Các nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ đang tận dụng cơ hội từ sự leo thang của giá khí đốt tại châu Âu và châu Á để đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường này...

Chiến sự căng thẳng tại Iran đã khiến giá khí đốt tăng dữ dội trong phiên giao dịch ngày 2/3 tại thị trường châu Âu.

Các cuộc tấn công của Iran khiến Qatar, nước xuất khẩu khí hóa lỏng (LNG) hàng đầu thế giới, ngày 2/3 tuyên bố phải tạm dừng hoạt động sản xuất LNG. Cùng ngày, Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn hoạt động vận tải năng lượng từ Vùng Vịnh, đồng nghĩa sức ép tăng giá dầu thô và khí đốt trên thị trường toàn cầu càng lớn hơn.

Theo tin từ tờ báo Financial Times, trong bối cảnh này, Venture Global và Cheniere Energy - hai trong số những nhà sản xuất LNG lớn nhất của Mỹ - đang nỗ lực tăng sản lượng từ các cơ sở đặt tại Texas và Louisiana, đồng thời tăng công suất hoạt động để đáp ứng nhu cầu của các nước tiêu thụ LNG lớn như Anh và Nhật Bản.

Các nhà giao dịch và khách hàng khác mua LNG của Mỹ cũng đang chuyển hướng các lô hàng để tận dụng mức giá tăng nhanh khi các khách mua giành giật nguồn cung.

“Với công suất LNG có thể bổ sung lớn nhất thế giới, Mỹ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong thời kỳ gián đoạn lịch sử này”, ông Mike Sabel - CEO của công ty Venture Global - nói với các nhà đầu tư cổ phiếu công ty vào ngày 2/3.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng sự mất mát nguồn cung LNG từ Qatar có thể gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng mới nghiêm trọng, chỉ 4 năm sau khi nguồn cung khí đốt từ Nga bị gián đoạn đã đẩy giá cả tại châu Âu lên cao và làm suy yếu nền kinh tế của lục địa này cho đến khi các nước châu Âu chuyển sang dùng khí đốt nhập khẩu từ Mỹ.

Cổ phiếu của Venture Global đã tăng gần 20% trong phiên ngày 2/3 và cổ phiếu Cheniere tăng 5,6%, khi các nhà đầu tư đặt cược rằng hai nhà xuất khẩu LNG khổng lồ này sẽ hưởng lợi từ sự leo thang của giá LNG giao ngay.

Center for LNG, một nhóm vận động hành lang trong ngành, cho biết các nhà cung cấp LNG Mỹ ký hợp đồng theo cơ chế "free-on-board" (FOB), cho phép các nhà giao dịch có thể chuyển hướng các lô hàng sau khi mua để mang lại sự linh hoạt lớn hơn trong thời kỳ khủng hoảng.

CEO Charlie Riedl của Center for LNG nói: "Sự linh hoạt về điểm đến của LNG Mỹ cho phép các nhà xuất khẩu và khách hàng của họ điều chỉnh lại các lô hàng khi căng thẳng địa chính trị xảy ra. Tuy nhiên, không một nhà cung cấp nào có thể ngay lập tức thay thế cho một nhà cung cấp khác ở quy mô lớn”.

Cuộc khủng hoảng giá khí đốt nổi lên sau khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran buộc nhà máy LNG Ras Laffan của công ty QatarEnergy phải đóng cửa. Nhà máy này chiếm khoảng 1/5 nguồn cung LNG toàn cầu. Công ty chưa cung cấp thông tin cập nhật về thiệt hại đối với cơ sở này hoặc khi nào có thể tiếp tục sản xuất. LNG xuất khẩu từ Qatar và UAE ra thị trường toàn cầu đều đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển huyết mạch mà Iran đã đóng cửa để trả đũa Mỹ và Israel.

Phiên ngày 2/3, giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng 39% và giá khí đốt tại Anh tăng 45%, trong khi giá khí đốt tự nhiên tại Mỹ chỉ tăng 3,5%.

Giá khí đốt tự nhiên trên sàn TTF ở Hà Lan - giá tham chiếu của thị trường khí đốt châu Âu - trong vòng 1 năm trở lại đây. Đơn vị: euro/megawatt giờ - Nguồn: Trading Economics.

Mỹ đã vượt qua Qatar và Australia để trở thành nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới vào năm 2023 và năm ngoái, Mỹ đã xuất khẩu hơn 100 triệu tấn LNG. Một số nhà máy mới đang được xây dựng ở Mỹ nhưng sẽ phải mất thời gian nhiều tháng hoặc nhiều năm nữa mới có thể đi vào hoạt động.

Golden Pass, một cơ sở mới khổng lồ trên bờ biển Vịnh Texas, do ExxonMobil và QatarEnergy đầu tư, được dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất LNG trong vài tuần tới. Tuy nhiên, sẽ mất vài tháng để nhà máy này đạt được công suất tối đa.

Các nhà phân tích cho biết các nhà sản xuất Mỹ sẽ không thể bù đắp cho sự thiếu hụt dài hạn về nguồn cung LNG từ Trung Đông. Ông Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại ngân hàng đầu tư MST Marquee nhận định: "Không gì có thể bù đắp cho sự mất mát nguồn cung LNG từ Qatar. Nếu việc đóng cửa kéo dài, hoặc tệ hơn là cơ sở hạ tầng LNG bị hư hại, điều đó báo hiệu một cú sốc thị trường khí đốt lớn hơn so với năm 2022 khi Nga ngừng cung cấp khí đốt qua đường ống tới châu Âu. Giá khí đốt có thể thử lại mức cao kỷ lục được thiết lập vào năm 2022”.

Ông Scott Shelton, chuyên gia năng lượng tại công ty môi giới TP ICAP, cho biết Mỹ không có đủ công suất dự phòng để kiềm chế sự leo thang của giá khí đốt. "Bất cứ thứ gì chúng tôi có thể xuất khẩu, chúng tôi sẽ xuất khẩu. Nhưng ngay cả khi giá có tăng 100% từ đây, khả năng chúng tôi vẫn bị giới hạn”, ông nói.

Venture Global bán hơn 30% các lô hàng LNG của công ty theo giá giao ngay, so với tỷ lệ chưa đến 10% của Cheniere, và đây chính là nguyên nhân phía sau việc cổ phiếu của Venture Global tăng giá mạnh hơn so với cổ phiếu Cheniere trong phiên ngày 2/3.

Các nhà giao dịch có trong tay các lô hàng LNG "free-on-board" mà họ có thể bán ra thị trường cũng sẽ thu được lợi nhuận lớn - theo các nhà phân tích.

Ông Alex Munton, một nhà phân tích tại công ty Rapidan Energy Group, phát biểu: "Các nhà giao dịch hàng hóa với nguồn cung LNG từ Mỹ, các nhánh giao dịch của Cheniere và Venture Global và bất kỳ ai đã mua LNG của Mỹ và có thể giao dịch các lô hàng đó trên thị trường quốc tế đều sẽ hưởng lợi nhuận lớn. Họ có thể bán các lô hàng đó với giá cao hơn 50% so với giá mua”.

-Bình Minh

“Châu Âu và Nhật Bản đang nổi bật trong số các nền kinh tế lớn, xét ở việc họ có nhu cầu nhập khẩu năng lượng lớn. Lịch sử cho thấy trong bối cảnh như thế này, những đồng tiền như yên Nhật và euro sẽ gặp khó khăn”...

Đồng yên Nhật Bản và đồng euro giảm giá mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (3/3), khi xung đột leo thang và lan rộng ở Trung Đông khiến sự phụ thuộc của Nhật và châu Âu vào năng lượng nhập khẩu - cũng như câu hỏi về cách phản ứng của ngân hàng trung ương các nền kinh tế này với sức ép lạm phát - trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư toàn cầu.

Cùng với đó, đồng USD vẫn đang trong xu thế tăng giá mạnh do nhu cầu phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran lan sang các quốc gia láng giềng. Lúc hơn 17h chiều nay theo giờ Việt Nam, chỉ số Dollar Index tăng gần 0,8%, đạt 99,13 điểm.

Đồng euro có thời điểm sụt giá hơn 1% so với USD do lo ngại nguồn cung năng lượng, gồm dầu thô từ khí đốt, từ Trung Đông có thể gián đoạn kéo dài trong bối cảnh Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Sau đó, euro thu hẹp mức giảm còn khoảng 0,75%, giao dịch ở mức xấp xỉ 1,16 USD đổi 1 euro.

So với yên Nhật, đồng USD tăng giá khoảng 0,25%, đạt 1 USD đổi hơn 157,7 yên.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama tuyên bố rằng can thiệp vào thị trường ngoại hối để bảo vệ tỷ giá đồng yên vẫn là một lựa chọn để ngỏ của nước này. Bà cho biết nhà chức trách Nhật Bản đang giữ liên lạc chặt chẽ với các đối tác quốc tế và theo dõi sát các diễn biến trên thị trường tài chính với “một tinh thần cực kỳ cấp bách”.

Trước khi xung đột nổ ra ở Trung Đông, tỷ giá đồng yên đã được hỗ trợ khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) phát tín hiệu sẽ tăng lãi suất trong thời gian không xa. Tuy nhiên, giá năng lượng tăng mạnh có thể đặt nền kinh tế Nhật Bản vào một tình thế rủi ro và khiến BOJ khó đi đến một động thái tăng lãi suất hơn, ngay cả khi áp lực lạm phát gia tăng.

Tại khu vực eurozone, do rủi ro lạm phát tăng, khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có một đợt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong năm nay hiện giảm còn khoảng 15%, từ mức 55% vào tuần trước. Tuy nhiên, điều này dường như không giúp ích cho tỷ giá euro, bởi một cú sốc năng lượng mới có thể giáng một đòn mạnh vào sự phục hồi mong manh của nền kinh tế khu vực.

“Châu Âu và Nhật Bản đang nổi bật trong số các nền kinh tế lớn, xét ở việc họ có nhu cầu nhập khẩu năng lượng lớn. Lịch sử cho thấy trong bối cảnh như thế này, những đồng tiền như yên Nhật và euro sẽ gặp khó khăn”, chiến lược gia Rodrigo Catril của ngân hàng National Australia Bank nhận xét với hãng tin CNBC.

So với Mỹ - một nước xuất khẩu ròng về năng lượng - châu Âu và Nhật Bản dễ tổn thương hơn trước các biến động giá dầu thô và khí đốt.

Lúc hơn 17h chiều nay theo giờ Việt Nam, giá dầu thô trên thị trường quốc tế tăng thêm hơn 6% và giá khí đốt cũng tăng trên 6%.

Không chỉ gây áp lực giảm lên các đồng tiền chủ chốt khác, sự tăng giá của USD còn gây sức ép giảm lên thị trường kim loại quý. Cùng thời điểm trên, giá vàng giao ngay giảm gần 1%, về vùng 5.270 USD/oz; giá bạc giảm gần 6,6%, còn 83,6 USD/oz.

Ngoài nhu cầu “hầm trú ẩn”, đồng USD còn hưởng lợi từ khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hoãn hạ lãi suất vì áp lực lạm phát tăng. Thị trường đang kỳ vọng Fed sẽ đợt đến tháng 9 mới hạ lãi suất, nhưng vẫn cho rằng ngân hàng trung ương này sẽ có hai đợt giảm lãi suất trong năm nay, mỗi lần giảm 0,25 điểm phần trăm.

