, với loạt cổ phiếu kịch trần.

VN-Index trái lại, chứng kiến mức giảm cực mạnh 1,79%, tương đương -32,96 điểm. So với phiên sáng (giảm 0,74%/-13,68 điểm), chỉ số suy yếu đáng kể và được phản ánh khá chính xác từ mặt bằng giá cổ phiếu thấp hơn hẳn.

Dĩ nhiên ảnh hưởng của các cổ phiếu trụ là nổi bật: VIC, VHM đồng loạt giảm xuống kịch sàn. VHM chốt phiên sáng đã sát giá sàn nên mức độ giảm thêm không nhiều. Riêng VIC lao dốc sâu thêm 4,07% và từ khoảng 2h10 đã chạm sàn. Không chỉ hai trụ này, nhiều blue-chips khác cũng có biên độ trượt giá rất lớn trong buổi chiều: BID trượt -2,46% thành giảm 3,65% so với tham chiếu; CTG trượt -2,05% thành giảm 2,58%; HPG trượt -2,12% thành giảm 2,81%; TCB trượt -3,31% thành giảm 3,03%; VCB trượt -2,22% thành giảm 2,07%...

Thống kê rổ VN30 chiều nay có tới 24 cổ phiếu tụt giá so với phiên sáng. Tổng hợp của số lượng lớn cổ phiếu này khiến VN30-Index đóng cửa giảm 2,56% trong khi chốt phiên sáng mới là -0,71%. Thanh khoản rổ phiên chiều cũng tăng 42% so với phiên sáng, xác nhận áp lực bán gia tăng đáng kể.

Ngược dòng trong nhóm blue-chips là các cổ phiếu dầu khí và cao su: GAS tăng vọt 7,59% so với phiên sáng, đảo chiều thành công và quay lên kịch trần. PLX đảo chiều tới 8,36% và cũng lên kịch trần. GVR không kém, đảo chiều 8,93% và cũng lên hết biên độ. Loạt cổ phiếu khác ngoài rổ VN30 có liên quan đến giá dầu cũng tăng trần là VOS, DCM, BFC, PVD, BSR, PVT, POW… Nhóm này thu hút dòng tiền cực lớn, với BSR, POW, PLX thanh khoản vượt mức ngàn tỷ đồng. GAS, PVD, DCM, PVT, GVR thanh khoản đều trên 500 tỷ.

Ngoài nhóm cổ phiếu dầu khí, phân bón dễ nhận, số ít cổ phiếu khác cũng tăng tích cực là VIX tăng 1,87%, SSI tăng 2,35%, HAH tăng 5,81%, VSC tăng 1,48%, PC1 tăng 2,96%, HCM tăng 2,36%, VND tăng 1,38%, VPX tăng 2,02%, VOS tăng 6,99%, DPR tăng 4,05%, VCG tăng 1,34%. Đây là những cổ phiếu có thanh khoản vượt trăm tỷ đồng.

Bức tranh trái ngược của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn nhất.

Độ rộng VN-Index cuối phiên hôm nay ghi nhận 120 mã tăng/214 mã giảm, trong đó 80 mã tăng từ 1% trở lên. Một nửa trong số này (40 mã) – những cổ phiếu giao dịch từ 10 tỷ đồng trở lên – đã chiếm tới 39,1% tổng giá trị khớp lệnh sàn HoSE. Đây là sự tập trung dòng tiền rất cao, chưa kể hầu hết giá đều tăng cực mạnh. Rõ ràng trong bối cảnh thị trường khá sợ hãi và bán tháo mạnh thì cơ hội kiếm lời càng được tận dụng triệt để với mức độ quyết liệt hiếm có dù là phải đua giá lên kịch trần.

Phần còn lại của thị trường thì kém: Tới 142 cổ phiếu giảm giá từ 1% trở lên, trong đó 34 mã xuất hiện thanh khoản cao vượt mức trăm tỷ đồng. Đây là những cổ phiếu có áp lực bán tháo rõ ràng nhất. Mức giảm 2%-5% thậm chí là giảm sàn (VIC, VHM) xuất hiện khá nhiều. HPG, FPT, MWG, MBB, VNM, VHM, VIC là những cổ phiếu có giao dịch cỡ ngàn tỷ đồng.

Mặc dù điểm số lẫn nhiều cổ phiếu giảm mạnh nhưng tổng thể hôm nay không xấu hơn hôm qua. Cụ thể, tương quan tỷ lệ tăng/giảm giá ở cổ phiếu phiên này là 0,56/1, hôm qua là 0,43/1. Hôm qua cũng có tới 180 cổ phiếu giảm quá 1%. Khoảng 45% số cổ phiếu trong chỉ số hôm nay cũng đạt mức phục hồi từ 1% trở lên so với giá thấp nhất – biên độ hồi thể hiện hiệu quả của dòng tiền bắt đáy.

Dù vậy các mua của dòng tiền vẫn khá thụ động nên rủi ro giảm giá là khá dễ đoán. Nhà đầu tư đang chọn các mức giá mua rất thấp và chờ đợi để bên bán tháo chạy xuống là chính. Việc thay đổi giá mua cũng chủ yếu trong vùng đỏ, hạn chế mua đuổi.

Thanh khoản khớp lệnh hai sàn cả phiên hôm nay giảm nhẹ 8% so với hôm qua, đạt 43.028 tỷ đồng, một phần do giá cổ phiếu thấp hơn. Đây là phiên thứ hai có khối lượng sang tay quy mô cực lớn với 2,9 tỷ cổ phiếu.

-Kim Phong

Trong lúc chiến sự diễn ra căng thẳng tại Iran, giới đầu tư toàn cầu đang có xu hướng tìm kiếm sự trú ẩn ở vàng và đồng USD, thay vì lựa chọn một “hầm trú ẩn” truyền thống khác là trái phiếu chính phủ...

