Trong năm 2025, hàng loạt văn bản pháp lý liên quan được ban hành, đi vào cuộc sống; nhiều dự án hạ tầng lớn được triển khai; hàng trăm dự án được tháo gỡ khó khăn, khởi động trở lại… đã tác động tích cực đến thị trường bất động sản. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, thị trường này vẫn phải đối mặt với không ít thách thức do lệch pha cung – cầu; giá nhà tăng cao; các doanh nghiệp còn gặp vướng mắc về pháp lý và nguồn vốn…

Diễn biến trên thị trường bất động sản thời gian qua cho thấy hàng loạt chính sách pháp luật liên quan được ban hành (bao gồm nhiều Luật sửa đổi và các Nghị quyết của Quốc hội) đã cơ bản tạo không gian cho sự phát triển của thị trường bất động sản, giải quyết các vấn đề vướng mắc mà thị trường này gặp phải. Bên cạnh đó, việc sáp nhập các đơn vị hành chính với mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng mở ra không gian phát triển mới cho quy hoạch, đầu tư và tổ chức thị trường bất động sản; nhiều dự án hạ tầng được xây dựng góp phần thúc đẩy mạnh mẽ cung - cầu bất động sản tại nhiều địa phương.

Đồng thời, với sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, hàng loạt dự án bất động sản đã được tháo gỡ về pháp lý, được tiếp tục triển khai, giúp gia tăng nguồn cung mới và tạo nền tảng cho thị trường bất động sản bước vào chu kỳ ổn định hơn.

NGUỒN CUNG TĂNG MẠNH, GIÁ VẪN NEO CAO

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, trên địa bàn cả nước hiện có 3.297 dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, đất nền, với quy mô 5,9 triệu căn và tổng mức đầu tư là 7,42 triệu tỷ đồng. Trong đó, riêng nhà ở xã hội có 698 dự án với quy mô 657.441 căn, bao gồm 193 dự án đã hoàn thành, 200 dự án đang thi công và 305 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đạt khoảng 62% mục tiêu Đề án xây dựng 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội đến 2030; lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng có 218 dự án với quy mô 10.800 căn và tổng mức đầu tư là 1,86 triệu tỷ đồng (112 dự án đã hoàn thành, 74 dự án đang triển khai và 32 dự án đã chấp thuận chủ trương đầu tư); công trình thương mại, dịch vụ, văn phòng có 223 dự án, tổng mức đầu tư là 544,3 nghìn tỷ đồng, gồm: 138 dự án đã hoàn thành, 65 dự án đang triển khai và 20 dự án đã chấp thuận chủ trương đầu tư.

Cùng với đó là rất nhiều dự án được tháo gỡ khó khăn, tái khởi động, tạo điều kiện khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản.

Thông tin tại hội nghị quán triệt triển khai các nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (ngày 30/12/2025) cho biết sau thời gian triển khai thực hiện Kết luận 77 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 170 của Quốc hội, đến nay, đã tháo gỡ và có định hướng tháo gỡ cho 5.203 dự án. Trong đó, 3.289 dự án, đất đai với tổng mức đầu tư khoảng 1,67 triệu tỷ đồng, 70.000 ha đất đã được đưa vào khai thác.

Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo về giải quyết các dự án tồn đọng đã ghi nhận 2.991 dự án có khó khăn, vướng mắc kéo dài, cần tháo gỡ với tổng quy mô hơn 153.000 ha, tổng mức đầu tư là 2,46 triệu tỷ đồng. Trong đó, Thanh tra Chính phủ xác định 491 dự án cần tiếp tục công tác thanh tra; còn lại khoảng 2.500 dự án không phải thanh tra và tiếp tục thực hiện theo Kết luận 77 và Nghị quyết 170.

Nói về kết quả trên, Hội Môi giới bất động sản (VARS) đánh giá cùng với nhiều dự án quy mô lớn được phê duyệt mới, hàng loạt dự án được tái khởi động đã góp phần quan trọng giúp nguồn cung nhà ở năm 2025 tăng tới 88% so với năm 2024 và tiến gần mốc “đỉnh” 2018. Đồng thời, góp phần lấy lại niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư khi tỷ lệ hấp thụ của các dự án mới lên tới 70%. Tuy nhiên, điều đáng quan ngại là giao dịch nhằm mục đích đầu tư, đầu cơ vẫn áp đảo nhu cầu thật.

Ông Nguyễn Mạnh Quỳnh, Phó Tổng thư ký VARS, cho hay: tình trạng mất cân đối cơ cấu sản phẩm tại các đô thị lớn diễn ra trầm trọng khi nguồn cung nhà ở thương mại mới đều thuộc phân khúc cao cấp, giá trị lớn, chủ yếu phục vụ nhu cầu đầu tư, đầu cơ. Ngay cả tại các khu vực vùng ven, vốn được kỳ vọng sẽ cung cấp sản phẩm nhà ở hợp túi tiền, giá bán thực tế vẫn cao hơn đáng kể so với mức thu nhập bình quân của người dân, chỉ “thấp hơn ở mức tương đối” so với khu vực trung tâm.

Trong khi đó, nhu cầu lớn nhất của thị trường lại nằm ở phân khúc nhà ở vừa túi tiền. Lệch pha cung - cầu khiến giá nhà ở, nhất là phân khúc căn hộ tại các thành phố lớn tăng mạnh, thiết lập mặt bằng giá mới và vượt xa tốc độ tăng thu nhập thực tế, khiến khả năng tiếp cận nhà ở, đất ở của người dân thêm khó khăn.

Cụ thể, phân khúc căn hộ chung cư ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 3 năm trở lại đây. Tại thời điểm thống kê vào cuối quý 3/2025, so với năm 2019, giá bán bình quân các dự án trong tập mẫu được VARS lựa chọn để tính chỉ số giá tăng lần lượt: Hà Nội 96,2%, Đà Nẵng 72,6% và TP.Hồ Chí Minh 56,9%. Cá biệt trong một số giai đoạn ngắn tại Hà Nội, giá bán tăng từ vài trăm triệu đồng tới cả tỷ đồng chỉ trong vòng một tháng.

Giá trung bình của các dự án chung cư mở bán mới tại Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh vào nửa cuối năm 2025 lần lượt là 95 và 91 triệu đồng/m2 (đa số có giá trên 100 triệu đồng/m2). Các phân khúc nhà ở khác như: đất nền, biệt thự, liền kề, nhà ở riêng lẻ... cũng ghi nhận mức giá tăng tới 30% trong năm.

CƠ HỘI TIẾP CẬN NHÀ Ở BỊ THU HẸP

Hệ quả của tình trạng trên là chênh lệch giữa nhóm đã sở hữu tài sản và nhóm chưa có tài sản ngày càng lớn. Người có lợi thế tài chính và tài sản ban đầu có xu hướng nắm giữ nhiều bất động sản, như công cụ tích lũy và đầu tư, tiếp tục giàu lên nhờ sự gia tăng giá trị đất đai, còn người chưa sở hữu nhà ở đối mặt nguy cơ ngày càng nghèo đi do ngày càng khó tạo lập được nhà ở, dù nỗ lực cải thiện thu nhập. Điều này cho thấy dấu hiệu thiếu bền vững, không chỉ làm thu hẹp cơ hội tiếp cận nhà ở của đại bộ phận người dân mà còn tiềm ẩn rủi ro bong bóng khi giá nhà tăng “nóng”, vượt xa thu nhập thực tế.

Cũng bàn về thực trạng giá nhà, tại phiên họp lần thứ 4 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, một số đại biểu cho biết trong những năm gần đây, thị trường bất động sản tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, đặc biệt là tại các đô thị lớn và khu vực đang đô thị hóa nhanh, đã xuất hiện nhiều diễn biến bất ổn, gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân và sự phát triển lành mạnh của thị trường.

Tình trạng đầu cơ, găm giữ đất đai, “thổi giá”, tạo “sốt ảo” diễn ra phổ biến tại nhiều địa phương, đặc biệt khi có thông tin về sáp nhập, quy hoạch hoặc đầu tư hạ tầng mới, tạo ra những biến động lớn, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường và xã hội.

Trong khi đó, hiện nay, các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng, quy hoạch, giá đất nhà nước... còn thiếu đồng bộ, chưa đủ hiệu lực và chưa theo kịp diễn biến thực tế. Hệ quả là nhiều người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, công nhân, viên chức và người lao động đô thị ngày càng gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở phù hợp. Bên cạnh đó, tại nhiều địa phương vẫn còn không ít dự án chậm triển khai do vướng mắc pháp lý, giải phóng mặt bằng và khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn.

Vì vậy, các đại biểu đề nghị cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến lĩnh vực nhà ở, bất động sản đảm bảo đồng bộ, thống nhất, khả thi và hiệu quả; nghiên cứu cơ chế, chính sách để thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại để bán và cho thuê với giá phù hợp; đẩy nhanh việc thực hiện các dự án nhà ở xã hội. Đồng thời, có giải pháp quản lý, điều tiết thị trường một cách hợp lý…

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

-Phan Nam

Nhân dịp năm mới 2026, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã có cuộc trao đổi với ông Louis Nguyễn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ đầu tư Saigon Asset Management (SAM), để làm rõ những điều kiện then chốt giúp thị trường chứng khoán Việt Nam hấp dẫn hơn trong mắt dòng vốn quốc tế...

Việt Nam đang thực hiện các giải pháp toàn diện để hiện đại hóa thị trường chứng khoán theo các thông lệ quốc tế. Theo ông, Việt Nam cần thêm yếu tố gì để thị trường chứng khoán thực sự hấp dẫn dòng vốn quốc tế trong thời gian tới?

Việt Nam đã đi được một chặng đường quan trọng trong việc hiện đại hóa thị trường chứng khoán, từ hạ tầng giao dịch, khuôn khổ pháp lý đến việc tiệm cận các thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, để thị trường thực sự hấp dẫn và trở thành điểm đến bền vững của dòng vốn quốc tế, Việt Nam cần bổ sung và hoàn thiện thêm một số yếu tố then chốt.

Thứ nhất, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường (market accessibility). Với nhà đầu tư tổ chức quốc tế, các vấn đề như cơ chế giao dịch, thanh toán – bù trừ, chuyển tiền và phòng ngừa rủi ro tỷ giá quan trọng không kém yếu tố định giá. Việc đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản, đảm bảo tính thông suốt của dòng vốn ra – vào, tiến tới các chuẩn mực như Delivery versus Payment/DvP (giao chứng khoán song song với thanh toán), T+0 (giao dịch trong ngày), T+1 (ngày làm việc tiếp theo sau giao dịch) sẽ giúp giảm đáng kể “ma sát vận hành” – yếu tố thường khiến các quỹ lớn chần chừ dù rất quan tâm đến Việt Nam.

Thứ hai, mở rộng “hàng hóa” chất lượng cao cho thị trường. Dòng vốn quốc tế chỉ có thể giải ngân mạnh khi thị trường có đủ doanh nghiệp quy mô lớn, free-float tốt, thanh khoản cao và minh bạch. Điều này đòi hỏi thúc đẩy cổ phần hóa, niêm yết và thoái vốn thực chất tại các doanh nghiệp nhà nước lớn, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân niêm yết với chuẩn mực cao hơn, tạo thêm trụ cột cho thị trường vốn.

Thứ ba, tính nhất quán và khả năng dự báo của chính sách. Nhà đầu tư dài hạn đánh giá rất cao sự ổn định của khung pháp lý, đặc biệt liên quan đến thị trường vốn, ngoại hối, thuế và bảo vệ nhà đầu tư. Không chỉ là luật trên giấy, mà là cách thực thi nhất quán, minh bạch và có lộ trình rõ ràng, giúp giảm “country risk premium” (CRP - Phần bù rủi ro quốc gia) trong mắt các nhà phân bổ vốn toàn cầu.

Thứ tư, xây dựng niềm tin dài hạn với nhà đầu tư quốc tế. Niềm tin này đến từ việc thị trường vận hành công bằng, thông tin minh bạch, quyền lợi cổ đông được bảo vệ và các chuẩn mực ESG (môi trường, xã hội, quản trị) được áp dụng một cách thực chất. Khi niềm tin được củng cố, Việt Nam sẽ không chỉ thu hút dòng vốn theo chỉ số, mà còn trở thành thị trường được các quỹ dài hạn chủ động tăng tỷ trọng.

