Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị các quốc gia cần ban hành lệnh cấm các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng một cách nhất quán trong hệ thống pháp luật, và không cho phép ngoại lệ đối với việc sản xuất để xuất khẩu...

Ngày 24/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết đã một năm kể từ khi Quốc hội Việt Nam thông qua Nghị quyết 173/2024/QH15.

WHO tại Việt Nam khẳng định lập trường đồng hành cùng với Bộ Y tế trong việc kêu gọi lệnh cấm đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được đưa vào trong tất cả các văn bản pháp luật có liên quan, bao gồm cả các đề xuất sửa đổi Luật Đầu tư hiện đang được xem xét.

Trưởng Đại diện của WHO tại Việt Nam, Tiến sĩ Angela Pratt, cho biết kể từ khi bỏ phiếu thông qua lệnh cấm cách đây một năm, Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận về vai trò tiên phong trong việc cấm các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

“Đây là một quyết định có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sức khoẻ cộng đồng, đặc biệt trong việc bảo vệ sức khoẻ và tương lai của thế hệ trẻ”, Tiến sĩ Angela Pratt nhấn mạnh.

Theo bà, để lệnh cấm của Quốc hội đối với các sản phẩm nguy hại này có thể được thực thi hiệu quả, cần đảm bảo rằng việc kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng phải được đưa vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Luật Đầu tư sửa đổi, và không có bất kỳ ngoại lệ nào.

Điều này là cần thiết để bảo vệ những thành tựu về sức khoẻ cộng đồng đã đạt được, và đồng thời củng cố uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế với tư cách là một quốc gia tiên phong bảo vệ sức khỏe cho người dân.

Mặc dù việc triển khai và thực thi lệnh cấm của Quốc hội đối với các sản phẩm thuốc lá mới vẫn đang trong giai đoạn đầu, nhưng những bằng chứng hiện có cho thấy lệnh cấm bước đầu đã tạo ra các tác động tích cực một cách rõ rệt.

Theo số liệu từ Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, số ca cấp cứu liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm này, đặc biệt ở giới trẻ đã giảm gần 70% trong 10 tháng, sau khi lệnh cấm được ban hành so với cùng kỳ giai đoạn trước đó.

Bên cạnh đó, nhờ lệnh cấm mạnh mẽ được Quốc hội ban hành, hoạt động quảng cáo cho các sản phẩm này bởi những người nổi tiếng, những người có sức ảnh hưởng dường như đã chấm dứt.

Để đảm bảo lệnh cấm của Quốc hội tiếp tục được thực thi hiệu quả, WHO khuyến nghị Quốc hội đưa kinh doanh các sản phẩm thuốc lá mới vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Luật Đầu tư sửa đổi.

Không chấp nhận bất kỳ ngoại lệ nào, bao gồm việc cho phép sản xuất các sản phẩm thuốc lá mới để xuất khẩu, vì điều này có thể làm suy yếu mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và các mục tiêu xã hội khác của lệnh cấm, đồng thời tạo ra những thách thức đáng kể trong công tác thực thi pháp luật.

Việc cho phép sản xuất để xuất khẩu tiềm ẩn nhiều rủi ro, như làm suy yếu cơ sở lý luận về bảo vệ sức khỏe và xã hội của lệnh cấm, đồng thời gây ra sự thiếu nhất quán trong hệ thống pháp luật, tạo cơ hội cho việc buôn lậu và rò rỉ nguồn hàng ra thị trường nội địa. Cùng với đó, đặt ra gánh nặng lớn trong việc kiểm soát và thực thi pháp luật.

Theo WHO, trên thế giới hiện nay, có 42 quốc gia đã ban hành lệnh cấm với thuốc lá điện tử, 24 quốc gia đã cấm thuốc lá nung nóng. Trong khu vực ASEAN, ngoài Việt Nam, 4 quốc gia khác là Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia đã cấm cả hai loại sản phẩm này, Brunei đã cấm thuốc lá điện tử, và Malaysia cũng sẽ áp dụng lệnh cấm với thuốc lá điện tử từ năm 2026. 

Thực hành quốc tế tốt nhất hiện nay là các quốc gia ban hành lệnh cấm một cách nhất quán trong hệ thống pháp luật, và không cho phép ngoại lệ đối với việc sản xuất để xuất khẩu.

Tiến sĩ Pratt khẳng định, WHO cam kết đồng hành cùng Bộ Y tế trong việc kêu gọi xây dựng một cách tiếp cận pháp lý toàn diện và nhất quán để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ của đất nước, bằng cách đảm bảo rằng lệnh cấm của Quốc hội đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được phản ánh đầy đủ trong các sửa đổi của Luật Đầu tư.

-Phúc Minh

Du lịch là kênh quảng bá hiệu quả nhất cho công nghiệp văn hóa. Đồng thời chính văn hóa lại cung cấp cho du lịch những sản phẩm độc đáo, đậm bản sắc, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến…

Tại hội thảo “Công nghiệp văn hóa với phát triển du lịch bền vững tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế”, GS.TS. Đào Mạnh Hùng, Chủ tịch Liên chi hội Đào tạo Du lịch Việt Nam, nhấn mạnh mối quan hệ tương hỗ giữa công nghiệp văn hóa và du lịch chính là “hai trụ cột cùng kiến tạo giá trị phát triển bền vững”.

Ông Đào Mạnh Hùng cho rằng thế giới ngày càng ưa chuộng những sản phẩm văn hóa mang đậm bản sắc, độc đáo và khác biệt. Vì thế, đây là cơ hội cho Việt Nam tạo ra những sản phẩm mang đậm “hồn Việt” từ văn hóa truyền thống. Tương tự, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, khẳng định sự kết hợp giữa công nghiệp văn hóa và du lịch bền vững là hướng đi tất yếu trong chiến lược phát triển kinh tế tri thức, tăng trưởng xanh và bảo tồn di sản.

Đây cũng là định hướng lớn được Đảng và Nhà nước khẳng định trong nhiều nghị quyết, chiến lược quan trọng như: Nghị quyết số 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030; Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030.

Văn hóa và du lịch chính là “hai trụ cột cùng kiến tạo giá trị phát triển bền vững”.

Theo các chuyên gia, phát triển “chuỗi giá trị du lịch văn hóa” không chỉ thể hiện khả năng kinh tế hóa tiềm năng, lợi thế văn hóa (biến tài nguyên thành tài sản) mà còn là nơi gắn kết giữa du lịch và văn hóa. Từ đó đóng góp tích cực cho phát triển các phân ngành công nghiệp văn hóa, đặc biệt là tạo thêm nhiều cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho các bên tham gia, cả trực tiếp và gián tiếp.

Tại TP.HCM, theo bà Bùi Thị Ngọc Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, nhu cầu chi tiêu của du khách vào ban đêm chiếm khoảng 70% mức chi tiêu trong một đường tour. Hiện thành phố có 5 nhóm sản phẩm du lịch giải trí về đêm. Đó là các chương trình biểu diễn văn hóa nghệ thuật; không gian văn hóa ẩm thực; hoạt động mua sắm giải trí; hoạt động tham quan thành phố về đêm; và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, làm đẹp.

Do đó, nhu cầu cấp bách là phải mở rộng thêm các hoạt động kéo dài nhịp sống văn hóa, tạo thêm không gian gặp gỡ, giao lưu cho người dân, gắn kết cộng đồng. Từ ngày 21/11 vừa qua, Đường sách Nguyễn Văn Bình (phường Sài Gòn, TP.HCM) bắt đầu thử nghiệm mô hình “Ngày hội Sách và Văn hóa đêm”.

Mô hình được thiết kế với công thức khác biệt: lấy văn hóa đọc làm cốt lõi, kết hợp các hoạt động văn hóa - giáo dục - nghệ thuật và giải trí cộng đồng. Ban tổ chức không biến nơi đây thành khu phố ẩm thực hay hội chợ đêm thông thường, mà giữ vững định vị Đường sách là "điểm đến tri thức", đồng thời mở rộng thành "không gian văn hóa sống động về đêm" - nơi hội tụ sách, nghệ thuật, âm nhạc, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm.

Đường sách Nguyễn Văn Bình (TP.HCM) thử nghiệm mô hình “Ngày hội Sách và Văn hóa đêm”.

Sự tham gia của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, Ban Đờn ca đó đây, Trung tâm Văn hóa và Triển lãm TP.HCM cùng nhiều đơn vị khác cho thấy nỗ lực kết nối đa dạng nguồn lực văn hóa nghệ thuật. Về định hướng lâu dài, ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty TNHH Đường Sách TP.HCM, cho biết nếu mô hình thử nghiệm thuận lợi, Đường sách sẽ chuyển sang tổ chức đều đặn mỗi cuối tuần.

Tương tự với TP.HCM, Quảng Ninh là 1 trong 12 tỉnh/thành phố được phép thí điểm thực hiện Đề án phát triển sản phẩm du lịch đêm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Theo thống kê, tại khu vực Hạ Long (cũ), hoạt động kinh tế đêm “đóng góp khoảng 70% doanh thu du lịch” và mỗi du khách có thể tăng chi tiêu thêm khoảng 300 - 400 USD nhờ dịch vụ ban đêm nổi bật. 

Rút kinh nghiệm từ thời gian triển khai thí điểm vừa qua, tỉnh Quảng Ninh định hướng tiếp tục phát triển các sản phẩm sáng tạo, như các show thực cảnh bên bờ vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long, các phim trường du lịch, lễ hội âm nhạc, ánh sáng mang tầm khu vực. Bên cạnh đó, Quảng Ninh sẽ mở rộng khai thác các thế mạnh riêng, đặc thù về văn hoá, như Yên Tử, Bình Liêu, Trà Cổ dưới góc độ kinh tế đêm.

Tại Hà Nội, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh khẳng định nếu được khám phá nghệ thuật vào ban đêm, chúng ta sẽ thấy những điều khác biệt. Sự kiện "Đêm Bảo tàng" được triển khai thí điểm từ tháng 10/2025 - 3/2026, diễn ra vào thứ Sáu cuối cùng của mỗi tháng, theo các chủ đề khác nhau.

"Đêm Bảo tàng" được triển khai thí điểm từ tháng 10/2025 - 3/2026.

Khi đến trải nghiệm "Đêm Bảo tàng", người dân và du khách sẽ được tự do thăm quan Bảo tàng khi lên đèn, thưởng lãm bộ sưu tập hiện vật và các tác phẩm giá trị cùng ứng dụng thuyết minh tự động iMuseum VFA. Bên cạnh đó là xem họa sĩ vẽ trực họa, được hướng dẫn vẽ ký họa; thực hành thủ công như trang trí đèn lồng giấy dó, in tranh khắc gỗ; thưởng thức chương trình nghệ thuật...

Trước đó, tour “Tiếng chuông Trấn Vũ” tại đền Quán Thánh - sản phẩm tâm linh kết hợp ánh sáng nghệ thuật và âm nhạc truyền thống – cũng đã đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, các tour đêm như “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, “Tinh hoa đạo học” tại Văn Miếu, tour Nhà tù Hỏa Lò, hay show thực cảnh “Tinh hoa Bắc Bộ”… đã thổi sức sống mới vào những không gian di tích thông qua công nghệ 3D mapping và trình diễn dân gian đương đại.

Tại Trung tâm Văn hóa 22 Hàng Buồm, không gian nghệ thuật “Đêm Hà Nội - Điểm chạm của những xúc cảm” được thiết kế với 13 khối hắt sáng tái hiện biểu tượng văn hóa Thăng Long. Các hoạt động trình diễn ánh sáng tại phố cổ, workshop làm tranh Hàng Trống, mây tre đan, cùng âm nhạc đêm tương tác cũng đã biến phố cổ trở thành điểm hẹn văn hóa mới về đêm.

Các sản phẩm du lịch đêm đã thổi sức sống mới vào những không gian di tích.

Bên cạnh không gian tĩnh, du lịch đêm Hà Nội cũng phát triển các sản phẩm chuyển động. Nổi bật là đoàn tàu “Năm Cửa Ô”, đoàn tàu văn hóa kết hợp quầy bar, sân khấu biểu diễn hát xẩm, chèo, nhạc trẻ và thiết kế kính trời ngắm cảnh đêm Hà Nội. Tàu sẽ chạy vòng quanh các tuyến nội đô như Gia Lâm - Đông Anh - Hà Đông - Giáp Bát; đồng thời kết nối với đền Đô (Từ Sơn) bằng xe điện để kéo dài trải nghiệm đêm cho du khách.

Có thể thấy, du lịch đêm đang bước ra khỏi những con phố đi bộ hay phố ẩm thực, để tiến tới một bức tranh tổng thể, nơi ánh sáng, nghệ thuật, ẩm thực, công nghệ và văn hóa cộng hưởng cùng nhau. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo, tour đêm giờ đây đã trở thành một chiến lược níu chân du khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và gia tăng tỷ lệ du khách quay lại với điểm đến.

-Tường Bách

Lợi dụng chênh lệch giá vàng nguyên liệu trong nước cao, giá vàng nguyên liệu tại Trung Quốc thấp hơn, các bị can thực hiện hành vi buôn lậu vàng nguyên liệu từ Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai về Việt Nam với số lượng hơn 546kg, trị giá hơn 1.208 tỷ đồng.

Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao vừa hoàn tất cáo trạng truy tố 11 bị can trong vụ án “Buôn lậu; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại tỉnh Lào Cai, Công ty cổ phần Đầu tư và Kinh doanh vàng Việt Nam và các tổ chức, địa phương liên quan.

Trong đó có 8 bị can bị truy tố về tội “Buôn lậu” gồm: Trần Thị Hoàn (SN 1985), Phạm Tuấn Hải (SN 1970, nguyên giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ Thăng Long)…

Các bị can là lãnh đạo Công ty Vàng Việt Nam gồm: Trần Như My (SN 1977, Chủ tịch HĐQT); Phùng Thị Thuyết (1981, Phó tổng giám đốc) và Nguyễn Thị Hợp (SN 1979, kế toán trưởng) về tội Vi phạm về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo cáo buộc, lợi dụng chênh lệch giá vàng nguyên liệu trong nước cao, giá vàng nguyên liệu tại Trung Quốc thấp hơn, từ ngày 2/9 – 2/12/2024, Hoàn đã thỏa thuận với "Bà Béo" và Phạm Tuấn Hải buôn lậu vàng nguyên liệu từ Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai về Việt Nam tiêu thụ mà không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp. 

Các bị can thực hiện hành vi buôn lậu với tổng số lượng hơn 546kg, trị giá hơn 1.208 tỷ đồng.

Trong đó, Hoàn mua của "Bà Béo" số lượng hơn 97kg vàng, trị giá hơn 208 tỷ đồng, mua của Phạm Tuấn Hải số lượng 449kg vàng, trị giá 999 tỷ đồng, hưởng lợi số tiền 100 triệu đồng.

Bị can Hải bị cáo buộc thực hiện hành vi buôn lậu 449kg vàng, trị giá hơn 999 tỷ đồng.

Các bị can khác đồng phạm với Hoàn buôn lậu vàng theo từng công đoạn như vận chuyển, giao nhận tiền, vàng. Theo Viện kiểm sát, các bị can này đều là người thân hoặc nhân viên của Hoàn, làm công hưởng lương, không được hưởng lợi.

Cũng theo cáo buộc, từ năm 2023 và sáu tháng đầu năm 2024, bị can Trần Như My chỉ đạo bị can Thuyết, Hợp kê khai không trung thực, để ngoài sổ kế toán, không kê khai thuế đối với hàng hóa mua vào, bán ra của Công ty Vàng Việt Nam; từ đó làm giảm doanh thu, giảm lợi nhuận, giảm số thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.