Giới phân tích nhận định sự lựa chọn kênh đầu tư như vậy đang phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về một cú sốc lạm phát có thể xảy ra do đà leo thang mạnh của giá dầu.

Dù đang phải đương đầu với áp lực giảm từ sự phục hồi của đồng USD, giá vàng thế giới hiện đang giao dịch trên mức 5.300 USD/oz, tăng hơn 100 USD/oz so với trước khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran vào hôm thứ Sáu vừa rồi.

Trong khi đó, giá trái phiếu chính phủ đã giảm trong phiên ngày thứ Hai (2/3), đồng nghĩa lợi suất trái phiếu tăng.

MỐI LO LẠM PHÁT KHIẾN TRÁI PHIẾU MẤT GIÁ

Thông thường, các trái phiếu chính phủ có định hạng tín nhiệm cao như của Mỹ, Đức và Nhật Bản thường được coi là một “vịnh tránh bão” hàng đầu, không kém gì vàng và USD, trong những trường hợp xảy ra khủng hoảng địa chính trị hay kinh tế. Việc nhà đầu tư thận trọng với trái phiếu chính phủ - một kênh đầu tư mang lại thu nhập cố định - phản ánh tâm lý thận trọng với rủi ro lạm phát leo thang.

Trong phiên ngày thứ Hai, lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 2 năm tăng 0,08 điểm phần trăm lên 2,09%.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng 8 điểm cơ bản, lên 4,044%, sau khi giảm xuống dưới mức 4% trong tuần trước. Lợi suất của kỳ hạn 2 năm tăng 10 điểm cơ bản, lên mức 3,479%.

Trao đổi với tờ báo Financial Times, ông Seb Barker, chiến lược gia trưởng tại công ty quỹ đầu cơ Marshall Wace, nhận định rằng trái phiếu hiện không phát huy tốt vai trò bảo vệ trước sự kiện rủi ro, trong khi vàng vẫn giữ vững vai trò kênh đầu tư an toàn. Ông cho rằng xung đột tại Vùng Vịnh càng củng cố thêm lý do để nhà đầu tư tăng cường phân bổ vào các tài sản an toàn không phải là trái phiếu.

Các nhà phân tích tại Viện BlackRock cũng cho rằng phản ứng của thị trường cho thấy trái phiếu chính phủ dài hạn không còn là điểm tựa đáng tin cậy cho danh mục đầu tư, đặc biệt khi thị trường đối mặt với các rủi ro đình lạm từ việc xung đột leo thang tại Trung Đông đẩy giá dầu thô và khí đốt tăng cao. Trong phiên giao dịch ngày thứ Hai, giá dầu thô Brent giao sau tại London đã tăng 9%, còn giá khí đốt tại thị trường châu Âu có lúc tăng tới 45%.

Ông Robert Tipp, Trưởng bộ phận trái phiếu toàn cầu tại công ty PGIM, cho biết vàng đang hưởng lợi khi một "phần bù bất ổn toàn cầu" khiến nhà đầu đặt ra câu hỏi: "Trong môi trường hiện tại, đâu là nơi trú ẩn an toàn? Đâu là tài sản trung lập?"

Khi Iran mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại các quốc gia Vùng Vịnh từ Qatar tới Saudi Arabia, một số nhà giao dịch đã chuẩn bị tinh thần cho một cuộc xung đột kéo dài. Một nhà giao dịch cấp cao tại một ngân hàng lớn ở Phố Wall nhấn mạnh rằng đồng USD và vàng đang là những giao dịch trú ẩn chính.

Trong phiên ngày thứ Hai, đồng USD đã tăng 0,9% so với một rổ các đồng tiền khác. Xu hướng tăng tiếp tục trong ngày hôm nay (3/3), khi chỉ số Dollar Index có lúc tăng thêm gần 0,4%, đạt hơn 98,7 điểm. Trong 5 ngày trở lại đây, chỉ số đã tăng hơn 0,9% - theo dữ liệu từ trang MarketWatch.

Song song với hoạt động mua vàng và USD, sự bất ổn ngày càng tăng đã khiến một số công ty quản lý tài sản lớn cắt giảm lượng cổ phiếu trong danh mục đầu tư.

Công ty quản lý quỹ của Pháp Carmignac đã giảm tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu, bao gồm cả cổ phiếu Nhật Bản, và đang xem xét làm điều tương tự với các cổ phiếu dầu mỏ hiện đã tăng giá nhiều. Ông Kevin Thozet, thành viên của ủy ban đầu tư của công ty này, cho biết: "Chúng tôi đang giảm bớt việc nắm giữ các tài sản rủi ro, vì không ai có thể dám chắc điều gì sẽ xảy ra”.

RỦI RO ĐỐI VỚI VÀNG TỪ TRIỂN VỌNG LÃI SUẤT

Cũng theo ông Thozet, Carmignac sẽ giữ một phần vốn rút khỏi cổ phiếu dưới dạng tiền mặt, thay vì mua trái phiếu, vì lo ngại rằng sự gia tăng của lạm phát sẽ khiến trái phiếu chính phủ mất giá.

“Nếu tình hình tiếp tục diễn biến theo chiều hướng xấu đi, nhà đầu tư sẽ còn giảm bớt việc nắm giữ những tài sản rủi ro mà họ có thể bán được”, bà Beata Manthey, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu toàn cầu của ngân hàng Citi, nhận định.

Ở mức giá hiện tại, giá vàng đã lấy lại được phần lớn thiệt hại trong đợt bán tháo xảy ra vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2.

Các nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư Natixis cho rằng, một cuộc xung đột kéo dài ở Iran có thể làm tăng giá vàng thêm tới 15%, và phần lớn sự tăng giá đó sẽ diễn ra trong những tuần đầu tiên của cuộc xung đột.