Như vậy, bên cạnh những cải cách đang triển khai, yếu tố quyết định để thị trường chứng khoán Việt Nam thực sự hấp dẫn dòng vốn quốc tế trong thời gian tới là khả năng tiếp cận thuận lợi, nguồn hàng chất lượng, chính sách ổn định và niềm tin dài hạn. Đây chính là những điều kiện để Việt Nam chuyển từ “thị trường tiềm năng” sang “thị trường được phân bổ vốn chiến lược” trong danh mục toàn cầu.

Trong bối cảnh ESG ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của nhà đầu tư quốc tế, ESG nên được tiếp cận như một yêu cầu tuân thủ hay một trụ cột chiến lược trong câu chuyện huy động vốn dài hạn của doanh nghiệp niêm yết, thưa ông?

Dưới góc nhìn của nhà đầu tư quốc tế, ESG không nên chỉ được tiếp cận như một yêu cầu tuân thủ, mà cần được coi là một trụ cột chiến lược trong câu chuyện huy động vốn dài hạn của doanh nghiệp niêm yết. Ở giai đoạn đầu, tuân thủ là điều kiện cần để doanh nghiệp “đủ chuẩn” tham gia vào danh sách đầu tư của các quỹ quốc tế; nhưng về dài hạn, chỉ những doanh nghiệp tích hợp ESG một cách thực chất vào chiến lược kinh doanh mới có thể giữ chân dòng vốn lớn và ổn định.

Với doanh nghiệp niêm yết Việt Nam, cách tiếp cận hiệu quả là coi ESG như một lợi thế cạnh tranh trong huy động vốn: lựa chọn các ưu tiên ESG phù hợp với ngành nghề, minh bạch lộ trình thực hiện, gắn ESG với chiến lược tăng trưởng, phân bổ vốn và quản trị rủi ro. Khi đó, ESG không chỉ giúp doanh nghiệp “được đầu tư”, mà còn giúp được nắm giữ dài hạn trong danh mục của các quỹ quốc tế - điều cốt lõi nhất trong bối cảnh thị trường ngày càng hội nhập sâu vào dòng vốn toàn cầu.

Nhận định của SAM về cơ hội cũng như thách thức của thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026?

Từ góc nhìn của SAM, năm 2026 sẽ là một năm vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra nhiều phép thử cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Về mặt tích cực, nền tảng vĩ mô trong nước tương đối ổn định, triển vọng tăng trưởng kinh tế vẫn khả quan và quá trình hiện đại hóa thị trường vốn bao gồm tác động lan tỏa từ việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng tiếp tục hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư và cải thiện chất lượng dòng vốn. Ở bên ngoài, thị trường Mỹ đang có diễn biến khá tích cực trong năm nay, phản ánh kỳ vọng rằng các tập đoàn toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và năng lượng, vẫn duy trì được kết quả kinh doanh tốt. Nếu xu hướng này được duy trì, môi trường quốc tế sẽ bớt bất lợi hơn cho các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, các rủi ro và thách thức trong năm 2026 cũng cần được nhìn nhận rõ ràng. Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ nhạy cảm hơn với các yếu tố bên ngoài như diễn biến lãi suất toàn cầu, chu kỳ dòng vốn tại các thị trường mới nổi và các rủi ro địa chính trị vẫn còn hiện hữu. Đồng thời, sự phân hóa sẽ ngày càng rõ nét: dòng tiền, đặc biệt là vốn tổ chức và vốn quốc tế, sẽ tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, có quản trị tốt, kết quả kinh doanh thực chất và khả năng tiếp cận vốn quốc tế, thay vì lan tỏa trên diện rộng.

Vì vậy, theo SAM, khả năng thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục tăng trưởng hai con số trong năm 2026 là có thể xảy ra trong kịch bản thuận lợi, khi môi trường quốc tế ổn định hơn và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp được duy trì. Tuy nhiên, đây không nên được coi là kịch bản cơ sở và sẽ khó mang tính đại trà như năm 2025. Kịch bản hợp lý hơn là một giai đoạn tăng trưởng có chọn lọc, dựa trên chất lượng doanh nghiệp và sự cải thiện của cấu trúc thị trường.

Cơ sở nào cho những nhận định đó, thưa ông?

Cơ sở cho các nhận định của SAM đến từ ba yếu tố: (i) bức tranh vĩ mô - thị trường toàn cầu đang “đỡ xấu” hơn kỳ vọng; (ii) kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tích cực (đặc biệt ở tech và năng lượng); (iii) các yếu tố cấu trúc trong nước đang cải thiện nhưng thị trường sẽ phân hóa mạnh.

Tuy nhiên, SAM nhấn mạnh các điều kiện ràng buộc, các báo cáo hay quan điểm quốc tế cũng cảnh báo rủi ro “quá tự tin” trong bối cảnh địa chính trị, thương mại và lạm phát còn bất định, nên kịch bản tích cực sẽ đi kèm biến động và các nhịp điều chỉnh.

Vì vậy, khi đưa ra nhận định cho thị trường chứng khoán Việt Nam 2026, chúng tôi dựa trên logic rằng nếu “bệ đỡ” toàn cầu (earnings, kỳ vọng lãi suất, khẩu vị rủi ro) duy trì, Việt Nam sẽ hưởng lợi; nhưng do mặt bằng định giá đã cao hơn sau năm 2025 và tiêu chuẩn của dòng vốn tổ chức ngày càng khắt khe, dòng tiền sẽ tập trung vào doanh nghiệp có nền tảng thật (quản trị, minh bạch, thanh khoản, tăng trưởng lợi nhuận), thay vì tăng đồng loạt.

Với kinh nghiệm đầu tư lâu năm trên thị trường chứng khoán Việt Nam, ông có lời khuyên gì cho các nhà đầu tư nội địa trong năm 2026?

Sau một năm tăng trưởng mạnh, mặt bằng định giá đã cao hơn, mức độ phân hóa sẽ rõ rệt hơn và biến động có thể lớn hơn. Vì vậy, lời khuyên quan trọng nhất là tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh thực chất, quản trị tốt, dòng tiền rõ ràng và có khả năng hưởng lợi từ các xu hướng dài hạn của nền kinh tế, thay vì chạy theo các câu chuyện ngắn hạn hoặc tâm lý đám đông.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư nội địa nên nâng cao kỷ luật đầu tư và quản trị rủi ro. Việc đa dạng hóa danh mục, kiểm soát đòn bẩy và kiên nhẫn với chiến lược đã lựa chọn sẽ quan trọng hơn rất nhiều trong bối cảnh thị trường không còn tăng đồng loạt. Khi dòng vốn tổ chức và vốn quốc tế ngày càng đóng vai trò lớn, thị trường sẽ phản ứng nhanh hơn với thông tin và kết quả kinh doanh, khiến các quyết định đầu tư cảm tính trở nên rủi ro hơn.

Những kiến nghị của ông để phát triển thị trường trong dài hạn?

Về kiến nghị để phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam trong dài hạn, theo chúng tôi, trọng tâm cần nằm ở ba trụ cột.

Thứ nhất, tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, tiệm cận đầy đủ các chuẩn mực quốc tế về giao dịch, thanh toán và quản lý rủi ro.

Thứ hai, mở rộng nguồn “hàng hóa” chất lượng cao, thông qua cổ phần hóa, niêm yết và thoái vốn thực chất tại các doanh nghiệp lớn, song song với việc nâng chuẩn niêm yết và quản trị của khu vực tư nhân.

Thứ ba, xây dựng niềm tin dài hạn, bằng cách đảm bảo khung pháp lý ổn định, thực thi nhất quán, bảo vệ nhà đầu tư và khuyến khích minh bạch, quản trị tốt.

Với nhà đầu tư nội địa, năm 2026 nên được nhìn nhận như một giai đoạn tích lũy có chọn lọc và nâng cấp tư duy đầu tư. Còn với thị trường, đây là thời điểm quan trọng để chuyển từ tăng trưởng dựa vào dòng tiền sang tăng trưởng dựa vào chất lượng, niềm tin và chiều sâu, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8/2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

-

Từ vùng đất cuối trời Tổ quốc, Cà Mau không chỉ mở rộng địa giới, mà còn mở rộng tầm nhìn, mở ra những cơ hội mới về kinh tế, văn hóa, du lịch và giao thương. Mỗi con đường, mỗi cây cầu, mỗi cảng biển đang dần hiện thực hóa giấc mơ kết nối vững chắc giữa đất liền và biển cả, biến nơi cực Nam ấy giàu sức sống, giàu bản sắc và giàu tiềm năng phát triển...

Mùa hè năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Cà Mau và Bạc Liêu chính thức hợp nhất, tạo nên tỉnh Cà Mau - vùng đất cũ với tầm vóc mới, khát vọng mới. Không còn là miền đất xa xôi, Cà Mau ngày nay trở thành trung tâm năng động, đầu mối kết nối trục phát triển ven biển Tây Nam Bộ, từng bước vươn mình mạnh mẽ, hội tụ sức sống, tiềm năng và cơ hội để phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Ngày 3/2/1930, khi lá cờ đỏ búa liềm lần đầu tung bay trên mảnh đất này, một trang sử mới mở ra, mở đầu cho một thời đại cách mạng hào hùng. Người anh hùng Phan Ngọc Hiển với lòng nhiệt thành và ý chí kiên trung đã gieo những hạt giống cách mạng đầu tiên trên đất Cà Mau, khơi dậy ngọn lửa đấu tranh trong lòng nhân dân. 

NƠI THIÊN NHIÊN HOANG SƠ HÒA NHỊP CÙNG ĐÔ THỊ HIỆN ĐẠI

Chỉ mười năm sau, Khởi nghĩa Hòn Khoai (13/12/1940) ghi dấu một bước ngoặt lịch sử, trở thành phát súng đầu tiên, trận thắng đầu tiên trong lịch sử cách mạng của Đảng bộ, quân và dân Cà Mau. 

Đại hội Đảng bộ tỉnh Minh Hải (nay là Cà Mau) lần thứ VI (1981-1982) quyết định lấy ngày 13/12 ngày Khởi nghĩa Hòn Khoai làm ngày truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng bộ, dân và quân tỉnh nhà. Kể từ đó, mốc son lịch sử ấy trở thành biểu tượng bất tử, một niềm tự hào sâu sắc của Cà Mau, nhắc nhở thế hệ này nối tiếp thế hệ khác về ý chí kiên cường, lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của quê hương.

Trong chuyến về thăm và làm việc tại Cà Mau, Tổng bí Thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Cà Mau là đất cuối trời Nam, nhưng chưa bao giờ là điểm cuối của khát vọng Việt Nam. Trong kỷ nguyên mới, chúng ta cần coi Cà Mau là mũi của con tàu Việt Nam vươn ra biển lớn”.

Rừng U Minh Hạ, rừng Năm Căn hay những cánh rừng ven biển không chỉ là nguồn sống mà còn là lớp áo giáp thiên nhiên bảo vệ vùng lõi sinh sống của cộng đồng. Từng ngọn đước, cây mắm đến những cánh rừng ngập mặn xanh thẫm như ôm trọn đất và nước, vừa che chắn bờ bãi, vừa nuôi sống bao loài thủy sinh quý hiếm. 

Người Cà Mau từ bao đời gắn bó mật thiết với sông nước, với nhịp sống len lỏi theo dòng kênh, rạch, từng con đò, từng mùa nước nổi. Lối sống của họ mộc mạc, chân chất, nhưng cũng rộng mở, hào sảng, luôn chan chứa nghĩa tình. 

Cà Mau còn chinh phục trái tim mỗi người phương xa bằng những hương vị đặc trưng, mang đậm tinh hoa của đất và biển. Món cua Cà Mau chắc thịt, gạch đỏ au, ngọt tự nhiên, hay tôm khô đậm đà khiến du khách phương xa không thể nào bỏ lỡ khi đặt chân đến. Mỗi món ăn là câu chuyện về rừng, về biển, về những cánh đồng nặng phù sa…

Bức tranh về vùng đất Cà Mau sẽ chưa thể tròn vẹn nếu thiếu đi những gam màu rực rỡ của nhịp sống đô thị đang trỗi dậy mạnh mẽ. Rời xa những cánh rừng ven biển, bước vào lòng trung tâm đô thị của tỉnh Cà Mau, du khách ngỡ ngàng trước một diện mạo trẻ trung, năng động và hiện đại. Vị trí địa lý nơi “cuối đất” không hề là rào cản khiến nơi đây kém phát triển, mà trái lại, dường như càng thôi thúc ý chí vươn lên, biến Cà Mau trở thành một điểm sáng kinh tế vùng cực Nam Tổ quốc.