Hành vi này gây thiệt hại về thuế cho nhà nước tổng số tiền hơn 5 tỷ đồng (gồm hơn 2,3 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023; hơn 1,1 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng năm 2023 và hơn 1,5 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng 6 tháng đầu năm 2024).

Quá trình điều tra, các bị can và người liên quan có lời khai về các đối tượng người Trung Quốc, trong đó có “Bà Béo” mua vàng có nguồn gốc tại Trung Quốc, sau đó giao người vận chuyển qua biên giới tỉnh Lào Cai về Việt Nam giao cho Hoàn và Hải.

Ngoài ra, còn đối tượng có tên là “A Vương” làm trung gian thanh toán tiền mua bán vàng giữa “Bà Béo”, Trần Thị Hoàn và đối tượng là Zeng Qing Yun (Trịnh Thanh Vân, vợ Phạm Tuấn Hải), giúp Hải theo dõi, đôn đốc nhóm Hoàn thanh toán tiền mua vàng; mượn tài khoản ngân hàng của các cá nhân để nhận tiền.

Tuy nhiên, Vân không thỏa thuận với Hoàn về số lượng, đơn giá, phương thức giao nhận, không biết vàng được vận chuyển về đâu. Vân đã xuất cảnh về Trung Quốc trước khi cơ quan điều tra khởi tố vụ án. Đến nay không thu thập được tài liệu xác định đầy đủ thông tin về nhân thân, lai lịch và nơi cư trú của các đối tượng này.

-Đỗ Mến

VN-Index tăng cả phiên hôm nay 13,05 điểm thì chỉ riêng 4 cổ phiếu nhóm Vin đã đem về 14,7 điểm. Hiện tượng nâng trụ này rất tốt cho chỉ số nhưng tạo tạo không khí chán nản trong giao dịch, khiến thanh khoản sàn HoSE tụt xuống mức thấp kỷ lục kể từ cuối tháng 4/2025.

Thực ra thị trường cũng không phải là quá xấu, chỉ đơn giản là nhà đầu tư không muốn giao dịch ở trang thái hiện tại. Độ rộng chỉ số cuối phiên ghi nhận 123 mã tăng/186 mã giảm, trong đó 89 mã giảm quá 1%. Biên độ giảm như vậy cũng chưa phải là suy sụp, nhưng vẫn đủ tạo sức ép tâm lý khi nhà đầu tư nhiều ngày chứng kiến danh mục bị bào mòn từng chút một, bất chấp điểm số được neo giữ.

VIC đóng cửa hôm nay tăng 4,27%, có phiên thứ 3 vượt lên đỉnh cao lịch sử mới. VHM tăng 3,42%, VPL tăng 4,56%, VRE tăng kịch trần 6,99%. Chỉ riêng 4 cổ phiếu nhóm Vin này đã đỡ hết điểm cho VN-Index. Với VN30-Index cũng tương tự, chỉ số này tăng 0,87% tương đương +16,47 điểm thì VIC, VHM, VRE đem về 15,4 điểm, dù độ rộng chỉ là 10 mã tăng/18 mã giảm.

Thống kê rổ blue-chips chiều nay có 18 cổ phiếu tụt giá so với mức chốt buổi sáng, 9 mã khác tăng giá. Nhóm Vin cũng là những cổ phiếu biến động tích cực nhất: VRE chốt phiên sáng đã tăng 3,42%, chiều nay tăng gấp đôi lên kịch trần. Thanh khoản cổ phiếu này phiên chiều cũng cao nhất rổ VN30 với khoảng 597,1 tỷ đồng. VHM riêng buổi chiều cũng tăng thêm 1,28% nữa so với phiên sáng; VIC tăng thêm 0,84%. Ngoài nhóm Vin, chỉ có thêm VJC là mạnh, từ 1h45 trở đi bật lên khá tốt và tăng đóng cửa tăng 5,24%, trong đó riêng phiên chiều tăng 1,14%.

Trong 10 cổ phiếu tăng giá của rổ VN30, cũng chỉ có vài mã mạnh là VNM tăng 5,18%, VPB tăng 1,58%, SSB tăng 1,46%. Điều may mắn là số giảm giá cũng không có nhiều mã rơi sâu và vốn hóa cũng kém hơn: STB giảm 2,53%, GAS giảm 1,45%, SAB giảm 1,18%, HPG giảm 1,09%.

Hiện tượng kéo trụ vốn đã có từ sáng và độ rộng kém hơn trong phiên chiều xác nhận phản ứng khá tiêu cực từ phía mua. Khoảng 30 cổ phiếu đổi màu giá chiều nay cũng là số lượng không nhiều. Thị trường rơi vào trạng thái hụt sức cầu khi hai sàn chỉ khớp thêm 8.690 tỷ đồng trong buổi chiều, mức thấp kỷ lục kể từ đợt nghỉ lễ 30/4 vừa qua.

Các cổ phiếu vốn hóa lớn cũng "xanh" rất ít.

Với mức thanh khoản tổng thể rất thấp, hiện tượng bán tháo cũng không xuất hiện. Trong 89 cổ phiếu đóng cửa giảm quá 1% của VN-Index, cũng chỉ có 9 mã thanh khoản vượt trăm tỷ đồng, đa phần giảm quanh ngưỡng 1%. Riêng CII giảm 2,47% khớp 344,6 tỷ; HAH giảm 4,49% với 128,4 tỷ; STB giảm 2,53% với 311,5 tỷ là nổi bật. Nhóm thanh khoản nhỏ hơn cũng có một số giảm tương đối mạnh như DGW giảm 2,23%, BSR giảm 1,58%, AAA giảm 2,91%, SCR giảm 297%, PET giảm 2,37%... Số còn lại hoặc giảm nhẹ hơn hoặc thanh khoản quá nhỏ.

Tính chung tổng thanh khoản của nhóm giảm sâu nhất sàn HoSE chiếm khoảng 18,2% giá trị khớp lệnh và quá nửa phải đóng cửa bằng hoặc sát giá thấp nhất phiên. Điều này cho thấy dòng tiền mua là quá tệ, khiến sức ép không nổi trội từ bên bán cũng đẩy giá rơi liên tục.

Ở phía tăng giao dịch tích cực cũng chủ yếu dồn vào nhóm Vin và các mã vốn đã mạnh từ sáng. VIX tăng 1,07%, NVL tăng 2,6%, HAG tăng 1,12%, TCX tăng 1,67%, POW tăng 1%, KHG tăng 2,65%, HDG tăng 1,55% là các cổ phiếu đạt thanh khoản trên trăm tỷ đồng. Nhóm vốn hóa nhỏ tăng mạnh xuất hiện OGC, PLP, LGL, HID kịch trần nhưng thanh khoản chỉ vài tỷ đồng. Tính chung cũng chỉ có 57 cổ phiếu tăng vượt 1% lúc đóng cửa, thanh khoản ngoài nhóm Vin chiếm khoảng 24,2% tổng sàn HoSE.

Khối ngoại chiều nay tăng giải ngân khoảng 51% so với phiên sáng nhưng bên bán cũng khá lớn. Giá trị ròng vẫn là -395,6 tỷ đồng. Như vậy khối này lại có thêm phiên bán ròng ngàn tỷ nữa. Các mã bị xả lớn là VRE -288,2 tỷ, VHM -151 tỷ, VIC -119,9 tỷ, STB -119,9 tỷ, MWG -104,4 tỷ, TCB -83,1 tỷ, VND -71,2 tỷ. Phía mua ròng có FPT +157,1 tỷ, VNM +147,4 tỷ, VPB +64 tỷ, TCX +52,4 tỷ.

-Kim Phong

Mới đây, tỉnh Lâm Đồng đã có văn bản khẩn cấp yêu cầu các đơn vị thương mại, bán lẻ đảm bảo nguồn cung hàng hóa thiết yếu, không tăng giá bất hợp lý. Để hỗ trợ người dân, nhiều đơn vị bán lẻ đang nỗ lực đảm bảo nguồn cung, mở bán trở lại tại miền Trung...

Từ ngày 22/11, khi nước rút tại nhiều tỉnh miền Trung, nguồn hàng tươi sống tại các siêu thị bắt đầu được bổ sung. Ngày Chủ nhật vừa qua, không khí mua sắm tại nhiều siêu thị ở Nha Trang, Tuy Hòa, Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế… đã nhộn nhịp trở lại khi lượng hàng tươi sống được bổ sung sau nhiều ngày gián đoạn vì mưa lũ. 

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết ngay khi nước rút, hệ thống đã khẩn trương dọn dẹp quầy kệ, vệ sinh kho bãi và rà soát hàng hư hại để tiếp nhận lô hàng mới. “Xuyên đêm qua, chúng tôi điều phối ba xe rau củ đến Co.opmart Nha Trang. Đến sáng nay, hàng tươi đã bổ sung đầy đủ, khách đến rất đông”, ông Thắng nói.

Bà Võ Thị Bích Thủy, Phó giám đốc phòng kinh doanh Saigon Co.op, cho biết nhờ nằm ở vị trí cao và được chủ động "bơm" hàng vào kho từ trước nên hiện hoạt động của Co.opmart tại Quy Nhơn tạm ổn, giá cơ bản ổn định. Ngay cả Co.opmart ở Tuy Hòa cũng đã mở cửa trở lại ngày 23/11 với giá bình ổn, hoạt động 200% công suất vì bà con và các đoàn thiện nguyện.

Co.opmart Tuy Hoà mở cửa trở lại sau lũ.

Cũng vậy, hệ thống Central Retail cũng tăng tốc bổ sung hàng từ tối 21/11. Do nhiều tuyến từ phía Nam ra miền Trung vẫn ngập sâu, doanh nghiệp điều chỉnh phương án, lấy hàng từ miền Bắc và Tây Nguyên để đảm bảo nguồn cung. Đáng chú ý, 15 tấn rau củ từ Hải Dương đã được vận chuyển khẩn cấp đến GO! Đà Nẵng, GO! Huế và GO! Quảng Ngãi trong đêm.

Theo đơn vị này, các tuyến đường từ miền Bắc giao hàng cho miền Trung vẫn ổn hơn so với việc vận chuyển hàng hóa từ phía Nam giao ra miền Trung. Tuy nhiên, siêu thị GO! Nha Trang hiện vẫn đang tạm đóng cửa, chưa thể nhận hàng do nước vẫn ngập sâu, xe giao hàng chưa thể tiếp cận.

Trong khi đó tại GO! Ninh Thuận, Central Retail cho biết vẫn tiếp cận được nhưng xe di chuyển để giao hàng còn khá chậm do đường sá nhiều khu vực còn ngập. Tại khu vực Tây Nguyên, việc giao hàng tươi sống vẫn đang diễn ra, nhưng chỉ được phép giao hàng bằng xe tải nhỏ (2 tấn) theo yêu cầu của chính quyền.

Hệ thống Central Retail cũng tăng tốc bổ sung hàng cho các siêu thị tại miền Trung.

Tương tự, hệ thống MM Mega Market huy động nhân sự trực đêm, kiểm tra chất lượng và điều phối hàng từ các vùng không bị ảnh hưởng. Doanh nghiệp ưu tiên nguồn rau Đà Lạt và vùng cao để bổ sung cho các trung tâm miền Trung, đồng thời theo sát thời tiết để chủ động ứng phó.

Đại diện MM Mega Mart cho biết nguồn cung hàng cơ bản ổn định nhưng do các tuyến giao thông qua Nha Trang - Quy Nhơn - Phú Yên vẫn còn bị ngập, sạt lở tại nhiều vị trí trọng yếu khiến việc kết nối và lưu thông hàng hóa gặp nhiều khó khăn.

"Để thay thế, đơn vị cố gắng huy động nguồn rau củ ở Mộc Châu. Giá mua tăng gấp 2 - 3 lần nhưng MM vẫn đang cố gắng kêu gọi nhà cung cấp cùng giữ giá, nhiều mặt hàng như cải thảo đang được đơn vị bán ra chỉ 12.000 đồng/kg".

Trong khi đó, theo đại diện WinMart, tại miền Trung, nhìn chung các siêu thị và cửa hàng trong hệ thống vẫn hoạt động bình thường. Đối với các cửa hàng có nguy cơ ngập lụt, đơn vị đã kích hoạt kịch bản vận hành linh hoạt để điều phối nguồn hàng, duy trì chuỗi cung ứng không bị đứt gãy và hàng hóa được phân phối kịp thời đến siêu thị, cửa hàng. 

MM Mega Mart cho biết nguồn cung hàng cho miền Trung cơ bản ổn định.

Tại Bách Hóa Xanh, để đảm bảo hàng tươi sống lên kệ đều trong khi giao thông còn nhiều điểm ngập, Bách Hóa Xanh đã triển khai nhiều giải pháp cấp tốc như: chủ động làm việc với các nhà cung cấp ở vùng không bị ảnh hưởng, đồng thời thiết lập các hub nhận hàng nhỏ gần từng khu vực để xe tải nhỏ có thể linh hoạt giao nhận.

Song song tiếp ứng hàng, các siêu thị miền Trung đang đồng loạt giảm giá nhóm hàng thiết yếu để ổn định thị trường và hỗ trợ người dân. Nổi bật là Lễ hội rau củ tại Co.op Mart với 100% sản phẩm đạt VietGAP, GlobalGAP, Tick xanh trách nhiệm và truy xuất nguồn gốc đầy đủ. Nhiều mặt hàng như bắp cải, xà lách thủy canh, ớt chuông, bông cải, cà chua beef, cà rốt… giảm 10 - 20% so với thị trường, góp phần “hạ nhiệt” nhóm hàng tươi sống đang tăng mạnh sau lũ.

Ngoài rau củ, siêu thị cũng giảm luân phiên 15 - 20% cho thịt heo, bò, gà; riêng trứng, nấm, trái cây, thủy hải sản giảm đến 30% hoặc “mua 1 tặng 1”. Không chỉ dừng ở kênh mua sắm trực tiếp, Co.op Mart còn áp dụng ưu đãi online với mức giảm tới 50% và tặng e-voucher 30.000 đồng cho hóa đơn từ 500.000 đồng.

Trong thời gian này, khách hàng mua sắm tại Lotte Mart được tận hưởng chuỗi “siêu sale” giá tốt với hàng loạt ưu đãi hấp dẫn: giảm giá đến 50%, mua 1 tặng 1, cùng mức giá đặc biệt dành cho 17 “siêu phẩm bán chạy vượt thời gian”, với mức giảm giá lên đến 50%. Bên cạnh chuỗi ưu đãi giảm giá hấp dẫn, thông qua chương trình “Mua 1 tặng 1”, áp dụng cho hàng loạt sản phẩm hóa mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân.

Lotte Mart Nha Trang cũng đã mở cửa trở lại.

Ngoài ra, Lotte Mart triển khai chương trình “Siêu rẻ mỗi ngày”, cho phép khách hàng thành viên có đặc quyền mua mỗi ngày một sản phẩm được đặc biệt giảm giá sâu như: nho xanh Shine Muscat, trứng gà tươi Choice L, gà dai quay nguyên con… Đáng chú ý, từ nay đến hết ngày 28/11, Lotte Mart triển khai chương trình giảm 17% dành riêng cho khách hàng thành viên, áp dụng cho hàng gia dụng, ẩm thực.