Tuy nhiên, việc giá năng lượng tăng cao đang khiến thị trường đầu tư giảm bớt kỳ vọng vào việc các ngân hàng trung ương, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cắt giảm lãi suất. Sự thay đổi kỳ vọng lãi suất như vậy, cùng với đà mạnh lên của USD, có thể sẽ gây áp lực mất giá lên vàng tại một số thời điểm.

Mối quan tâm lớn nhất của các nhà đầu tư ở thời điểm này là giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian bao lâu, cũng như việc Iran sẽ đóng cửa eo biển Hormuz đến khi nào. Ông Nicolas Trindade, nhà quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại công ty BNP Paribas Asset Management, nhận định: "Xung đột càng kéo dài, các ngân hàng trung ương càng phải tính đến áp lực lạm phát trong các dự báo của họ”, khiến việc cắt giảm lãi suất trở nên khó khăn hơn.

Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME, các nhà giao dịch trên thị trường lãi suất tương lai hiện đặt cược khả năng chỉ 40% Fed hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tháng 6, từ mức đặt cược hơn 50% trước khi xung đột nổ ra ở Iran.

Tại khu vực eurozone, khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có một đợt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong năm nay giảm còn khoảng 15%, từ mức 55% vào tuần trước.

-Điệp Vũ

Giới phân tích nhận định áp lực thanh khoản trong nửa đầu năm 2026 sẽ đẩy mặt bằng lãi suất huy động tăng từ 0,5 đến 1 điểm phần trăm so với cuối năm 2025, qua đó tạo sức ép lên lãi suất cho vay, dù mức độ điều chỉnh sẽ có sự phân hóa theo từng nhóm ngân hàng và từng lĩnh vực tín dụng...

Trong phần lớn năm 2025, mặt bằng lãi suất huy động tương đối bình ổn so với năm 2024. Tuy nhiên, vào thời điểm cuối năm, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại một số ngân hàng bắt đầu nhích lên trong bối cảnh cạnh tranh nguồn vốn gia tăng và áp lực thanh khoản đè nặng.

Trong 10 tháng đầu năm 2025, thanh khoản hệ thống ngân hàng duy trì trạng thái tương đối ổn định, chủ yếu nhờ sự điều tiết linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thông qua các công cụ thị trường mở (OMO) và phát hành tín phiếu nhằm hỗ trợ cân đối vốn ngắn hạn trong hệ thống.

Tuy nhiên, từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 12/2025, thanh khoản bắt đầu chịu áp lực rõ rệt, thể hiện qua việc lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm (ON) tăng mạnh lên vùng 7–7,5%. Theo các chuyên gia, diễn biến này xuất phát từ ba nguyên nhân chính. 

Một là, tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao trong khi huy động vốn trên thị trường 1 tăng chậm hơn, làm gia tăng chênh lệch tín dụng – huy động. 

Hai là, nhu cầu thanh khoản mang tính mùa vụ thường tăng mạnh từ cuối năm đến sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. 

Ba là, ngân sách nhà nước ghi nhận bội thu 249 nghìn tỷ đồng trong năm 2025 (+19% so với cùng kỳ năm 2024), qua đó làm một phần dòng tiền tạm thời rút khỏi lưu thông, khiến thanh khoản hệ thống bị thu hẹp.

TÁI LẬP MẶT BẰNG LÃI SUẤT MỚI

Áp lực thanh khoản cuối năm 2025 càng gia tăng khi dư địa hỗ trợ thông qua kênh OMO không còn thoáng đãng. Tính đến cuối tháng 12/2025, số dư OMO đạt 377 nghìn tỷ đồng – mức cao nhất trong lịch sử, phản ánh quy mô hỗ trợ thanh khoản đã ở mức rất lớn.

Trước bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước triển khai công cụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) USD/VND quy mô khoảng 4 - 5 tỷ USD nhằm bổ sung thanh khoản VND trên thị trường liên ngân hàng, đồng thời điều chỉnh tăng lãi suất OMO từ 4% lên 4,5%/năm – lần tăng đầu tiên kể từ tháng 5/2024. Các động thái này cho thấy định hướng điều hành thận trọng, vừa hỗ trợ thanh khoản, vừa kiểm soát áp lực lạm phát và ổn định thị trường tiền tệ.

Chênh lệch giữa huy động và cho vay của hệ thống ngân hàng năm 2024-2025

Từ thực tế trên, các ngân hàng đã đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất huy động từ tháng 10/2025, với mức tăng phổ biến dao động từ 0,2 đến 0,8 điểm phần trăm. Động thái này phản ánh nhu cầu củng cố thanh khoản trong điều kiện tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao, đồng thời chịu áp lực gia tăng từ nhu cầu vốn phục vụ mùa cao điểm Tết Nguyên đán.

Cụ thể, đến ngày 31/12/2025, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 1-3 tháng của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước tăng 0,38 điểm phần trăm so với đầu năm; nhóm ngân hàng thương mại cổ phần lớn (MBB, ACB, Techcombank, VPBank) tăng 0,74 điểm phần trăm; nhóm ngân hàng nhỏ và vừa tăng 0,61 điểm phần trăm.

Với tiền gửi kỳ hạn 6–9 tháng, lãi suất huy động của nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước tăng 0,48 điểm phần trăm; ngân hàng thương mại lớn tăng 0,79 điểm phần trăm; ngân hàng thương mại nhỏ và vừa tăng 0,58 điểm phần trăm.

Đà tăng bình quân của lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng nhìn chung không có sự chênh lệch lớn giữa các nhóm ngân hàng, chủ yếu ở mức 0,5 điểm phần trăm trong năm 2025.

Dù lãi suất huy động nhích tăng nhưng lãi suất cho vay 12 tháng bình quân của các ngân hàng thương mại vẫn duy trì quanh mức 8,9%/năm, đi ngang trong vòng hơn một năm trở lại đây.