Bên cạnh USD, đồng franc Thụy Sỹ cũng đang phát huy mạnh vai trò kênh đầu tư an toàn. Tỷ giá franc so với euro đã tăng lên mức cao nhất trong hơn 1 thập kỷ. Ngân hàng Trung ương Thụy Sỹ (SNB) cho biết sẵn sàng can thiệp vào thị trường tiền tệ để hạ nhiệt tỷ giá đồng nội tệ.

-Bình Minh

Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi trạng thái từ làm thuê sang làm chủ công nghệ, quản trị, sản xuất trong phát triển đường sắt; bảo đảm tiến độ, chất lượng, phòng chống tham nhũng, lãng phí...

Ngày 3/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ 7 Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Phiên họp được tổ chức trực tuyến với các tỉnh, thành phố có dự án đi qua, tập trung rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn, thống nhất nhiệm vụ, giải pháp trong giai đoạn tới.

NĂM MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nhấn mạnh vai trò của đường sắt trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo đó, việc triển khai các dự án đường sắt được xác định nhằm đạt 5 mục tiêu cơ bản.

Thứ nhất, tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng, phấn đấu đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 và các năm tiếp theo đạt mức cao. Thứ hai, góp phần kéo giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Thứ ba, giảm áp lực giao thông tại các đô thị lớn. Thứ tư, mở ra không gian phát triển mới cho đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế dọc các hành lang vận tải. Thứ năm, hình thành và phát triển hệ sinh thái công nghiệp đường sắt và công nghiệp hỗ trợ.

Thủ tướng nêu rõ thời gian qua Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là Tổng Bí thư Tô Lâm đã quan tâm chỉ đạo phát triển công nghiệp đường sắt. Nhờ đó, nhận thức, tư duy, cách làm đã có chuyển biến; tinh thần huy động mọi nguồn lực xã hội, kể cả khu vực tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW được thúc đẩy.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ các dự án đường sắt có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, đi qua địa hình, địa chất phức tạp; vì vậy cần nỗ lực lớn hơn, đồng thời tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Về định hướng triển khai, Thủ tướng yêu cầu các dự án phải thực hiện theo hướng “5 hóa” gồm: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa hiệu quả, thông minh hóa quản trị, hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, thực hiện “4 không”: không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, không để bị động trong một năm.

Thủ tướng yêu cầu chấm dứt tâm lý “tháng Giêng là tháng ăn chơi”; rà soát toàn diện các nhiệm vụ đã giao tại Phiên họp thứ 6; tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan Dự án Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, các tuyến đô thị Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các tuyến Gia Bình – Hạ Long, Lạng Sơn – Hà Nội và Tổ hợp công nghiệp đường sắt.

HOÀN THIỆN THỂ CHẾ, ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ CÁC DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM

Theo báo cáo, tại Phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo, Lãnh đạo Chính phủ giao 22 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương. Đến nay, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung chỉ đạo, điều hành chủ động, quyết liệt, nỗ lực, đã hoàn thành 8 nhiệm vụ; 12 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn; 2 nhiệm vụ quá hạn do cần lấy ý kiến nhiều bộ, ngành liên quan, ý kiến của cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Về hoàn thiện thể chế, Quốc hội đã ban hành 3 luật, 2 nghị quyết; Chính phủ ban hành 6 nghị định, 3 nghị quyết; Thủ tướng phê duyệt 1 đề án; HĐND Hà Nội và TP.HCM mỗi địa phương ban hành 1 nghị quyết liên quan. Các đề án về phát triển công nghiệp đường sắt, tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đang được hoàn thiện.

Về đào tạo nhân lực, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam. Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án và đang xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 (ban hành trong tháng 3/2026). Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho công tác quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì cho 2 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Hiện nay, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp đường sắt; hoàn thiện trình Chính phủ Nghị quyết triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.

Đối với Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cần thúc đẩy phía Trung Quốc khởi động đàm phán các hiệp định và các công việc liên quan đến dự án; hoàn thành phương án xử lý đất quốc phòng, các công trình giao cắt với tuyến đường sắt; phương án cấp thoát nước khu vực ga; hoàn trả hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc tuyến; thỏa thuận mỏ vật liệu, bãi đổ thải; phương án kiến trúc nhà ga, cầu cấp II trở lên trong đô thị…

Đối với các dự án đường sắt đô thị Hà Nội và TPHCM, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án, đảm bảo chất lượng, tiến độ, tập trung triển khai nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao

THAY ĐỔI TƯ DUY TỪ LÀM THUÊ SANG LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ

Kết luận phiên họp, Thủ tướng biểu dương Bộ Xây dựng, các bộ, ngành, địa phương, đơn vị thường trực, chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu đã nỗ lực triển khai nhiệm vụ, nhiều công việc hoàn thành đúng tiến độ, phối hợp cải thiện.

Nhấn mạnh yêu cầu phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động tiếp nhận và làm chủ công nghệ, chuyển đổi từ tư duy gia công sang làm chủ trong quản lý, điều hành, thiết kế, chế tạo và sản xuất vật liệu, thiết bị, từng bước hình thành năng lực nội sinh của ngành đường sắt.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình kỹ thuật bảo đảm thống nhất, liên thông và dùng chung trên phạm vi cả nước đối với cả đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị; đồng thời huy động tối đa các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, phát triển.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Phiên họp. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng cũng chỉ đạo về công tác quy hoạch phải được tiếp tục hoàn thiện theo không gian phát triển mới, với tầm nhìn dài hạn; đa dạng hóa nguồn vốn, bao gồm ngân sách nhà nước, vốn tư nhân, vốn vay nước ngoài và các nguồn hợp pháp khác; đồng thời đánh giá, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm quy trình, thủ tục theo pháp luật; lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu đúng quy định; bảo đảm hiệu quả, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Giao nhiệm vụ chi tiết, đối với Đề án phát triển công nghiệp đường sắt và Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Thủ tướng giao Bộ Công Thương và Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của các Phó Thủ tướng, trình phê duyệt trong tháng 3/2026.

Về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng được giao hoàn thành bàn giao hướng tuyến để các địa phương tổ chức kiểm đếm, lập phương án tái định cư và giải phóng mặt bằng; hoàn thành hồ sơ mời thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3/2026; tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý 2/2026; đồng thời hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Chính phủ triển khai nghị quyết của Quốc hội trước ngày 15/3/2026.

Thủ tướng yêu cầu 15 tỉnh, thành phố có dự án đi qua phối hợp với Bộ Xây dựng và Tập đoàn Điện lực Việt Nam rà soát nhu cầu vốn năm 2026, báo cáo chính xác để phân bổ kế hoạch vốn trong tháng 3/2026.

Đối với tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Thủ tướng xác định đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong kết nối khu vực và hợp tác Việt Nam – Trung Quốc. Bộ Xây dựng được giao hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ Dự án thành phần 2 trong tháng 3/2026; phối hợp Bộ Ngoại giao thúc đẩy đàm phán hiệp định xây dựng cầu đường sắt qua biên giới; hoàn tất lựa chọn nhà thầu khảo sát, thiết kế kỹ thuật và ký hợp đồng trong tháng 4/2026; bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng đối với các đoạn tuyến ổn định ngay trong tháng 3/2026.

Bộ Tài chính phối hợp các cơ quan liên quan chuẩn bị điều kiện để thúc đẩy đàm phán hiệp định vay vốn; Bộ Quốc phòng sớm có ý kiến chính thức về phương án xử lý đất quốc phòng bị ảnh hưởng; các bộ, ngành liên quan thực hiện nhiệm vụ về đào tạo nhân lực, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, vật liệu và công tác đối ngoại.

Các địa phương có tuyến đi qua được yêu cầu khẩn trương hoàn thành các thủ tục thỏa thuận với chủ đầu tư về công trình giao cắt, cấp thoát nước, hoàn trả hạ tầng kỹ thuật, mỏ vật liệu, bãi đổ thải và phương án kiến trúc nhà ga, cầu; đồng thời huy động hệ thống chính trị vào cuộc khi nhận bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng, bảo đảm bàn giao mặt bằng đúng tiến độ, không để xảy ra thiếu vốn cho công tác này.

Đối với các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, Thủ tướng yêu cầu hai địa phương phối hợp các bộ, ngành xây dựng, ban hành bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn chung bảo đảm tính đồng bộ, liên thông; tập trung giải phóng mặt bằng, thi công xây lắp đối với các dự án đang triển khai; đồng thời chuẩn bị đầy đủ điều kiện cho các dự án dự kiến khởi công giai đoạn 2026–2030, phân công rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả.

Thủ tướng giao tỉnh Đồng Nai phối hợp các bộ, ngành và TP.HCM triển khai tuyến đường sắt kết nối TP.HCM Minh với Cảng HKQT Long Thành theo phương thức đầu tư trong tình trạng khẩn cấp.

Khẳng định quyết tâm thúc đẩy các dự án đường sắt và phát triển công nghiệp đường sắt tự chủ, tự lực, tự cường, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai nhiệm vụ với tinh thần khẩn trương, hiệu quả, lấy hiệu quả làm thước đo, bảo đảm hoàn thành mục tiêu đã đề ra.

-Minh Kiệt

Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi trạng thái từ làm thuê sang làm chủ công nghệ, quản trị, sản xuất trong phát triển đường sắt; bảo đảm tiến độ, chất lượng, phòng chống tham nhũng, lãng phí...

Ngày 3/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ 7 Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Phiên họp được tổ chức trực tuyến với các tỉnh, thành phố có dự án đi qua, tập trung rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn, thống nhất nhiệm vụ, giải pháp trong giai đoạn tới.

NĂM MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nhấn mạnh vai trò của đường sắt trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo đó, việc triển khai các dự án đường sắt được xác định nhằm đạt 5 mục tiêu cơ bản.

Thứ nhất, tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng, phấn đấu đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 và các năm tiếp theo đạt mức cao. Thứ hai, góp phần kéo giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Thứ ba, giảm áp lực giao thông tại các đô thị lớn. Thứ tư, mở ra không gian phát triển mới cho đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế dọc các hành lang vận tải. Thứ năm, hình thành và phát triển hệ sinh thái công nghiệp đường sắt và công nghiệp hỗ trợ.

Thủ tướng nêu rõ thời gian qua Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là Tổng Bí thư Tô Lâm đã quan tâm chỉ đạo phát triển công nghiệp đường sắt. Nhờ đó, nhận thức, tư duy, cách làm đã có chuyển biến; tinh thần huy động mọi nguồn lực xã hội, kể cả khu vực tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW được thúc đẩy.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ các dự án đường sắt có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, đi qua địa hình, địa chất phức tạp; vì vậy cần nỗ lực lớn hơn, đồng thời tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Về định hướng triển khai, Thủ tướng yêu cầu các dự án phải thực hiện theo hướng “5 hóa” gồm: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa hiệu quả, thông minh hóa quản trị, hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, thực hiện “4 không”: không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, không để bị động trong một năm.

Thủ tướng yêu cầu chấm dứt tâm lý “tháng Giêng là tháng ăn chơi”; rà soát toàn diện các nhiệm vụ đã giao tại Phiên họp thứ 6; tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan Dự án Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, các tuyến đô thị Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các tuyến Gia Bình – Hạ Long, Lạng Sơn – Hà Nội và Tổ hợp công nghiệp đường sắt.

HOÀN THIỆN THỂ CHẾ, ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ CÁC DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM

Theo báo cáo, tại Phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo, Lãnh đạo Chính phủ giao 22 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương. Đến nay, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung chỉ đạo, điều hành chủ động, quyết liệt, nỗ lực, đã hoàn thành 8 nhiệm vụ; 12 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn; 2 nhiệm vụ quá hạn do cần lấy ý kiến nhiều bộ, ngành liên quan, ý kiến của cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Về hoàn thiện thể chế, Quốc hội đã ban hành 3 luật, 2 nghị quyết; Chính phủ ban hành 6 nghị định, 3 nghị quyết; Thủ tướng phê duyệt 1 đề án; HĐND Hà Nội và TP.HCM mỗi địa phương ban hành 1 nghị quyết liên quan. Các đề án về phát triển công nghiệp đường sắt, tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đang được hoàn thiện.