Tương tự, từ nay đến 3/12/2025, hệ thống siêu thị và cửa hàng WinMart/WinMart+ triển khai trình “Lễ hội tri ân, trọn vị gia đình”. Hàng trăm sản phẩm thiết yếu từ các thương hiệu quy tín đồng loạt giảm giá tới 50%, mua 1 tặng 1, mua 2 tặng 1 như thịt MEATDeli, thịt bò xay VINABEEF, táo Envy New Zealand, nước mắm Nam Ngư, nước giặt OMO…

Bên cạnh đó, WinMart tung chương trình 11 Day Fresh mang đến các sản phẩm tươi sống chất lượng cao với mức giá ưu đãi thông qua chương trình “Giá chấn động” chỉ từ 4.9K - 9K – 11K - 29K – 39K”.

Phía Bách Hoá Xanh cũng khẳng định đang không ngừng nỗ lực duy trì mức giá bình ổn, giá tốt như trước đây nhằm hỗ trợ người dân vượt qua giai đoạn khó khăn này, dù áp lực chi phí đầu vào đang rất cao. Hiện, các chương trình ưu đãi quen thuộc như giảm giá, mua 1 tặng 1 hay giảm đến 50% vào cuối ngày vẫn được duy trì xuyên suốt, giúp người dân tiết kiệm tối đa chi phí.

-Tuệ Mỹ

Trong bối cảnh già hoá dân số, việc nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp y học cổ truyền an toàn, có bằng chứng khoa học rõ ràng, có vai trò quan trọng đặc biệt. Qua đó hướng đến việc chăm sóc sức khỏe chủ động, phòng bệnh hơn chữa bệnh…

Hà Nội từ lâu được đánh giá là một trong những địa phương có hệ thống y học cổ truyền phát triển mạnh và đồng bộ. Hiện toàn thành phố có hai bệnh viện chuyên khoa y học cổ truyền với quy mô 550 giường bệnh. Đa số trạm y tế và phòng khám tại thủ đô đều triển khai các dịch vụ điều trị bằng y học cổ truyền.

Bên cạnh đó, hệ thống 368 vườn thuốc mẫu cùng công tác quản lý dược liệu ngày càng hiện đại đã giúp người dân dễ dàng tiếp cận các bài thuốc, phương pháp trị liệu an toàn và hiệu quả.

Giai đoạn 2020 - 2024, y học cổ truyền Hà Nội ghi nhận nhiều kết quả nổi bật. Từ các bệnh lý hô hấp, cảm cúm, rối loạn miễn dịch ở phụ nữ mang thai đến đau nhức xương khớp ở người cao tuổi, phương pháp y học cổ truyền đã chứng minh hiệu quả qua từng ca bệnh thực tế. Nhiều bệnh nhân chia sẻ họ tin tưởng y học cổ truyền vì tính an toàn, ít tác dụng phụ và hỗ trợ phục hồi lâu dài.

Hiện ngành y tế đang đẩy mạnh kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, ứng dụng công nghệ và nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Mô hình phối hợp Đông – Tây y đã được triển khai tại nhiều bệnh viện và bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong điều trị bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Nhiều bệnh nhân chia sẻ họ tin tưởng y học cổ truyền vì tính an toàn, ít tác dụng phụ và hỗ trợ phục hồi lâu dài.

Điển hình, mới đây chị Đinh Thị Phượng, quê Phú Thọ, đã nhập viện Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội trong tình trạng dọa sảy khi thai nhi được 7 tuần. Sau khi được các bác sĩ siêu âm xác định có tụ dịch, chị được can thiệp bằng phác đồ Tây y gồm truyền giảm co, tiêm cầm máu, đồng thời phối hợp sử dụng thuốc Đông y. Chỉ sau vài tuần, sức khỏe cải thiện rõ rệt, tình trạng nghén giảm, giấc ngủ tốt hơn và các vị trí sưng đau do tiêm được chiếu đèn hỗ trợ nên tiến triển nhanh chóng.

Tương tự, theo ThS.BS Nguyễn Anh Việt, Trưởng khoa Ngoại, hầu hết các phẫu thuật như nội soi ruột thừa, lấy sỏi túi mật, mổ u xơ tiền liệt tuyến, tán sỏi laser ngược dòng… đều được hỗ trợ bằng y học cổ truyền trong quá trình phục hồi sau mổ.

Các bài thuốc giúp giảm phù nề, tăng tốc độ liền xương trong phẫu thuật chấn thương chỉnh hình. Hạn chế tái phát sau tán sỏi; cải thiện thể trạng bệnh nhân sau phẫu thuật tiêu hóa. Đđặc biệt là giảm đau hiệu quả - điều mà thuốc Tây thường gây nhiều tác dụng phụ nếu sử dụng kéo dài...

Trong khi đó, tại Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều bệnh nhân sau tai biến mạch máu não đã có tiến triển rõ rệt khi được điều trị dùng thuốc kết hợp châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, thủy châm và tập vận động phục hồi.

BSCKII. Nguyễn Minh Trang, Phó trưởng Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: “Người bệnh nếu được can thiệp sớm, kết hợp bằng y học cổ truyền, khả năng phục hồi sẽ cao hơn nhiều, đồng thời ngăn ngừa các biến chứng như cứng khớp, loét tỳ đè, viêm phổi…”

Ngoài châm cứu, bác sĩ y học cổ truyền còn sử dụng xoa bóp bấm huyệt...

Một bệnh nhân nam (62 tuổi, Nam Định) đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ: “Sau tai biến, tôi bị liệt nửa người bên phải, nói ngọng, đi lại rất khó khăn. Được người quen giới thiệu, tôi đến điều trị châm cứu tại Khoa Y học cổ truyền. Sau 4 tuần kiên trì, tôi đã có thể tự bước vài bước, nói năng rõ ràng hơn, tinh thần thoải mái hẳn lên”.

Thực tế, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị xác định y học cổ truyền là một trong ba trụ cột quan trọng của nền y tế hiện đại, bên cạnh y học hiện đại và y học số. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu phát huy tiềm năng, thế mạnh của y học cổ truyền, nâng cao năng lực hệ thống từ Trung ương đến địa phương, đồng thời kết hợp hài hòa giữa các nền y học để tạo nên bản sắc riêng của y tế Việt Nam.

Tại Diễn đàn quốc tế Lạc bệnh học lần thứ 21 do Liên đoàn Hiệp hội Trung y dược thế giới cùng Hội Nan y Việt Nam phối hợp tổ chức mới đây, GS. Trương Việt Bình, Chủ tịch Hội Nan y Việt Nam, khẳng định lạc bệnh học nói riêng và y học cổ truyền nói chung đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ nhờ những thành tựu của khoa học hiện đại.

Trong suốt chiều dài phát triển của y học phương Đông, kinh lạc luôn được xem là hệ thống huyền diệu kết nối cơ thể, điều hòa sinh mệnh và giải thích nhiều bệnh lý phức tạp. Trong giai đoạn hiện nay, nhờ khoa học hiện đại, lạc bệnh học đang được giải mã một cách rõ ràng và thuyết phục.

Diễn đàn quốc tế Lạc bệnh học lần thứ 21 do Liên đoàn Hiệp hội Trung y dược thế giới cùng Hội Nan y Việt Nam phối hợp tổ chức.

Những năm gần đây, các học giả đã đạt nhiều bước tiến đột phá trong nghiên cứu, từ làm rõ vai trò của thông lạc trong bệnh tim mạch đến hệ thống hóa biện chứng bệnh phế lạc, mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị bệnh hô hấp. Đây được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy y học cổ truyền tiến vào kỷ nguyên chuẩn hóa và chứng cứ khoa học.

Trong phiên báo cáo chính, GS. Ngô Dĩ Lĩnh đã tham dự trực tuyến, chia sẻ nhiều kết quả nghiên cứu mới về ứng dụng lạc bệnh trong phòng trị bệnh mạch máu, thần kinh, nội tiết, miễn dịch và nghiên cứu chống lão hóa. Vị này đặc biệt nhấn mạnh sự dẫn dắt của lý thuyết kinh lạc đưa tới sự đột phá khoa học trong nghiên cứu chống lão hóa, nhận được sự đồng tình của các chuyên gia tham dự.

Trong khi đó, tham luận của Viện sĩ Trương Vận khẳng định sự hiệu quả của nhiều loại thuốc cổ truyền trong kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường và tiền tiểu đường; hỗ trợ điều trị xơ vữa động mạch và suy tim mạn tính. 

PGS Đoàn Quang Huy, Phó Giám đốc Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, cho rằng quá trình hội nhập quốc tế đang mở ra cho Việt Nam cơ hội đổi mới phương pháp, sáng tạo các mô hình điều trị phù hợp với nhu cầu hiện đại, đồng thời nâng tầm vị thế y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe. 

Lạc bệnh học, một học thuyết độc đáo trong kho tàng y học cổ truyền, đang ngày càng chứng tỏ vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phức tạp của thời hiện đại.

Thông qua các báo cáo, diễn đàn mở ra hướng nghiên cứu và tiếp cận mới về tim mạch học hiện đại gắn với cơ chế thông lạc; ứng dụng y học cổ truyền trong suy tim, rối loạn nhịp tim, nhồi máu não; điều trị các bệnh ung thư gan, ung thư phổi, ung thư vú theo mô hình Đông - Tây y kết hợp... Từ đó khẳng định vai trò kết hợp của y học cổ truyền và hiện đại.

-Hoài Phương

Cục Thuế yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn thiện Bảng giá tính lệ phí trước bạ ô tô và xe máy mới để chính thức đưa vào áp dụng từ ngày 1/1/2026…

Cục Thuế đã có văn bản số 5363/CT-CS yêu cầu cơ quan Thuế các tỉnh, thành phố chủ động phân công đơn vị trực thuộc xây dựng và trình Ủy ban Nhân dân ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ đối với ô tô và xe máy mới.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 8 Điều 1 Nghị định số 175/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung từ khoản 4 Điều 13 Nghị định số 10/2022/NĐ-CP), Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ đối với nhà, ô tô, xe máy.

Theo trên, Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 175/2025/NĐ-CP nêu rõ, trong trường hợp các địa phương chưa ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ đối với ô tô, xe máy trong khoảng thời gian từ ngày 1/7/2025 đến hết 31/12/2025 thì tiếp tục áp dụng Bảng giá và Bảng giá điều chỉnh, bổ sung do Bộ Tài chính ban hành.

Điểm a khoản 2 Điều 3 Thông tư số 13/2022/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 1 Thông tư số 67/2025/TT-BTC cũng quy định, cơ quan Thuế cấp tỉnh thực hiện cập nhật, tổng hợp cơ sở dữ liệu giá chuyển nhượng trên thị trường, giá tính lệ phí trước bạ đối với ô tô, xe máy.

Song song, cơ quan Thuế cấp tỉnh cũng cần phối hợp chủ trì với các đơn vị liên quan rà soát cơ sở dữ liệu, xây dựng và trình Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ cũng như điều chỉnh, bổ sung theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 7 Nghị định số 10/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định số 175/2025/NĐ-CP, Cục Thuế cho biết.

Ngoài ra, căn cứ khoản 2 Điều 43 Nghị định số 78/2025/NĐ-CP sửa đổi bởi khoản 24 Điều 1 Nghị định số 187/2025/NĐ-CP, việc đăng ký xây dựng quyết định của Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh phải thực hiện theo quy chế làm việc của Ủy ban Nhân dân, nhằm đảm bảo tính pháp lý và thống nhất trong quá trình ban hành.

Để đảm bảo việc thu lệ phí trước bạ từ ngày 1/1/2026, Cục Thuế đề nghị cơ quan Thuế các tỉnh, thành phố khẩn trương báo cáo, tham mưu Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố chủ động phân công các đơn vị trực thuộc xây dựng và trình Ủy ban Nhân dân ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ ô tô, xe máy mới áp dụng cho địa phương, đồng thời làm cơ sở để điều chỉnh, bổ sung định kỳ theo đúng quy định pháp luật.

Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh, cơ quan quân sự, công an tỉnh, thành phố, cơ quan thuộc Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh tự mình hoặc theo chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh đăng ký xây dựng quyết định của Ủy ban Nhân dân quy định tại điểm b và điểm c khoản 2 Điều 21 của Luật. Việc đăng ký xây dựng quyết định của Ủy ban Nhân dân thực hiện theo Quy chế làm việc của Ủy ban Nhân dân.

(Khoản 2 Điều 43 Nghị định số 78/2025/NĐ-CP sửa đổi bởi khoản 24 Điều 1 Nghị định số 187/2025/NĐ-CP)

-Hoàng Sơn

Ông Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu các địa phương bao gồm TP. Hà Nội, tỉnh Hưng Yên và tỉnh Bắc Ninh phối hợp chặt chẽ để đảm bảo tháo gỡ các vướng mắc khi thực hiện dự án...

Ngày 23/11, ông Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã đi kiểm tra tình hình triển khai Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô tại địa bàn tỉnh Hưng Yên.

Theo đó, dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô có tổng chiều dài 112,8 km, gồm 103,1 km tuyến cao tốc chính và 9,7 km tuyến nối theo hướng cao tốc Nội Bài – Hạ Long, đi qua ba địa phương: Hà Nội (58,2 km), Hưng Yên (19,3 km) và Bắc Ninh (25,6 km).

Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đã được khởi công đồng loạt vào ngày 25/6/2023 tại 3 địa phương Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh.  Dự án thành phần 3, là hạng mục cao tốc theo hình thức đối tác công tư (PPP) cũng vừa được khởi công ngày 6/9/2025. Dự kiến dự án sẽ hoàn thành vào năm 2026 và sẽ đưa vào khai thác vào năm 2027.

Về tiến độ, Sở Xây dựng tỉnh Hưng Yên cho biết địa phương đã hoàn thành khoảng 97% công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao đất cho chủ đầu tư trên toàn tuyến. Diện tích còn lại chủ yếu là đất ở; các địa phương đã cơ bản hoàn tất kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất và xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ.

Hiện nay, các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đang được công khai và hoàn thiện; một số địa phương đã phê duyệt phương án và ban hành quyết định thu hồi đất ở.

Tại buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa đề nghị TP. Hà Nội báo cáo Chính phủ xem xét cơ chế điều tiết linh hoạt nguồn vốn giữa các địa phương nhằm tạo thuận lợi cho tiến độ chung; đồng thời duy trì hoạt động thường xuyên của Ban Chỉ đạo triển khai dự án Vành đai 4 để các địa phương kịp thời cập nhật tình hình và xử lý vướng mắc phát sinh.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các địa phương và đơn vị thi công,  đề nghị các bên nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm từ công tác giải phóng mặt bằng, thi công và vận hành tuyến Vành đai 3 để áp dụng hiệu quả cho Dự án Vành đai 4.

Ông Ngọc cũng nhấn mạnh yêu cầu Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh phải phối hợp chặt chẽ, thường xuyên trao đổi thông tin nhằm tháo gỡ khó khăn, đặc biệt liên quan đến mặt bằng và nguồn cung vật liệu. Các địa phương cần bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng, trong khi các nhà thầu chủ động tìm giải pháp rút ngắn thời gian thi công, nâng cao hiệu quả triển khai, bảo đảm tiến độ và chất lượng toàn dự án trong thời gian tới.