Giới phân tích dự báo xu hướng tăng lãi suất huy động sẽ tiếp diễn trong năm 2026, đặc biệt trong nửa đầu năm, khi mặt bằng lãi suất được kỳ vọng tái định vị ở mức cao hơn khoảng 50 - 100 điểm cơ bản so với cuối năm 2025. Động thái này chủ yếu nhằm cải thiện tốc độ tăng trưởng tiền gửi, thu hẹp chênh lệch giữa tăng trưởng huy động và tín dụng, qua đó củng cố nền tảng thanh khoản và hướng tới sự phát triển cân bằng, ổn định của hệ thống ngân hàng.

ÁP LỰC THANH KHOẢN TẠO SỨC ÉP LÊN MẶT BẰNG LÃI SUẤT 2026

Theo các chuyên gia, áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì trong giai đoạn đầu năm 2026, xuất phát từ một số yếu tố chính.

Thứ nhất, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động trong năm 2025 ở mức tương đối cao (ước khoảng 4% tính đến cuối năm). Dù áp lực giải ngân đầu năm thường không lớn và mặt bằng lãi suất tăng có thể hỗ trợ thu hút tiền gửi, khoảng cách này nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm.

Thứ hai, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của nhiều ngân hàng đã tiệm cận mức trần 85% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, qua đó gia tăng nhu cầu đẩy mạnh huy động để hạn chế rủi ro thanh khoản. Đồng thời, cơ cấu nguồn vốn vẫn tiềm ẩn rủi ro kỳ hạn khi khoảng 80% vốn huy động là ngắn hạn, trong khi gần 50% dư nợ cho vay thuộc nhóm trung và dài hạn, tạo áp lực tuân thủ tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.

Thứ ba, nhu cầu tiền mặt của người dân và doanh nghiệp thường gia tăng mạnh trong giai đoạn cận Tết Nguyên đán, khiến dòng tiền có xu hướng rút khỏi hệ thống ngân hàng.

Bên cạnh đó, lượng ngoại hối bán kỳ hạn quy mô khoảng 4–5 tỷ USD trong giai đoạn cuối quý III và đầu quý IV/2025, nếu được các ngân hàng thương mại thực hiện tất toán hợp đồng mua kỳ hạn từ Ngân hàng Nhà nước, có thể tạo thêm áp lực thanh khoản trong khoảng tháng 2–4/2026.

Thứ tư, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng (thị trường 2) được dự báo duy trì ở mức trung bình đến trung bình cao nhằm đảm bảo chênh lệch lãi suất VND–USD ở mức dương, qua đó hỗ trợ ổn định tỷ giá. Điều này phần nào làm gia tăng chi phí vốn ngắn hạn của hệ thống.

Sang nửa cuối năm 2026, áp lực thanh khoản được kỳ vọng sẽ dần giảm bớt nhờ một số yếu tố hỗ trợ đồng thời: (i) mặt bằng lãi suất huy động tăng trong nửa đầu năm có thể giúp cải thiện rõ nét tăng trưởng tiền gửi, qua đó củng cố nguồn vốn đầu vào; (ii) tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh sẽ góp phần đưa dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng, cải thiện thanh khoản; (iii) tăng trưởng tín dụng năm 2026 được định hướng ở mức khoảng 15%, thấp hơn so với năm 2025, cùng với chủ trương kiểm soát chặt dòng vốn vào các lĩnh vực rủi ro, đặc biệt là bất động sản, sẽ góp phần giảm áp lực mở rộng tín dụng quá mức <......>

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 9-2026 phát hành ngày 02/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-9-2026.html

-Phan Linh

Sự gia nhập của ba doanh nghiệp Việt Nam gồm FPT, Viettel, VNG vào liên minh phát triển công nghệ mạng 6G toàn cầu do Qualcomm khởi xướng đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực công nghệ và viễn thông của đất nước…

Liên minh do Qualcomm khởi xướng không chỉ quy tụ các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Google, Meta, Microsoft, Samsung, Nokia, LG, T-Mobile, mà còn hướng tới mục tiêu thương mại hóa mạng 6G vào năm 2029. Đây là một cơ hội lớn để các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng tầm ảnh hưởng và nâng cao năng lực công nghệ.

FPT, với tầm nhìn chiến lược đã tham gia liên minh nhằm tăng tốc đổi mới và mở rộng cơ hội phát triển trong các lĩnh vực như giao thông thông minh, UAV tự hành, sản xuất thông minh và kỹ thuật số tiên tiến.

Trong khi đó, Viettel, với nền tảng hợp tác vững chắc cùng Qualcomm thông qua việc triển khai thành công hạ tầng 5G Open RAN, đang mở rộng nghiên cứu và phát triển 6G. Viettel cũng đang thúc đẩy công nghệ nền tảng từ kiến trúc mạng thế hệ mới đến hệ sinh thái thiết bị thông minh, đóng góp vào quá trình phát triển hạ tầng số toàn cầu. Đây là một bước đi chiến lược giúp Viettel củng cố vị thế của mình trong ngành viễn thông quốc tế.

Còn VNG với tầm nhìn về biên giới tiếp theo của AI, cũng đã tham gia liên minh với mục tiêu xây dựng tác nhân AI cho hàng trăm triệu người dùng tại Việt Nam và Đông Nam Á. Đồng thời, VNG đang nỗ lực không ngừng để phát triển các giải pháp công nghệ tiên tiến, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng.

Liên minh phát triển 6G toàn cầu không chỉ là một bước tiến công nghệ mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế của mình trên bản đồ công nghệ thế giới. Với sự tham gia của FPT, Viettel, và VNG, Việt Nam đang dần trở thành một trong những quốc gia tiên phong trong việc phát triển và ứng dụng công nghệ 6G. Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin và viễn thông Việt Nam trong tương lai.