Chính sự giao thoa giữa thiên nhiên hoang sơ của Đất Mũi và sức bật mạnh mẽ, năng động, hiện đại của thành phố trung tâm đã tạo nên một Cà Mau đầy sức hút.

Trước đây, hạn chế về hạ tầng là rào cản lớn khiến Cà Mau có phần kém phát triển so với các tỉnh, thành trong cả nước. Vùng đất cuối trời cách xa trung tâm, thiếu nguồn vật liệu xây dựng tại chỗ, nền địa chất yếu khiến suất đầu tư công trình cao gấp nhiều lần so với nơi khác. Giao thông đường bộ hạn chế, phần lớn di chuyển phải bằng đường thủy, các tuyến sông rạch trở thành động mạch chính của đời sống kinh tế - xã hội.

Với tinh thần “giao thông đi trước, mở đường phát triển”, từ những con đường huyết mạch như Quốc lộ 1, tuyến đường Hồ Chí Minh xuyên tỉnh, đến nay những công trình trọng điểm như cầu vượt sông, đường ven biển, tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau và Cà Mau - Đất Mũi đang từng bước hình thành, nối những rừng tràm, bãi bồi và biển cả vào nhịp sống phát triển chung của cả nước. Những tuyến đường này không chỉ giải quyết vấn đề giao thông, mà còn kiến tạo nền tảng kinh tế - xã hội vững chắc, nâng cao năng lực kết nối vùng, liên vùng và quốc tế, mở ra không gian cho thương mại, công nghiệp và du lịch phát triển bền vững.

HẠ TẦNG MỞ LỐI CHO CỰC PHÁT TRIỂN

Giữa vùng đất xa xôi nơi cực Nam Tổ quốc, cụm công nghiệp Khí - Điện - Đạm Cà Mau đã viết nên một kỳ tích công nghiệp. Hơn hai thập kỷ qua, tổ hợp Khí - Điện - Đạm lớn nhất khu vực Tây Nam Bộ không chỉ là công trình trọng điểm quốc gia mà còn là biểu tượng của khát vọng làm chủ công nghệ. Công suất lớn, vận hành ổn định, đây là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản, đồng thời thu hút các nhà đầu tư lớn, góp phần tạo việc làm và tăng thu ngân sách địa phương.

Năm 2025 ghi dấu nhiều bước tiến mới trong việc hiện thực hóa những công trình hạ tầng chiến lược kết nối không gian biển - đảo, mở rộng dư địa phát triển kinh tế. Điểm sáng nổi bật nhất là dự án cầu vượt biển dài hơn 18 km kết nối đất liền Cà Mau với đảo Hòn Khoai đang được thi công với mục tiêu hoàn thành vào năm 2028. Khi đưa vào sử dụng, đây sẽ là công trình cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và nằm trong nhóm đầu khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, logistics và du lịch biển đảo tại cực Nam Tổ quốc.

Song hành với đó là Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang được triển khai xây dựng trên đảo Hòn Khoai với quy mô hiện đại, công suất tiếp nhận tàu đến 250.000 DWT, định hướng trở thành cảng nước sâu chiến lược, kết nối các tuyến vận tải biển quốc tế. Khi cảng và cầu vượt biển đi vào hoạt động, hệ thống hạ tầng chiến lược này sẽ kiến tạo một “trục động lực” mới cho kinh tế biển Cà Mau, thúc đẩy giao thương, xuất khẩu và liên kết vùng sâu rộng hơn.

Khi hoàn thành, Hòn Khoai sẽ trở thành mắt xích trọng yếu trong chuỗi logistics quốc gia, kích hoạt công nghiệp chế biến và dịch vụ chất lượng cao, biến những lợi thế tĩnh thành động lực tăng trưởng thực tế cho Cà Mau. Hạ tầng giao thông đồng bộ cũng thúc đẩy du lịch, dịch vụ và các ngành công nghiệp phụ trợ phát triển. Các tuyến cao tốc, cầu vượt biển và cảng lưỡng dụng không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn nâng cao năng lực kết nối, xuất nhập khẩu nông - thủy sản.

Những bước đi này đã và đang trở thành bệ phóng, đưa Cà Mau từ vùng đất xa xôi trở thành trung tâm kinh tế biển năng động. Từ đây, Cà Mau chứng minh rằng sự kiên trì, quyết tâm và tầm nhìn chiến lược có thể biến những điều tưởng chừng khó khăn nhất thành điểm tựa cho sự phát triển công nghiệp, tạo nên cực tăng trưởng mới và góp phần quan trọng vào hành trình đưa Đất Mũi vươn mình ra biển lớn.

ĐỊA ĐẦU PHƯƠNG NAM TRONG TÂM THẾ VƯƠN MÌNH

Tỉnh Cà Mau sau khi hợp nhất từ ngày 1/7/2025, có diện tích hơn 7.942 km2, dân số trên 2,6 triệu người đã mở ra một chương mới cho tỉnh, hội tụ đầy đủ lợi thế để phát triển nuôi tôm sinh thái và thâm canh, năng lượng tái tạo, du lịch, dịch vụ logistics, cùng công nghiệp chế biến.

Khép lại năm 2025, kinh tế Cà Mau tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng ổn định. GRDP ước đạt 8%, hoàn thành mục tiêu đề ra, với tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn theo giá hiện hành hơn 172 ngàn tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 80 triệu đồng/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, khi khu vực dịch vụ và công nghiệp – xây dựng ngày càng khẳng định vai trò động lực, trong khi nông - lâm - thủy sản tiếp tục là trụ đỡ quan trọng.

Định hướng phát triển của tỉnh tập trung cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển thủy sản công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng sạch; hoàn thiện hạ tầng trọng điểm; đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, phát triển nguồn nhân lực và văn hóa - du lịch; đồng thời đảm bảo an sinh, quốc phòng - an ninh, mở rộng hợp tác quốc tế.

Tầm nhìn chiến lược của Cà Mau gắn liền với chủ trương “mạnh về biển, giàu từ biển và phát triển bền vững”, nhấn mạnh bảo vệ chủ quyền biển đảo, khai thác kinh tế biển hiệu quả, phát triển logistics quốc tế và du lịch biển đảo. Hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển cùng các dự án năng lượng và công nghiệp chế biến sẽ kiến tạo trục động lực mới, đưa Cà Mau trở thành địa đầu phương Nam đầy tiềm năng.

Các dự án trọng điểm đang được triển khai đồng bộ, khi đi vào hoạt động, những công trình này sẽ rút ngắn khoảng cách tới các trung tâm kinh tế lớn, giảm chi phí vận tải, mở ra không gian phát triển mới cho du lịch biển đảo, thương mại và công nghiệp...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

- Hải Vân

Từ một vùng cát trắng mênh mông hoang vu, vùng Phá Tam Giang (Huế) hôm nay đã thay đổi rõ rệt. Phố xá mọc lên dọc đường lớn, giao thương buôn bán thuận tiện, người dân bắt đầu phát triển kinh tế từ nuôi trồng thủy sản, kết hợp du lịch cộng đồng và trải nghiệm đầm phá.

Từ trên cầu Trường Hà nối đôi bờ phá Tam Giang, khung cảnh đầm phá mở ra hiền hòa, mênh mang nước biếc. Nhìn xuống đầm, những hàng cọc đáy giăng trên mặt nước thẳng tắp, còn phía Tây, đỉnh Bạch Mã mây trắng phủ mờ. Con phá lớn nhất Đông Nam Á này là nơi hợp lưu của ba dòng sông Ô Lâu, Hương và Bồ trước khi đổ ra biển Thuận An.

Đi qua cầu Trường Hà, thấy ngay phố xá mọc lên san sát ở ngã tư Vinh Thanh và hai bên quốc lộ 49B. Nhưng chỉ cần đi sâu vào dải đất mỏng bên phá, một thế giới khác hiện ra: triền miên cát trắng, cát xô trước thềm nhà, cát bay qua mái ngư phủ bạc màu nắng muối. Cát phủ lên cả bông xương rồng héo rũ cuối chiều, mang theo mùi hoang dại đặc quánh tinh dầu của những loài cỏ bụi.

Ký ức chiến tranh và cuộc mưu sinh khắc nghiệt vẫn nằm trong từng đụn cát, từng rặng phi lao và trong câu chuyện trầm ngâm của những người cao niên nơi đây. Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Khôi, sinh năm 1945, ở xã Phú Vinh (trước 1/7/2025 là xã Vinh An), nhớ lại quãng đời cơ cực thời Mỹ - Ngụy. Trước năm 1954, một người anh của ông tập kết ra Bắc, ông còn nhỏ nên ở nhà sống cùng mẹ. Đến tuổi trưởng thành, ông bị bắt đi lính Việt Nam Cộng hòa vào năm 1962. Mang súng ra chiến trường, ông luôn lo sợ có ngày bắn vào người thân của mình ở bên kia chiến tuyến.

“Ngày ấy, tôi luôn canh cánh nỗi lo biết đâu một ngày bắn vào anh ruột của mình là bộ đội Cụ Hồ. Vì vậy, tôi tự bắn vào tay mình để xin giải ngũ. Tôi suýt bị quân đội Việt Nam Cộng hòa xử tội phản ngũ. May mắn, bố vợ là chủ hiệu vàng Kiếm nổi tiếng ở Huế, đã phải bỏ ra khoản lớn để lo liệu, cứu tôi khỏi án tử”, ông Khôi kể và giơ bàn tay có ngón cái bị cụt lên cho tôi xem.

Ông Khôi vẫn nhớ như in những năm tháng đạn bom: do thưa dân, vùng đầm phá được đánh dấu là tuyến phòng bị, cũng là nơi quân miền Bắc nằm vùng. Vì vậy, cây phi lao bị đốn trụi để mở tầm nhìn, trực thăng quần thảo trên những rặng xanh. “Chiều nào cũng có xe cam nhông chở đầy xác lính chạy qua làng. Nhà nào có người đi lính phía bên kia là chúng đốt nhà, bắt người”, ông kể, ánh mắt dõi về đường chân trời tím sẫm. Bao kiếp người ngã xuống, dân làng chôn cất vào những nấm mồ vô chủ trên trảng cát. Mỗi khi gần Tết, ông cùng người làng thường chạp mộ âm linh, truyền thống gìn giữ qua nhiều đời để tưởng nhớ những người khuất mặt không nơi nương tựa.

Từ khi đất nước thống nhất, sự bình yên đã trở lại với vùng phá Tam Giang nhưng cái nghèo vẫn đeo đẳng suốt nhiều thập kỷ. Ông Khôi nhớ lại, khu vực cồn phá xưa kia thưa vắng dân cư, bốn bề chỉ toàn cát trắng, nhà này cách nhà kia cả trăm mét. Thời ấy, diện tích đất phụ thuộc vào công sức khai hoang; nhờ vậy mà khuôn viên gia đình ông hiện vẫn rộng gần 2 ha, chưa kể 1 ha đã chia cho người con trai.

Do đặc thù thổ nhưỡng đất cát, người dân chỉ trồng được phi lao chắn gió chứ không thể canh tác lúa hay cây lương thực, gạo ăn phải mua từ nơi khác. Rau xanh chủ yếu là các loại dân dã như dấp cá, rau ngổ, rau khoai, sống nhờ nguồn nước mưa tích trữ trong ao. Vào mùa khô, ao cạn nước khiến việc trồng rau cũng ngưng trệ. Hoạt động chăn nuôi cũng đầy khó khăn, chỉ duy trì được trâu, bò, dê nhờ nguồn cỏ tự nhiên; trong khi gà và lợn gần như không nuôi nổi vì người còn thiếu ăn, lấy đâu thức ăn cho gia súc.

Trước khi có cầu Trường Hà, muốn vào đất liền phải đi đò, nên người dân quanh năm chỉ luẩn quẩn quanh vùng phá, gần như không ra bên ngoài. Mãi đến năm 2003, khi cầu hoàn thành, hàng hóa mới được trao đổi dễ dàng hơn, người ngoài mới tìm đến mua đất xây nhà. Từ đó, dải đất bên phá dần hình thành phố xá, đặc biệt là khu vực ngã tư ngay chân cầu.