Về đào tạo nhân lực, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam. Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án và đang xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 (ban hành trong tháng 3/2026). Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho công tác quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì cho 2 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Hiện nay, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp đường sắt; hoàn thiện trình Chính phủ Nghị quyết triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.

Đối với Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cần thúc đẩy phía Trung Quốc khởi động đàm phán các hiệp định và các công việc liên quan đến dự án; hoàn thành phương án xử lý đất quốc phòng, các công trình giao cắt với tuyến đường sắt; phương án cấp thoát nước khu vực ga; hoàn trả hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc tuyến; thỏa thuận mỏ vật liệu, bãi đổ thải; phương án kiến trúc nhà ga, cầu cấp II trở lên trong đô thị…

Đối với các dự án đường sắt đô thị Hà Nội và TPHCM, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án, đảm bảo chất lượng, tiến độ, tập trung triển khai nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao

THAY ĐỔI TƯ DUY TỪ LÀM THUÊ SANG LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ

Kết luận phiên họp, Thủ tướng biểu dương Bộ Xây dựng, các bộ, ngành, địa phương, đơn vị thường trực, chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu đã nỗ lực triển khai nhiệm vụ, nhiều công việc hoàn thành đúng tiến độ, phối hợp cải thiện.

Nhấn mạnh yêu cầu phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động tiếp nhận và làm chủ công nghệ, chuyển đổi từ tư duy gia công sang làm chủ trong quản lý, điều hành, thiết kế, chế tạo và sản xuất vật liệu, thiết bị, từng bước hình thành năng lực nội sinh của ngành đường sắt.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình kỹ thuật bảo đảm thống nhất, liên thông và dùng chung trên phạm vi cả nước đối với cả đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị; đồng thời huy động tối đa các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, phát triển.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Phiên họp. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng cũng chỉ đạo về công tác quy hoạch phải được tiếp tục hoàn thiện theo không gian phát triển mới, với tầm nhìn dài hạn; đa dạng hóa nguồn vốn, bao gồm ngân sách nhà nước, vốn tư nhân, vốn vay nước ngoài và các nguồn hợp pháp khác; đồng thời đánh giá, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm quy trình, thủ tục theo pháp luật; lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu đúng quy định; bảo đảm hiệu quả, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Giao nhiệm vụ chi tiết, đối với Đề án phát triển công nghiệp đường sắt và Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Thủ tướng giao Bộ Công Thương và Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của các Phó Thủ tướng, trình phê duyệt trong tháng 3/2026.

Về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng được giao hoàn thành bàn giao hướng tuyến để các địa phương tổ chức kiểm đếm, lập phương án tái định cư và giải phóng mặt bằng; hoàn thành hồ sơ mời thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3/2026; tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý 2/2026; đồng thời hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Chính phủ triển khai nghị quyết của Quốc hội trước ngày 15/3/2026.

Thủ tướng yêu cầu 15 tỉnh, thành phố có dự án đi qua phối hợp với Bộ Xây dựng và Tập đoàn Điện lực Việt Nam rà soát nhu cầu vốn năm 2026, báo cáo chính xác để phân bổ kế hoạch vốn trong tháng 3/2026.

Đối với tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Thủ tướng xác định đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong kết nối khu vực và hợp tác Việt Nam – Trung Quốc. Bộ Xây dựng được giao hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ Dự án thành phần 2 trong tháng 3/2026; phối hợp Bộ Ngoại giao thúc đẩy đàm phán hiệp định xây dựng cầu đường sắt qua biên giới; hoàn tất lựa chọn nhà thầu khảo sát, thiết kế kỹ thuật và ký hợp đồng trong tháng 4/2026; bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng đối với các đoạn tuyến ổn định ngay trong tháng 3/2026.

Bộ Tài chính phối hợp các cơ quan liên quan chuẩn bị điều kiện để thúc đẩy đàm phán hiệp định vay vốn; Bộ Quốc phòng sớm có ý kiến chính thức về phương án xử lý đất quốc phòng bị ảnh hưởng; các bộ, ngành liên quan thực hiện nhiệm vụ về đào tạo nhân lực, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, vật liệu và công tác đối ngoại.

Các địa phương có tuyến đi qua được yêu cầu khẩn trương hoàn thành các thủ tục thỏa thuận với chủ đầu tư về công trình giao cắt, cấp thoát nước, hoàn trả hạ tầng kỹ thuật, mỏ vật liệu, bãi đổ thải và phương án kiến trúc nhà ga, cầu; đồng thời huy động hệ thống chính trị vào cuộc khi nhận bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng, bảo đảm bàn giao mặt bằng đúng tiến độ, không để xảy ra thiếu vốn cho công tác này.

Đối với các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, Thủ tướng yêu cầu hai địa phương phối hợp các bộ, ngành xây dựng, ban hành bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn chung bảo đảm tính đồng bộ, liên thông; tập trung giải phóng mặt bằng, thi công xây lắp đối với các dự án đang triển khai; đồng thời chuẩn bị đầy đủ điều kiện cho các dự án dự kiến khởi công giai đoạn 2026–2030, phân công rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả.

Thủ tướng giao tỉnh Đồng Nai phối hợp các bộ, ngành và TP.HCM triển khai tuyến đường sắt kết nối TP.HCM Minh với Cảng HKQT Long Thành theo phương thức đầu tư trong tình trạng khẩn cấp.

Khẳng định quyết tâm thúc đẩy các dự án đường sắt và phát triển công nghiệp đường sắt tự chủ, tự lực, tự cường, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai nhiệm vụ với tinh thần khẩn trương, hiệu quả, lấy hiệu quả làm thước đo, bảo đảm hoàn thành mục tiêu đã đề ra.

-Minh Kiệt

Trong thập kỷ qua, đồng hồ cơ học cao cấp đã vượt khỏi phạm vi phụ kiện xa xỉ. Cùng với tác phẩm nghệ thuật, rượu vang và xe cổ, đồng hồ trở thành một loại tài sản đáng chú ý trong danh mục đầu tư của giới giàu toàn cầu…

Theo các báo cáo xa xỉ, chỉ số giá đồng hồ sưu tầm luôn ghi nhận tăng trưởng dài hạn ổn định. Sau giai đoạn tăng nóng 2020 đến 2022 và điều chỉnh 2023 đến 2024, thị trường bước vào chu kỳ cân bằng hơn, thanh lọc đầu cơ ngắn hạn và giữ lại nhóm nhà sưu tập thực thụ.

Khác với cổ phiếu hay tiền số, đồng hồ cao cấp có tính hữu hình. Nguồn cung bị giới hạn bởi năng lực sản xuất thủ công. Thời gian hoàn thiện một bộ máy phức tạp có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm. Chính yếu tố này tạo ra nền tảng khan hiếm tự nhiên, vốn là điều kiện tiên quyết để hình thành giá trị dài hạn.

Trong đó, các dòng đồng hồ Worldtime (giờ thế giới) và Twin time (mặt số phụ) đóng vai trò cầu nối giữa tính thực dụng và giá trị sưu tầm. Những cỗ máy thời gian Minute repeater (bộ lặp phút) đại diện cho đỉnh cao kỹ thuật với tiềm năng dài hạn. Các dòng đồng hồ này đại diện cho ba tầng tài sản trong cùng một hệ sinh thái: tài sản mang tính biểu tượng toàn cầu, tài sản có thanh khoản cao và tài sản kỹ thuật đỉnh cao dành cho sưu tầm.

Đồng hồ Louis Vuitton Escale Worldtime.

Trong bối cảnh đó, các mẫu đồng hồ cao cấp dành cho cả nam và nữ của Louis Vuitton cũng dịch chuyển giá trị từ tiêu dùng sang sưu tầm, từ sở hữu mang tính biểu tượng sang tích lũy mang tính chiến lược. Kể từ lần ra mắt năm 2014, Escale Worldtime đã trở thành trụ cột của dòng Escale. Năm 2026, thiết kế này tái xuất trong hai phiên bản vỏ bạch kim, một tín hiệu rõ ràng về định vị phân khúc cao cấp.

Phiên bản gây chú ý với vòng Worldtime vẽ tay thu nhỏ, được thực hiện tại La Fabrique des Arts, xưởng thủ công thuộc La Fabrique du Temps Louis Vuitton. Ba mươi lăm sắc độ được đặt lên mặt số bằng cọ đầu mảnh, từng lớp một. Sau mỗi lớp màu, mặt số được đưa vào lò sấy để cố định sắc tố trước khi tiếp tục. Riêng việc hoàn thiện một mặt số đã kéo dài trọn một tuần làm việc. Trong kinh tế học xa xỉ, thời gian lao động thủ công không chỉ là chi phí sản xuất mà là cấu phần trực tiếp của giá trị.

Ngôn ngữ thị giác của các lá cờ bắt nguồn từ di sản rương hành lý của Louis Vuitton. Trong thời kỳ tàu viễn dương kết nối các châu lục, những dấu hiệu này được vẽ tay lên rương để nhận diện tài sản giữa bến cảng đông đúc. Khi tái hiện trên mặt số, chúng không chỉ tạo tính thẩm mỹ mà còn gia cố chiều sâu thương hiệu, yếu tố quyết định khả năng giữ giá trong dài hạn.

Trong khi đó, phiên bản Escale Worldtime Tourbillon đã đẩy kỹ nghệ thủ công xa hơn với kỹ thuật tráng men grand feu enamel. Các lá cờ đại diện cho 24 thành phố trải qua hơn 40 lần nung ở nhiệt độ từ 730 đến 840 độ C. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể làm biến đổi sắc độ. Tổng thời gian chế tác một mặt số vượt quá hai tuần, tương đương khoảng 80 giờ lao động tập trung của nghệ nhân tráng men.

Đồng Hồ Louis Vuitton Escale Worldtime Flying Tourbillon 40mm.

Ở trung tâm, tourbillon bay vận hành như một trục quay sống động, vừa điều hòa sai số trọng lực vừa tạo điểm nhấn thị giác. Sự kết hợp giữa tourbillon và grand feu enamel đặt mẫu này vào nhóm tài sản sưu tầm đỉnh cao, nơi rào cản kỹ thuật cao đồng nghĩa với sản lượng thấp và tiềm năng tăng giá dài hạn.

Song song với đồng hồ Worldtime, Escale Twin Time đại diện cho phân khúc complication thực dụng hơn. Twin time hay GMT cho phép theo dõi hai múi giờ, nhưng Escale Twin Zone mở rộng cấu trúc truyền thống bằng hai bộ kim lắp trên cùng một trục, trong đó có kim phút có thể điều chỉnh độc lập

Đồng hồ Louis Vuitton Escale Twin Time.

Nhờ đó, người dùng có thể tinh chỉnh chính xác đến từng phút giữa các khu vực lệch 30 hoặc 45 phút so với giờ chuẩn. Cấu trúc này vừa rõ ràng về chức năng vừa phức tạp về kỹ thuật. Khi không di chuyển, kim skeleton có thể ẩn mình, trả lại trạng thái cân bằng cho mặt số.