-Phương Nhi

Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belém -Brazil vừa kết thúc, tạo ra một số tiến triển trong cuộc chiến chống khủng hoảng khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, các biện pháp được thống nhất vẫn chỉ là những bước đi vừa phải, chưa đạt đến mức chuyển biến mạnh mẽ như mong đợi. Nội dung về lộ trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch không xuất hiện trong quyết định cuối cùng; tài chính khí hậu tăng gấp 3 nhưng vẫn chưa đủ…

Một phân tích về nội dung từ văn bản thỏa hiệp cuối cùng, động lực đàm phán, giới hạn của hợp tác khí hậu và các xu hướng đang định hình trật tự khí hậu toàn cầu…

“CHUYỂN DỊCH KHỎI NHIÊN LIỆU HÓA THẠCH” KHÔNG ĐƯỢC NHẮC ĐẾN

Vấn đề nhiên liệu hóa thạch không xuất hiện trong quyết định cuối cùng, dù một liên minh gồm 90 quốc gia phát triển và đang phát triển đã thúc đẩy đưa vào lộ trình loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch. Các quốc gia dầu mỏ như Saudi Arabia đấu tranh mạnh mẽ và cuối cùng đã loại bỏ mục này.

Văn bản cuối cùng chỉ bổ sung một tham chiếu đến “Đồng thuận UAE”- gói kết quả tại COP28 năm 2023, nơi lần đầu tiên có cam kết “giảm dần” nhiên liệu hóa thạch.

Tiến sĩ Joanna Depledge (Đại học Cambridge) nhận xét: “Đồng thuận UAE là một gói rộng, gồm tám quyết định khác nhau ở Dubai. Việc chỉ nhắc mơ hồ như vậy khiến ngôn ngữ chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch bị làm mờ đi, chứ không phải được nhấn mạnh”.

Việc COP30 kết thúc mà không xác lập được bất kỳ lộ trình hay cam kết rõ ràng nào liên quan đến việc giảm dần hoặc chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch cho thấy những giới hạn mang tính cấu trúc trong hệ thống đàm phán khí hậu toàn cầu.

Đây không còn là vấn đề của ý chí chính trị đơn thuần mà phản ánh sự chồng chéo giữa lợi ích kinh tế, yêu cầu phát triển và mức độ trưởng thành của cơ chế hợp tác quốc tế. Nhìn sâu hơn, có 3 nhóm nguyên nhân nổi bật lý giải vì sao chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch vẫn là một mục tiêu khó đạt được tại COP30.

Vấn đề nhiên liệu hóa thạch không xuất hiện trong quyết định cuối cùng.

Một trở ngại lớn nằm ở chính cấu trúc của nền kinh tế thế giới. Nhiều quốc gia phụ thuộc nặng vào dầu khí, từ khu vực Trung Đông, Bắc Phi đến Nam Mỹ, xem xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch như nguồn thu chủ đạo nuôi dưỡng ngân sách, duy trì ổn định xã hội và đảm bảo nhu cầu phát triển cơ bản. Trong những nền kinh tế này, dầu và khí đốt không chỉ là hàng hóa mà còn là hạ tầng phát triển.

Ở cấp độ trong nước, nhiều quốc gia chưa đủ điều kiện để chuyển đổi ngay vì hệ thống năng lượng nội địa vẫn vận hành dựa trên nhiên liệu hóa thạch, từ điện lực, giao thông đến công nghiệp. Ở cấp độ quốc tế, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn ổn định xoay quanh dầu và khí, khiến việc từ bỏ chúng đồng nghĩa với điều chỉnh sâu rộng trong thương mại và tài chính.

Khi khả năng tiếp cận vốn xanh còn hạn chế, yêu cầu “loại bỏ nhiên liệu hóa thạch” bị nhìn nhận như một rủi ro phát triển, thay vì một lộ trình mang lại lợi ích dài hạn. Những yếu tố này tạo ra tâm lý thận trọng và khiến nhiều quốc gia sẵn sàng làm chậm tiến trình đàm phán.

Vấn đề thứ hai là “công bằng khí hậu”, vốn tiếp tục là nút thắt lớn nhất trong hợp tác toàn cầu. Các quốc gia đang phát triển lập luận rằng các nước công nghiệp hóa đã phát thải khí nhà kính trong hơn hai thế kỷ, tích lũy tài sản, công nghệ và năng lực cạnh tranh từ năng lượng rẻ trong quá khứ. Vì vậy, họ cho rằng các quốc gia phát triển cần đi đầu trong quá trình chuyển đổi xanh và đồng thời cung cấp hỗ trợ tài chính mạnh mẽ hơn để giúp các nước đang phát triển thích ứng và phát triển bền vững.

Ngược lại, các nền kinh tế phát triển muốn mở rộng phạm vi cam kết và chia sẻ trách nhiệm cho cả các nước đang phát triển lớn. Vòng xoáy giữa “trách nhiệm lịch sử” và “nhu cầu phát triển hiện tại” vì vậy vẫn chưa được hóa giải.

Tại COP30, bất kỳ ngôn ngữ nào về “chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch” đều bị đặt trong bối cảnh cân bằng lợi ích, nơi mỗi cụm từ đều mang ý nghĩa phân bổ gánh nặng. Chính sự thiếu nhất quán trong cách hiểu về công bằng đã cản trở một tuyên bố đủ mạnh và có tính ràng buộc.

Vấn đề thứ ba là khoảng trống dẫn dắt và sự suy yếu của cơ chế tạo áp lực ngang hàng. Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã thoái lui trách nhiệm khỏi vấn đề khí hậu toàn cầu.

Trong cấu trúc đàm phán khí hậu, các nền kinh tế lớn đóng vai trò neo giữ sự ổn định và tạo lực dẫn dắt thông qua cơ chế “áp lực ngang hàng”, khi các cam kết mạnh từ một số quốc gia thúc đẩy các bên khác điều chỉnh theo để tránh bị tụt hậu hoặc cô lập. Khi những bên có vai trò chủ chốt không tham gia đầy đủ hoặc thiếu sự hiện diện liên tục trong các nhóm đàm phán, cơ chế này bị suy yếu đáng kể.

TÀI CHÍNH KHÍ HẬU TĂNG GẤP 3 NHƯNG VẪN CHƯA ĐỦ

Nếu xem quá trình chuyển dịch xanh như một hệ thống thì tài chính là “dòng máu” quyết định mọi khả năng vận hành. COP30 tiếp tục cho thấy khoảng cách rất lớn giữa nhu cầu thực tế và mức đóng góp toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh tác động khí hậu ngày càng khốc liệt và đòi hỏi chi phí ngày càng cao.

Mặc dù các quốc gia đều thừa nhận tầm quan trọng của tài chính khí hậu, nhưng sự chậm trễ trong huy động nguồn lực và thiếu cơ chế ổn định khiến tiến trình chung bị kéo lùi đáng kể.

Văn bản cuối cùng ghi nhận cam kết tăng gấp ba nguồn lực dành cho thích ứng- một bước tiến đáng kể, bởi khoản viện trợ này là sinh mệnh đối với các quốc gia dễ bị tổn thương, giúp bảo vệ người dân trước các tác động ngày càng nhanh của khủng hoảng khí hậu.

Tuy nhiên, mục tiêu 120 tỷ USD mỗi năm đã bị lùi 5 năm so với mốc 2030 ban đầu. Theo Harjeet Singh từ Satat Sampada Climate Foundation: “Việc không nâng tài chính lên mức cần thiết 300 tỷ USD mỗi năm khiến những cộng đồng chưa có sự chuẩn bị hoàn toàn bất lực trước các thảm họa đang xảy ra ngay hôm nay”.

Quỹ rừng nhiệt đới Brazil, do tổng thống nước chủ nhà COP30 khởi xướng, đặt mục tiêu đầy tham vọng là huy động 25 tỷ USD tài trợ công nhằm trả cho các quốc gia để bảo vệ rừng. Tuy nhiên, đến cuối COP30, chương trình mới chỉ nhận được khoảng 5 tỷ USD cam kết từ một số ít quốc gia.

Khoảng cách lớn giữa mục tiêu và thực tế này phản ánh rõ thách thức trong huy động tài chính khí hậu quốc tế, đặc biệt khi các khoản đóng góp vẫn còn nhỏ, phân tán và thiếu tính ổn định dài hạn. Rừng Amazon, vốn là lá phổi xanh của hành tinh, giữ vai trò thiết yếu trong hấp thụ carbon, điều hòa khí hậu và duy trì cân bằng sinh thái toàn cầu, nhưng vẫn chưa được bảo đảm nguồn lực tương xứng để duy trì quản lý bền vững.

KẾ HOẠCH CHUYỂN DỊCH CÔNG BẰNG VÀ XU HƯỚNG HÀNH ĐỘNG KHÍ HẬU LINH HOẠT

Một kết quả đáng chú ý khác của COP30 là việc thông qua Cơ chế Chuyển dịch Công bằng (JTM)- một kế hoạch nhằm đảm bảo chuyển đổi sang nền kinh tế xanh diễn ra công bằng, bảo vệ quyền lợi của tất cả các nhóm xã hội, bao gồm người lao động, phụ nữ và cộng đồng bản địa. Liên minh Climate Action Network International đánh giá JTM là một trong những kết quả dựa trên quyền con người mạnh mẽ nhất trong lịch sử đàm phán khí hậu của Liên hợp quốc.

Giám đốc mạng lưới Tasneem Essop nhấn mạnh: “Việc thông qua JTM được xây dựng nhờ nỗ lực bền bỉ và sự kiên định đạo đức của những người sống tại tuyến đầu khủng hoảng khí hậu. Các chính phủ giờ phải biến JTM thành hành động thực tế”.

Chủ tịch COP30 André Corrêa do Lago lắng nghe các quan chức khí hậu Liên hợp quốc thảo luận trong phiên họp cuối cùng. Nguồn ảnh: André Penner/AP

Trong khi đó, lộ trình chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch, dù bị loại khỏi văn bản chính thức của COP30, không hề biến mất. Thay vào đó, nó được chuyển sang một liên minh tự nguyện do Colombia và gần 90 quốc gia bảo trợ. Đây là minh chứng cho xu hướng mới của hành động khí hậu ngoài khuôn khổ Liên hợp quốc. Khác với cơ chế COP yêu cầu đồng thuận tuyệt đối, các nhóm tự nguyện này có tính linh hoạt cao, khả năng triển khai nhanh và tập trung vào những mục tiêu hẹp nhưng chuyên sâu, nhờ đó tạo ra tác động thực tiễn rõ rệt hơn.

Một hội nghị thượng đỉnh riêng dự kiến tổ chức vào tháng 4/2026 được kỳ vọng sẽ ghi nhận các bước tiến đáng kể trước khi kết quả được đưa trở lại tiến trình COP. Sự kết hợp giữa JTM và các liên minh tự nguyện mở ra triển vọng hình thành một “động cơ bổ trợ” cho hệ thống quản trị khí hậu toàn cầu, vừa duy trì tầm nhìn công bằng vừa thúc đẩy hành động hiệu quả hơn.

AI ĐANG DẪN DẮT CUỘC CHIẾN KHÍ HẬU TOÀN CẦU?

Mỹ đánh dấu lần đầu tiên trong 30 năm đàm phán khí hậu nước này không tham dự COP. Trong quá khứ, Mỹ vẫn giữ vai trò cường quốc thiết lập áp lực lên các nền kinh tế lớn khác như Trung Quốc, Ấn Độ, Saudi Arabia. Khi Mỹ rút khỏi bàn đàm phán, Trung Quốc được kỳ vọng nổi lên như người dẫn dắt.

Trung Quốc bước vào COP30 với tư cách là quốc gia phát thải lớn nhất thế giới đồng thời là nhà sản xuất năng lượng tái tạo hàng đầu và được kỳ vọng sẽ thay thế Mỹ dẫn dắt vấn đề khí hậu toàn cầu.

Tuy vậy, giới quan sát nhận định, Trung Quốc lựa chọn một chiến lược “giảm hiện diện” đáng chú ý tại kỳ COP này, theo The New York Times. Điều quan trọng ở đây không phải là những hành động Trung Quốc thể hiện, mà chính là những lĩnh vực mà họ chủ động không tham gia sâu như không dẫn dắt đàm phán về giảm phát thải, không thúc đẩy các cơ chế tài chính khí hậu mới, không đứng ra đại diện tiếng nói cho nhóm các nước đang phát triển.

Trung Quốc đang theo đuổi những chương trình chuyển đổi năng lượng quy mô lớn, từ phát triển năng lượng tái tạo, xe điện, pin cho đến công nghệ hydro. Trong bối cảnh này, việc giữ vị thế trung lập tại COP30 mang lại hai lợi ích thiết thực: bảo đảm sự linh hoạt trong hoạch định chính sách trong nước và tránh bị ràng buộc vào những cam kết có thể làm chậm nhịp độ chuyển đổi theo cách mà Trung Quốc cho là phù hợp nhất với điều kiện kinh tế- xã hội của mình.

Chiến lược này cho phép họ duy trì tốc độ đổi mới công nghệ, củng cố an ninh năng lượng và tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu năng lượng sạch mà không chịu áp lực điều chỉnh theo kỳ vọng quốc tế trong ngắn hạn.

Bên cạnh đó, đảm nhận vai trò dẫn dắt khí hậu luôn đồng nghĩa với việc gánh vác trách nhiệm lớn và chịu sự “soi xét” của cộng đồng quốc tế. Trong giai đoạn mà kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều biến động, từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng đến cạnh tranh công nghệ, việc hạn chế vai trò tại COP30 là một cách giúp Trung Quốc tránh trở thành điểm trung tâm của tranh luận hoặc bị kéo vào những căng thẳng không cần thiết.

COP30 VÀ TƯƠNG LAI QUẢN TRỊ KHÍ HẬU

COP30 một lần nữa cho thấy mô hình dựa trên đồng thuận tuyệt đối đang trở nên khó vận hành trong bối cảnh quy mô hội nghị ngày càng lớn và lợi ích của các quốc gia ngày càng đa dạng.

Trong bối cảnh đó, một xu hướng mới đang định hình: các liên minh nhỏ với mục tiêu hẹp và tính linh hoạt cao đang ngày càng đóng vai trò lớn hơn. Những sáng kiến như mạng lưới năng lượng sạch, các liên minh chống than đá, những hiệp ước thương mại xanh hay hợp tác bảo vệ rừng cho thấy một mô hình hoạt động có phần thực tế hơn: không cần đồng thuận toàn cầu, chỉ cần những nhóm quốc gia có cùng lợi ích sẵn sàng triển khai ngay.

Một thỏa thuận chung tại COP là điều đáng mừng nhưng văn kiện cuối cùng chỉ chứa những bước tiến nhỏ chứ chưa phải bước nhảy dài. Nguồn ảnh: State of Green

Chính tính tự nguyện và chuyên sâu của các cấu trúc này giúp họ dễ tạo ra kết quả rõ rệt, dù phạm vi nhỏ hơn COP. Trong tương lai, các liên minh như vậy có thể trở thành “động cơ bổ trợ”, giúp thúc đẩy tiến trình toàn cầu trong những lĩnh vực mà COP khó đạt được đồng thuận nhanh.

Một điểm đáng chú ý khác là bản thân các kỳ COP giờ đây cũng chịu tác động từ biến đổi khí hậu: thời tiết cực đoan, mưa lớn, lũ lụt hoặc những sự cố bất thường đã trở thành một phần không thể tách khỏi hậu trường đàm phán.

Việc các phiên họp bị ảnh hưởng bởi chính các hiện tượng mà COP đang cố gắng ứng phó (như theo Financial Times, “âm thanh ào ào của những cơn mưa chiều xối xuống mái nhà hội trường”) đã tạo ra một hình ảnh đặc biệt: biến đổi khí hậu không còn diễn ra “ở ngoài kia” mà đã bước vào trung tâm của tiến trình thương lượng quốc tế. Điều này khiến sự cấp bách trở nên hữu hình hơn, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng thích ứng của các cơ chế hiện có trước tốc độ biến đổi nhanh của thực tế môi trường.