Hai mươi năm nay, ông Khôi trồng phi lao và cây keo, cứ 5 năm thì thu hoạch bán dăm gỗ. Chỉ vào những hàng cây keo vừa mới trồng, cây chỉ cao chừng gang tay, ông Khôi nói: “Tôi năm nay 81 tuổi rồi, không muốn bán dăm gỗ nữa. Vườn keo mới trồng này, tôi dặn con cháu không thu hoạch sớm, mà để 20-30 năm cho chúng lên xanh thành rừng cây gỗ lớn”.

Từ khi giao thông thuận tiện, nhiều người đã phát triển trồng trọt, chăn nuôi. Sang nhà anh Liễm là con trai của ông Khôi, gặp lúc gia đình đang xuất lứa lợn 20 con. Anh Liễm cho hay bình quân mỗi năm nuôi 3 lứa lợn, xuất bán lợi nhuận khoảng 50-80 triệu đồng. Anh Liễm còn cải tạo vườn, đem đất từ nơi khác về đổ lên nền cát, đầu tư nhà lưới chắn gió cát để trồng rau. Nhờ chăn nuôi trồng trọt, vợ chồng anh Liễm xây được ngôi nhà mái bằng rộng rãi khang trang.

Ở Phá Tam Giang, nhiều người dân từ xưa đã bám đầm phá bằng nghề chài lưới, đặt đáy. Những năm gần đây, nghề nuôi cá lồng, cá bè phát triển mạnh, chủ yếu các loài cá nước lợ như cá trắm cỏ, cá nâu, cá dầy, cá đối, cá dìa. Mô hình “gần tự nhiên”, tận dụng rong rêu và nguồn thức ăn sẵn có của đầm phá giúp người dân giảm chi phí và ổn định sinh kế.

Đáng chú ý nhất, cá dìa là loài cá đặc hữu của vùng đầm phá Tam Giang, có giá trị kinh tế cao. Tùy thời điểm, giá cá dìa dao động từ 130.000–200.000 đồng/kg. Theo số liệu địa phương, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn vùng phá Tam Giang hiện đạt 4.925 ha, gồm 85,5 ha nuôi chuyên tôm, 113 ha nuôi chuyên cá, 3.336 ha nuôi xen ghép, 1.388 ha nuôi chắn sáo và 8.482 lồng nuôi cá lồng. Trong đó, Phú Vang dẫn đầu với 2.778,5 ha, tiếp đến là Phú Lộc với 1.037 ha.

Hệ thống đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, rộng tới 22.000 ha và được xem là lớn nhất Đông Nam Á, sở hữu cảnh quan cùng giá trị sinh thái đặc sắc. Nơi đây có nhiều bãi biển đẹp, là tài nguyên cho phát triển du lịch. Bãi biển Thuận An nằm ở nơi sông Hương đổ vào phá Tam Giang trước khi vươn ra biển Đông, từng được xếp vào cảnh đẹp thứ 10 trong “Thần kinh nhị thập cảnh”.

Nằm trên quốc lộ 49B, cách Huế khoảng 30 km, biển Vinh Thanh mang vẻ đẹp bình yên với không khí trong lành, bãi biển xanh biếc và mây trắng chan hòa. Trong khi đó, bãi biển Phú Diên khiến nhiều du khách thích thú với bãi cát rộng, nước biển trong vắt và không gian yên bình. Địa phương đã xây dựng điểm check-in lấy cảm hứng từ đời sống ngư dân với lưới chài, thúng rái…

Những năm qua, Thành phố Huế đã tập trung đầu tư và nâng cấp hạ tầng giao thông, thủy lợi, phòng chống thiên tai và bảo vệ môi trường nhằm thúc đẩy phát triển toàn vùng đầm phá. Địa phương cũng đã phê duyệt đề cương Đề án phát triển kinh tế - xã hội vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai đến năm 2030, trong đó ưu tiên thủy sản, nông nghiệp sinh thái đặc thù và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế chủ lực.

Tại đầm Chuồn ở Phú An, nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp đã được hỗ trợ vay vốn để xây dựng nhà hàng phục vụ du khách. Khu du lịch sinh thái đầm Chuồn rộng hơn 100 ha, nổi bật với những căn nhà chồ bằng tre lồ ô giữa mặt nước, vừa là nơi sinh hoạt của ngư dân, vừa là không gian nghỉ ngơi, ngắm cảnh, thưởng thức đặc sản cho du khách. Những loại hình du lịch như ngắm bình minh, hoàng hôn; khám phá thủy hải sản, chim nước; nghiên cứu hệ sinh thái; tham quan làng nghề; tắm biển; thể thao nước; xe đạp địa hình trên cồn cát; hay tham quan di tích lịch sử… đang thu hút đông đảo khách đến, góp phần tăng thu nhập, tạo việc làm và giảm nghèo cho cộng đồng cư dân vùng đầm phá.

Theo Quyết định 955/QĐ-UBND được tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là Thành phố Huế) phê duyệt vào năm 2023, đồ án Quy hoạch đô thị Vinh Thanh và vùng phụ cận có quy mô hơn 1.500 ha, bao gồm toàn bộ xã Vinh Thanh cũ và một phần các xã Vinh An, Vinh Xuân. Vinh Thanh được định hướng trở thành tiểu đô thị trung tâm của tiểu vùng ven biển đầm phá, sẽ phát triển theo mô hình sinh thái - cảnh quan, ưu tiên các ngành du lịch dịch vụ, nuôi trồng và khai thác thủy sản, đồng thời hình thành các tổ hợp khách sạn, khu vui chơi giải trí và hệ thống bãi tắm đạt chuẩn quốc tế.

Quy hoạch chia Vinh Thanh thành bốn vùng chức năng đặc trưng. Khu vực không gian ven phá sẽ khai thác hệ sinh thái nước lợ để phát triển các dịch vụ du lịch đặc trưng và các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp liên quan. Khu vực đô thị hiện hữu được chỉnh trang, bổ sung hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, hình thành thêm các khu dân cư mới. Không gian trằm nước sẽ trở thành “lõi xanh” của đô thị, gắn với định hướng phát triển du lịch sinh thái, khu ở cao cấp và nông nghiệp xanh. Trong khi đó, dải không gian ven biển được quy hoạch phát triển mạnh dịch vụ du lịch biển với hệ thống resort, khách sạn, khu giải trí và bãi tắm công cộng. Từ ngày 1/7/2025, các xã Phú Diên, Vinh Xuân, Vinh An và Vinh Thanh đã sáp nhập trở thành xã Phú Vinh, càng mở ra dư địa phát triển đô thị và kinh tế cho vùng đất này, kỳ vọng sẽ thay da đổi thịt trong tương lai.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8/2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

-

Xóm Phẩm, xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên, được ví như “thủ phủ” chăn nuôi ngựa bạch đất Bắc. Chỉ cần đặt chân đến nơi đây, nghe tiếng vó chạm đất lốc cốc vang lên trong những buổi sớm tinh sương, người ta sẽ hiểu rằng ở vùng này, ngựa đã trở thành âm thanh của cuộc sống, thành nhịp đập của kinh tế, thành niềm kiêu hãnh trong mỗi mái nhà.

Ngựa bạch không chỉ là một loài vật nuôi thông thường mà còn mang trong mình giá trị dược liệu quý giá. Thịt và xương ngựa bạch được sử dụng để nấu cao làm thuốc chữa bệnh, khiến giá của chúng cao hơn so với các giống ngựa khác. Nhờ vào lợi nhuận tốt, mô hình chăn nuôi ngựa bạch đã phát triển mạnh mẽ ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Lạng Sơn, Bắc Giang, Hà Giang, và đặc biệt là Thái Nguyên.

Tại xóm Phẩm, ông Dương Văn Đoàn nổi tiếng là một "kỳ nhân" trong nghề buôn ngựa bạch. Ông không chỉ nuôi ngựa mà còn tham gia vào mọi khâu từ bán giống, bán xương, thẩm định ngựa đến nấu cao. Với con mắt nghề tinh tường, ông Đoàn có thể dễ dàng phân biệt ngựa bạch bản địa và bạch Tây Tạng, xác định trọng lượng và tuổi của chúng chỉ qua một cái liếc mắt. Mỗi tháng, ông bán từ 15 đến 40 con ngựa bạch, bao tiêu hàng trăm con mỗi năm, và nấu gần 50 nồi cao vào dịp Tết âm lịch.

Ngựa bạch ở Xóm Phẩm

Ngựa bạch Việt Nam có trọng lượng từ 170 đến 250 kg, giá từ 60 đến 80 triệu đồng mỗi con, trong khi bạch Tây Tạng nặng hơn và có giá từ 90 đến hơn 100 triệu đồng. Xương ngựa bạch được bán với giá 35 đến 45 triệu đồng mỗi bộ, còn phổi ngựa bạch, một món thuốc hen quý, có giá 8 triệu đồng một bộ. Nghề nấu cao ngựa bạch cũng phát triển mạnh mẽ, với quy trình nấu cao công phu kéo dài từ 24 giờ đến 7 ngày đêm.

Xóm Phẩm, trước đây thuộc xã Dương Thành, huyện Phú Bình, đã có truyền thống nuôi ngựa từ lâu. Tuy nhiên, chỉ khi giá trị của ngựa bạch được phát hiện, nghề nuôi ngựa bạch mới thực sự phát triển. Từ những năm 1970, người dân đã bắt đầu nhập ngựa bạch từ Trùng Khánh, Cao Bằng về gây giống. Đến năm 2008, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi miền núi đã tổ chức các hộ dân lập Hội Chăn nuôi ngựa bạch, sau đó chuyển thành Hợp tác xã Chăn nuôi ngựa bạch xóm Phẩm vào năm 2013.

Ngựa bạch đã trở thành "mũi nhọn" kinh tế, giúp người dân xóm Phẩm thoát nghèo và vươn lên thành triệu phú, tỷ phú. Với 164 hộ dân, phần lớn xem ngựa là nghiệp, là vốn liếng, là niềm tin. Ngựa giống 6–7 tháng tuổi có giá 25–35 triệu đồng, ngựa thịt 1,5 tuổi có giá 50–70 triệu đồng. Nghề nấu cao cũng mang lại thu nhập ổn định, với sản phẩm cao ngựa bạch Trường Nguyên được chứng nhận OCOP 4 sao từ năm 2020.

Ông Dương Xuân Trường, Giám đốc Hợp tác xã, tự hào về giấc mơ lớn hơn khi phát triển thêm các sản phẩm từ ngựa bạch như cao phổi, cao gân, viên nén cao ngựa, phổi ngựa ngâm mật ong, xúc xích ngựa, giò ngựa. Ông còn đầu tư xây dựng gian hàng giới thiệu đặc sản từ ngựa và mở dịch vụ du lịch trải nghiệm làm cao, thưởng thức món ngon từ ngựa bạch.

Xóm Phẩm đã thực sự thay da đổi thịt, với thu nhập bình quân đạt hơn 85 triệu đồng/người/năm, nhiều hộ thu 400–500 triệu đồng/năm, có nhà thu nhập cả tỷ đồng/năm. Tiếng vó ngựa lốc cốc hòa trong tiếng cười nói rộn rã, như nhịp điệu đặc trưng của một vùng quê biết làm giàu từ thứ tưởng chừng bị bỏ quên. Giữa sắc trắng của những chú bạch mã thong dong trên bãi cỏ, người dân nơi đây đã tìm thấy màu mới của cuộc sống, màu của đổi thay, của cần cù, của hy vọng. Trong tiếng vó không ngừng gõ nhịp trên đất quê, ta nghe như vang lên câu chuyện về một vùng quê biết vượt lên chính mình, từ sự giản đơn mà làm nên điều kỳ diệu.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên ấn phẩm đặc biệt Tạp chí Kinh tế Việt Nam mừng xuân Bính Ngọ phát hành ngày 16/2 - 1/3/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://vneconomy.vn/don-doc-an-pham-dac-biet-cua-tap-chi-kinh-te-viet-nam-mung-xuan-binh-ngo-2026.htm

-Chu Minh Khôi

Năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp Ấn Độ gọi vốn được 10,5 tỷ USD, giảm hơn 17% so với năm trước. Số vòng gọi vốn cũng giảm gần 39%, xuống còn 1.518 thương vụ, theo dữ liệu từ Tracxn...