Trên thị trường đầu tư, đồng hồ Twin time thường có mức giá tiếp cận hơn Worldtime tourbillon hay Minute repeater, đồng thời có thanh khoản cao hơn nhờ tính ứng dụng thực tế. Đây được xem là phân khúc trung cao cấp với rủi ro vừa phải, đặc biệt khi phiên bản bị ngừng sản xuất và số lượng phát hành hạn chế.

Ở đỉnh cao của hệ sinh thái đồng hồ Louis Vuitton là Escale Minute Repeater. Minute repeater là một trong những cỗ máy phức tạp nhất trong chế tác đồng hồ cơ, gồm hệ thống búa và gông thép, bộ điều tốc ly tâm và hàng trăm chi tiết lắp ráp thủ công. Tuy nhiên, giá trị của mẫu này không chỉ nằm ở cơ chế điểm chuông theo yêu cầu.

Đồng hồ Louis Vuitton Escale Minute Repeater.

Mặt số được thực hiện chạm khắc sóng flammé guilloché trên máy tiện hoa văn truyền thống, riêng công đoạn này có thể kéo dài tới 60 giờ trước khi xử lý màu bằng quy trình chuyên biệt. Vòng phút gợi cấu trúc kim loại nơi góc rương hành lý, các cọc chỉ phút như những đinh tán thu nhỏ. Khi kim giờ nhảy chính xác vào đầu mỗi giờ và kim phút hồi ngược về vị trí số 0, trải nghiệm cơ khí đạt đến mức độ trình diễn cao.

Nhìn tổng quan, phân khúc đồng hồ cao cấp hiện có quy mô nhỏ nhưng giá trị lớn. Giá bán lẻ thường đã ở mức cao ngay từ đầu. Trên thị trường đấu giá quốc tế, các mẫu Minute repeater của các thương hiệu danh tiếng thường duy trì xu hướng tăng giá theo thời gian, đặc biệt khi kết hợp với tourbillon hoặc lịch vạn niên. Với Louis Vuitton, việc phát triển mẫu Minute repeater mang ý nghĩa chiến lược, khẳng định vị thế trong lãnh địa đồng hồ tài sản - thay vì chỉ dừng ở đồng hồ thời trang.

Đồng thời, thị trường thứ cấp hiện nay được thúc đẩy mạnh bởi Millennials và Gen Z có tài sản cao. Nhóm khách hàng này coi đồng hồ là biểu tượng bản sắc cá nhân hơn là biểu tượng địa vị truyền thống. Họ quan tâm đến câu chuyện thương hiệu, tay nghề thủ công và tính giới hạn. Còn thị trường pre-owned tăng trưởng nhanh hơn thị trường bán lẻ mới, đồng thời minh bạch giá hơn nhưng cũng biến động hơn, đòi hỏi kiến thức chuyên môn thực sự.

Tuy vậy, đồng hồ không phải tài sản sinh dòng tiền. Lợi nhuận chỉ hiện thực khi bán lại. Tính thanh khoản phụ thuộc thương hiệu, mẫu mã và chu kỳ thị trường. Chi phí bảo dưỡng định kỳ cần được tính vào bài toán đầu tư. Do đó, nhà sưu tập chuyên nghiệp thường tuân thủ ba nguyên tắc: chỉ mua khi hiểu rõ bộ máy và lịch sử sản xuất; ưu tiên phiên bản giới hạn hoặc đã ngừng sản xuất; giữ tình trạng nguyên bản và đầy đủ giấy tờ.

-Băng Sơn

Dự án Nhà máy sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh có công suất thiết kế 2 triệu xe mỗi năm, dự kiến sản xuất đại trà từ quý II/2026, góp phần thúc đẩy thu hút công nghiệp công nghệ cao vào Khu kinh tế Vũng Áng.

Ngày 28/2, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh đã ký văn bản cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án Nhà máy sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh cho Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast.

Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 13.254 tỷ đồng, được triển khai trên diện tích hơn 64 ha tại một phần lô đất thuộc quy hoạch phân khu xây dựng Khu công nghiệp trung tâm các lô CN4, CN5 – Khu kinh tế Vũng Áng (thuộc Khu công nghiệp Vinhomes Vũng Áng). Theo thiết kế, nhà máy có công suất 2 triệu xe mỗi năm.

Mục tiêu của dự án là sản xuất các dòng xe máy điện, xe đạp điện; đồng thời đầu tư xây dựng hệ thống nhà xưởng và các hạng mục phụ trợ phục vụ hoạt động sản xuất.

Dự án được phân kỳ thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 triển khai trong năm 2026 với công suất 1 triệu xe mỗi năm. Giai đoạn 2, dự kiến từ cuối năm 2026, sẽ nâng công suất lên 2 triệu xe mỗi năm.

Theo tiến độ đề ra, việc hoàn thiện các thủ tục đầu tư và xây dựng nhà xưởng sẽ được thực hiện trong quý I/2026; sản xuất đại trà dự kiến bắt đầu từ quý II/2026.

Việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án Nhà máy sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh tiếp tục cụ thể hóa định hướng thu hút các dự án công nghiệp công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn vào Khu kinh tế Vũng Áng; qua đó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương.

-Nguyễn Thuấn

The downturn comes amid rising concerns that conflicts in the Middle East could disrupt energy supply chains and global trade, thus exerting pressure on inflation and exchange rates.

The formation of a US legal entity underscores the firm’s long-term strategic vision to strengthen its presence in one of the world’s largest legal and commercial markets.

Ngày 3/3, lãi suất chào bình quân liên ngân hàng VND kỳ hạn qua đêm ở mức 10,93%/năm, chỉ giảm nhẹ so với mức 11,1%/năm của ngày 2/3. Ngân hàng Nhà nước bơm ròng hơn 34.771 tỷ đồng ra thị trường và kích hoạt nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ...

Diễn biến lãi suất liên ngân hàng VND trong ba phiên 27/2, 2/3 và 3/3 cho thấy thanh khoản hệ thống biến động mạnh. 

Ngày 27/2, mặt bằng lãi suất còn ở mức tương đối thấp, với kỳ hạn qua đêm 4,8%/năm; 1 tuần 7,5%/năm; 2 tuần 7%/năm; và 1 tháng 7,2%/năm. 

Sang ngày 2/3, lãi suất tăng đột biến ở hầu hết các kỳ hạn ngắn. Cụ thể: Qua đêm tăng 6,3 điểm phần trăm, từ 4,8% lên 11,1%/năm; 1 tuần tăng 4,5 điểm phần trăm, từ 7,5% lên 12%/năm; 2 tuần tăng 2,25 điểm phần trăm, từ 7% lên 9,25%/năm; 1 tháng tăng 0,6 điểm phần trăm, từ 7,2% lên 7,8%/năm.

Mức tăng mạnh này phản ánh áp lực thanh khoản gia tăng đột ngột ngay đầu năm.

Diễn biến lãi suất liên ngân hàng VND các kỳ hạn dưới 1 tháng từ 27/2 đến 3/3/2026  (VnEconomy cập nhật từ các bản tin thị trường)

Trước diễn biến trên, trong phiên 2/3, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng 34.771,94 tỷ đồng thông qua kênh cầm cố. Cụ thể, cơ quan điều hành chào thầu 38.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, 38.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 14 ngày và 15.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 21 ngày, với lãi suất đều ở mức 4,5%/năm.

Tổng khối lượng trúng thầu đạt 82.640,53 tỷ đồng, trong khi có 47.868,59 tỷ đồng đáo hạn. Ngân hàng Nhà nước không chào thầu tín phiếu. Đến ngày 2/3, dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố ở mức 439.449,88 tỷ đồng.

 Ngân hàng Nhà nước cũng thông báo thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày trong ngày 3/3. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước mua USD giao ngay và bán lại USD kỳ hạn (swap USD/VND), với ngày giá trị T+1 (4/3). Tỷ giá mua giao ngay là 23.837 VND/USD, tỷ giá kỳ hạn 23.843 VND/USD, và tổng khối lượng tối đa 1 tỷ USD.

Sau các biện pháp điều tiết trên, đến ngày 3/3, lãi suất liên ngân hàng có sự điều chỉnh phân hóa so với ngày 2/3.

Cụ thể, lãi suất qua đêm giảm 0,17 điểm phần trăm, từ 11,1% xuống 10,933%/năm; 1 tuần giảm mạnh 2,23 điểm phần trăm, từ 12% xuống 9,767%/năm; 2 tuần tăng 0,18 điểm phần trăm, từ 9,25% lên 9,433%/năm; 1 tháng tăng 1,4 điểm phần trăm, từ 7,8% lên 9,2%/năm.

So với ngày 27/2, đến 3/3, lãi suất vẫn tăng mạnh ở tất cả các kỳ hạn: qua đêm tăng 6,13 điểm phần trăm; 1 tuần tăng 2,27 điểm phần trăm; 2 tuần tăng 2,43 điểm phần trăm; và 1 tháng tăng 2 điểm phần trăm.

Như vậy, dù đã có dấu hiệu hạ nhiệt ở các kỳ hạn rất ngắn so với mức đỉnh ngày 2/3, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng ngày 3/3 vẫn cao hơn đáng kể so với cuối tháng 2, cho thấy thanh khoản hệ thống vẫn trong trạng thái tương đối căng thẳng.

-

Thị trường tiếp tục phân cực rõ ràng khi hoạt động đầu cơ lẫn hoạt động bán tháo diễn ra mạnh mẽ. VNI bị ép sâu góp phần thúc đẩy hoạt động cắt lỗ mạnh hơn và dòng tiền đầu cơ cũng hoạt động hết công suất, kéo nhóm cổ phiếu có triển vọng ngắn hạn càng tăng nóng hơn.

Tuy số lượng cổ phiếu kịch trần hôm nay không nhiều bằng hôm qua (17 mã so với 33 mã) nhưng nhóm tăng vẫn rất cô đặc ở các cổ phiếu dầu khí, phân bón, cao su, năng lượng. Mức độ tập trung dòng tiền cũng cực kỳ ấn tượng như BSR, PLX, POW khớp cả ngàn tỷ, GAS, PVD, DCM, PVT, GVR cũng giao dịch rất lớn.

Thực ra cơ hội lựa chọn cũng không nhiều, chưa kể tính dễ đoán của các mã này nên dòng tiền ngắn hạn hành động một cách quyết liệt. Sáng nay một số cổ phiếu nói trên thậm chí còn điều chỉnh giảm hoặc tăng ít, nhưng đến chiều khi dòng tiền đổ vào mạnh hơn, giá lại tiếp tục đi lên. Chừng nào tình hình chiến sự còn nóng và các căng thẳng về vận tải hàng hóa, đặc biệt là dòng chảy dầu, khí hóa lỏng chưa được giải quyết thì sóng tăng ở các cổ phiếu nói trên vẫn còn, hoặc ít nhất là dòng tiền chưa chịu nghỉ.

Mặc dù sắc đỏ phủ rộng trên bảng điện nhưng khi nhìn từ góc độ phân bổ dòng tiền thì các cổ phiếu tăng giá mạnh ngược dòng hút tiền cũng không kém quy mô của các mã bị bán tháo: HSX có 80 cổ phiếu tăng vượt 1% chiếm khoảng 38,9% tổng giá trị khớp lệnh sàn, trong khi 142 cổ phiếu giảm vượt 1% cũng chỉ chiếm 47%. Thanh khoản ở 50 cổ phiếu tăng vượt 2% đạt 13k tỷ thì giao dịch ở 85 mã giảm vượt 2% cũng chỉ 15,9k tỷ. Rõ ràng là sự quyết liệt trong giao dịch ở hai hướng đối nghịch là không hề kém cạnh.