Trước đó, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh đã gửi văn bản đến các tập đoàn viễn thông lớn như Viettel, VNPT và MobiFone, đề nghị nghiên cứu và triển khai thí điểm công nghệ 6G vào năm 2026.

Đây là một động thái cụ thể nhằm thực hiện Kế hoạch 27 của Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Thành phố, cũng như triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh sẽ chủ trì nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm công nghệ di động thế hệ thứ sáu tại một số khu vực trên địa bàn thành phố. Điều này không chỉ thể hiện sự quyết tâm của thành phố trong việc đi đầu trong công nghệ mới mà còn là một phần của chiến lược dài hạn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Theo số liệu từ Bộ Khoa học và Công nghệ, đến cuối năm 2025, độ phủ sóng 4G cả nước dự kiến đạt trên 99,8% dân số, trong khi 5G đạt hơn 91%. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2026 sẽ có 95% dân số được phủ sóng 5G, đạt 100% tại các khu đô thị lớn, khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và trung tâm logistics.

Công nghệ 6G, thế hệ mạng di động tiếp theo sau 5G, hứa hẹn mang lại tốc độ truyền dữ liệu vượt trội, độ trễ cực thấp, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng kết nối vệ tinh. Công nghệ này sẽ phục vụ hiệu quả các ứng dụng như Internet vạn vật, trung tâm dữ liệu, giao tiếp tầm xa và các dịch vụ số thế hệ mới.

-Hồng Vinh

Khoản đầu tư hơn 10 tỷ nhân dân tệ trong ba năm tới không chỉ cho thấy tham vọng mở rộng chuỗi cung ứng của Shein tại Quảng Đông mà còn phát đi tín hiệu rõ ràng về chiến lược tái định vị tại thị trường nội địa Trung Quốc, trong bối cảnh lộ trình IPO vẫn còn nhiều ẩn số...

Nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới Shein vừa tuyên bố sẽ đầu tư hơn 10 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,46 tỷ USD) trong vòng ba năm tới nhằm tăng cường hệ thống chuỗi cung ứng thông minh tại tỉnh Quảng Đông - trung tâm sản xuất và xuất khẩu hàng đầu của Trung Quốc.

Thông tin được nhà sáng lập Shein, ông Xu Yangtian, công bố tại Hội nghị Phát triển Chất lượng cao của Quảng Đông. Theo ông Xu, doanh nghiệp sẽ tiếp tục “bám rễ sâu” tại địa phương, xây dựng hệ thống chuỗi cung ứng thông minh, đồng thời phối hợp với các đối tác để hình thành cụm công nghiệp thời trang đẳng cấp thế giới.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh môi trường pháp lý quốc tế thay đổi và “cửa sổ” niêm yết trên thị trường vốn toàn cầu có nhiều biến động. Việc củng cố hoạt động cốt lõi tại Trung Quốc được giới quan sát đánh giá là bước đi chiến lược nhằm tối ưu quy trình rà soát IPO, đồng thời tăng cường nền tảng vận hành trong nước.

DOANH NGHIỆP “KỲ LÂN” THỜI TRANG SỐ TOÀN CẦU

Shein được thành lập năm 2012 và nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những nền tảng thời trang trực tuyến phát triển nhanh nhất thế giới. Mô hình của công ty dựa trên chuỗi cung ứng linh hoạt, sản xuất theo lô nhỏ, phản ứng nhanh với xu hướng tiêu dùng và khai thác dữ liệu lớn để dự báo nhu cầu thị trường.

Kể từ khi thiết lập hiện diện tại Quảng Châu (Quảng Đông) năm 2014, Shein ghi nhận tăng trưởng ổn định. Giá trị xuất khẩu thông qua nền tảng đã vượt 100 tỷ nhân dân tệ, với danh mục sản phẩm trải rộng từ quần áo, giày dép, phụ kiện đến mỹ phẩm và hàng gia dụng, phục vụ hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Không chỉ là một nền tảng thương mại điện tử, Shein còn được xem là một “hệ sinh thái sản xuất số” khi hợp tác với gần 10.000 nhà cung ứng tại Quảng Đông, góp phần tạo ra hơn 600.000 việc làm trong tỉnh. Mô hình “đơn hàng nhỏ, phản ứng nhanh” - đặc trưng của ngành may mặc Quảng Đông - cho phép rút ngắn thời gian từ thiết kế đến giao hàng xuống còn 2-3 tuần nhờ kết nối số hóa giữa nhà máy và trung tâm logistics.

Theo giới phân tích, dù đạt được thành công đáng kể ở thị trường quốc tế, thương hiệu Shein tại thị trường nội địa Trung Quốc vẫn chưa tương xứng với quy mô toàn cầu. Trong khi đó, cạnh tranh ở thị trường nước ngoài ngày càng gay gắt, còn mức độ trung thành của người tiêu dùng trong thương mại điện tử xuyên biên giới tương đối hạn chế.

Vì vậy, việc tăng cường đầu tư tại Quảng Đông được xem là bước đi nhằm củng cố vị thế trong nước, đa dạng hóa rủi ro thị trường và tạo thế cân bằng giữa hoạt động nội địa và quốc tế.

CẤU TRÚC “HAI ĐỘNG CƠ” VÀ BÀI TOÁN IPO

Song song với việc mở rộng chuỗi cung ứng tại Quảng Đông, Shein cũng điều chỉnh cấu trúc vận hành nội địa. Tháng 11 vừa qua, công ty khánh thành trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Trung Quốc cùng trung tâm vận hành quốc gia ở Nam Kinh (Giang Tô). Cùng với cơ sở sản xuất và thực hiện đơn hàng quy mô lớn tại Quảng Đông, doanh nghiệp đang hình thành mô hình “hai động cơ”: RD và điều hành toàn quốc tại Nam Kinh, sản xuất - giao vận tại Quảng Đông.