COP30 đang phản ánh đúng trạng thái của hiện tại: một hệ thống đang tìm cách cân bằng giữa yêu cầu tăng trưởng, nhu cầu công bằng và giới hạn môi trường. Trong thập kỷ tới, chính những giới hạn này sẽ định hình đường đi của quản trị khí hậu toàn cầu.

-Huy Sơn

Năm 2024, có 72 triệu người trong Liên minh châu Âu (EU) được xếp vào nhóm "có nguy cơ nghèo", chiếm 16,2% dân số...

Tuy nhiên, ngưỡng thu nhập cận nghèo có sự chênh lệch lớn giữa các quốc gia trong khu vực - trang Euronews cho hay.

Ngưỡng thu nhập cận nghèo ở châu Âu được xác định là 60% của thu nhập trung vị (median income) ở một quốc gia. Những người có thu nhập dưới mức này được coi là có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo.

Tuy nhiên, cơ quan thống kê Eurostat của EU nhấn mạnh rằng chỉ số này không đo lường sự giàu có hay mức độ nghèo thực sự, mà chỉ phản ánh mức thu nhập thấp so với những người khác trong cùng một quốc gia, không nhất thiết đồng nghĩa với một mức sống thấp.

Tính trung bình trong EU, thu nhập trung vị hàng năm tương đương (annual median equivalised income) theo đầu người vào năm 2024 là 21.582 euro. 60% của con số này là 12.949 euro, tương đương khoảng 1.079 euro mỗi tháng. Bất kỳ ai có thu nhập dưới mức này đều được coi là có nguy cơ nghèo.

Tuy nhiên, các con số ở cấp quốc gia cho thấy một bức tranh rõ ràng hơn. Trong EU, ngưỡng này dao động từ 391 euro ở Bulgaria đến 2.540 euro ở Luxembourg. Khi bao gồm các quốc gia ứng cử viên gia nhập EU và thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA, gồm Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sỹ) , ngưỡng này dao động từ 201 euro ở Thổ Nhĩ Kỳ đến 2.596 euro ở Thụy Sỹ. Na Uy cũng nằm trong số 3 quốc gia có ngưỡng thu nhập cận nghèo vượt 2.000 euro.

Ngưỡng thu nhập cận nghèo dao động từ 1.500 đến 2.000 euro ở Đan Mạch, Áo, Ireland, Hà Lan và Bỉ, theo thứ tự từ cao nhất đến thấp nhất trong nhóm này.

Ngưỡng thu nhập cận nghèo của cá nhân ở các nước trong châu Âu, dao động từ 2.596 euro/tháng ở Thụy Sỹ đến 201 euro/tháng ở Thổ Nhĩ Kỳ - Nguồn: Euronews.

Ngưỡng cận nghèo nằm dưới 750 euro ở một số quốc gia, bao gồm Latvia, Bồ Đào Nha, Croatia, Litva, Ba Lan, Hy Lạp và Slovakia. Con số giảm xuống dưới 500 euro ở Hungary, Romania, Bulgaria, Serbia và Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong số 4 quốc gia lớn của EU, Đức có ngưỡng thu nhập cận nghèo cao nhất là 1.381 euro, tiếp theo là Pháp (1.278 euro), Italy (1.030 euro) và Tây Ban Nha (965 euro).

Đối với một hộ gia đình gồm hai người lớn và hai trẻ em dưới 14 tuổi, ngưỡng thu nhập cận nghèo là gấp 2,1 lần ngưỡng của một người độc thân. Điều này tương đương với 2.266 euro trong EU, 423 euro ở Thổ Nhĩ Kỳ và 5.452 euro ở Thụy Sỹ.

Ngưỡng thu nhập cận nghèo của hộ gia đình gồm 2 người lớn và 1 trẻ nhỏ ở các nước châu Âu, dao động từ 5.452 euro/tháng ở Thụy Sỹ đến 423 euro/tháng ở Thổ Nhĩ Kỳ - Nguồn: Euronews.

Sự khác biệt này được giải thích bởi sự khác biệt trong năng suất và cơ cấu công nghiệp của từng quốc gia. Năng suất cao hơn cho phép các quốc gia duy trì mức lương cao hơn. Do đó, các quốc gia có các ngành có giá trị cao lớn - chẳng hạn như tài chính, công nghệ thông tin hoặc sản xuất tiên tiến - có xu hướng trả lương cao hơn. Điều này cũng có nghĩa là ngưỡng thu nhập cận nghèo của họ cao hơn.

Khi so sánh ngưỡng thu nhập cận nghèo theo tiêu chuẩn sức mua (PPS), khoảng cách trở nên hẹp hơn, nhưng sự khác biệt vẫn rõ ràng. PPS là một đơn vị tiền tệ giả định được thiết kế để một PPS có thể, về lý thuyết, mua cùng một lượng hàng hóa và dịch vụ ở mọi quốc gia.

Theo tiêu chuẩn PPS, đối với một người lớn độc thân, ngưỡng thu nhập cận nghèo dao động từ 449 euro ở Serbia đến 1.889 euro ở Luxembourg. Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary, Slovakia và Hy Lạp nằm trong số năm quốc gia có ngưỡng thấp nhất. Ngược lại, Na Uy, Thụy Sỹ, Áo và Hà Lan nằm trong số năm quốc gia hàng đầu.

Theo Eurostat, 16,2% dân số EU có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo trong năm 2024. Tỷ lệ này dao động từ 9,5% ở Czechia đến 22,2% ở Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Macedonia. Các quốc gia ứng cử viên EU, cũng như các quốc gia Balkan và Đông Âu, có tỷ lệ người có nguy cơ nghèo cao hơn.

Trong số các nền kinh tế lớn, tỷ lệ này cũng cao ở Tây Ban Nha (19,7%) và Italy (18,9%), trong khi Pháp (15,9%) và Đức (15,5%) là những nước có tỷ lệ dân số có nguy cơ nghèo thấp hơn một chút so với mức trung bình của EU.

-Điệp Vũ

Sau những đợt mưa lũ gây thiệt hại nặng nề, nông dân thành phố Huế được các chuyên gia hướng dẫn trực tiếp kỹ thuật phục hồi sản xuất, từ xử lý đất đai, chăm sóc cây ăn quả đến vệ sinh chuồng trại.

Theo báo cáo của Trung tâm Khuyến nông thành phố Huế, các đợt lũ lớn vừa qua đã làm hơn 13.000 con gia súc, gia cầm bị chết và cuốn trôi; hơn 600 ha ngô và rau màu, 255 ha cây ăn quả bị ngập úng; trên 700 ha ruộng bị sạt lở, vùi lấp; 326 tấn lúa giống bị ngập ướt; 124.000 chậu hoa, cây cảnh bị hư hỏng; hơn 277 ha rừng bị đổ ngã. Ngành nuôi trồng thủy sản cũng chịu thiệt hại lớn với hơn 57 tấn cá nuôi, 60.000 con cá giống cùng 6.000 ha ao, đầm và vùng nước ngọt bị ngập hoàn toàn.

Ngay sau mưa lũ, hệ thống khuyến nông từ Trung ương đến địa phương đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ khẩn cấp, bao gồm hướng dẫn kỹ thuật phục hồi cây trồng, vật nuôi, cung ứng vật tư và chế phẩm sinh học, tổ chức tập huấn và trực tiếp xuống hiện trường hỗ trợ nông dân cùng chính quyền địa phương khôi phục sản xuất. Đặc biệt, các biện pháp xử lý dịch bệnh trên cây trồng và vật nuôi được nông dân quan tâm hàng đầu.

Cùng với đó, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế tổ chức tọa đàm “Hướng dẫn khôi phục sản xuất nông nghiệp sau mưa lũ” nhằm hỗ trợ nông dân khôi phục sản xuất, ổn định đời sống sau những thiệt hại nặng nề do thiên tai gây ra.

Ông Nguyễn Tín, tổ dân phố Sơn Công, phường Hương Trà, chia sẻ: “Gia đình tôi có 7 sào thanh trà bị ngập lũ ba lần liên tiếp. Cây trồng bị thối thân, thối rễ, các biện pháp xử lý đã áp dụng nhưng hiệu quả chưa cao. Chúng tôi mong được hướng dẫn kiến thức phù hợp và các lớp tập huấn về phun khử, sát trùng sau lũ.”

Tọa đàm cũng nêu bật nhiều vấn đề cần giải quyết trong thời gian tới như xây dựng mô hình nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, sản xuất vụ đông sau thiên tai, khôi phục đàn gia súc, gia cầm, nuôi trồng thủy sản và hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ tái thiết sản xuất. Các chuyên gia và nông dân đã chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả trong khắc phục hậu quả thiên tai, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao năng lực ứng phó và phục hồi bền vững cho ngành nông nghiệp.

Toàn cảnh toạ đàm

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Phó Trưởng phòng Khuyến nông Chăn nuôi – Thú y, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, cho biết chương trình khôi phục sản xuất tập trung vào các nội dung chính: tiêu độc, khử trùng chuồng trại, phòng chống dịch bệnh và tái đàn; khôi phục nuôi trồng thủy sản sau bão lũ; chăm sóc cây trồng, đặc biệt là cây ăn quả bị ngập. “Thiên tai thời gian qua không chỉ gây thiệt hại lớn mà còn đặt ra yêu cầu cấp bách về tăng cường năng lực chống chịu của từng hộ nông dân và toàn bộ hệ thống sản xuất,” ông Hưởng nhấn mạnh.

Cán bộ khuyến nông đã trực tiếp hướng dẫn khắc phục cây ăn quả và rau màu, bao gồm vùng chuối, thanh trà, bưởi và các cây ăn quả chủ lực khác. Các biện pháp xử lý nền đất, cắt tỉa lá, định chồi, quản lý sâu bệnh hại được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật. Về chăn nuôi, hướng dẫn an toàn sinh học và khử trùng chuồng trại sau lũ, lựa chọn hóa chất và thời điểm thực hiện vệ sinh chuồng trại được triển khai chi tiết.

Chuyên gia trực tiếp quan sát và tư vấn cách chăm sóc cây ăn quả bị ngập úng cho người dân phường Hương Trà (thành phố Huế). Ảnh: Văn Dinh

Tại phường Hương Trà, nông dân được hướng dẫn vệ sinh đồng ruộng, chăm sóc cây trồng sau ngập, xử lý nền đất, cắt tỉa lá, quản lý sâu bệnh hại trên cây chuối, bưởi, thanh trà. Tại xã Đan Điền, các hộ chăn nuôi gia cầm được hướng dẫn kỹ thuật vệ sinh, khử trùng chuồng trại, chăn nuôi an toàn sinh học. Các hướng dẫn trực tiếp giúp nông dân hiểu rõ cách thực hiện, giảm công lao động và chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả phục hồi sản xuất.

Nhân dịp này, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã hỗ trợ người dân thành phố Huế 3 tấn phân hữu cơ, 300 lít chế phẩm xử lý môi trường và 42 lít hóa chất sát trùng, góp phần nhanh chóng khôi phục sản xuất sau mưa lũ.

-Nguyễn Thuấn

Luật Đất đai năm 2024 đã quy định 31 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp dự án trọng điểm, có vai trò tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đóng góp nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, lại chưa có quy định được Nhà nước thu hồi đất…

Tại bản tham luận “Hoàn thiện pháp luật về đất đai bảo đảm tính minh bạch, công bằng, hiệu quả, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp” trong Diễn đàn Xây dựng pháp luật lần thứ nhất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ rõ: Qua 1 năm thi hành Luật Đất đai năm 2024, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số vướng mắc đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

CHƯA ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẤP BÁCH 

Cụ thể, Luật Đất đai năm 2024 đã quy định 31 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Tuy nhiên, nhiều dự án trọng điểm, có vai trò tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đóng góp nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, lại chưa có quy định được Nhà nước thu hồi đất.

Mặt khác, Luật cũng chưa quy định thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán dự án theo Hợp đồng xây dựng - chuyển giao (hợp đồng BT), cho thuê đất tiếp tục sản xuất, kinh doanh đối với nhà đầu tư nhưng phải di dời ra khỏi vị trí cũ do ô nhiễm môi trường hoặc phải thu hồi đất, khiến việc sản xuất, kinh doanh ngừng trệ. Trên thực tế, rất nhiều dự án thực hiện cơ chế thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất, song còn một phần nhỏ diện tích mà nhà đầu tư không thỏa thuận được với người sử dụng đất dẫn đến tình trạng “dự án treo”, gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Luật Đất đai năm 2024 quy định chỉ thu hồi đất sau khi đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, là chưa phù hợp với yêu cầu cấp bách về tiến độ hoàn thành các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công khẩn cấp; chưa bảo đảm sự linh hoạt đối với dự án mà đa số người có đất thu hồi đồng thuận thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Ngoài ra, Nhà nước với vai trò là đại diện chủ sở hữu về đất đai cần phải thực hiện quyền kiểm soát và quyết định giá đất. Song, theo quy định hiện nay, việc định giá đất của Nhà nước khi giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất phụ thuộc vào giá đất theo thị trường và kết quả của đơn vị tư vấn giá đất. Trong khi, việc xác định giá đất cụ thể còn gặp khó khăn do phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kết quả định giá không thống nhất, dẫn đến không phản ánh đúng bản chất của giá đất trên thị trường, chưa phát huy đầy đủ vai trò quyết định và điều tiết của Nhà nước đối với giá đất nói chung và biến động giá đất trên thị trường.

TIẾP TỤC HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT

Vì vậy, về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất:

Một là, bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng để thể chế chủ trương đường lối của Đảng, đồng thời, tháo gỡ cho dự án đã được quy định trong các pháp luật chuyên ngành và dự án phát sinh trên thực tế, như: Dự án trong khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế; Dự án thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất đã hết thời hạn phải hoàn thành việc thỏa thuận hoặc hết thời gian gia hạn phải hoàn thành thỏa thuận, mà đã thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất, thì HĐND cấp tỉnh xem xét, thông qua việc thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất, cho thuê đất cho chủ đầu tư; Thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán dự án theo Hợp đồng BT, cho thuê đất để tiếp tục sản xuất, kinh doanh đối với trường hợp tổ chức đang sử dụng đất mà Nhà nước thu hồi đất quy định tại Điều 78 và Điều 79 Luật Đất đai.

Hai là, bổ sung quy định điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng: Phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư, trừ các trường hợp:

Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không có bố trí tái định cư đã được niêm yết công khai nhưng chưa được phê duyệt đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công; đối với dự án khác nếu được trên 75% người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Thu hồi đất trước khi bố trí tái định cư đối với trường hợp dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công, dự án thực hiện tái định cư tại chỗ, dự án mà việc bố trí tái định cư theo tuyến công trình chính. UBND cấp tỉnh quy định việc bố trí tạm cư, thời gian và kinh phí tạm cư đối với trường hợp quyết định thu hồi đất trước khi hoàn thành bố trí tái định cư.

Ba là, bổ sung quy định về căn cứ thu hồi đất đối với trường hợp thu hồi đất theo tiến độ đối với các dự án đầu tư hoặc theo tiến độ thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Bốn là bổ sung quy định giá đất tính bồi thường về đất và giá đất tái định cư được tính theo giá đất trong bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

Về tài chính đất đai, giá đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa đổi quy định căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất: giá đất theo bảng giá đất; hệ số điều chỉnh giá đất; tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất đối với từng loại đất theo đối tượng, hình thức sử dụng đất.