Trạng thái thị trường như vậy là không tệ, thậm chí có nét tích cực khi vẫn còn các cơ hội được “chớp lấy” để níu giữ dòng vốn. Nhà đầu tư đã thoát ra trong tình huống như vậy cũng sẽ bị cuốn vào các giao dịch cơ hội để bù đắp lại thua lỗ. Tiền không nghỉ là một điểm tốt, vì đáng ngại nhất là nỗi sợ hãi đủ lớn để nhà đầu tư giữ chặt tiền trong túi. Hôm nay giao dịch 2 sàn đạt hơn 43k tỷ chưa kể thỏa thuận, cũng rất cao. Vài phiên giao dịch ở quy mô này sẽ tạo nên sự luân chuyển kỳ vọng cực lớn.

Thị trường phái sinh hôm nay trong ít phút đầu tiên thể hiện kỳ vọng khá lớn khi F1 chấp nhận basis dương. VN30 đến gần 10h liên tục va chạm vào mốc 2014.xx và basis chênh lệch 4-5 điểm. Đó là cơ hội tốt để Short với mức cắt lỗ khi chỉ số vượt mốc này. Biến số duy nhất là một số mã ngân hàng và GAS, PLX, GVR thì đều yếu trong buổi sáng.

Điều bất ngờ là trọn phiên hôm nay F1 duy trì chênh lệch rất hẹp, kể cả khi trend lao dốc của VN30 là rất rõ ràng. Có thể thanh khoản rất cao cho thấy dòng tiền bắt đáy hoạt động mạnh mẽ đã củng cố kỳ vọng này. Tuy nhiên một điều nên lưu ý là trong trạng thái thị trường thuộc về tay người bán, bên mua sẽ không nhất thiết phải đặt giá cao hoặc đuổi giá lên. Đó mới là nhu cầu mua thực sự vì từ góc độ mua, giá càng thấp càng tốt.

Hiện triển vọng thị trường điều chỉnh vẫn còn hoặc ít nhất điều chỉnh ở chỉ số. Tuy nhiên sau biên độ lớn 2 phiên liên tiếp, tốc độ sẽ chậm dần. Đặc biệt khi một khối lượng cực lớn cổ phiếu đã được giải phóng thì nhu cầu bán cũng sẽ suy yếu. Khi sự phân hóa rõ hơn xuất hiện thì cổ phiếu sẽ lần lượt cân bằng trước chỉ số. Cơ hội cover dự kiến xuất hiện vào cuối tuần trong khi các mã mang tính thời sự vẫn nóng. Phái sinh vẫn phải bám theo VN30 và triển vọng Short cao hơn, nhưng biên độ có thể hẹp lại và nhịp hồi intraday sẽ dài hơn.

VN30 đóng cửa hôm nay tại 1959.35. Cản gần nhất ngày mai là 1963; 1969; 1981; 1995; 2011; 2023; 2029; 2041. Hỗ trợ 1951; 1934; 1921; 1905; 1891.

“Blog chứng khoán” mang tính chất cá nhân và không đại diện cho ý kiến của VnEconomy. Những quan điểm, đánh giá là của cá nhân nhà đầu tư và VnEconomy tôn trọng quan điểm cũng như văn phong của tác giả. VnEconomy và tác giả không chịu trách nhiệm về những vấn đề phát sinh liên quan đến các đánh giá và quan điểm đầu tư được đăng tải.

-iTrader

Hội đồng Y khoa Quốc gia sẽ tổ chức một kỳ kiểm tra đánh giá năng lực vào tháng 12/2027 cho bốn chức danh bác sĩ gồm: Bác sĩ đa khoa, bác sĩ y học dự phòng, bác sĩ y học cổ truyền và bác sĩ răng hàm mặt...

Hội đồng Y khoa Quốc gia vừa cung cấp thông tin liên quan đến kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.

GS.TS Nguyễn Viết Tiến, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Y khoa Quốc gia, cho biết Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) cùng các Nghị định, Thông tư liên quan đã quy định rõ nguyên tắc, thời điểm, đối tượng và nội dung kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề.

Mục tiêu của hoạt động này là bảo đảm người hành nghề đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và đạo đức nghề nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và an toàn người bệnh.

“Việc kiểm tra, đánh giá được tổ chức trên cơ sở tuân thủ pháp luật, bảo đảm tính khách quan, minh bạch, khoa học và phù hợp với điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế Việt Nam, không nhằm tạo thêm rào cản cho đội ngũ nhân viên y tế”, GS.TS Nguyễn Viết Tiến khẳng định.

Hoạt động kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề được triển khai theo lộ trình phù hợp, có tính chuyển tiếp, tránh gây xáo trộn đối với người hành nghề và các cơ sở đào tạo.

Hội đồng Y khoa Quốc gia sẽ tổ chức một kỳ kiểm tra đánh giá năng lực vào tháng 12/2027 cho bốn chức danh bác sĩ gồm: Bác sĩ đa khoa, bác sĩ y học dự phòng, bác sĩ y học cổ truyền và bác sĩ răng hàm mặt.

Đối tượng tham gia là các bác sĩ có văn bằng phù hợp với chức danh chuyên môn và đã hoàn thành thực hành theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Tùy tình hình thực tế, kỳ kiểm tra sẽ được bố trí tại một số khu vực địa lý phù hợp để tạo thuận lợi cho thí sinh. 

Các địa điểm tổ chức phải đáp ứng tiêu chí khắt khe về chất lượng, an toàn và điều kiện tổ chức. Hình thức kiểm tra dự kiến là trắc nghiệm khách quan (MCQs) trên máy tính.

Theo lộ trình chung, việc đánh giá đối với chức danh y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh sẽ triển khai từ năm 2028. Các chức danh còn lại như kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng dự kiến thực hiện từ năm 2029.

Việc triển khai chuẩn năng lực được kỳ vọng sẽ tăng cường sự gắn kết giữa đào tạo và thực tiễn hành nghề, góp phần chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.

Theo GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội, Ủy viên Hội đồng, Trưởng Ban tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, kỳ thi kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh được thiết kế với bốn mục tiêu trọng tâm. Trước hết, kỳ thi nhằm bảo đảm chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân thông qua việc sàng lọc và xác nhận năng lực thực hành của người hành nghề.

Thứ hai, kỳ thi góp phần thiết lập một chuẩn quốc gia thống nhất, trong bối cảnh các cơ sở đào tạo y khoa hiện có chuẩn đầu vào và đầu ra khác nhau.

Thứ ba, đây là công cụ đánh giá năng lực theo chuẩn y khoa, tạo cơ sở để người học tiếp tục phát triển chuyên môn theo ngành đào tạo. Cuối cùng, kỳ thi hướng tới hội nhập quốc tế, giúp chuẩn hóa năng lực hành nghề của đội ngũ y tế Việt Nam tiệm cận với thông lệ và chuẩn mực quốc tế.

Các nhiệm vụ trọng tâm của Hội đồng gồm xây dựng và cập nhật bộ công cụ đánh giá; xây dựng quy chế kiểm tra và bộ tiêu chí lựa chọn cơ sở tổ chức kiểm tra; thẩm định địa điểm; tổ chức các kỳ đánh giá; tổng hợp, phê duyệt kết quả và cấp giấy xác nhận theo quy định.

Trong năm 2026, Hội đồng tập trung hoàn thiện bộ công cụ đánh giá cho bốn nhóm bác sĩ nêu trên; trình Bộ Y tế ban hành quy chế và tiêu chí lựa chọn địa điểm kiểm tra; xây dựng hệ thống công nghệ thông tin quản lý, lưu trữ và công bố kết quả. Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông để cung cấp thông tin đầy đủ, thống nhất tới đội ngũ y bác sĩ, người hành nghề.

-Nhật Dương

Trong hai tháng đầu năm 2026, cả nước đã hoàn thành 2 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô 544 căn hộ, đồng thời, khởi công 28 dự án mới với 20.964 căn. Kết quả này góp phần quan trọng vào mục tiêu hoàn thành khoảng 158.700 căn nhà ở xã hội trong năm 2026.

Bộ Xây dựng vừa tổ chức Hội nghị giao ban công tác tháng 2 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 3/2026.

Báo cáo tại Hội nghị cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, Bộ Xây dựng được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao 87 nhiệm vụ; đến nay, Bộ đã hoàn thành 10 nhiệm vụ, 77 nhiệm vụ đang triển khai và không có nhiệm vụ quá hạn. Các nhiệm vụ do lãnh đạo Bộ giao cũng được các đơn vị triển khai nghiêm túc, hoàn thành 37/82 nhiệm vụ theo kế hoạch. Trong đó, công tác hoàn thiện thể chế tiếp tục được đẩy mạnh.

Tháng 2/2026, Chính phủ đã ban hành 01 nghị định thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ; Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành 6 Thông tư theo thẩm quyền, đồng thời trình hồ sơ chính sách Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; triển khai các kế hoạch thi hành Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Xây dựng và chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, nhiều dự án trọng điểm quốc gia tiếp tục được thi công xuyên Tết với tinh thần “3 ca, 4 kíp”, tiêu biểu như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến cao tốc trọng điểm và các công trình phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc. Trong tháng, Hội đồng Kiểm tra nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng đã kiểm tra hoàn thành 1 công trình, kiểm tra định kỳ 8 công trình và ban hành 12 thông báo kết quả kiểm tra đúng thời hạn.

Bên cạnh đó, công tác quản lý quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục được triển khai đồng bộ. Bộ Xây dựng đã tổ chức thẩm định nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Nghi Sơn (Thanh Hóa) và Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo (Quảng Trị); triển khai điều chỉnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không, quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia; hướng dẫn địa phương thực hiện pháp luật về quy hoạch theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và phổ biến các quy định về phân loại đô thị, phát triển đô thị thông minh.

Trong lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng tiếp tục đôn đốc triển khai Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội. Trong 2 tháng đầu năm 2026, cả nước đã hoàn thành 2 dự án với 544 căn hộ và khởi công 28 dự án quy mô 20.964 căn, góp phần thực hiện mục tiêu hoàn thành khoảng 158.700 căn nhà ở xã hội trong năm 2026. Đồng thời, Bộ đang xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản và triển khai kế hoạch sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Song song với việc phát triển nguồn cung, Bộ Xây dựng cũng đang tập trung rà soát nhu cầu nhà ở xã hội, bao gồm nhu cầu nhà ở xã hội cho thuê theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 36/VPCP-TH ngày 7/1/2026.

Bộ đã ban hành Văn bản số 169/BXD-QLN, đề nghị các địa phương đánh giá, làm rõ nhu cầu thuê nhà ở trên địa bàn, đồng thời, đề xuất chỉ tiêu phát triển nhà ở do Quỹ nhà ở địa phương đầu tư, tạo lập để cho thuê trong năm 2026 và giai đoạn 2027–2030. Qua tổng hợp, có 22 địa phương báo cáo về nhu cầu thuê nhà ở, trong đó, 17 địa phương xác định nhu cầu với tổng số 67.187 căn. Đồng thời, 22 địa phương đề xuất chỉ tiêu phát triển nhà ở do Quỹ nhà ở địa phương đầu tư, tạo lập để cho thuê, trong đó, 9 địa phương đề xuất với tổng quy mô 14.536 căn…

Trên cơ sở này, Bộ Xây dựng tiếp tục phối hợp hoàn thiện số liệu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề xuất chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho thuê giai đoạn 2026–2030.

-Thanh Xuân

Viettel Group has announced plans to fast-track research, development and commercialisation of 6G technologies, aiming to introduce made-in-Viet Nam 6G products to the global market from 2029.