Tái cấu trúc này diễn ra trong bối cảnh lộ trình niêm yết của Shein vẫn chưa rõ ràng. Tháng 6 vừa qua, công ty đã nộp hồ sơ niêm yết bảo mật lên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông. Trước đó, kế hoạch IPO của Shein từng dịch chuyển giữa Mỹ, Anh và Hồng Kông nhưng chưa đạt được bước tiến cụ thể.

Giới quan sát nhận định, việc tăng cường hiện diện và đầu tư quy mô lớn tại Trung Quốc không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có thể giúp doanh nghiệp củng cố hình ảnh, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu pháp lý và quản trị trong quá trình chuẩn bị niêm yết.

Trong bối cảnh ngành thời trang nhanh toàn cầu đang chịu áp lực từ biến động chuỗi cung ứng, yêu cầu tuân thủ ESG và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, khoản đầu tư hơn 10 tỷ nhân dân tệ tại Quảng Đông được xem là bước đi then chốt để Shein gia cố “hậu phương sản xuất”, nâng cao năng lực đáp ứng và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo - cả trong nước lẫn trên thị trường quốc tế.

China Daily-Trọng Hoàng

Động thái sắp nới lỏng kiểm soát xuất khẩu phần mềm và công nghệ nhạy cảm của Mỹ với Việt Nam có thể đưa Việt Nam từ vị thế lắp ráp, đóng gói chip, trở thành đối tác thực sự của công nghiệp chip Hoa Kỳ, tờ Rest of World nhận định…

Ngày 20/2, Tổng thống Donald Trump đã cho biết sẽ chỉ đạo các cơ quan liên quan sớm đưa Việt Nam ra khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu chiến lược D1-D3 (phân loại các quốc gia theo mức độ hạn chế khi doanh nghiệp Mỹ xuất khẩu hàng hóa, phần mềm và công nghệ nhạy cảm). 

Cơ chế này nếu được dỡ bỏ, sẽ mở đường để Việt Nam tiếp cận với các công nghệ tiên tiến, từ đó bước ra khỏi vị thế trung tâm lắp ráp và đóng gói (back-end), để trở thành đối tác thực sự của công nghiệp chip Hoa Kỳ.

Ông Sujai Shivakumar, Giám đốc Dự án Đổi mới của Mỹ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định rằng: “Đối với chuỗi cung ứng bán dẫn, quyết định này sẽ đánh dấu bước chuyển của Việt Nam từ trung tâm lắp ráp phía dưới lên đối tác sản xuất và thiết kế. Hoa Kỳ đang mở đường để Việt Nam tiếp cận các công cụ và phần mềm cao cấp cần thiết cho sản xuất chip tiên tiến”.

Ông Sujai Shivakumar thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cũng cho rằng: “Động thái này phản ánh nỗ lực của Washington nhằm định vị Việt Nam như đối trọng quan trọng tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”.

Liên quan đến lĩnh vực bán dẫn, ngày 16/1/2026, Viettel đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chip đầu tiên theo tiến trình từ 32 nm tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, dự kiến bắt đầu sản xuất thử nghiệm từ 2028. Trong năm 2027, Viettel đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất thử nghiệm.

Thay vì chạy đua ở sản xuất chip tiến trình cao đòi hỏi chi phí đầu tư tốn kém, việc Viettel lựa chọn sản xuất chip 32nm - xương sống của nền kinh tế thực, được sử dụng rộng rãi trong ô tô, hạ tầng viễn thông và các thiết bị công nghiệp, được các chuyên gia đánh giá cao. 

Đầu năm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp ông Eduard Stiphout, Phó Chủ tịch cấp cao của ASML, tập đoàn Hà Lan sản xuất các hệ thống quang khắc lớn nhất thế giới.

Sau đó, trong buổi làm việc với Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, ông Eduard Stiphout cho biết Tập đoàn đang nghiên cứu khả năng mở rộng chuỗi cung ứng tại Việt Nam, đồng thời xem xét thiết lập hiện diện chính thức và cung cấp thiết bị cho các khách hàng tiềm năng tại Việt Nam, qua đó góp phần hình thành và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Ông John Neuffer, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn (SIA) có trụ sở tại Washington, trong chuyến thăm Hà Nội tháng 1 để dự hội nghị về chip, thậm chí đã bày tỏ ấn tượng trước tiến độ phát triển của Việt Nam. Ông cho biết nhiều thành viên của SIA như Intel, Samsung Electronics, Qualcomm, Amkor Technology và Marvell Technology đã hiện diện và mở rộng hoạt động tại Việt Nam.

Qualcomm trong năm vừa qua đã mở trung tâm nghiên cứu toàn cầu lớn thứ ba tại Việt Nam. Tập đoàn bán dẫn Marvell cũng đã chính thức khai trương cùng lúc 3 văn phòng mới tại Việt Nam, đưa Việt Nam trở thành Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (RD) lớn thứ ba toàn cầu của tập đoàn này, chỉ sau Mỹ và Ấn Độ.

Hình ảnh Việt Nam dưới “ngòi bút” của truyền thông quốc tế đang dần được định hình lại. Từ điểm đến gia công, lắp ráp bán dẫn chi phí thấp, Việt Nam hiện được nhìn nhận như một mắt xích có ý nghĩa chiến lược trong chuỗi cung ứng đang tái cấu trúc, thậm chí tiến gần tới vị thế có tiếng nói trong ngành công nghiệp giá trị bậc nhất này... 

-Bạch Dương

Các đòn trả đũa của Iran trên khắp vùng Vịnh nhằm vào nhiều hạ tầng quan trọng của Dubai đã làm lung lay niềm tin về một địa điểm đáng tin cậy hàng đầu thế giới để kinh doanh, giữa một khu vực vốn nhiều bất ổn...