Ấn Độ vừa phê duyệt chương trình đầu tư mạo hiểm trị giá 1,1 tỷ USD do Nhà nước bảo trợ. Theo đó, tiền ngân sách sẽ được rót vào các công ty khởi nghiệp thông qua các quỹ đầu tư tư nhân, thay vì đầu tư trực tiếp.

Động thái này giúp chính phủ tăng gấp đôi nguồn lực dành cho những lĩnh vực rủi ro cao như trí tuệ nhân tạo, sản xuất tiên tiến và các ngành thuộc nhóm “công nghệ sâu”.

Chương trình lần đầu ra mắt từ năm 2016, cam kết đầu tư 100 tỷ rupee cho 145 quỹ đầu tư tư nhân. Các quỹ này đã rót hơn 255 tỷ rupee (khoảng 2,8 tỷ USD) vào hơn 1.370 doanh nghiệp khởi nghiệp, theo số liệu chính thức công bố cuối tuần qua.

Chương trình được thiết kế theo mô hình “quỹ của các quỹ” – một cách làm phổ biến trong đầu tư mạo hiểm. Theo đó Nhà nước không trực tiếp rót vốn vào doanh nghiệp mà phân bổ nguồn lực cho các quỹ tư nhân, để họ thực hiện đầu tư.

So với giai đoạn năm 2016, chương trình mới được định hướng mục tiêu rõ ràng hơn, tập trung vào các startup công nghệ sâu và sản xuất, những lĩnh vực đòi hỏi chu kỳ phát triển dài và nhu cầu vốn lớn.

Bên cạnh đó, chính phủ Ấn Độ cũng đặt mục tiêu hỗ trợ các nhà sáng lập ở giai đoạn đầu, mở rộng đầu tư ra ngoài các đô thị lớn và củng cố hệ sinh thái quỹ đầu tư trong nước, đặc biệt là các quỹ quy mô nhỏ.

Tại buổi công bố, Bộ trưởng Công nghệ thông tin Ấn Độ Ashwini Vaishnaw nhấn mạnh tốc độ tăng trưởng ấn tượng của hệ sinh thái khởi nghiệp Ấn Độ.

Số lượng startup đã tăng từ dưới 500 vào năm 2016 lên hơn 200.000 hiện nay. Riêng năm 2025, có hơn 49.000 doanh nghiệp khởi nghiệp được đăng ký mới. Đây mức cao nhất từng ghi nhận trong một năm.

Việc nội các Ấn Độ phê duyệt quỹ mới diễn ra sau hàng loạt điều chỉnh chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp công nghệ sâu. Chính phủ nước này đã kéo dài thời gian được công nhận là “startup” từ 10 năm lên 20 năm, đồng thời nâng ngưỡng doanh thu đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế và các hỗ trợ pháp lý từ 1 tỷ rupee lên 3 tỷ rupee (khoảng 33 triệu USD).

Là quốc gia đông dân nhất thế giới và một trong những thị trường internet lớn nhất với hơn một tỷ người dùng trực tuyến, Ấn Độ đang trở thành điểm đến ngày càng hấp dẫn đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu muốn mở rộng tệp khách hàng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh vốn tư nhân ngày càng thận trọng, việc huy động nguồn lực trở nên khó khăn hơn. Năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp Ấn Độ gọi vốn được 10,5 tỷ USD, giảm hơn 17% so với năm trước. Số vòng gọi vốn cũng giảm gần 39%, xuống còn 1.518 thương vụ, theo dữ liệu từ Tracxn.

-Hạ Chi

Ngày 18/2/2026, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm đã rời Thủ đô Hà Nội lên đường tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C., Hoa Kỳ từ ngày 18 đến ngày 20/2/2026, theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump, Chủ tịch Sáng lập Hội đồng Hòa bình về Gaza.

Tham gia chuyến công tác cùng Tổng Bí thư Tô Lâm có các đồng chí: Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính; Nguyễn Thị Hồng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước; Lê Mạnh Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương; Tô Ân Xô, Trợ lý Tổng Bí thư, phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư; Nguyễn Quốc Dũng, Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Sự tham dự của Lãnh đạo cao nhất của Việt Nam cho thấy sự ủng hộ và sẵn sàng tham gia của Việt Nam vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế vì hòa bình và phát triển. Đây cũng là việc cụ thể hóa thỏa thuận hợp tác trên các vấn đề quốc tế trong nội hàm Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

-Hà Lê

Các nước Bắc Âu và Tây Âu thường áp dụng thuế suất cao nhất, trong khi các nước Đông Âu có xu hướng duy trì mức thuế thấp hơn...

Ở hầu hết các quốc gia châu Âu, người có thu nhập càng cao thường phải đóng thuế thu nhập cá nhân với thuế suất càng cao. Tuy nhiên, thuế suất cao nhất đối với thu nhập cá nhân lại có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia ở khu vực này.

Trang Euronews dẫn số liệu từ tổ chức Tax Foundation cho thấy các nước Bắc Âu và Tây Âu thường áp dụng thuế suất cao nhất, trong khi các nước Đông Âu có xu hướng duy trì mức thuế thấp hơn.

Tại Đan Mạch, thuế suất cao nhất của thuế thu nhập cá nhân được dự kiến sẽ tăng lên 60,5% trong năm 2026, cao nhất trong khu vực.

Bên cạnh Đan Mạch, 6 quốc gia khác cũng áp dụng thuế suất cao nhất của thuế thu nhập cá nhân trên mức 50%, bao gồm Pháp, Áo, Tây Ban Nha, Bỉ, Bồ Đào Nha và Thụy Điển. Những quốc gia này thường có hệ thống phúc lợi xã hội phát triển, đòi hỏi nguồn thu lớn từ thuế để duy trì các dịch vụ công cộng.

Những người thuộc nhóm thu nhập cao nhất ở Slovenia và Hà Lan cũng phải đối mặt với thuế suất khoảng 50%.

Ngược lại, các nước như Bulgaria và Romania áp dụng thuế suất cao nhất chỉ 10%, thấp nhất ở châu Âu. Các quốc gia Đông Âu khác như Moldova, Hungary, Ukraine, Georgia, Czechia và Estonia cũng duy trì mức thuế dưới 25%, cho thấy một xu hướng chung trong khu vực này là ưu tiên thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua chính sách thuế thấp.

Trung bình, thuế suất cao nhất ở 35 quốc gia châu Âu là 38,5%, nhưng con số này tăng lên 43,4% nếu chỉ tính các thành viên châu Âu của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD).

Có tổng cộng 18 quốc gia châu Âu áp dụng mức thuế trên 40%. Các nền kinh tế lớn nhất châu Âu gồm Anh, Đức, Ý, Pháp và Tây Ban Nha có thuế suất dao động từ 45% ở Anh đến 55,4% ở Pháp.

Một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chính sách thuế là sự thay đổi chính sách của chính phủ. Nhiều quốc gia đã điều chỉnh thuế suất cao nhất của thuế thu nhập cá nhân trong năm qua - theo Tax Foundation.

“Nhìn chung, các chính phủ có thể tạo ra thu ngân sách từ thuế một cách hiệu quả hơn bằng cách tận dụng thuế suất biên ở phân khúc thu nhập thấp hơn, thay vì sử dụng thuế suất cao hơn ở phân khúc thu nhập cao nhất. Đó là bởi việc áp dụng thuế suất cao hơn cho một bậc thuế sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến động lực kiếm tiền chỉ đối với những cá nhân trong bậc thuế đó, nhưng lại tăng thu ngân sách từ tất cả người nộp thuế ở các bậc thuế cao hơn” - ông Alex Mengden, nhà phân tích chính sách toàn cầu tại Tax Foundation, nhận định trong một bài viết.

Đan Mạch đã giới thiệu một khung thuế mới cho thu nhập trên 2,8 triệu DKK, nâng mức thuế cao nhất từ 55,6% lên 60,5%. Estonia tăng thuế suất cố định từ 22% lên 24%, trong khi Slovakia bổ sung hai khung thuế mới, nâng mức thuế cao nhất từ 25% lên 35%. Ngược lại, Phần Lan đã giảm mức thuế cao nhất từ 51,5% xuống 45%.

Thuế suất cao nhất của thuế thu nhập cá nhân ở các quốc gia châu Âu trong năm 2026. Màu xanh đậm chỉ các nước ngoài Liên minh châu Âu (EU), màu vàng chỉ mức bình quân của toàn châu Âu. Đơn vị:% - Nguồn: Euronews.

Công bằng thuế là điều quan trọng đối với bất kỳ xã hội nào, phản ánh việc người dân có đóng thuế tương xứng với thu nhập và tài sản của họ hay không. Ở hầu hết các nước châu Âu, hệ thống thuế mang tính lũy tiến: thu nhập càng cao, gánh nặng thuế càng lớn.

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu của Eurobarometer vào năm 2025, chỉ có 1/5 người dân trong Liên minh châu Âu (EU) tin rằng chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện tại là công bằng theo thu nhập và tài sản. 51% cho rằng chỉ có sự công bằng ở một mức độ nhất định trong chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện hành.

-Bình Minh

Nhật Bản đã chốt kế hoạch đầu tư 36 tỷ USD vào một loạt các dự án dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quan trọng tại Mỹ, đánh dấu bước đầu tiên trong việc thực thi cam kết đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ theo thỏa thuận thương mại mà nước này đã ký kết với Tổng thống Donald Trump...

Theo hãng tin Bloomberg, thông báo về các dự án trên được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ thương mại giữa hai quốc gia đồng minh này đang được củng cố, với mục tiêu thúc đẩy đầu tư của Nhật Bản vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Mỹ.

“Thỏa thuận thương mại khổng lồ của chúng ta với Nhật Bản đã bắt đầu được triển khai. Quy mô của các dự án này rất lớn, và là kết quả không thể đạt được nếu không có một thứ rất đặc biệt là thuế quan”, ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Một trong những khoản đầu tư đáng chú ý nhất là trong kế hoạch nói trên là rót vốn vào một nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt tự nhiên tại Ohio. Được dự kiến sẽ tạo ra 9,2 gigawatt điện năng, đây là một dự án phát điện khổng lồ mà ông Trump đã mô tả là "lớn nhất trong lịch sử".

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết Nhật Bản dự kiến đầu tư 33 tỷ USD vào nhà máy điện chạy bằng khí đốt này, và việc triển khai sẽ do công ty con của SoftBank Group Corp., SB Energy, dẫn đầu.

Nếu hoạt động hết công suất, nhà máy trên sẽ tương đương với 9 lò phản ứng hạt nhân hoặc lượng điện tiêu thụ của khoảng 7,4 triệu hộ gia đình trên lưới điện lớn nhất của Mỹ do công ty PJM Interconnection LLC vận hành.

Dự án thứ hai là một cơ sở xuất khẩu dầu thô nước sâu tại Vịnh Mexico. Ông Trump đã mô tả dự án này là một cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng ngoài khơi bờ biển Texas, nhưng một phát ngôn viên của công ty Sentinel Midstream cho biết cơ sở Texas GulfLink đang được phát triển là một dự án xuất khẩu dầu thô.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng dự kiến đầu tư vào một cơ sở sản xuất kim cương công nghiệp tổng hợp, mà theo bài đăng của ông Trump sẽ được đặt tại Georgia. Sản phẩm kim cương từ nhà máy này là "thành phần quan trọng cho sản xuất công nghiệp và công nghệ tiên tiến" - Bộ trưởng Lutnick cho biết. Dự án này sẽ nhận được khoản đầu tư 600 triệu USD và có sự tham gia của Element Six, một công ty con của hãng kim cương lớn nhất thế giới De Beers.

Tuyên bố về các dự án đầu tư nói trên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc thực thi thỏa thuận thương mại và kinh tế mà Mỹ và Nhật Bản đạt được vào năm ngoái. Kế hoạch đầu tư được công bố chỉ vài tuần trước khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi dự kiến có cuộc gặp thượng đỉnh với Trump tại Washington.

Việc chốt các dự án trên để phía Nhật Bản rót vốn đầu tư được thực hiện sau khi một hội đồng chung Mỹ - Nhật họp lần đầu vào tháng 12 để xem xét các dự án.