-Thanh Xuân

Sau vài phiên điều chỉnh nhẹ, tỷ giá USD trên thị trường tự do bật tăng mạnh trong ngày 24/11, tiến sát ngưỡng 27.900 VND/USD – mức giá bán ra từng được thiết lập vào ngày 14/11 và cũng là đỉnh cao nhất kể từ đầu năm 2025…

Theo công bố của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tỷ giá trung tâm áp dụng trong ngày 24/11 là 25.144 VND/USD, tăng 8 đồng so với mức niêm yết ngày 21/11. Với biên độ giao dịch +/-5% theo quy định, tỷ giá trần và sàn tương ứng lần lượt là 26.401 VND/USD và 23.887 VND/USD.

Trong ngày 24/11/2025, tỷ giá USD niêm yết tại các ngân hàng thương mại tiếp tục tiệm cận mức trần do Ngân hàng Nhà nước quy định. Cụ thể, Vietcombank niêm yết giá mua vào – bán ra ở mức 26.151 – 26.401 VND/USD, cùng tăng 9 đồng so với ngày 21/11. Techcombank điều chỉnh nhẹ hơn ở chiều mua vào, tăng 1 đồng, trong khi giá bán vẫn tăng 9 đồng, lên mức 26.161 – 26.401 VND/USD. VietinBank cũng ghi nhận mức tăng 3 đồng ở chiều mua và 9 đồng ở chiều bán, với mức giá 26.158 – 26.401 VND/USD.

Ở chiều ngược lại, Eximbank giảm mạnh 20 đồng ở chiều mua vào xuống còn 26.140 VND/USD, trong khi vẫn tăng 9 đồng ở giá bán ra lên 26.401 VND/USD. Maritimebank điều chỉnh giảm 9 đồng ở chiều mua vào, chiều bán ra đi ngang, niêm yết tại 26.166 – 26.392 VND/USD.

Tỷ giá USD trên thị trường tự do cũng tăng đáng kể, với giá mua vào ở mức 27.750 VND/USD và bán ra ở mức 27.870 VND/USD, tăng tương ứng 50 đồng và 70 đồng so với ngày 21/11. Mức chênh lệch giữa tỷ giá tự do và ngân hàng hiện đã lên tới gần 1.500 đồng/USD.

Chênh lệch giữa tỷ giá ngân hàng và tỷ giá "chợ đen" ngày càng nới rộng (Nguồn: WiGroup).

Trên thị trường toàn cầu, chỉ số USD (DXY) vẫn duy trì trên ngưỡng 100 điểm, phản ánh tâm lý chờ đợi từ giới đầu tư trước cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 12 của Fed. Tuy nhiên, sự phân hóa quan điểm trong nội bộ Fed đang gây nhiều tranh cãi.

Chủ tịch Fed New York John Williams – người thường được coi là phát ngôn viên chính sách của Chủ tịch Fed, đã lên tiếng ủng hộ việc tiếp tục cắt giảm lãi suất, viện dẫn rủi ro từ thị trường lao động đang suy yếu.

Trong khi đó, Chủ tịch Fed Jerome Powell vẫn im lặng kể từ sau cuộc họp ngày 29/10, chưa đưa ra tín hiệu rõ ràng về định hướng tiếp theo.

Các thành viên khác như Chủ tịch Fed Boston Susan Collins cho biết vẫn chưa quyết định lập trường cụ thể.

Việc Chính phủ Mỹ tạm thời đóng cửa trong tháng 10 đã trì hoãn việc công bố nhiều số liệu kinh tế, khiến quá trình ra quyết định của Fed trở nên phức tạp hơn. Hiện tại, thị trường định giá 45% khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 12, tăng mạnh so với mức 44% cách đây một tuần.

Cũng trong tuần này, một loạt dữ liệu kinh tế quan trọng từ Mỹ sẽ được công bố, bao gồm: doanh số bán lẻ tháng 9, dự kiến tăng 0,4% so với tháng trước (sau mức tăng 0,6% tháng 8); chỉ số giá sản xuất (PPI), đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần.

Những báo cáo này sẽ là cơ sở để thị trường định hình kỳ vọng trước kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn và sự kiện Black Friday - thời điểm mua sắm lớn nhất trong năm.

-Tùng Thư

Theo kịch bản nguồn nước mùa cạn 2025-2026 trên lưu vực sông Cửu Long cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, sản xuất. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu nước cục bộ vẫn có thể xảy ra tại một số địa phương, đặc biệt là một số xã cuối nguồn thuộc các tỉnh: Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau do xâm nhập mặn và hệ thống công trình thủy lợi, công trình cấp nước tập trung chưa được hoàn thiện đồng bộ...

Kịch bản nguồn nước mùa cạn 2025-2026 trên lưu vực sông Cửu Long vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố được xây dựng trên cơ sở phân tích toàn diện hiện trạng, dự báo khí tượng- thủy văn, diễn biến nguồn nước, nhu cầu khai thác và yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước của vùng. Thời kỳ đánh giá kéo dài từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026.

MỘT SỐ TỈNH CÓ NGUY CƠ THIẾU NƯỚC CỤC BỘ TRONG MÙA HẠN 2025-2026 DO XÂM NHẬP MẶN

Theo kịch bản, so với cùng kỳ 2024- 2025 nhu cầu khai thác sử dụng nước của các ngành trên lưu vực từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026 có xu thế tăng khoảng 0,7%.

Cụ thể, về nhu cầu cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, kinh doanh, dịch vụ, hiện tại trên lưu vực có khoảng 1.933 công trình cấp nước tập trung với nhu cầu khai thác khoảng 3,02 triệu m3/ngày đêm.

Đối với sản xuất nông nghiệp, tổng nhu cầu sử dụng nước cho tưới, chăn nuôi, thủy sản từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026 trên lưu vực khoảng 24,5 tỷ m3.

Trong đó, nhu cầu sử dụng nước nhiều nhất tập trung vào tháng 01 và 02 tại các tỉnh Đồng Tháp, Tây Ninh và nhu cầu sử dụng nước ít nhất vào tháng 5 tại các tỉnh Cà Mau, Tây Ninh, Vĩnh Long, Đồng Tháp và TP. Cần Thơ. Tỉnh An Giang sử dụng nhiều nước nhất, tập trung vào các tháng 01, 02 và TP. Cần Thơ sử dụng ít nhất, tập trung vào tháng 5.

Trên cơ sở hiện trạng, dự báo xu thế diễn biến nguồn nước, khí tượng, thủy văn, nhu cầu khai thác, sử dụng nước trên lưu vực và các yêu cầu về đảm bảo an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, kịch bản đã nhận định khả năng đáp ứng của nguồn nước trên lưu vực sông mùa cạn năm 2025-2026.

Dự báo tổng lượng dòng chảy tại Tân Châu và Châu Đốc từ tháng 11/2025-5/2026.

Về nguồn nước thượng nguồn, dòng chảy từ Biển Hồ có khả năng cấp nước cho hạ lưu từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026 với tổng lượng nước đạt khoảng 47 tỷ m3, cao hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ 2024-2025 từ 20-21%.

Tại trạm Kratie, tổng lượng dòng chảy từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026 dự báo đạt khoảng 100-112 tỷ m3, có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ từ 10-25%.

Đối với khả năng nguồn nước khu vực đồng bằng sông Cửu Long, theo kịch bản, về nguồn nước mặt, tổng lượng nước về vùng này tại trạm Tân Châu và Châu Đốc ước đạt 150-170 tỷ m3, cao hơn 10-25% so với trung bình nhiều năm và cùng kỳ. Dự báo trong các tháng mùa cạn, trên vùng đồng bằng sông Cửu Long có khả năng xuất hiện mưa trái mùa, góp phần cải thiện nguồn nước cục bộ cho vùng.

Về nguồn nước dưới đất, dự báo từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026 cơ bản ổn định, đảm bảo khả năng cấp nước cho các công trình khai thác. Tuy nhiên, tùy thuộc vào mức độ bổ cập tự nhiên, phân bố khai thác tập trung, chế độ vận hành khai thác mà mức độ đáp ứng nguồn nước về số lượng và chất lượng tại các khu vực sẽ khác nhau.

Phạm vi xâm nhập mặn đã phần nào được kiểm soát bởi các công trình ngăn mặn. Kịch bản nhận định khả năng xâm nhập mặn tại các địa phương trong vùng ở mức thấp hơn mùa cạn năm 2024-2025. Ảnh minh họa

Về xâm nhập mặn, kịch bản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định khả năng xâm nhập mặn tại các địa phương trong vùng ở mức thấp hơn mùa cạn năm 2024-2025. Ở Tây Ninh, hệ thống các công trình kiểm soát mặn cơ bản đảm bảo. Xâm nhập mặn cao nhất có thể đến Tầm Vu, Vĩnh Công, Tân An, Tân Trụ theo sông Vàm Cỏ Tây và tới Bình Đức, Bến Lức theo sông Vàm Cỏ Đông.

Tại Đồng Tháp, xâm nhập mặn theo hướng sông Tiền trong thời kỳ cao điểm có thể lên đến Mỹ Phong theo nhánh sông Cửu Tiểu và Mỹ Tho trên nhánh sông Cửa Đại.

Tỉnh Vĩnh Long, do hệ thống các công trình kiểm soát mặn chưa hoàn chỉnh, mặn có thể lên đến phường Bến Tre theo hướng sông Hàm Luông, lên đến xã Nhuận Phú Tân, Quới Thiện theo hướng sông Cổ Chiên và lên đến xã An Phú Tân theo hướng sông Hậu.

Ở Cần Thơ, hệ thống các công trình kiểm soát mặn cơ bản đảm bảo, xâm nhập theo hướng sông Hậu vào thời kỳ cao điểm có thể lên đến các xã Nhơn Mỹ, Thới An Hội. Đối với các khu vực dọc theo tuyến sông Cái Lớn, xâm nhập mặn cơ bản được kiểm soát bởi hệ thống cống Cái Lớn, Cái Bé.

Riêng với tỉnh Cà Mau, trên khu vực đã có hệ thống các công trình kiểm soát mặn thuộc hệ thống thủy lợi Quản Lộ- Phụng Hiệp. Tuy nhiên, khu vực vẫn thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn theo hướng sông Ông Đốc, Gành Hào.

GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU NGUY CƠ CÓ THỂ XẢY RA THIẾU NƯỚC, XÂM NHẬP MẶN 

Nhìn tổng quan từ các yếu tố thượng nguồn, nguồn nước mặt, nước dưới đất và xâm nhập mặn, kịch bản nhận định nguồn nước mùa cạn 2025-2026 trên lưu vực được đánh giá ở trạng thái “bình thường”, cơ bản đáp ứng đầy đủ nhu cầu cấp nước sinh hoạt, an sinh xã hội, sản xuất kinh tế và bảo vệ môi trường. Phạm vi xâm nhập mặn đã phần nào được kiểm soát bởi các công trình ngăn mặn.

Tuy nhiên, nguy cơ thiếu nước cục bộ vẫn có thể xảy ra tại một số địa phương, đặc biệt là một số xã cuối nguồn thuộc các tỉnh: Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau mà nguyên nhân chủ yếu do xâm nhập mặn và hệ thống các công trình thủy lợi, hệ thống các công trình cấp nước tập trung chưa được hoàn thiện đồng bộ.

Để giảm nguy cơ có thể xảy ra thiếu nước, phòng chống xâm nhập mặn, đặc biệt là ưu tiên đảm bảo cấp nước sinh hoạt trên lưu vực trong các tình huống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh trên lưu vực sông chỉ đạo việc chủ động lập kế hoạch khai thác, sử dụng nước theo nhu cầu thực tế của từng ngành và địa phương, dựa trên nguyên tắc tiết kiệm, tránh thất thoát và dự phòng thiếu nước trong các tháng cao điểm xâm nhập mặn.

Tăng cường việc tích trữ nước mưa để chủ động phòng chống hạn hán, thiếu nước; có giải pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí nguồn nước. Ảnh minh họa

Bộ đề nghị UBND các tỉnh/thành phố cần cập nhật dự báo khí tượng thủy văn để có các biện pháp chủ động phòng chống xâm nhập mặn do tình hình xâm nhập mặn trên lưu vực sông Cửu Long phụ thuộc vào nguồn nước từ thượng nguồn sông Mê Công, triều cường, mưa trái mùa và các biến động bất thường về thời tiết.

Cùng với đó chỉ đạo rà soát và cải tạo hệ thống thủy lợi để nâng cao khả năng tích trữ, lưu thông dòng chảy, tránh ứ đọng, ô nhiễm; rà soát, điều chỉnh việc vận hành hệ thống thủy lợi phù hợp với nhu cầu khai thác, sử dụng nước, diễn biến xâm nhập mặn; lập danh mục hồ, ao, đầm, vùng cấm hoặc hạn chế khai thác nước dưới đất.

Các cơ quan Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp triển khai các kịch bản nguồn nước, điều hòa phân phối nước khi thiếu hụt diện rộng và báo cáo định kỳ hiện trạng nguồn nước. Các cục chuyên ngành sẽ hướng dẫn điều chỉnh cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi và nuôi trồng thủy sản theo diễn biến nguồn nước, đồng thời theo dõi, dự báo, cảnh báo khu vực nguy cơ thiếu nước, xâm nhập mặn.

Đối với các vùng có nguy cơ thiếu nước cục bộ, các tỉnh như Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị cần chỉ đạo xây dựng kế hoạch ứng phó theo từng mức thiếu hụt, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, kết hợp khai thác nước mặt, nước dưới đất và nước mưa, tăng cường tích trữ nước, đồng thời đầu tư xây dựng các công trình điều tiết, trữ nước, đặc biệt tại vùng khan hiếm nước và đồng bào dân tộc thiểu số.

Để nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng nước, địa phương cần tổ chức chỉ đạo khai thác nước mặt, nước dưới đất và nước mưa theo hình thức kết hợp hoặc luân phiên; tăng cường việc tích trữ nước mưa để chủ động phòng chống hạn hán, thiếu nước; có giải pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí nguồn nước. Hướng dẫn gieo trồng theo khuyến cáo chuyên môn và vận hành công trình thủy lợi linh hoạt theo diễn biến nguồn nước.

Đối với nước dưới đất, cần khẩn trương rà soát, công bố danh mục vùng hạn chế khai thác nước dưới đất trên địa bàn các tỉnh thành phố Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang, Cà Mau theo quy định.

Với các khu vực có điều kiện địa chất, nguồn nước phù hợp… có thể xem xét nghiên cứu triển khai áp dụng các mô hình bổ cập nhân tạo nước dưới đất nhằm phục hồi các tầng chứa nước, đặc biệt đối với các khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn nước dưới đất như các vùng ven biển từ Vĩnh Long đến Cà Mau. Kiểm soát khai thác, sử dụng giếng khoan quy mô nhỏ và để giảm thiểu nguy cơ gây ô nhiễm, xâm nhập mặn và suy thoái nguồn nước dưới đất.

Đối với các khu vực có nguy cơ sụt lún, ô nhiễm, nhiễm mặn nguồn nước dưới đất cần tăng cường giám sát các hoạt động khai thác, sử dụng nước dưới đất để giảm thiểu nguy cơ suy thoái về số lượng, chất lượng nước dưới đất, đặc biệt tại các khu vực tập trung khai thác quy mô lớn gần ranh mặn của tầng chứa nước…

-Hoàng Anh

Cổ phiếu của nhà sản xuất vaccine Moderna hiện là mã bị bán khống nhiều nhất trong chỉ số SP 500, sau khi giá tụt xuống mức thấp nhất kể từ trước đại dịch Covid-19, trong bối cảnh ngày càng nhiều người Mỹ bỏ qua các mũi tiêm tăng cường phòng Covid-19...