Trong nhiều thập kỷ, sức hấp dẫn của Dubai - thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - không chỉ đến từ đường chân trời phủ kín các tòa nhà chọc trời, chính sách miễn thuế thu nhập hay môi trường kinh doanh thuận lợi.

NIỀM TIN LUNG LAY

Điều giúp tiểu vương quốc này khác biệt còn là một cam kết ngầm với giới đầu tư và người dân: Dù Trung Đông xung quanh biến động ra sao, Dubai vẫn đứng ngoài vòng xoáy đó. Những cuộc xung đột làm chao đảo khu vực dường như luôn dừng lại trước ranh giới của tiểu vương quốc này.

Tuy nhiên, tới ngày thứ Bảy tuần trước (28/2), điều đó đã không còn đúng. Các đòn trả đũa của Iran trên khắp vùng Vịnh nhằm vào nhiều hạ tầng quan trọng của Dubai, từ sân bay, khách sạn đến cảng biển.

Không chỉ gây thiệt hại cho hạ tầng, các vụ tấn công này còn làm lung lay niềm tin mà Dubai đã mất 4 thập kỷ gây dựng về hình ảnh một địa điểm đáng tin cậy hàng đầu thế giới để kinh doanh, giữa một khu vực vốn nhiều bất ổn.

Trước tình hình này, giới chức UAE - một đồng minh thân cận của Mỹ - đã nhanh chóng trấn an thị trường và người dân nhằm ngăn chặn thiệt hại vật chất lan rộng trở thành cú sốc niềm tin. Cơ quan Quản lý khủng hoảng, thảm họa và tình huống khẩn cấp quốc gia UAE cho biết tình hình vẫn trong tầm kiểm soát.

Tuy nhiên, khi nhà đầu tư và người dân trực tiếp chứng kiến nhiều địa điểm mang tính biểu tượng của Dubai bị tên lửa tấn công, và người dân đổ xô mua tích trữ hàng hóa thiết yếu, câu hỏi lúc này là liệu những thông điệp trấn an đó có đủ để giữ vững niềm tin hay không.

“Khó có thể đánh giá hết mức độ rủi ro mà sự việc lần này gây ra đối với mô hình kinh tế của Dubai”, ông Jim Krane, nhà nghiên cứu tại Viện Baker thuộc Đại học Rice, nhận định với hãng tin Reuters.

Theo ông Krane, thiệt hại vật chất đến nay có thể chưa lớn, nhưng tác động về tâm lý đã hiện rõ.

“Vị thế của Dubai như một nơi 'trú ẩn an toàn' cho người nước ngoài và doanh nghiệp vì thế đang bị đặt dấu hỏi. Chiến sự càng kéo dài, áp lực tìm kiếm các địa điểm thay thế càng lớn. Dòng vốn quốc tế luôn có thể dịch chuyển rất nhanh. Đây là điều Dubai không mong muốn”, ông Krane nhận xét.

Một dấu hiệu cho thấy sức ép rất lớn là thị trường chứng khoán UAE phải đóng cửa trong hai ngày thứ Hai (2/3) và thứ Ba (3/3). Theo một nguồn thạo tin của hãng tin Reuters, vụ tấn công nhằm vào cơ sở điện toán đám mây của Amazon cũng gây ra sự cố công nghệ, làm gián đoạn một số hoạt động ngân hàng tại UAE. Trong khi đó, hàng chục nghìn người vẫn mắc kẹt tại nước này do phần lớn không phận chưa được mở lại.

HÌNH ẢNH “THIÊN ĐƯỜNG AN TOÀN”

Dubai đã mất nhiều thập kỷ để chuyển mình từ một bến cảng nhỏ sống bằng nghề khai thác ngọc trai và đánh bắt cá thành một trung tâm tài chính toàn cầu. Hãng hàng không Emirates ra đời năm 1985, khách sạn Burj Al Arab khai trương năm 1999, cùng loạt đạo luật ban hành vào đầu những năm 2000 lần đầu cho phép người nước ngoài sở hữu bất động sản, là những cột mốc quan trọng làm nên thương hiệu của Dubai.

Hiện nay, nền kinh tế Dubai gần như không còn dựa vào dầu mỏ, khi lĩnh vực này chỉ đóng góp chưa tới 2% tổng sản phẩm trong nước (GDP). Thay vào đó, động lực tăng trưởng đến từ lĩnh vực thương mại, du lịch, bất động sản cao cấp và dịch vụ tài chính, dựa trên khuôn khổ pháp lý được xây dựng theo hướng tương đồng với London và New York.

Trong khi đó, Abu Dhabi - tiểu vương quốc nơi nắm hơn 90% trữ lượng dầu của UAE - vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn thu từ dầu mỏ để thúc đẩy tăng trưởng.

Trước đây, thủ đô Beirut của Lebanon từng là trung tâm tài chính quốc tế của Trung Đông. Tuy nhiên, cuộc nội chiến bùng phát ở Lebanon vào thập niên 1970 đã phá vỡ vị thế đó. Bahrain sau đó nổi lên để lấp khoảng trống, trước khi Dubai vươn lên mạnh mẽ và khiến vai trò của Bahrain dần thu hẹp.

Điểm chung của các trung tâm tài chính nối tiếp nhau trong khu vực là cùng dựa trên một cam kết với nhà đầu tư và doanh nghiệp về việc mang lại môi trường ổn định, cởi mở và an toàn hơn so với những điểm nóng xung quanh. Trong số đó, Dubai là nơi hiện thực hóa cam kết này rõ nhất và thành công nhất.

Theo các nhà phân tích, đà đi lên của Dubai một phần cũng được thúc đẩy bởi bất ổn tại những nơi khác trong khu vực và trên thế giới. Từ người dân Syria phải rời quê hương vì nội chiến, các gia đình giàu có tìm nơi trú ẩn sau biến động của phong trào Mùa xuân Arab, cho tới gần đây là người dân Nga rời đất nước vì chiến sự tại Ukraine, những làn sóng cư dân mới đã đưa vốn, tài sản và nhân lực chất lượng cao tới Dubai.