Cuối cùng, Tổng thống Trump đã đích thân lựa chọn các dự án dựa trên các khuyến nghị từ một ủy ban đầu tư mà ông thành lập, cùng với sự đóng góp ý kiến từ các quan chức Nhật Bản.

Cam kết đầu tư trong thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật được kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng đầu tư của Nhật Bản vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Mỹ.

Đổi lại cam kết này, Mỹ đã đồng ý hạ thuế quan đối ứng từ 25% về 15% đối với hàng hóa Nhật Bản xuất khẩu sang Mỹ, trong đó có mặt hàng ô tô - một sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Nhật.

Việc thực hiện thỏa thuận này được dự báo sẽ là một trong những nội dung chính trong chương trình nghị sự của cuộc gặp giữa ông Trump và bà Takaichi tại Washington vào ngày 19/3 tới.

Tuần trước, ông Lutnick và Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa đã có cuộc gặp tại Washington để thảo luận chi tiết về đợt đầu tư 36 tỷ USD đầu tiên.

Ông Akazawa cho biết ông không cho rằng các dự án nằm trong kế hoạch 550 tỷ USD sẽ có mức độ rủi ro cao và lợi nhuận cao. Phát biểu này cho thấy phía Nhật Bản đang tìm kiếm các sáng kiến có lợi nhuận an toàn, thay vì các dự án đầu tư ít chắc chắn hơn.

"Nhật Bản sẽ cung cấp vốn. Cơ sở hạ tầng đang được xây dựng tại Mỹ. Thu nhập từ các dự án này được cấu trúc sao cho Nhật Bản có được lợi nhuận và Mỹ có được các tài sản chiến lược, mở rộng năng lực công nghiệp và củng cố sự thống trị năng lượng”, ông Lutnick cho biết trong một tuyên bố vào ngày 17/2.

Dự án đầu tư vào nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt tự nhiên ở Ohio được đánh giá là kịp thời. Nhu cầu điện tăng mạnh của các trung tâm dữ liệu mới, nhất là do nhu cầu của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển bùng nổ, đã đẩy cao chi phí của việc đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng đầy đủ.

Trong chuyến thăm của ông Trump tới Nhật Bản vào năm ngoái, giới chức hai nước đã nhận diện các dự án tiềm năng ở Mỹ để Nhật rót vốn đầu tư. Đó là các dự án có quy mô từ 350 triệu USD đến 100 tỷ USD, chủ yếu thuộc các lĩnh vực năng lượng, trí tuệ nhân tạo và khoáng sản quan trọng.

Theo dự kiến, Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (IBIB) và Công ty Bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nippon sẽ đóng vai trò hàng đầu trong việc tài trợ cho các dự án đầu tư của Nhật vào Mỹ đã được công bố. Hiện vẫn chưa rõ bao nhiêu vốn sẽ được cam kết dưới hình thức đầu tư trực tiếp.

Năm ngoái, ông Akazawa cho biết chỉ 1-2% của gói đầu tư 550 tỷ USD sẽ là các khoản đầu tư tiền mặt, và phần còn lại sẽ đến từ các khoản vay và bảo lãnh vay.

Theo thỏa thuận, sau khi đã lựa chọn được dự án để rót vốn, Nhật Bản có 45 ngày làm việc để giải ngân. Nếu Nhật Bản chọn không cấp vốn cho một dự án bất kỳ, Mỹ có thể tái áp mức thuế quan cao hơn.

Gần đây, ông Trump đã phàn nàn về tốc độ thực hiện của một thỏa thuận đầu tư tương tự mà Mỹ đạt được với Hàn Quốc - một đối thủ lớn của Nhật Bản trong lĩnh vực sản xuất ô tô.

Theo thỏa thuận thương mại với Mỹ, Hàn Quốc cam kết đầu tư 350 tỷ USD để được Mỹ hạ thuế quan về 15%, bằng với mức thuế quan mà Mỹ áp dụng với Nhật Bản.

-An Huy

Trong không gian trang trọng của Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, tiếng xướng danh “Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo”, nhà sáng lập Hãng hàng không Vietjet, vang lên, gắn liền với danh hiệu cao quý: Anh hùng Lao động.

Khoảnh khắc ấy là sự hội tụ, là điểm đến của một hành trình dài ba thập kỷ. Đó là hành trình từ góc sân nhỏ bé của một cô bé phố cổ Hà Nội đến bầu trời mênh mông của một anh hùng lao động gặp nhau, hòa làm một, tạo nên một bản trường ca về sự kiến tạo và phụng sự.

Hành trình nào cũng bắt đầu từ một điểm nhỏ bé. Góc sân trong cuộc đời Anh hùng Lao động - Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo là một vũ trụ tinh thần thu nhỏ, được kiến tạo nên từ những trang sách, những câu chuyện gia đình và bầu không khí tri thức của thuở ấu thơ.

Đó là Hà Nội của thời bao cấp những năm 80 (thế kỷ 20), với những con phố nhỏ quanh Hồ Gươm êm đềm. Nhưng chính trong khung cảnh một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung còn nhiều khó khăn ấy, những giá trị tinh thần, văn hóa lại được nâng niu một cách đặc biệt.

Bà Thảo lớn lên trong một gia đình mà văn hóa và tri thức như là không khí để thở. Ông bà nội của bà Thảo vốn là doanh nhân kháng chiến. Bà nội, dòng dõi quan võ nền nã; bà ngoại, một nữ thương gia quyết đoán. Người cha, một trí thức tham gia kháng chiến, người đã truyền cho bà Thảo tinh thần cầm kỳ thi họa và cốt cách thanh lịch, sâu sắc của người Tràng An.

Bà Thảo hoài niệm về một tuổi thơ bình yên: “Tôi có tuổi thơ êm đềm, xung quanh hồ Hoàn Kiếm, xung quanh phố cổ”. Trong căn nhà nhỏ ấy, những cuốn sách là cửa sổ mở ra thế giới. Những trang sách về kinh tế, lịch sử được đọc dưới ánh đèn dầu đã trở thành những viên gạch đầu tiên xây nên một thế giới quan khác biệt, nơi những quy luật thị trường vận hành, nơi những ý tưởng có thể biến thành hiện thực.

Khát vọng vươn xa, chinh phục những chân trời tri thức đã được ươm mầm từ chính những giờ phút tĩnh lặng ấy, giữa sự giao thoa của ba thế hệ. Bà tâm sự: “Có lẽ tôi bị ảnh hưởng bởi tổng hợp những hình bóng của những phụ nữ ở đâu đó, trên thế giới, ở đất nước mình, ở quanh cuộc sống của mình”. Dường như đó chính là nền tảng tạo nên một Nguyễn Thị Phương Thảo đa chiều: vừa mang sự nền nã, trầm tĩnh của truyền thống, vừa có sự quyết đoán, mạnh mẽ của một nhà kinh doanh; vừa trân trọng những giá trị cội nguồn, vừa khao khát đổi mới và hội nhập.

Cô gái 17 tuổi Nguyễn Thị Phương Thảo được tuyển chọn đi du học tại Liên Xô năm 1987. Bà bắt đầu hành trình du học tại Học viện Kinh tế Quốc dân Plekhanov danh tiếng. Giữa môi trường học thuật hàn lâm và những biến động lớn của nền kinh tế thế giới lúc bấy giờ, cô sinh viên trẻ đã dành trọn tâm trí để quan sát và phân tích sự vận hành của các mô hình kinh tế. Thay vì chỉ dừng lại ở sách vở, bà luôn trăn trở về cách áp dụng các quy luật thị trường vào thực tiễn để thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Chính những trải nghiệm tại giảng đường quốc tế đã rèn luyện cho bà tư duy hệ thống và khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều chiều.

Bà chọn một con đường khác biệt so với nhiều du học sinh thời đó: “Tôi không tham gia nhiều các hoạt động người Việt Nam hay làm, không buôn bán ở các khu chợ mà chủ yếu tìm cơ hội hợp tác với các tập đoàn xuất nhập khẩu phía bên Đông Âu”. Mỗi chuyến hàng, mỗi hợp đồng là một bài học quý giá về thị trường, về nghệ thuật đàm phán, về quản trị rủi ro và tài chính.

Năm 21 tuổi, bà đã trở thành triệu phú USD. Thành công sớm về tài chính ấy không khiến bà dừng lại, ngược lại, nó thúc đẩy bà tiếp tục học lên tiến sĩ, với một khát khao tri thức mãnh liệt. Bà hiểu rõ rằng hành trang vững chắc nhất để kiến thiết quê hương cần vốn liếng và cả một nền tảng tư duy hệ thống và thực tiễn.

Bằng sự am hiểu sâu sắc về kinh tế quốc tế và uy tín được xây dựng trong quá trình học tập, nghiên cứu, bà đã có những đóng góp âm thầm nhưng quan trọng trong việc hỗ trợ các hoạt động kết nối kinh tế giữa Việt Nam và thế giới. Những nỗ lực này không chỉ giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường vốn quốc tế, mà còn thể hiện trách nhiệm của một người trí thức luôn hướng về Tổ quốc. Đó chính là sự nối dài của tinh thần hiếu học và lòng yêu nước được nuôi dưỡng từ "góc sân phố cổ" năm nào.

Trở về Việt Nam đầu những năm 2000 với hành trang là vốn liếng, kinh nghiệm và một tầm nhìn toàn cầu, bà Thảo nhìn lên bầu trời hàng không trong nước và thấy một khoảng trời rộng lớn nhưng còn nhiều rào cản, nhiều khoảng cách.

Khi ấy, máy bay vẫn là một thứ xa xỉ, xa lạ với đại đa số người dân, một phương tiện chỉ dành cho giới công chức, doanh nhân hoặc người nước ngoài. Ý tưởng thành lập một hãng bay giá rẻ nảy sinh từ một sự thấu cảm sâu sắc, được khơi nguồn từ một câu chuyện cảm động mà bà không bao giờ quên.

“Tôi nhớ có một năm, dịp Tết, anh chị em lãnh đạo đi thăm các gia đình truyền thống ở miền núi phía bắc. Khi đến thăm một bà mẹ, bà ấy hỏi bao nhiêu tấn thóc thì có một vé máy bay và bà muốn đặt chân lên máy bay một lần”, bà kể.

Câu hỏi giản dị mà ám ảnh ấy đã trở thành sứ mệnh, nó đánh thức trong bà khát vọng lớn lao: mang bầu trời, mang tự do di chuyển, mang cơ hội đến với mọi người, bất kể họ là ai, ở đâu. Bà quyết định thực hiện một cuộc cách mạng thực sự: không phải cạnh tranh trong một thị trường sẵn có, mà là tạo ra một thị trường mới hoàn toàn, thị trường hàng không đại chúng.

Bà chia sẻ một cách rõ ràng về triết lý đó: “Trước khi Vietjet tham gia thị trường, chỉ 1% dân số được tiếp cận với phương tiện được cho là xa xỉ và chỉ dành cho người giàu. Chúng tôi đã có quyết định rất khác thường là hướng tới những đối tượng chưa đi máy bay bao giờ, thậm chí chưa biết chữ và chưa bao giờ bước chân ra khỏi làng quê của mình”.

Quyết định “rất khác thường” ấy chính là xương sống của mọi thứ. Nó phản ánh triết lý kinh doanh xuyên suốt của bà: tìm kiếm và phục vụ những nhu cầu chưa được đáp ứng, những ước mơ chưa được chạm tới.

Khi được hỏi về lựa chọn con đường tiên phong đầy thách thức này, bà trả lời với sự bình thản xuất phát từ nhận thức sâu sắc: “Đó cũng là tinh thần của người lãnh đạo mà tôi vẫn nuôi dưỡng từ nhỏ. Tôi nghĩ xã hội và cộng đồng luôn cần người tiên phong. Nếu không có những người như vậy thì cũng khó mang đến những sự thay đổi mang tính cách mạng”.

Vietjet ra đời năm 2007 và chính thức cất cánh năm 2011 đã mang đến một mô hình kinh doanh mới, một triết lý phát triển mới: hàng không phải là hạ tầng phát triển, là cầu nối bình đẳng, là công cụ rút ngắn khoảng cách địa lý và kinh tế trong xã hội.