Việt Nam must prepare for potential disruptions to oil supply and sharp price increases triggered by escalating tensions in the Middle East with priorities on domestic crude reserves, limiting exports when necessary together with flexible fuel price management to ensure national energy security, industry insiders said.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam vừa có văn bản đề nghị các chủ tàu Việt Nam, công ty cung ứng thuyền viên và doanh nghiệp vận tải biển thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, chủ động phòng ngừa và ứng phó kịp thời với các rủi ro có thể phát sinh...

Theo đó, các doanh nghiệp cần cập nhật đầy đủ cảnh báo an toàn và thông tin từ nhà chức trách hàng hải các nước, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cùng các nguồn chính thức khác; đồng thời chủ động đánh giá rủi ro, điều chỉnh kế hoạch khai thác và phương án tuyến vận tải biển thay thế khi cần thiết, nhằm bảo đảm an toàn cho tàu và thuyền viên.

Chủ tàu và doanh nghiệp vận tải biển được yêu cầu triển khai các biện pháp an ninh ở mức cao nhất theo kế hoạch an ninh tàu biển; duy trì liên lạc thông suốt, báo cáo vị trí đúng hạn, bảo đảm hệ thống nhận diện tự động (AIS) hoạt động chính xác và sẵn sàng điều chỉnh theo hướng dẫn của chính quyền hàng hải để tránh nguy cơ nhận diện nhầm.

Doanh nghiệp cũng cần rà soát, cập nhật thông tin về tàu và thuyền viên đang hoạt động trong khu vực chịu tác động của xung đột; chủ động liên hệ với các cơ quan đại diện Việt Nam tại khu vực vùng Vịnh và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam qua các đường dây nóng để được hướng dẫn, hỗ trợ khi cần thiết.

Bên cạnh yếu tố an ninh, cơ quan quản lý lưu ý doanh nghiệp đánh giá tác động về chi phí, trong bối cảnh giá dầu, giá cước và các loại phụ phí vận tải có thể biến động. Trên cơ sở đó, các đơn vị xây dựng kịch bản phòng ngừa, thích ứng nhằm hạn chế rủi ro trong thương mại và vận chuyển quốc tế, bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn.

Đối với các tàu đang hoạt động tại khu vực Trung Đông, chủ tàu được yêu cầu chỉ đạo tàu tăng cường chế độ trực ca, sẵn sàng phương án ứng phó sự cố khẩn cấp, hạn chế đi qua khu vực có hoạt động quân sự hoặc chủ động đổi hướng về lãnh hải các nước trung lập khi cần thiết.

Khi hành trình qua eo biển Hormuz, các tàu được khuyến cáo áp dụng biện pháp an ninh ở mức cao, hạn chế thuyền viên làm việc trên boong hở, đồng thời có giải pháp ổn định tâm lý thuyền viên và phối hợp với cơ quan chức năng để hỗ trợ hồi hương an toàn nếu phát sinh nhu cầu.

Đối với các công ty cung ứng thuyền viên, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam yêu cầu thường xuyên cập nhật, phổ biến tới thuyền viên về nguy cơ mất an toàn tại khu vực Trung Đông; quán triệt thực hiện nghiêm kế hoạch an ninh tàu biển đã được phê duyệt và tuân thủ các khuyến cáo của các tổ chức quốc tế liên quan đến an toàn, an ninh hàng hải.

-Đan Tiên

Nằm giữa Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương, eo biển Hormuz là cửa ngõ đưa dầu mỏ từ các nước xuất khẩu lớn ở vùng Vịnh ra thị trường thế giới...

Dựa trên phân tích dữ liệu theo dõi tàu biển từ công ty Vortexa, đồ thị thông tin dưới đây cho thấy tầm quan trọng của eo biển Hormuz với thị trường năng lượng toàn cầu.

Nằm giữa Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương, eo biển Hormuz là cửa ngõ đưa dầu mỏ từ các nước xuất khẩu lớn ở vùng Vịnh ra thị trường thế giới. Điều này khiến tuyến hàng hải này trở thành mắt xích then chốt của an ninh năng lượng toàn cầu, đồng thời là một trong những điểm nghẽn địa chính trị nhạy cảm nhất của thị trường dầu mỏ. 

Dữ liệu trong giai đoạn 2020 đến quý 1/2025 cho thấy lượng dầu đi qua Hormuz luôn duy trì ở mức lớn.

Riêng dầu thô và khí ngưng tụ đạt 14,3 triệu thùng/ngày trong năm 2020, tăng lên 14,4 triệu thùng/ngày trong năm 2021 và lên đỉnh 16 triệu thùng/ngày vào năm 2022. Sau đó, lưu lượng giảm nhẹ xuống 15,5 triệu thùng/ngày trong năm 2023, 14,3 triệu thùng/ngày trong năm 2024 và 14,2 triệu thùng/ngày trong quý 1/2025.

Trong khi đó, lượng sản phẩm từ dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz tăng đều hơn so với dầu thô. Từ mức 4,8 triệu thùng/ngày trong năm 2020, khối lượng này tăng lên 5 triệu thùng/ngày trong năm 2021, 5,5 triệu thùng/ngày trong năm 2022, 5,8 triệu thùng/ngày trong năm 2023 và đạt khoảng 5,9 triệu thùng/ngày trong cả năm 2024 và quý 1/2025.

Tính chung dầu thô, khí ngưng tụ và các sản phẩm từ dầu mỏ, tổng lưu lượng đi qua Hormuz trong những năm gần đây dao động quanh ngưỡng 20 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 20% lượng tiêu thụ toàn cầu.

Những con số trên cho thấy vai trò trung tâm của tuyến hàng hải này đối với thị trường năng lượng toàn cầu hầu như không thay đổi qua các năm. Xu hướng trên cũng phản ánh rằng dù nhu cầu và sản lượng dầu thô có biến động theo chu kỳ, hoạt động thương mại ở khâu hạ nguồn vẫn duy trì sự ổn định tương đối.

Tầm quan trọng của Hormuz nằm ở chỗ chỉ cần một gián đoạn ngắn tại đây cũng có thể khiến giá dầu biến động mạnh gần như ngay lập tức. Với châu Á và châu Âu - hai khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ vùng Vịnh - bất kỳ rủi ro nào đối với hoạt động lưu thông tàu chở dầu qua eo biển này đều có thể gây ra cú sốc nguồn cung, đẩy chi phí năng lượng tăng và làm gia tăng áp lực lạm phát.

Sau cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vào thứ Bảy tuần trước (28/2), vào thứ Hai (2/3), một quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố Tehran sẽ đóng eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo tấn công bất kỳ tàu nào tìm cách đi qua tuyến hàng hải này. Diễn biến này đã nhanh chóng gây gián đoạn hoạt động vận tải trong khu vực, khi nhiều tàu chở dầu phải neo chờ hoặc dừng hành trình.

Theo các nhà phân tích, trong ngắn hạn, các đường ống và tuyến thay thế hiện có của Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) chỉ có thể gánh một phần lưu lượng đi qua Hormuz. Điều này đồng nghĩa các tuyến thay thế khó bù đắp toàn bộ khối lượng dầu thường đi qua eo biển này nếu gián đoạn kéo dài.

-Đức Anh

Ngành lúa gạo đang chuyển từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao giá trị và giảm phát thải. Với quy trình canh tác chuẩn, cơ giới hóa và cơ chế tài chính carbon, nông dân có thể giảm chi phí, tăng lợi nhuận và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị...

Từ ngày 2 - 5/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ngân hàng thế giới (WB) tổ chức Hội nghị “Chương trình thúc đẩy nhân rộng sản xuất lúa gạo thế hệ mới”.

CHUẨN CANH TÁC MỚI: GIẢM ĐẦU VÀO, TĂNG LỢI NHUẬN

Phát biểu phiên khai mạc hội nghị ngày 2/3, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết sản lượng lúa toàn cầu hiện đã đủ đáp ứng nhu cầu. Niên vụ 2025-2026 dự báo đạt 556,4 triệu tấn và nhiều quốc gia đã tự chủ được lương thực.

Trong bối cảnh đó, các yếu tố như biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải và tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe trở thành sức ép chính đối với ngành lúa gạo.

"Việt Nam từng tăng trưởng mạnh nhờ năng suất. Hiện năng suất lúa đạt khoảng 6 tấn/ha, tổng sản lượng hơn 43 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, dư địa tăng thêm về sản lượng không còn nhiều. Mô hình tăng trưởng bằng sản lượng không còn phù hợp”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Đồng thời, ông Tuấn cũng cho rằng ngành lúa phải chuyển sang cách tiếp cận “kinh tế lúa gạo”, nghĩa là giá trị không chỉ nằm ở hạt lúa mà nằm ở cách trồng, quy trình sản xuất và những yếu tố môi trường đi kèm.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn: "Nông dân phải áp dụng quy trình canh tác chuẩn". Ảnh: Bảo Thắng.

Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai nhiều chương trình theo hướng này, như Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035. Trên cơ sở đó, người nông dân trồng lúa theo chuẩn mới có thể có thêm nguồn thu từ thị trường carbon, thay vì chỉ bán gạo như trước đây.

Thế hệ nông dân tương lai không chỉ “bán lúa” mà còn “bán quá trình canh tác”. Phần thu nhập tăng thêm đến từ gạo chất lượng cao và từ phần giảm phát thải được ghi nhận, xác nhận bằng dữ liệu”.  Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Để tham gia, nông dân phải áp dụng quy trình canh tác chuẩn gồm giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón, giảm thuốc bảo vệ thực vật; tưới ngập khô xen kẽ; quản lý và tái sử dụng rơm rạ. Kết quả thử nghiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trên các mô hình cho thấy phát thải mêtan giảm từ 20-40%, trong khi lợi nhuận tăng hơn 30%.

Song song đó, hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra phát thải (MRV) đang được xây dựng. Khi có dữ liệu đầy đủ và minh bạch, ruộng lúa đủ điều kiện có thể tham gia cơ chế tài chính carbon, mở ra cơ hội thu nhập bổ sung cho người trồng lúa.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Bảo Thắng

Cơ giới hóa và số hóa cũng được đưa vào đồng ruộng. Drone được sử dụng để gieo sạ, bón phân; dữ liệu vùng trồng được ghi nhận để phục vụ truy xuất nguồn gốc. Đây là nền tảng để hạt gạo không chỉ đáp ứng yêu cầu chất lượng mà còn minh bạch toàn bộ quá trình sản xuất.

Tại hội nghị, ông Tuấn cũng đề xuất các nước trong khu vực chia sẻ công nghệ giống chịu khí hậu, thống nhất tiêu chuẩn phát thải thấp và tiến tới công nhận tín chỉ carbon nông nghiệp; đồng thời đề nghị WB quan tâm hỗ trợ tài chính xanh và cơ chế trả tiền theo kết quả giảm phát thải, nhằm nâng hiệu quả kinh tế, giảm phát thải và minh bạch chuỗi giá trị lúa gạo.

MỘT TRIỆU HA LÚA LÀ HÌNH MẪU CHUYỂN ĐỔI NÔNG NGHIỆP

Chia sẻ tại hội nghị, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào, cho biết WB coi chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp là mô hình quan trọng trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp.

Theo bà, các mô hình thí điểm cho thấy chi phí sản xuất giảm khoảng 25%, lợi nhuận nông dân tăng khoảng 30% và lượng phát thải CO₂ giảm đáng kể. WB đang phối hợp huy động nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ tư vấn chính sách và xây dựng năng lực để Việt Nam triển khai hiệu quả chương trình. WB cũng coi dự án là hình mẫu để mở rộng sang các chương trình nông nghiệp xanh khác.