Không chỉ Dubai, toàn bộ UAE cũng ghi nhận làn sóng dân nhập cư tăng mạnh trong nhiều thập kỷ qua. Dân số của UAE đã tăng từ khoảng 1 triệu người vào năm 1980 lên 11 triệu người vào năm 2024. Theo công ty tư vấn Henley Partners, riêng năm ngoái UAE thu hút kỷ lục khoảng 9.800 triệu phú chuyển tới sinh sống - nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới.

Dòng tiền đi cùng sự dịch chuyển đó cũng chảy mạnh vào bất động sản. Tại Dubai, cổ phiếu của công ty phát triển bất động sản Emaar Properties đã lên mức cao kỷ lục vào ngày 25/2, đưa vốn hóa doanh nghiệp này lên khoảng 149 tỷ dirham, tương đương 40,6 tỷ USD.

Không chỉ hưởng lợi từ dòng vốn đổ vào bất động sản, Dubai còn từng bước củng cố vị thế như một trung tâm tài chính quốc tế. Việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC) vào năm 2004 là dấu mốc quan trọng trong chiến lược thu hút các định chế tài chính toàn cầu. Vào cuối năm 2025, trung tâm này có sự tham gia của hơn 290 ngân hàng, 102 quỹ đầu cơ, 500 công ty quản lý tài sản và 1.289 tổ chức quản lý tài sản gia đình.

XUNG ĐỘT NỔ RA Ở IRAN NGÀY 28/2 ĐÃ THAY ĐỔI ĐIỀU GÌ?

Tuy nhiên, đằng sau hình ảnh an toàn và ổn định, điểm dễ tổn thương về địa lý của Dubai vẫn luôn hiện hữu. Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới - nằm ngay sát sườn tiểu vương quốc này. Bên kia vùng biển là Iran, quốc gia có khả năng gây gián đoạn hoạt động thương mại và vận tải tại vùng Vịnh mỗi khi căng thẳng leo thang.`

Những rủi ro đó đã hiện rõ trong cuối tuần qua. Sân bay quốc tế Dubai bị tấn công, một cầu cảng tại cảng Jebel Ali bốc cháy, còn khách sạn Burj Al Arab bị hư hại do mảnh vỡ từ tên lửa đánh chặn. Theo Bộ Quốc phòng UAE, các cuộc tấn công nhằm vào vương quốc này diễn ra trong cuối tuần qua đã khiến 3 người thiệt mạng và 58 người bị thương.

“Mọi người đều đang rất lo lắng. Đây là lần đầu tiên họ phải xuống hầm trú ẩn, trong khi sân bay Dubai - một trong những sân bay lớn nhất thế giới - phải đóng cửa trong vài ngày”, ông Nabil Milali, quản lý danh mục tại công ty quản lý tài sản Edmond de Rothschild Asset Management, chia sẻ với Reuters.

Ông Milali cho biết công ty của ông đã giảm tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục đầu tư toàn cầu từ tuần trước nhằm chuẩn bị cho kịch bản xung đột nổ ra tại Iran.

Nguồn tin tại một công ty đầu tư quy mô vừa có trụ sở ở UAE cho biết doanh nghiệp này đã bắt đầu lên phương án cắt giảm nhân sự và tạm dừng huy động vốn.

Theo một nguồn tin khác trong ngành kim hoàn, nhu cầu mua vàng miếng đang tăng mạnh. Trong khi đó, một chủ ngân hàng tư nhân cho biết các ngân hàng tư nhân quốc tế - thời gian qua đã đẩy mạnh mở rộng hoạt động tư vấn tại Dubai - có thể sẽ phải xem xét lại quy mô hiện diện ở đây. Theo nguồn tin này, các doanh nghiệp cũng có thể bắt đầu cân nhắc nên tiếp tục phục vụ khách hàng ngay tại Dubai hay chuyển sang vận hành từ một địa điểm khác.

“Trong các cuộc khủng hoảng trước đây, những thị trường như UAE thường cho thấy khả năng chống chịu khá tốt, kể cả trong giai đoạn Covid, nhờ phản ứng chính sách mạnh và năng lực điều hành tốt”, ông Madhur Kakkar, nhà sáng lập kiêm CEO công ty Elevate Financial Services, nhận định.

Theo ông Kakkar, ở thời điểm hiện tại, khả năng dòng vốn của các nhà đầu tư tổ chức rút khỏi UAE hoặc rộng hơn là vùng Vịnh vẫn thấp, trừ khi căng thẳng leo thang mạnh hơn hoặc kéo dài.

Dù chưa có dữ liệu cho thấy dòng vốn đang rút khỏi UAE, việc cơ quan quản lý nước này tạm ngừng giao dịch trên các sàn chứng khoán Abu Dhabi và Dubai trong hai ngày là động thái chưa từng có. Theo ông William Jackson, nhà kinh tế trưởng về thị trường mới nổi tại công ty nghiên cứu Capital Economics, điều này cho thấy cách thị trường nhìn nhận rủi ro tại vùng Vịnh đã thay đổi đáng kể.

“Trước đây, các nền kinh tế vùng Vịnh thường được xem là tương đối an toàn trước các đòn trả đũa từ Iran. Tuy nhiên, nhận định đó đã thay đổi sau các diễn biến vào cuối tuần vừa qua. Mức độ tác động sẽ phụ thuộc vào việc xung đột kéo dài bao lâu. Dù vậy, đây rõ ràng là thách thức lớn đối với nỗ lực đa dạng hóa nền kinh tế mà các nước trong khu vực đang theo đuổi”, ông Jackson nhận xét.

-Hoài Thu