Bà khẳng định: “Với chúng tôi, hàng không không chỉ là phương tiện di chuyển, mà là hạ tầng phát triển, là chiếc cầu kết nối giấc mơ, tri thức và cơ hội”. Tầm nhìn ấy vượt xa phạm vi một doanh nghiệp, hướng đến vai trò của cả một ngành công nghiệp trong sự phát triển của đất nước: “Doanh nghiệp hãy mơ lớn, hãy biến Việt Nam thành trung tâm động lực phát triển hàng không của khu vực và thế giới”.

Hành trình hiện thực hóa triết lý đó chưa bao giờ là dễ dàng. Bà và đội ngũ phải đối mặt với vô vàn chông gai, từ các rào cản pháp lý, sự hoài nghi của thị trường, cho đến những thách thức vận hành để vừa giảm giá vé, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối, giá trị cốt lõi không thể thỏa hiệp.

Bà kiên trì xây dựng niềm tin, tạo dựng một hệ thống vận hành tối ưu và hiện đại. Sự kiên trì ấy đã được thế giới công nhận bằng điểm số an toàn cao nhất 7/7 sao từ tổ chức đánh giá uy tín AirlineRatings. Sự kiên trì cũng được thị trường đền đáp xứng đáng. Đến năm 2023, Vietjet đã chở hàng trăm triệu lượt khách, sở hữu đội bay hiện đại và kết nối hàng trăm điểm đến trong và ngoài nước.

Hơn cả những con số ấn tượng là hàng triệu câu chuyện cảm động về những chuyến bay, về những cơ hội việc làm, kinh doanh mới được mở ra, về những cuộc đoàn tụ gia đình. Bà đã biến bầu trời từ một khái niệm xa vời, cao sang thành một phần đời sống thường nhật, một biểu tượng của sự năng động, tự tin và khát vọng vươn lên của cả một dân tộc.

Phẩm chất của một người dẫn đường, một Anh hùng thực thụ, thường tỏa sáng rực rỡ nhất trong những cơn bão khủng hoảng. Danh hiệu Anh hùng Lao động của Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo được khắc sâu bằng cách bà đứng vững và hành động như một trụ cột vững chắc, một công dân có trách nhiệm trong những thời điểm then chốt của đất nước.

Năm 2021, khi Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) gặp sự cố nghẽn lệnh kéo dài, đe dọa nghiêm trọng đến sự ổn định của thị trường vốn non trẻ và làm xói mòn niềm tin của hàng triệu nhà đầu tư, bà không đứng ngoài quan sát.

Với tư cách là một chuyên gia am hiểu công nghệ và hệ thống, bà đã chủ động đưa ra sáng kiến và cùng các chuyên gia công nghệ hàng đầu khắc phục sự cố một cách thần tốc, giúp HOSE sớm trở lại vận hành ổn định, liên tục.

Hành động này xuất phát từ trách nhiệm của một công dân có năng lực, một doanh nhân có tầm nhìn, người hiểu rõ hệ lụy của sự bất ổn chung đối với toàn bộ nền kinh tế. Bà hành động với tư cách một chuyên gia được kỳ vọng trong thời khắc cấp bách, đặt lợi ích tập thể lên trên hết.

Đại dịch Covid-19, thử thách khắc nghiệt chưa từng có với ngành hàng không toàn cầu, lại một lần nữa làm nổi bật tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm xã hội sâu sắc của bà.

Bà và Tập đoàn đã nhanh chóng chuyển hướng năng lực công nghệ mạnh mẽ của mình sang mặt trận phòng chống dịch. Các nền tảng quản lý xét nghiệm, truy vết tiếp xúc được triển khai thần tốc, góp phần quan trọng vào công tác phòng dịch của Chính phủ. Những chuyến bay chở hàng cứu trợ, thiết bị y tế, vaccine có mặt tại mọi điểm nóng của dịch bệnh. Những hành động ấy được ghi nhận là “tinh thần công nghệ vì cộng đồng”.

Trong thời khắc sinh tử ấy, nghĩa vụ xã hội, tinh thần tương thân tương ái được bà đặt lên hàng đầu, vượt qua mọi tính toán kinh doanh thông thường. Điều này thể hiện triết lý phát triển sâu sắc mà bà theo đuổi: doanh nghiệp là một phần hữu cơ, máu thịt của xã hội, phải cùng chia sẻ trách nhiệm và gánh vác trước những thách thức chung của cộng đồng và đất nước.

Giữa tâm bão khủng hoảng, bà kiên định giữ vững đội ngũ, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho hơn 40.000 cán bộ nhân viên trong tập đoàn, dù doanh nghiệp chịu tổn thất nặng nề.

Trong khó khăn, sự gắn kết, tình nghĩa và trách nhiệm với tập thể càng được thể hiện rõ, truyền đi một thông điệp mạnh mẽ về sự bền bỉ, về văn hóa “tử tế” ngay trong thương trường khốc liệt. Đó chính là sức mạnh nội tại giúp Vietjet và cả tập đoàn vươn lên mạnh mẽ sau đại dịch.

Sau khi đã chinh phục những bầu trời rộng lớn, mở ra những chân trời mới cho hàng triệu người, Anh hùng lao động – Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo quay trở lại, mang tất cả tinh hoa, nguồn lực và tầm nhìn về để vun đắp cho cộng đồng và kiến tạo tương lai. Điều này được thực hiện một cách có hệ thống, xuất phát từ một triết lý căn cốt mà bà luôn tâm niệm: “Tăng trưởng chỉ thực sự bền vững khi gắn với phát triển con người”.

Trong lĩnh vực tài chính, với vai trò then chốt tại Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank), bà góp phần định hình một mô hình ngân hàng mới, vượt ra ngoài những mục tiêu lợi nhuận thuần túy. Khi HDBank đạt được những lợi nhuận kỷ lục, bà và ban lãnh đạo hướng đến các giá trị phát triển bền vững (ESG - môi trường, xã hội, quản trị) và thúc đẩy triết lý “ngân hàng nhân văn”.

Bà tâm niệm: “Không chỉ dẫn đầu về quy mô, mà phải được lựa chọn vì sự tử tế và giá trị con người”. Đó là tầm nhìn hướng đến việc xây dựng một định chế tài chính được xã hội tin cậy, bằng sự vững mạnh về tài chính đi đôi với những giá trị cốt lõi về đạo đức và trách nhiệm xã hội.

Tuy nhiên, di sản nhân văn và có tính kiến tạo lâu dài nhất của bà có lẽ nằm ở sự đầu tư kiên định vào tri thức và vào thế hệ tương lai của đất nước. Tháng 10 năm 2025, trong khuôn viên cổ kính của Đại học Oxford (Vương quốc Anh), dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm, bà đã long trọng trao khoản tài trợ 13,7 triệu bảng Anh cho Quỹ Học bổng Tiên phong (The Reach Oxford Scholarships) dành riêng cho sinh viên Việt Nam.

Đây là một sự đầu tư chiến lược vào tài sản quý giá nhất của quốc gia: trí tuệ con người. Bà chia sẻ ý nghĩa sâu xa của việc làm này: “Tri thức là hạt giống của hòa bình và thịnh vượng. Tôi mong những học bổng này sẽ giúp các bạn trẻ Việt Nam tự tin bước ra thế giới, mang tri thức và lòng nhân ái phụng sự quê hương và cộng đồng”.

Hành động này tiếp nối một khoản tài trợ lịch sử trước đó, khẳng định cam kết dài hạn của bà trong việc xây dựng những cây cầu tri thức vững chắc, đưa trí tuệ Việt Nam hòa nhập với những đỉnh cao học thuật của nhân loại, để rồi mang những tinh hoa ấy về phục vụ sự phát triển của đất nước.

Đặc biệt, bà dành một sự quan tâm sâu sắc và đầy trân trọng cho phụ nữ, những người bà gọi một cách yêu thương và đầy sức mạnh là “nữ chiến binh thầm lặng”. Bà nhìn thấy, thấu hiểu và tôn vinh sức mạnh, sự kiên cường và đóng góp to lớn của họ trong mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội.

“Chúng ta đã thấy những phụ nữ khởi nghiệp từ căn bếp nhỏ, những chị em bán hàng qua nền tảng số dù ở tận bản làng xa xôi, những người mẹ vừa chăm con vừa gây dựng mô hình kinh doanh. Chị em chính là những nữ chiến binh thầm lặng”, bà chia sẻ.

Bà tin tưởng mạnh mẽ rằng: “Khi mỗi người phụ nữ được tiếp thêm niềm tin và cơ hội, Việt Nam sẽ có thêm hàng triệu động lực mới cho phát triển xanh, bền vững, nhân văn”. Từ nhận thức và niềm tin ấy, bà không ngừng tạo điều kiện, hỗ trợ và trao quyền cho phụ nữ thông qua các chương trình đào tạo, tài trợ và tạo cơ hội kinh doanh, góp phần giải phóng tiềm năng to lớn của một nửa đất nước.

Buổi lễ trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động khép lại trong những tràng pháo tay nồng nhiệt và đầy xúc động. Phát biểu tại lễ vinh danh, với lòng thành kính sâu sắc, bà nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Về ý nghĩa sâu sắc của phong trào thi đua yêu nước, lúc sinh thời, Bác Hồ đã nói: Phong trào thi đua yêu nước đã đưa đất nước ta tiến những bước dài chưa từng có trong lịch sử dân tộc, làm cho đất nước, xã hội, con người đều đổi mới. Tinh thần của Bác đã dẫn dắt tôi trên hành trình xây dựng các doanh nghiệp của mình”.

Bà cũng khiêm tốn dành vinh quang cho tập thể, cho những người đồng hành: “Vinh dự danh hiệu Anh hùng này là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho hơn 40 ngàn cán bộ nhân viên chăm chỉ của tôi”.

Kết thúc bài phát biểu, bà đúc kết cả hành trình dài của mình bằng một hình ảnh đẹp đẽ, giàu tính triết lý và gợi mở: “Khoảnh khắc này, quá khứ và hiện tại đang nắm tay nhau bước vào tương lai… Tất cả nối tiếp một mạch nguồn chung: Ý chí, niềm tin vào một Việt Nam thịnh vượng vươn ra thế giới”.

Quá khứ ở đây chính là góc sân Hà Nội với những giấc mơ thuở thiếu thời, với tinh thần hiếu học, ý chí vượt khó và cốt cách văn hóa được tôi rèn. Hiện tại là những bầu trời đã được chinh phục và kiến tạo: bầu trời hàng không với những cánh bay tự tin vươn xa, bầu trời tài chính với một hệ sinh thái vững mạnh hướng đến sự tử tế và bầu trời tri thức với những cây cầu nối đến những đỉnh cao học thuật thế giới. Còn tương lai chính là sứ mệnh tiếp tục dẫn đường, là trách nhiệm nặng nề nhưng vinh quang của một thế hệ doanh nhân tiên phong trong vận hội mới của dân tộc.

Bằng trí tuệ sắc sảo được tích lũy từ những giảng đường danh tiếng và trường đời đầy biến động, bằng bản lĩnh thép được tôi luyện qua vô vàn sóng gió thương trường, và trên hết, bằng một trái tim nhân hậu luôn hướng về con người, về cộng đồng, về quê hương, bà đã và đang mở ra một không gian phát triển mới, một tư duy dám chinh phục, một chuẩn mực mới về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội cho cả một thế hệ doanh nhân mới.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html 

-

Nếu đà giảm tiếp diễn đến hết tháng này, Bitcoin có thể lần đầu tiên ghi nhận cả tháng 1 và tháng 2 cùng chìm trong sắc đỏ...

Theo CoinTelegraph, Bitcoin có nguy cơ trải qua quý đầu năm “tệ nhất” trong 8 năm qua. Dữ liệu cho thấy kể từ đầu năm, Bitcoin đã mất khoảng 22,3% giá trị. Khởi đầu năm mới ở vùng 87.700 USD, Bitcoin đã “bốc hơi” gần 20.000 USD, rơi xuống quanh mốc 68.000 USD. 

Thống kê từ CoinGlass cho thấy nếu xu hướng hiện tại không sớm đảo chiều, đây sẽ là quý 1 tiêu cực nhất kể từ thị trường gấu năm 2018 - giai đoạn Bitcoin lao dốc gần 50% chỉ trong ba tháng.

Trong 13 năm gần đây, Bitcoin có 7 lần kết thúc quý 1 với mức giảm. Gần nhất là năm 2025 với mức giảm 11,8%, năm 2020 giảm 10,8%, và nghiêm trọng nhất là năm 2018 mất tới 49,7%.