Theo báo cáo gần đây của ngân hàng đầu tư Jefferies, nhiều tháng sau phát biểu phản đối việc tiêm chủng của Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr., số lượng người Mỹ tiêm vaccine Covid-19 đã giảm khoảng 24% so với cùng thời điểm năm ngoái.

Các nhà phân tích cho rằng tâm lý chán tiêm và mất động lực tiêm chủng là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ tiêm phòng Covid-19 tại Mỹ trong những tháng gần đây giảm mạnh so với các mùa tiêm chủng năm 2023 và 2024.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích S3 Partners, kể từ cuối tháng 9, cổ phiếu Moderna là mã bị bán khống nhiều nhất trong rổ SP 500. S3 Partners ước tính các vị thế bán khống với cổ phiếu này đang ghi nhận khoảng 622 triệu USD lãi chưa hiện thực hóa trong năm 2025. Kết phiên ngày thứ Sáu tuần trước, cổ phiếu Moderna giao dịch ở mức 23,72 USD, giảm 43% so với đầu năm và quay lại vùng giá từng ghi nhận vào tháng 2/2020.

Hồi tháng 7/2021, khi được đưa vào rổ SP 500, Moderna đang ở giai đoạn đỉnh cao về triển vọng. Khi đó, Chính phủ Mỹ đặt mua hàng trăm triệu liều vaccine Covid của hãng, giúp Tổng giám đốc Stephane Bancel trở thành tỷ phú USD. Biên lợi nhuận hoạt động năm 2021 của Moderna thậm chí còn vượt cả tập đoàn Berkshire Hathaway của tỷ phú Warren Buffett.

Tuy nhiên, Moderna bắt đầu ghi nhận thua lỗ từ năm 2023, tức là khá lâu trước khi Bộ trưởng Kennedy bày tỏ quan điểm hoài nghi vaccine năm nay. Doanh thu của công ty hiện giảm hơn 80% so với năm 2021.

Tại cuộc gặp với các nhà đầu tư tuần trước, ban giám đốc Moderna dự báo công ty sẽ bắt đầu bước vào giai đoạn phục hồi từ năm 2026. Công ty đặt mục tiêu tăng doanh thu tại các thị trường ngoài Mỹ và chạy đua ứng dụng công nghệ mRNA - nền tảng được dùng để phát triển vaccine Covid-19 - vào điều trị ung thư.

Chia sẻ với Financial Times, ông Noubar Afeyan, Chủ tịch Hội đồng quản trị Moderna, cho biết làn sóng bán khống cổ phiếu không khiến công ty thay đổi cách thức vận hành hay định hướng chiến lược.

“Chúng tôi đang phải đối mặt với rất nhiều yếu tố bất định, nhưng tôi không cho rằng làn sóng bán khống cổ phiếu làm gia tăng các ẩn số đó”, ông Afeyan nói. Ông hiện là Tổng giám đốc công ty đầu tư Flagship Pioneering có trụ sở tại Boston, đơn vị sáng lập Moderna.

Ông cho rằng mọi người không nên quên những hệ lụy mà Covid-19 đã gây ra, đồng thời nhấn mạnh hiện vẫn còn hơn 10 triệu người phải sống chung với các triệu chứng kéo dài sau khi nhiễm virus.

“Mọi người đã quên mất thực tế rằng, về bản chất, chính họ cũng có thể là nguồn lây nhiễm cho người khác. Vì sao chúng ta phải tuân thủ luật giao thông? Việc không tuân thủ không chỉ đặt bản thân mình mà cả người khác vào nguy hiểm. Covid là căn bệnh có khả năng lây truyền. Khi từ chối tiêm vaccine, bạn không chỉ là người đứng ngoài vô can mà còn góp phần gây ra vấn đề”, ông Afeyan nói thêm.

Trong khi đó, Bộ trưởng Kennedy từ lâu được biết đến với quan điểm hoài nghi vaccine. Tháng 6 vừa qua, ông sa thải toàn bộ thành viên của một ủy ban tư vấn vaccine cấp cao, và hai tháng sau tiếp tục thu hẹp phạm vi khuyến nghị tiêm vaccine Covid-19 của chính phủ.

Tuần trước, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) thuộc Bộ Y tế Mỹ đã cập nhật trang web với nội dung rằng: “Các nghiên cứu chưa loại trừ khả năng vaccine cho trẻ sơ sinh có thể gây tự kỷ”.

Từ đầu năm đến nay, Moderna đã chi hơn 1,2 triệu USD cho hoạt động vận động hành lang - một con số cao kỷ lục đối với doanh nghiệp này.

Theo ông Myles Minter, nhà phân tích tại công ty dịch vụ tài chính William Blair, do phụ thuộc lớn vào mảng vaccine, Moderna không phải là mục tiêu mua lại hấp dẫn đối với các tập đoàn dược phẩm lớn.

“Bên mua sẽ cần nhìn thấy những dữ liệu thuyết phục về mảng ung thư của Moderna thì mới quan tâm tới việc mua lại công ty này”, ông Minter nhận định.

Moderna dự báo thị trường vaccine tại Australia, Canada và Anh có thể giúp doanh thu của hãng tăng thêm tối đa 10% trong năm tới. Từ năm 2027, khi thỏa thuận cung cấp vaccine Covid giữa hãng Pfizer và Liên minh châu Âu (EU) hết hiệu lực, thị trường châu Âu sẽ mở ra thêm dư địa để công ty cạnh tranh.

Trong dài hạn, công ty kỳ vọng mảng vaccine sẽ tạo đủ dòng tiền để sử dụng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển điều trị ung thư.

“Chúng tôi đang bước vào giai đoạn mang tính bước ngoặt về tài chính và có cơ sở để kỳ vọng công ty đạt điểm hòa vốn vào năm 2028”, ông Jamey Mock, giám đốc tài chính của Moderna, cho biết.

-Hoài Thu

Đoạn 2 đường nối từ đường Võ Nguyên Giáp đến Khu đô thị vệ tinh Sóc Sơn có chiều dài khoảng 4,04 km, điểm đầu tuyến Km0+00 giao với đường Tỉnh lộ 131, điểm cuối tại khu vực nút giao với đường nối Quốc lộ 3 với Đền Sóc...

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn đã ký ban hành Quyết định số 5727/QĐ-UBND về việc phê duyệt dự án đầu tư Xây dựng đoạn 2 đường nối từ đường Võ Nguyên Giáp đến Khu đô thị vệ tinh Sóc Sơn (đoạn từ nút giao tỉnh lộ 131 đến đường nối Quốc lộ 3 với đền Sóc).

Cụ thể, tuyến đường có chiều dài khoảng 4,04 km, diện tích sử dụng đất khoảng 22,9 ha. Điểm đầu tuyến Km0+00 giao với đường Tỉnh lộ 131, điểm cuối tại khu vực nút giao với đường nối Quốc lộ 3 với Đền Sóc.

Dự án do UBND xã Sóc Sơn làm Chủ đầu tư với mục tiêu kết nối và hoàn thiện hệ thống giao thông đã thực hiện như tuyến đường từ đường tỉnh 131 đến Quốc lộ 3 và Dự án đoạn 1 tuyến đường nối Khu đô thị vệ tinh với đường Võ Nguyên Giáp hiện đang triển khai thi công. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 498 tỷ.

Tuyến đường góp phần hoàn thiện từng bước quy hoạch để phát triển khu đô thị vệ tinh đã được UBND Thành phố phê duyệt, tạo động lực phát triển, thu hút các nhà đầu tư để đẩy mạnh xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật của khu đô thị vệ tinh nhằm đáp ứng được mục tiêu phát triển và quy hoạch đến năm 2030, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, sản xuất của nhân dân cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.

UBND Thành phố Hà Nội yêu cầu tổ chức quản lý, thực hiện Dự án đầu tư theo đúng nội dung quy định tại Quyết định này và các quy định hiện hành của Nhà nước và Thành phố Hà Nội về quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình, quản lý chất lượng công trình, quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, giám sát đánh giá đầu tư, giám sát cộng đồng; triển khai Dự án đầu tư đúng tiến độ, chất lượng theo quy định của pháp luật hiện hành.

UBND xã Sóc Sơn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chuẩn xác của khối lượng, kinh phí; kết quả tính toán kết cấu và tính hợp pháp của hồ sơ trình phê duyệt; năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia tư vấn lập Dự án đầu tư, thẩm tra; tính chuẩn xác của các số liệu trong Báo cáo nghiên cứu khả thi; tính hợp lý của các giải pháp thiết kế trong thiết kế cơ sở của Dự án đầu tư và tính pháp lý của hồ sơ trình thẩm định, phê duyệt.

Sở Xây dựng Hà Nội thực hiện trách nhiệm quản lý chất lượng xây dựng công trình theo chức năng, nhiệm vụ và theo đúng các quy định hiện hành.

Các Sở, ngành Thành phố có liên quan khác phối hợp, hướng dẫn chủ đầu tư triển khai thực hiện Dự án đầu tư theo đúng quy định hiện hành; chịu trách nhiệm về quản lý nhà nước thuộc lĩnh vực quản lý của mình đối với các công việc có liên quan đến quá trình thực hiện dự án đầu tư.

-Gia Huy

Trong giai đoạn 2023–2025, Nghệ An đã đưa 60.662 lao động xuất ngoại theo hợp đồng. Hiện có gần 100.000 lao động Nghệ An đang làm việc tại các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan...

Nghệ An hiện là địa phương có diện tích tự nhiên lớn, dân số hơn 3,5 triệu người với trên 1,6 triệu lao động đang tham gia các ngành kinh tế. Tỉnh có hơn 49 cơ sở giáo dục nghề nghiệp cùng hơn 40 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ việc làm, tạo nền tảng đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cho các thị trường lao động quốc tế.

Trong giai đoạn 2023–2025, Nghệ An đã đưa được 60.662 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, bình quân hơn 20.000 người mỗi năm; hiện gần 100.000 lao động Nghệ An đang làm việc tại nhiều quốc gia.

Thị trường chủ yếu gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, các nước Trung Đông và một số thị trường mới mở. Nhờ đó, kiều hối của tỉnh duy trì ổn định ở mức 650–700 triệu USD mỗi năm, trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy kinh tế địa phương.

Nghệ An cũng là địa phương dẫn đầu cả nước về đưa lao động đi theo hợp đồng, trong đó riêng chương trình EPS của Hàn Quốc có khoảng 16.500 lao động đang làm việc.

Bên cạnh đó, ngày càng nhiều người lao động tham gia các chương trình phi lợi nhuận như IM Japan, điều dưỡng viên, kỹ năng đặc định hay các chương trình hợp tác song phương với châu Âu và châu Á. 

Giai đoạn 2021 đến giữa năm 2025, tỉnh ghi nhận gần 19.000 lượt lao động đăng ký dự thi tiếng Hàn, trong đó hơn 6.500 người đạt kết quả; gần 6.000 người đã xuất cảnh theo chương trình EPS.

Riêng 10 tháng đầu năm 2025, hơn 950 lao động Nghệ An sang Hàn Quốc làm việc và dự kiến cả năm tiếp tục giữ mức ổn định. Những con số này cho thấy uy tín, chất lượng và tác phong công nghiệp của người lao động Nghệ An đang được đánh giá cao trên thị trường quốc tế.

Mô hình đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hướng phi lợi nhuận đã mang đến nhiều giá trị tích cực: tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, hình thành tác phong công nghiệp và kỹ năng nghề chuyên sâu.

Sau khi hoàn thành hợp đồng và trở về địa phương, nhiều lao động được doanh nghiệp FDI tuyển dụng hoặc tự khởi nghiệp, tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của kinh tế tỉnh.

Tuy nhiên, đại diện Sở Nội vụ Nghệ An cũng cho biết địa phương vẫn gặp một số vướng mắc, như hạn ngạch tiếp nhận lao động chưa ổn định, công tác tuyên truyền tại vùng sâu vùng xa còn hạn chế, chính sách tín dụng ưu đãi cho nhóm yếu thế chưa đủ đáp ứng nhu cầu; vẫn còn trường hợp lao động hết hạn hợp đồng nhưng chưa về nước đúng quy định. Công tác kết nối việc làm cho lao động hồi hương cũng cần được hoàn thiện để đảm bảo phát triển bền vững.

Tại Hội nghị thúc đẩy triển khai hiệu quả các chương trình đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo các thỏa thuận quốc tế diễn ra tại Cửa Lò mới đây, Nghệ An kiến nghị Bộ Nội vụ tăng chỉ tiêu tuyển chọn cho các chương trình phi lợi nhuận, đồng thời mở rộng thị trường hợp tác với nhiều nước châu Âu và châu Á.

Nghệ An cũng đề nghị Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) công bố sớm kế hoạch tuyển chọn, tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở và tạo thêm cơ hội tái xuất cảnh cho những lao động chấp hành tốt hợp đồng.

Sở Nội vụ Nghệ An khẳng định sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo triển khai thống nhất, kiên định phương châm “đi đúng chương trình, không qua môi giới, không cư trú trái phép”.

-Nguyễn Thuấn

UBND tỉnh Đồng Nai yêu cầu 17 nhà máy thủy điện phối hợp cung cấp thông tin điều tiết xả tràn, xả lũ về hạ lưu nhằm chủ động phòng tránh và ứng phó kịp thời với nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất....

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng vừa ký văn bản gửi 17 nhà máy thủy điện đề nghị phối hợp cung cấp thông tin điều tiết xả tràn, xả lũ về hạ lưu.

Cụ thể, UBND tỉnh Đồng Nai gửi các nhà máy thủy điện: Trị An, Phú Tân 2, Đồng Nai 2, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4, Đồng Nai 5, Đại Ninh, Đa Nhim-Hàm Thuận-Đa Mi, Cần Đơn, Thác Mơ, Đăk U, Srok Phu Miêng, Đăk Glun, Thống Nhất, Đăk Glun 2, Bù Cà Mau, Đăk Kar.

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, từ ngày 7/11 mực nước trên sông La Ngà ở mức cao và duy trì cho đến ngày 18/11 (mực nước lúc 19 giờ ngày 18/11 tại trạm Phú Hiệp trên sông La Ngà là 105,34 m, thấp hơn báo động 2 là 0,16 m), đã làm vỡ và tràn bờ bao (người dân tự đắp) dọc sông La Ngà, gây ngập lụt khoảng 600 ha lúa và hoa màu của người dân trên địa bàn xã Phú Hòa.

Theo thông tin ban đầu, mực nước dâng cao do mưa lớn ở khu vực thượng nguồn và điều tiết xả tràn của hồ Thủy điện Đa Nhim - Hàm Thuận - Đa Mi.

Tuy nhiên, đơn vị chủ hồ chưa phối hợp cung cấp thông tin, cảnh báo đến Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Đồng Nai, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai và UBND các xã vùng hạ lưu đập thuộc tỉnh Đồng Nai, đã gây khó khăn trong công tác ứng phó ngập lụt, làm thiệt hại cho sản xuất lúa và hoa màu của người dân.