Bà Mariam J. Sherman: "WB coi chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp là mô hình quan trọng trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp". Ảnh: Bảo Thắng.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Sergiy Zorya, chuyên gia nông nghiệp của WB, phân tích chuỗi giá trị lúa gạo đang chuyển sang bốn mục tiêu chính: giảm chi phí cho nông dân; nâng cao chất lượng và khả năng tiếp cận thị trường; gắn nông hộ nhỏ vào chuỗi giá trị; và giảm tác động môi trường.

Để đạt được các mục tiêu này, bên cạnh việc giảm giống, phân bón và hóa chất, sử dụng giống tốt hơn, người dân cần liên kết với nhà máy xay xát và áp dụng kỹ thuật gieo sạ thẳng, tưới tiết kiệm nước.

Số liệu cho thấy Việt Nam đã giảm dần hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất lúa, đồng thời tăng chi cho nghiên cứu, dịch vụ khuyến nông và hạ tầng sau thu hoạch. Chi ngân sách cho lúa gạo giảm từ 0,5% GDP năm 2013 xuống 0,2% năm 2023". Ông Sergiy Zorya, chuyên gia nông nghiệp của WB. 

Tuy nhiên, theo ông Sergiy Zorya, chính sách có thể thúc đẩy hoặc cản trở quá trình chuyển đổi. Các chương trình trợ giá sản lượng, trợ cấp phân bón và can thiệp giá thường khiến nông dân sử dụng nhiều đầu vào hơn thay vì dùng hiệu quả. 

Ngược lại, những chính sách hỗ trợ chuyển đổi gồm trợ cấp giống có mục tiêu, đầu tư hiện đại hóa thủy lợi để áp dụng tưới ngập khô xen kẽ, tăng cường nghiên cứu, khuyến nông và hỗ trợ nâng cấp nhà máy xay xát.

Bước tiếp theo, ông Sergiy Zorya cho biết sẽ điều chỉnh các nhóm chính sách liên quan tới thương mại và dự trữ, trợ cấp đầu vào, giá nước tưới, hiện đại hóa thủy lợi và dịch vụ tư vấn kỹ thuật, nhằm tạo điều kiện để nông dân thay đổi cách canh tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thay vì chỉ tăng sản lượng.

Những thay đổi này ngày càng rõ nét tại Đồng bằng sông Cửu Long - vựa lúa chiếm 56% sản lượng và 90% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Các hướng nghiên cứu mới đã chuyển trọng tâm từ tăng sản lượng sang chất lượng và môi trường.

Chương trình chọn tạo giống ưu tiên các đặc tính như hạt thơm, tỷ lệ xay xát cao, chịu mặn, chịu hạn, chịu nhiệt và giảm phát thải. Giống lúa cũng phải phù hợp cơ giới hóa, với thời gian sinh trưởng rút xuống 90-110 ngày, chín đồng đều, chống đổ ngã để có thể gieo sạ và thu hoạch bằng máy.

Cách làm này giúp giảm lượng giống và lao động, đồng thời giảm thất thoát sau thu hoạch xuống dưới 5%, thay vì mức 15-20% trước đây.

Trên phạm vi cả nước, hơn 5.000 tổ khuyến nông cộng đồng với gần 50.000 thành viên được tổ chức lại. Thay vì tập huấn ngắn hạn, cán bộ kỹ thuật sẽ theo dõi nông dân suốt mùa vụ, tổ chức sản xuất theo nhóm hoặc hợp tác xã. Mô hình này được coi là nền tảng để duy trì canh tác lúa phát thải thấp một cách bền vững.

-Chu Khôi

Việt Nam hiện đã lọt vào top 10 quốc gia có số lượng dự án bất động sản mang thương hiệu nhiều nhất trên toàn cầu, bên cạnh các thị trường phát triển lâu đời như Mỹ hay UAE. Điều này cho thấy Việt Nam không còn là thị trường “theo sau”, mà đã trở thành điểm đến chiến lược của nhiều thương hiệu khách sạn và nhà điều hành quốc tế…

Theo báo cáo Savills Branded Residences 2025-2026, bất động sản hàng hiệu tiếp tục giữ vững vị thế là một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất trên bản đồ bất động sản cao cấp thế giới. Tính đến năm 2025, giá trị gia tăng từ thương hiệu (brand premium) ghi nhận mức trung bình 33% trên toàn cầu.

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Savills đánh giá bất động sản mang thương hiệu là phân khúc hưởng lợi trực tiếp từ sự gia tăng nhanh chóng của nhóm cá nhân có tài sản ròng cao và được xem là kênh trú ẩn trong bối cảnh biến động. 

Tại Việt Nam, bất động sản mang thương hiệu không còn là khái niệm mới. Tuy nhiên, theo Savills Hotels, giai đoạn hiện nay cũng đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi phân khúc này đang tăng sự hiện diện tại các đô thị lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, dưới hình thức những dự án Urban branded residences - Nơi nhu cầu ở thực, đầu tư dài hạn và giá trị thương hiệu cùng tồn tại.

Đáng chú ý, Việt Nam hiện đã lọt vào Top 10 quốc gia có số lượng dự án bất động sản mang thương hiệu nhiều nhất trên toàn cầu, bên cạnh các thị trường phát triển lâu đời như: Mỹ hay UAE. Điều này cho thấy Việt Nam không còn là thị trường “theo sau”, mà trở thành điểm đến chiến lược của các thương hiệu khách sạn và nhà điều hành quốc tế.

Chia sẻ về xu hướng này, bà Uyên Nguyễn, Phó Giám đốc Bộ phận tư vấn khách sạn khu vực Đông Nam Á của Savills Hotels, đánh giá động lực cốt lõi thúc đẩy sự phát triển của mô hình bất động sản mang thương hiệu tại các thị trường mới nổi như Việt Nam đến từ hai yếu tố: mức giá và niềm tin của người mua. Chính sự kết hợp đó đã tạo lực đẩy giúp phân khúc mở rộng đáng kể tệp khách hàng trong những năm gần đây

Theo dữ liệu từ Savills, mô hình này thu hút cả nhóm mua với mục tiêu đầu tư hướng đến dòng tiền cho thuê hoặc gia tăng giá trị tài sản, lẫn nhóm “lifestyle buyers” – những người sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn, để đổi lấy chuẩn mực sống khác biệt, cộng đồng cư dân chọn lọc cùng hệ thống dịch vụ vận hành nhất quán.

Nhận định trên càng có cơ sở khi đặt giữa bối cảnh quy mô và tốc độ gia tăng của tầng lớp giàu có ở Việt Nam. Báo cáo Wealth Report của Công ty tư vấn bất động sản Knight Frank cho thấy: tầng lớp người giàu tại Việt Nam tiếp tục nhiều lên và nâng vị thế trong bản đồ thịnh vượng toàn cầu.

Cụ thể, năm 2024, Việt Nam có 5.459 cá nhân sở hữu tài sản ròng trên 10 triệu USD (HNWI), chiếm 0,2% tổng số HNWI toàn cầu, đứng thứ 6 tại Đông Nam Á. Châu Á được đánh giá là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh nhất về số lượng HNWI; riêng Việt Nam từng ghi nhận mức tăng 5–18%/năm trước đại dịch và duy trì 2,4–5% sau đó.

Ở góc độ tài chính, McKinsey Company – một công ty tư vấn quản lý toàn cầu của Mỹ, dự báo tài sản tài chính cá nhân tại Việt Nam có thể đạt khoảng 600 tỷ USD vào năm 2027. Giai đoạn 2011–2021, tài sản tại Việt Nam tăng trưởng kép 15%/năm, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 7% của khu vực.

-Thanh Xuân

Trong mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, phát triển nhân lực AI và công nghệ cao trở thành yếu tố then chốt. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, cùng cách tiếp cận tích hợp đa ngành là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh…

Vị thế của Việt Nam trong tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang có bước chuyển đáng kể khi ngày càng gia tăng đóng góp vào chuỗi giá trị bán dẫn và nâng cao khả năng thích ứng trước biến động quốc tế. Để duy trì và phát huy lợi thế này, yêu cầu về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố then chốt để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Giáo sư Jayathi Y. Murthy, Hiệu trưởng Đại học Bang Oregon, Hoa Kỳ (OSU), nhận định chiến lược đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030 thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn của Việt Nam để nâng cao chất lượng nhân lực đã cho thấy định hướng phát triển dài hạn, đòi hỏi sự tham gia sâu rộng của cả khối doanh nghiệp và các tổ chức giáo dục quốc tế.

THU HẸP KHOẢNG CÁCH GIỮA LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN

Phân tích sâu hơn về thực trạng nguồn nhân lực hiện nay, PGS. TS Hoàng Kim Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Sài Gòn (STU), chỉ ra một khoảng cách đáng chú ý giữa đào tạo truyền thống và yêu cầu kỹ năng thực tế.

Ở nhiều nơi, chương trình học vẫn thiên về lý thuyết, sinh viên chưa có nhiều cơ hội trải nghiệm với công nghệ, thiết bị và quy trình sản xuất của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các kỹ năng mềm như giao tiếp, giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp vẫn còn hạn chế.

Đồng thời, thị trường lao động thay đổi rất nhanh bởi công nghệ số, dữ liệu và AI, nhưng nhiều ngành học vẫn chậm tích hợp nội dung chuyển đổi số. Sự liên kết lỏng lẻo, thể hiện qua tỷ lệ doanh nghiệp tham gia thiết kế và đánh giá chương trình còn thấp, khiến chuẩn đầu ra chưa phản ánh đúng năng lực thị trường cần. Hệ quả là sinh viên khó bắt nhịp công việc, còn doanh nghiệp phải mất thêm nhiều tháng để đào tạo lại.

Bà Đỗ Thị Thu Hương, Giám đốc quan hệ Chính phủ, Intel Việt Nam.

“Tại những doanh nghiệp như Intel, yếu tố then chốt quyết định khả năng trúng tuyển không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở hệ thống kỹ năng mềm của ứng viên. Chúng tôi đánh giá cao năng lực chuyên môn, nhưng đồng thời rất coi trọng kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng giao tiếp. Đây là những nền tảng cơ bản trong môi trường công nghệ cao”.

Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Đỗ Thị Thu Hương, Giám đốc quan hệ Chính phủ, Intel Việt Nam, cho biết hàng năm, doanh nghiệp vẫn thường nhận sinh viên từ các trường đại học đến thực tập. Bà nhận thấy nguồn nhân lực bán dẫn của Việt Nam rất trẻ và chịu khó học hỏi, nhưng vẫn có hạn chế vì thiếu trải nghiệm thực tiễn.

Trong đó, chương trình đào tạo tại nhiều trường đại học vẫn nặng về lý thuyết, trong khi cơ hội thực hành trên hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất thực tế còn hạn chế. Điều này khiến sinh viên gặp khó khăn khi chuyển từ môi trường học tập sang môi trường doanh nghiệp.

Ngoài ra, nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu về bán dẫn tại Việt Nam hiện chưa nhiều. Do đó, doanh nghiệp thường tuyển sinh viên từ nhiều ngành khác nhau, dẫn đến nền tảng kiến thức đa dạng nhưng chưa thực sự chuyên sâu theo từng vị trí cụ thể. Khi vào làm việc, các bạn cần được đào tạo lại để phù hợp với quy trình vận hành, thiết bị và yêu cầu kỹ thuật đặc thù.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TỪ HỆ SINH THÁI ĐÀO TẠO MỞ

Đánh giá về chất lượng nguồn nhân lực, Giáo sư Jayathi Y. Murthy nhận định sinh viên Việt Nam là lực lượng giàu tiềm năng, có thể đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái khoa học - công nghệ toàn cầu. Không chỉ ghi dấu ấn về năng lực học thuật, sinh viên Việt Nam còn cho thấy lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi tham gia thị trường lao động quốc tế.