UBND tỉnh Đồng Nai yêu cầu các nhà máy thủy điện trên địa bàn tăng cường rà soát quy trình vận hành, quy chế phối hợp và phân công rõ trách nhiệm cán bộ, nhằm chủ động phòng tránh và ứng phó kịp thời với nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất tại các khu vực ven sông Đồng Nai, La Ngà và Sông Bé. Các đơn vị được đề nghị thông báo, cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin về thời điểm bắt đầu xả nước, lưu lượng về hồ, mực nước hồ và lưu lượng xả dự kiến để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, hình thức thông báo qua các hệ thống cảnh báo, loa phát thanh, tin nhắn, mạng xã hội hoặc các kênh truyền thông khác để người dân ở hạ lưu nhận được thông tin nhanh chóng, chủ động thu hoạch nông sản, di dời người và tài sản khỏi vùng có nguy cơ ngập sâu, sạt lở đất, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Đặc biệt là các nhà máy thủy điện Đa Nhim - Hàm Thuận - Đa Mi ở thượng nguồn sông La Ngà, cần phối hợp gửi thông tin kịp thời để phục vụ công tác tuyên truyền, cảnh báo giúp chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng và người dân có phương án ứng phó, sơ tán và khắc phục hậu quả khi có thiên tai xảy ra.

Liên quan đến khắc phục thiệt hại do xả tràn điều tiết hồ chứa Thủy điện Đồng Nai 5, gây ngập lụt cục bộ trên địa bàn xã Đak Lua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng giao Ban Chỉ huy Khu vực phòng thủ 2 khẩn trương tăng cường lực lượng cho xã Đak Lua để hỗ trợ di dời người dân, tài sản, vật nuôi đến khu vực an toàn trong tình huống nước sông tiếp tục dâng cao, gây ngập các vùng, bảo đảm công tác cứu hộ được kịp thời, không để xảy ra thiệt hại về người, giảm thiểu tối đa các thiệt hại về tài sản cho người dân.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Sở Tài chính, Sở Công thương và các đơn vị có liên quan khẩn trương xử lý hỗ trợ ngay 1 xuồng máy (trọng tải 1 tấn) để xã Đak Lua thực hiện biện pháp phòng, chống thiên tai ngập lụt tại địa phương; khảo sát và kiểm tra thực tế, kịp thời có giải pháp kỹ thuật hướng dẫn Ủy ban nhân dân xã Đak Lua thực hiện để tránh gây thiệt hại về tính mạng, tài sản, cây trồng và vật nuôi của người dân tại địa phương.

-Thanh Thủy

Dựa trên diễn biến thị trường và số lượng thương vụ tiềm năng, dự báo đầu tư vào thị trường khách sạn Việt Nam năm 2025 sẽ tăng từ 100 triệu USD lên 125 triệu USD, thể hiện niềm tin vào nền tảng tăng trưởng vững chắc và sức hút ngày càng lớn của dòng vốn trong nước và quốc tế…

Dưới tác động của sự phục hồi mạnh mẽ ngành du lịch và nhu cầu lưu trú ngày càng tăng, thị trường khách sạn Việt Nam đã chứng kiến sự tăng trưởng nguồn cung bền vững và hiệu quả hoạt động ấn tượng trong những năm gần đây.

Theo báo cáo về thị trường khách sạn Việt Nam 2025 của JLL và DN Lega, nguồn  cung khách sạn đã tăng trưởng bền vững với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 7% đến năm 2024. Tính đến tháng 7/2025, thị trường ghi nhận hơn 185.000 phòng trên 1.500 cơ sở lưu trú, trong đó, phân khúc cao cấp đến sang trọng chiếm 57% tổng nguồn cung.

Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng là ba thị trường chính, chiếm lần lượt 14%, 13% và 12% nguồn cung toàn quốc. Ngoài ra, Hà Nội, Đà Nẵng và Hội An cũng dẫn đầu về các dự án đang trong quá trình xây dựng, hoặc quy hoạch đến năm 2028, với 33% nguồn cung tương lai thuộc phân khúc trung cấp.

Đáng chú ý, các khách sạn duy trì đà tăng trưởng 20% so với cùng kỳ nhờ tỷ lệ lấp đầy phòng nghỉ tăng liên tục. Doanh thu trên phòng hiện hữu, tính bằng nội tệ, tăng trung bình 21% hàng năm, kể từ 2020 đến 2024. Năm 2024, Thành phố Hồ Chí Minh đã vượt qua mức hiệu suất năm 2019 và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm 2025. 

Ông Karan Khanijou, Phó Chủ tịch cấp cao Bộ phận đầu tư khách sạn nghỉ dưỡng châu Á của JLL, nhận định thị trường đầu tư khách sạn đang thu hút sự chú ý với nhiều giao dịch gần đây có tỷ suất sinh lời từ 6% đến 7,5%, tiệm cận mức kỳ vọng của nhà đầu tư là 8% đến 9%.

Các giao dịch, thương vụ lớn tập trung vào bất động sản khách sạn trung tâm và dự án nghỉ dưỡng cao cấp. Vì vậy, qua quan sát diễn biến thị trường và số lượng thương vụ tiềm năng, JLL dự báo khối lượng đầu tư khách sạn tại Việt Nam năm 2025 có thể tăng từ mức 100 triệu USD lên 125 triệu USD. Điều này phản ánh sự tin tưởng vào nền tảng tăng trưởng của thị trường, cũng như sức hấp dẫn ngày càng gia tăng đối với dòng vốn đầu tư trong nước và quốc tế.

Theo đại diện JLL, Việt Nam đang trải qua đợt cải cách pháp lý toàn diện tạo môi trường đầu tư thuận lợi chưa từng có. Cụ thể, Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ tháng 8/2024 cho phép điều chỉnh giá đất linh hoạt trong cùng một năm thay vì chu kỳ 5 năm như trước, mang đến tính minh bạch cao hơn trong định giá đất. Hơn nữa, từ tháng 7/2025, việc giảm thiểu yêu cầu giấy phép xây dựng cho các dự án đã hoàn thành quy hoạch chi tiết hoặc thiết kế được phê duyệt, tiếp tục loại bỏ điểm nghẽn về thủ tục.

Đặc biệt, Chính phủ Việt Nam còn tiến hành tái cơ cấu hành chính, sáp nhập từ 63 tỉnh thành thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh mới và các bộ ngành được hợp nhất để tạo hệ thống hành chính tinh gọn hơn. Việc hợp nhất địa phương không chỉ tinh giản bộ máy, mà còn mở ra cơ hội lớn cho nâng cấp mạng lưới giao thông, chất lượng dịch vụ và cơ sở lưu trú.

Ngành du lịch cũng đặt mục tiêu đóng góp 8,3-8,5% GDP năm 2025. Để hiện thực hóa, Chính phủ đang thực hiện các sáng kiến giúp định vị Việt Nam là điểm đến du lịch hàng đầu Đông Nam Á, bao gồm: cải thiện kết nối hàng không quốc tế và phát triển cơ sở hạ tầng. Sự kết hợp giữa chính sách visa linh hoạt, cải cách pháp lý toàn diện và tái cơ cấu hành chính hiệu quả đang tạo ra một chu kỳ tăng trưởng bền vững cho ngành khách sạn Việt Nam.

Dự báo về thị trường năm 2026, ông Karan Khanijou đánh giá khá tích cực với kỳ vọng nguồn cung khách sạn đạt chuẩn và số lượng thương vụ đầu tư ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là việc lựa chọn và sàng lọc các tài sản đủ tiêu chuẩn để thu hút nhà đầu tư tổ chức, bởi nguồn cung thực tế vẫn còn khá hạn chế.

-Thanh Xuân

Theo thống kê của Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, tính đến sáng 24/11/2025, thiệt hại về kinh tế do lũ lụt tại các tỉnh Nam Trung Bộ đã lên tới 13.078 tỷ đồng, tăng gần 4.000 tỷ đồng so với báo cáo ngày 23/11. Trong khi công tác khắc phục hậu quả vẫn đang khẩn trương, khu vực này lại có nguy cơ đối mặt với cơn bão mới, dự kiến gây mưa lớn diện rộng từ ngày 28/11…

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, sáng sớm 24/11/2025, vùng áp thấp trên vùng biển phía đông Philippines đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới. Dự báo trong 1-2 ngày tới, áp thấp nhiệt đới sẽ di chuyển theo hướng tây tây bắc với tốc độ khoảng 20km/h. Khoảng đêm 25 rạng sáng 26/11, áp thấp nhiệt đới sẽ đi vào Biển Đông. Trong ngày 26/11, khi còn cách đất liền Nam Trung Bộ khoảng 1.000km, áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão.

NGUY CƠ MƯA BÃO TỪ NGÀY 28-30/11/2025

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cường độ mạnh nhất dự kiến khi đi qua khu vực phía bắc đặc khu Trường Sa có thể đạt cấp 10, giật cấp 13. Sau đó, bão di chuyển theo hướng tây, hướng về đất liền khu vực Nam Trung Bộ. Trọng tâm ảnh hưởng của cơn bão mới dự kiến là khu vực từ Gia Lai đến Lâm Đồng (vùng từ Bình Định đến Bình Thuận cũ), thời gian ảnh hưởng chính trong khoảng ngày 28-30/11/2025.

Dù cơn bão tới đây dự báo sẽ không mạnh, nhưng mưa lớn diện rộng sẽ xảy ra từ ngày 28-30/11 ở khu vực từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng, trong đó, mưa mạnh nhất tập trung dọc dải ven biển. Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia

Nhận định ban đầu về tác động của bão trên đất liền, ông Khiêm cho biết: Khi tiến vào vùng biển ven bờ, bão có thể giảm cường độ do tác động của không khí lạnh và nhiệt độ bề mặt biển khu vực Nam Trung Bộ đang thấp. Dự báo cường độ bão khi ảnh hưởng đến đất liền có thể ở cấp 8-9 hoặc giảm trở thành áp thấp nhiệt đới.

Về tình hình lũ tại Nam Trung Bộ, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai cho biết đến sáng ngày 24/11, lũ trên sông Krông Ana (Đắk Lắk) đang xuống; sông Đồng Nai (Đồng Nai), sông Srêpôk (Đắk Lắk) đang dao động; sông Kôn (Gia Lai) đang lên.

Lúc 7h ngày 24/11, mực nước sông Krông Ana đã xuống dưới báo động 3, sông Đồng Nai và sông Kôn đã xuống dưới báo động 2, riêng mực nước sông Srêpôk tại trạm Bản Đôn vẫn đang cao hơn 3,58m so với báo động 3.

Dự báo trong 12 - 24 giờ tới, lũ trên sông Krông Ana tiếp tục xuống và ở trên mức báo động 2; trên sông Kôn sẽ xuống dưới mức báo động 2; lũ trên sông Đồng Nai dao động ở trên mức báo động 1; lũ trên sông Srêpôk tại trạm Bản Đôn xuống chậm và duy trì ở mức cao trên báo động 3.

Với dự báo diễn biến lũ như trên, các khu vực trũng thấp vẫn còn nguy cơ ngập ở Đắk Lắk gồm các xã/phường: Sơn Hòa, Tây Hòa, Phú Hòa, Bình Kiến, Đức Bình, Sơn Thành, Phú Hòa 1, Tuy Hòa, Ea Phê, Ea Kly, Krông Pắk, Cư Pui, Vụ Bổn, Krông Bông, Dang Kang, Hòa Sơn, Ea Ning, Dray Bhăng, Ea Ktur, Dur Kmăl, Đắk Liêng, Liên Sơn Lắk, Krông Ana, Nam Ka, Ea Na, Hòa Phú, Ea Nuôl, EaWer, Buôn Đôn, Ea Súp, Ea Rốk, Ia Lốp, Ea Bung, Ea R’vê. 

Tại tỉnh Gia Lai, các xã/phường còn ngập gồm: Tuy Phước, Tuy Phước Đông, Tuy Phước Tây, An Nhơn, An Nhơn Đông, Quy Nhơn, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Tây, Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Bắc. Cùng với ngập lụt, nguy cơ xảy ra sạt lở đất trên các sườn dốc các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Đồng Nai.

KHẨN TRƯƠNG KHẮC PHỤC HẬU QUẢ THIÊN TAI

Thông tin về thiệt hại, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai cho hay số liệu thiệt hại do lũ lụt tại các tỉnh Nam Trung Bộ từ ngày 15/11 tính đến sáng 24/11, hư hại nhà cửa, diện tích nông lâm ngư nghiệp thiệt hại không thay đổi so với ngày hôm trước, số người thiệt mạng và mất tích đã ngừng tăng lên. Tuy nhiên, con số thống kê thiệt hại về kinh tế tính đến sáng 24/11 đã “tăng vọt” lên 13.078 tỷ đồng (Quảng Ngãi 650 tỷ đồng, Gia Lai 1.000 tỷ đồng, Đắk Lắk 5.330 tỷ đồng, Khánh Hòa 5.000 tỷ đồng, Lâm Đồng 1.098 tỷ đồng).

Về giao thông, hiện vẫn còn 17 vị trí trên Quốc lộ 20 và 27C bị sạt lở cục bộ gây ách tắc: Khánh Hòa 14 vị trí trên Quốc lộ 27C; Lâm Đồng 2 vị trí trên Quốc lộ 20 (tại Đèo Mimosa, Đèo D’ran) và 1 vị trí trên Quốc lộ 27C.

Đối với đường sắt, hiện còn lại 15 điểm đang khắc phục thuộc khu gian Đông tác - Phú Hiệp và Phú Hiêp-Hảo Sơn do ảnh hưởng xả thuỷ điện của sông Ba Hạ. Ngành đường sắt đã bãi bỏ các tàu SE4, SNT2, SNT1 ngày 23/11, tàu SE21/22 ngày 24/11; chuyển tải hành khách trên tàu từ ga Giã (Khánh Hòa cũ) đi đến ga Tuy Hòa (Phú Yên cũ) và ngược lại (60km) trong các ngày 23-24/11/2025 đối với các tàu SE1, SE2, SE3, SE6, SE8, SE47. Dự kiến 24h00 ngày 25/11 trả đường toàn tuyến Hà Nội - TP. HCM.

Đối với điện lực, đến sáng 24/11 đã khôi phục 920.141 khách hàng, hiện còn mất điện 258.045 khách hàng (Gia Lai: 20.446 khách hàng; Đắk Lắk 162.025 khách hàng; Khánh Hòa 75.574 khách hàng.

Mạng truyền số liệu chuyên dùng cấp 2 (từ tỉnh đến xã): Hiện còn 62/301 xã phường bị mất kết nối do mất điện (Gia Lai 16/135, Đắk Lắk 29/102, Khánh Hòa 17/64.

Trước đó, ngày 23/11/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 227/CĐ-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương tập trung khắc phục hậu quả, khôi phục sản xuất kinh doanh, ổn định đời sống Nhân dân sau mưa lũ tại khu vực Nam Trung.

Trong sáng sớm cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp khẩn từ Nam Phi, trực tuyến với Thường trực Chính phủ và Ban chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia (tại điểm cầu trụ sở Chính phủ), Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính (tại điểm cầu trụ sở UBND tỉnh Tây Ninh) và lãnh đạo chủ chốt của 4 tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng để tiếp tục chỉ đạo triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả mưa lũ tại miền Trung.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã ký Quyết định số 2572/QĐ-TTg ngày 23/11/2025 hỗ trợ khẩn cấp 1.100 tỷ đồng để khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra (Đắk Lắk 500 tỷ đồng, Lâm Đồng 300 tỷ đồng, Khánh Hòa 150 tỷ đồng, Gia Lai 150 tỷ đồng); Bộ Tài chính đã xuất cấp 4.000 tấn gạo dự trữ quốc gia cho 03 tỉnh bị thiệt hại (Lâm Đồng 1.000 tấn, Gia Lai bổ sung 1.000 tấn, Đắk Lắk bổ sung 2.000 tấn) tại Quyết định số 3929/QĐ-BTC ngày 23/11/2025.

-Chu Khôi