Hiện, Đại học Oregon State có khoảng 90 sinh viên Việt Nam đang theo học ở nhiều ngành, trong đó có Bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo. Lãnh đạo trường đánh giá cao tinh thần học tập nghiêm túc, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự cầu tiến của sinh viên Việt Nam.

Giáo sư Jayathi Y. Murthy, Hiệu trưởng Đại học Bang Oregon, Hoa Kỳ (OSU).

“Tại Oregon, chúng tôi quan tâm đến việc AI có thể dự báo những biến động của ngành nông, lâm nghiệp. Oregon và Việt Nam đều có đường bờ biển dài, nên các vấn đề về khí hậu và thủy sản cũng là mối quan tâm chung. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng, AI có thể trở thành công cụ dự báo chiến lược, hỗ trợ hoạch định chính sách và bảo vệ sinh kế cộng đồng ven biển.

Chúng tôi cũng ứng dụng AI trong y tế nông thôn và sức khỏe cộng đồng, thông qua phân tích dữ liệu để nâng cao chất lượng chăm sóc ngoài đô thị. Vì vậy, AI được nhìn nhận không chỉ ở khía cạnh kỹ thuật, mà là nền tảng có thể tác động đến nhiều trụ cột kinh tế như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và y tế".

Chia sẻ thêm về kinh nghiệm thiết lập hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa trường đại học và doanh nghiệp công nghệ đã được chứng minh hiệu quả tại Mỹ, Giáo sư Murthy cho biết trường có truyền thống đào tạo mạnh về thiết kế mạch, khoa học vật liệu và AI.

Việc tọa lạc tại bang Oregon - trung tâm của ngành bán dẫn Mỹ tạo điều kiện hình thành mạng lưới kết nối sâu rộng với doanh nghiệp, đặc biệt là mối quan hệ chặt chẽ và lâu dài với các doanh nghiệp công nghệ như Intel.

Tại OSU, hệ sinh thái hợp tác không chỉ dừng ở việc Intel tuyển dụng kỹ sư hay tiếp nhận sinh viên thực tập mùa hè, mà bộ phận nghiên cứu và phát triển (RD) của Intel còn trực tiếp hợp tác nghiên cứu với các giáo sư của trường trong lĩnh vực bán dẫn và khoa học vật liệu. Hai bên phối hợp xây dựng đề xuất để tiếp cận các nguồn tài trợ nghiên cứu từ chính phủ liên bang Mỹ, cùng triển khai các dự án RD.

Bên cạnh đào tạo kiến thức chuyên môn, phương pháp tiếp cận của trường nhấn mạnh vào tính thực tiễn và đào tạo gắn với công việc. Các kỹ năng mềm như giao tiếp, viết, trình bày, giải quyết vấn đề, kiến thức tài chính và quản trị được tích hợp trực tiếp vào chương trình nhằm nâng cao khả năng làm việc thực tế của người học.

Trong chiến lược đào tạo AI, OSU không chỉ tập trung vào AI đơn lẻ hay giới hạn trong khối kỹ thuật mà trường chú trọng tích hợp AI với các ngành quan trọng đối với phát triển kinh tế như: bán dẫn, khoa học đại dương, nông nghiệp, lâm nghiệp và robot.

Theo Giáo sư Murthy, hướng ưu tiên kết hợp AI với nông nghiệp, lâm nghiệp và nghiên cứu biển có rất nhiều điểm tương đồng với Việt Nam, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu tác động mạnh đến vùng duyên hải.

-Vân Nguyễn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, xuất khẩu thủy sản sang khu vực này đạt 401 triệu USD, tăng 9,6% so với năm 2024...

Động lực tăng trưởng xuất khẩu thủy sản sang Trung Đông tập trung ở cá tra (175,9 triệu USD, tăng 18,6%), tôm các loại (54,5 triệu USD, tăng 19,9%) và nhóm cá khác (tăng 28,6%). Tuy nhiên, những ngày cuối tháng 2 và đầu tháng 3/2026, bước leo thang nghiêm trọng của xung đột quanh trục Iran - Israel, với yếu tố can dự của Hoa Kỳ, đã phủ bóng rủi ro lên toàn bộ hoạt động thương mại khu vực. Chỉ trong vài ngày, căng thẳng quân sự nhanh chóng chuyển hóa thành cú sốc vận tải và bảo hiểm hàng hải tại Trung Đông - khu vực giữ vai trò then chốt trong lưu thông năng lượng và hàng hóa toàn cầu.

PHẢN ỨNG DÂY CHUYỀN ẢNH HƯỞNG ĐẾN THỦY SẢN

Theo VASEP, đối với ngành thủy sản, tác động không chỉ dừng ở chi phí vận chuyển tăng cao, mà còn là nguy cơ đứt gãy chuỗi lạnh, thiếu nguồn cung cục bộ và biến động giá theo từng phân khúc sản phẩm. Trọng tâm rủi ro hiện nằm tại Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương.

Khi các cảnh báo an ninh gia tăng, nhiều hãng tàu quốc tế đã điều chỉnh hoạt động: tàu được yêu cầu tìm khu vực neo đậu an toàn, một số tuyến qua Hormuz tạm dừng, đồng thời chuyển hướng hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng, thay vì đi qua hành lang Biển Đỏ - Bab el-Mandeb – Kênh đào Suez.

Các tập đoàn vận tải container lớn như Maersk, Hapag-Lloyd, CMA CGM và MSC Mediterranean Shipping Company đồng loạt phát thông báo cập nhật: tạm dừng nhận hàng vào một số cảng vùng Vịnh, áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh và siết chặt tiếp nhận container lạnh.

Việc chuyển hướng hành trình khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 7-14 ngày tùy tuyến. Điều này làm giảm năng lực khai thác thực tế của đội tàu và gây thiếu hụt thiết bị container, đặc biệt là container lạnh - loại có vòng quay chậm và yêu cầu kỹ thuật cao.

Chỉ trong vài ngày, cước vận tải tuyến châu Á - Dubai tăng gần gấp đôi. Phụ phí khẩn cấp cho tuyến đi và đến các nước vùng Vịnh được công bố ở mức 1.500-4.000 USD mỗi container, trong đó container lạnh chịu mức cao hơn. Đối với doanh nghiệp thủy sản, đây là chi phí trực tiếp làm tăng giá thành và thu hẹp biên lợi nhuận.

Theo VASEP

Song song với vận tải, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng phản ứng mạnh. Một số tổ chức bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu và bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã phát thông báo hủy hoặc thu hẹp phạm vi bảo hiểm đối với tàu hoạt động tại Iran và khu vực Vịnh Ba Tư, với thời hạn hiệu lực chỉ sau 72 giờ kể từ khi thông báo.

Đáng lưu ý, ngay cả những lô hàng không trực tiếp đi qua khu vực xung đột vẫn có thể chịu chi phí tăng do tàu trong chuỗi vận chuyển có ghé qua vùng bị coi là chiến sự.

CHUỖI LẠNH THỦY SẢN: MẮT XÍCH DỄ BỊ TỔN THƯƠNG

Theo bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP, thủy sản là nhóm hàng yêu cầu nghiêm ngặt về nhiệt độ bảo quản và thời gian vận chuyển. Trung Đông là thị trường tiêu thụ lớn đối với cá hồi, tôm, cá ngừ và nhiều sản phẩm giá trị cao nhập khẩu từ châu Á, châu Âu và châu Mỹ.

Khi một số không phận bị hạn chế và lịch bay xáo trộn, nguồn cung thủy sản tươi phụ thuộc đường hàng không có nguy cơ thiếu hụt chỉ sau vài ngày. Các nhà nhập khẩu buộc phải chuyển sang hàng đông lạnh. Tuy nhiên, kênh này cũng gặp thách thức khi việc đặt chỗ container lạnh bị hạn chế hoặc tạm dừng.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị xuất khẩu cá tra và tôm, việc kéo dài hành trình thêm 1–2 tuần đồng nghĩa với tăng chi phí điện năng duy trì nhiệt độ, tăng phí lưu container và rủi ro phát sinh tranh chấp về chất lượng". Bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP.

Dubai, với cảng Jebel Ali do DP World vận hành, là trung tâm trung chuyển thủy sản lớn của khu vực. Khi tàu chuyển hướng, thời gian vận chuyển kéo dài và lượng tàu chờ tăng, nguy cơ ùn tắc cảng và thiếu vị trí cắm điện cho container lạnh gia tăng. Chi phí lưu bãi và lưu container tăng cao, đồng thời rủi ro ảnh hưởng chất lượng sản phẩm nếu thời gian lưu vượt ngưỡng an toàn.

Phân tích tác động lên giá thủy sản, bà Lê Hằng cho biết có thể nhìn nhận ở hai cấp độ.

Ở cấp độ khu vực Trung Đông, chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng trực tiếp đẩy giá nhập khẩu lên cao. Hàng tươi và ướp lạnh có nguy cơ thiếu cung cục bộ, đặc biệt trong phân khúc nhà hàng - khách sạn cao cấp. Giá bán lẻ và giá thực đơn có thể điều chỉnh tăng theo.

Ở cấp độ toàn cầu, mức độ lan tỏa phụ thuộc vào thời gian kéo dài của khủng hoảng. Nếu tỷ trọng container đi qua Hormuz chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng lưu lượng toàn cầu, tác động lên mặt bằng giá container chung có thể được kiểm soát.

Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp có quan hệ thương mại trực tiếp với Trung Đông, chi phí vận chuyển cao buộc họ phải tái cơ cấu thị trường, chuyển hướng xuất khẩu sang khu vực khác hoặc đàm phán lại hợp đồng.

Trong bối cảnh Trung Đông là thị trường có biên lợi nhuận tương đối tốt đối với cá tra và một số dòng sản phẩm giá trị gia tăng, việc chi phí logistics tăng mạnh có thể làm thay đổi cấu trúc lợi nhuận của cả chuỗi.

Trong ngắn hạn, nếu căng thẳng hạ nhiệt và điều kiện an ninh được cải thiện, các hãng tàu có thể từng bước khôi phục tuyến đi qua Hormuz, mở lại việc tiếp nhận container lạnh và giảm dần phụ phí rủi ro chiến tranh. Khi đó, chuỗi cung ứng thủy sản có thể phục hồi tương đối nhanh, đặc biệt với hàng đông lạnh.

Ngược lại, nếu rủi ro kéo dài, việc chuyển hướng hành trình sẽ trở thành “trạng thái bình thường mới”. Phí bảo hiểm duy trì ở mức cao, phụ phí rủi ro chiến tranh được giữ nguyên và năng lực vận chuyển container lạnh vào vùng Vịnh bị giới hạn. Khi đó, chi phí nhập khẩu thủy sản vào Trung Đông có thể duy trì ở mức cao trong nhiều tháng, đồng thời gây biến động giá lan sang các thị trường liên quan.

Trong bối cảnh hiện nay, VASEP khuyến cáo các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần đa dạng hóa tuyến vận chuyển, không phụ thuộc hoàn toàn vào một hành lang hàng hải; Tăng dự trữ tại kho lạnh khu vực, đặc biệt tại các trung tâm trung chuyển; Ưu tiên hợp đồng vận chuyển dài hạn để giảm phụ thuộc vào thị trường giao ngay. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến bảo hiểm hàng hải và chính sách của các hãng tàu để chủ động đàm phán.

-Chu Khôi