Nhận định về diễn biến hiện tại, nhà phân tích Daan Trades Crypto cho rằng quý đầu năm vốn là giai đoạn biến động mạnh của thị trường. Theo ông, dữ liệu lịch sử cho thấy diễn biến trong quý 1 thường không phản ánh toàn bộ xu hướng cả năm, các nhịp điều chỉnh đầu năm chưa chắc kéo dài sang những quý tiếp theo.

Thực tế, Bitcoin mới chỉ hai lần ghi nhận hai năm liên tiếp có quý 1 thua lỗ, rơi vào các chu kỳ thị trường gấu năm 2018 và 2022.

So với Bitcoin, Ether, đồng tiền số có vốn hóa lớn thứ hai thị trường, chỉ có 3 quý 1 giảm điểm trong 9 năm gần đây. Tuy nhiên, quý 1 năm nay đang trở thành giai đoạn tiêu cực thứ ba trong lịch sử của Ether, với mức giảm khoảng 34,3% tính đến thời điểm hiện tại.

Ở khung thời gian ngắn hơn, Bitcoin cũng đang đứng trước nguy cơ có hai tháng đầu năm liên tiếp chìm trong sắc đỏ. Tháng 1 vừa qua, giá trị Bitcoin đã mất 10,2%, sang tháng 2 tiếp tục giảm thêm 13,4% tính đến nay. Để tránh kịch bản tháng Hai khép lại trong sắc đỏ, Bitcoin cần quay lại mốc 80.000 USD.

Trao đổi với Cointelegraph, ông Nick Ruck, Giám đốc LVRG Research, nhận định đà suy yếu hiện nay của Bitcoin, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, phản ánh một nhịp điều chỉnh thông thường hơn là dấu hiệu đổ vỡ cấu trúc xu hướng dài hạn.

Theo ông, nếu các yếu tố vĩ mô bất lợi tiếp tục kéo dài, áp lực ngắn hạn có thể gia tăng. Tuy nhiên, các mô hình lịch sử cho thấy Bitcoin thường phục hồi trong những tháng sau đó, đặc biệt khi mức độ chấp nhận từ các tổ chức lớn gia tăng và động lực từ chu kỳ “halving” tiếp tục củng cố triển vọng dài hạn của tài sản này.

Dữ liệu từ CoinGecko cho thấy Bitcoin đã bước sang tuần giảm thứ năm liên tiếp. Trong 24 giờ gần nhất, giá đồng tiền số này tiếp tục giảm thêm 2,3%, xuống còn khoảng 67.000 USD.

-Bạch Dương

Tập đoàn Adani công bố kế hoạch đầu tư tới 100 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu “sẵn sàng cho AI” chạy bằng năng lượng tái tạo đến năm 2035, một bước đi tham vọng nhằm định vị Ấn Độ trong cuộc đua hạ tầng trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Dự án được kỳ vọng kích hoạt hệ sinh thái đầu tư trị giá 250 tỷ USD và tạo cú hích lớn cho ngành công nghệ, năng lượng và công nghiệp máy chủ.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo trở thành hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số, các tập đoàn tư nhân lớn đang chuyển từ đầu tư phần mềm sang xây dựng “xương sống vật lý” của AI.

Với kế hoạch đầu tư khổng lồ của Adani, Ấn Độ có thể bước vào nhóm quốc gia có năng lực trung tâm dữ liệu và điện toán AI quy mô toàn cầu, cạnh tranh với Mỹ, Trung Quốc và châu Âu.

Adani Enterprises ngày 17/2 cho biết tập đoàn sẽ đầu tư khoảng 100 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn chạy bằng năng lượng tái tạo vào năm 2035, với mục tiêu tạo ra nền tảng trung tâm dữ liệu tích hợp lớn nhất thế giới. Theo tập đoàn, khoản đầu tư này không chỉ nhằm mở rộng hoạt động kinh doanh mà còn phục vụ chiến lược dài hạn về “chủ quyền công nghệ” của Ấn Độ trong kỷ nguyên AI.

Khoản đầu tư dự kiến sẽ kích thích thêm khoảng 150 tỷ USD chi tiêu trong thập kỷ tới trong các lĩnh vực liên quan như điện toán đám mây chủ quyền, sản xuất máy chủ, bán dẫn, phần mềm AI và dịch vụ dữ liệu. Adani cho rằng tổng thể dự án sẽ tạo ra một hệ sinh thái hạ tầng AI trị giá khoảng 250 tỷ USD tại Ấn Độ trong vòng 10 năm tới, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số ở quy mô quốc gia.

Phát biểu trong tuyên bố chính thức, Chủ tịch Tập đoàn Adani Gautam Adani cho biết tập đoàn đang xây dựng dựa trên nền tảng hiện có về trung tâm dữ liệu và năng lượng xanh để mở rộng sang “chuỗi giá trị AI năm lớp”, tập trung vào chủ quyền công nghệ của Ấn Độ.

Dù không nêu chi tiết từng lớp, khái niệm này thường bao gồm hạ tầng điện và trung tâm dữ liệu, phần cứng tính toán, nền tảng phần mềm, mô hình AI và các ứng dụng AI trong nền kinh tế.

Động thái của Adani diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang tăng tốc đầu tư vào hạ tầng AI tại Ấn Độ. Trước đó, Google cho biết sẽ đầu tư 15 tỷ USD trong vòng 5 năm để xây dựng một trung tâm dữ liệu AI tại bang Andhra Pradesh, đánh dấu khoản đầu tư lớn nhất của Google tại thị trường này.

Dự án này cũng có thể kéo theo khoản đầu tư lên tới 5 tỷ USD cho Adani Connex, liên doanh giữa Adani Enterprises và nhà vận hành trung tâm dữ liệu EdgeConneX, nhằm cung cấp hạ tầng cho Google và các khách hàng doanh nghiệp khác.

Adani cũng cho biết đang thảo luận với nhiều tập đoàn công nghệ lớn để thiết lập các khu trung tâm dữ liệu quy mô lớn trên khắp Ấn Độ, song chưa công bố thêm chi tiết về đối tác hay địa điểm cụ thể.

Với lợi thế kiểm soát chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo, cảng biển và logistics, tập đoàn này đang đặt mục tiêu xây dựng một nền tảng tích hợp từ sản xuất điện, truyền tải, lưu trữ dữ liệu đến dịch vụ AI.

Các nhà phân tích cho rằng kế hoạch của Adani phản ánh xu hướng toàn cầu trong đó trung tâm dữ liệu và năng lượng trở thành trụ cột chiến lược của nền kinh tế AI. Nhu cầu điện năng của các trung tâm dữ liệu đang tăng mạnh do sự bùng nổ của mô hình AI tạo sinh, điện toán đám mây và Internet vạn vật. Trong bối cảnh đó, các tập đoàn sở hữu chuỗi năng lượng - hạ tầng - dữ liệu có lợi thế cạnh tranh lớn, đặc biệt khi các quốc gia bắt đầu coi AI là lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia và chủ quyền công nghệ.

Ấn Độ đang nổi lên như một điểm đến chiến lược cho đầu tư trung tâm dữ liệu nhờ thị trường nội địa lớn, lực lượng lao động công nghệ dồi dào và chính sách thúc đẩy chuyển đổi số.

Chính phủ nước này đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ hạ tầng số và khuyến khích phát triển điện toán đám mây nội địa, nhằm giảm phụ thuộc vào các nền tảng nước ngoài. Kế hoạch của Adani vì vậy có thể được xem là một phần trong chiến lược quốc gia rộng lớn hơn nhằm xây dựng năng lực công nghệ độc lập.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc triển khai hạ tầng AI quy mô lớn sẽ đối mặt với nhiều thách thức, từ chi phí đầu tư cực lớn, yêu cầu về nguồn điện ổn định, đến các vấn đề về quản trị dữ liệu, an ninh mạng và môi trường.

Trung tâm dữ liệu là một trong những ngành tiêu thụ điện năng và nước làm mát lớn nhất, do đó việc gắn với năng lượng tái tạo sẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững và đáp ứng các cam kết khí hậu.

Về phía thị trường tài chính, thông tin đầu tư đã được đón nhận tích cực. Cổ phiếu Adani Enterprises tăng khoảng 2,4% trong phiên giao dịch ngày 17/2 và nằm trong nhóm tăng mạnh nhất trên chỉ số chuẩn Nifty 50 của Ấn Độ.

Điều này phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư rằng hạ tầng AI sẽ trở thành động lực tăng trưởng dài hạn mới của tập đoàn, bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như năng lượng, logistics và hạ tầng.

Kế hoạch đầu tư của Adani cũng phản ánh cuộc cạnh tranh địa kinh tế ngày càng gay gắt trong lĩnh vực AI. Mỹ và Trung Quốc đang dẫn đầu về công nghệ mô hình AI và bán dẫn, trong khi châu Âu tập trung vào khung pháp lý và dữ liệu công nghiệp.

Ấn Độ, với lợi thế nhân lực và thị trường, đang tìm cách bù đắp bằng hạ tầng dữ liệu và điện toán quy mô lớn, nhằm thu hút các tập đoàn công nghệ toàn cầu và phát triển hệ sinh thái AI nội địa.

Trong dài hạn, nếu được triển khai đúng tiến độ, hệ sinh thái trung tâm dữ liệu trị giá 250 tỷ USD mà Adani đề cập có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa lớn cho nền kinh tế Ấn Độ, từ sản xuất phần cứng, phần mềm, dịch vụ đám mây đến giáo dục và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, thành công của dự án sẽ phụ thuộc vào khả năng huy động vốn, quản trị rủi ro công nghệ và phối hợp chính sách giữa khu vực tư nhân và nhà nước.

CNA-Trọng Hoàng

Giá vàng và giá bạc thế giới giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (17/2), khi đồng USD mạnh lên và nhu cầu phòng ngừa rủi ro suy yếu do có tin đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran có tiến triển...

Quỹ SPDR Gold Trust bán ròng vàng, trong lúc thị trường vàng Trung Quốc - nước tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới - đang trong kỳ nghỉ.

Lúc đóng cửa phiên giao dịch tại New York, giá vàng giao ngay giảm 115,2 USD/oz so với mức chốt của phiên trước, tương đương giảm 2,31%, còn 4.879 USD/oz - theo dữ liệu từ sàn giao dịch Kitco.

Giá bạc giao ngay giảm 3,13 USD/oz, tương đương giảm 4,09%, chốt ở mức 73,66 USD/oz.

Trên sàn COMEX, giá vàng giao tháng 4/2026 giảm 2,8%, chốt ở mức 4.905,9 USD/oz.

Đồng USD tăng giá được xem là một nguyên nhân chính khiến giá vàng sụt giảm trong phiên này. Chỉ số Dollar Index tăng hơn 0,2%, chốt phiên ở mức hơn 97,1 điểm. Vàng được định giá bằng USD nên theo quy luật thường thấy, vàng giảm giá khi USD tăng và ngược lại.

Một nguyên nhân khác khiến vàng giảm giá là nhu cầu phòng ngừa rủi ro suy yếu khi có tin tốt về đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran.

Vào ngày thứ Ba, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết nước này và Mỹ đã đạt được sự hiểu biết chung về “các nguyên tắc chỉ đạo” trong cuộc đàm phán nhằm giải quyết mâu thuẫn kéo dài về vấn đề hạt nhân. Dù vậy, ông Araqchi nói rằng điều này không có nghĩa là hai bên đã tiến gần tới chỗ đạt một thỏa thuận.

Ngoài ra, các nhà đàm phán Nga và Ukraine có cuộc gặp diễn ra trong hai ngày tại Geneva dưới sự trung gian của Mỹ để đàm phán kết thúc chiến tranh giữa hai nước.

“Thị trường giá lên cần được tiếp sức thường xuyên bởi các thông tin hỗ trợ, mà bây giờ, thị trường vàng và bạc đang thiếu những tin tức mới có tác dụng đẩy giá lên cao hơn”, nhà phân tích cấp cao Jim Wyckoff của công ty Kitco Metals nhận xét. Ông cho rằng các cuộc đàm phán để giảm nhiệt căng thẳng địa chính trị Mỹ - Iran và Nga - Ukraine đều không có lợi cho xu hướng tăng của giá kim loại quý.

“Nếu Mỹ không tấn công Iran, mối lo lắng trên thị trường sẽ được giải tỏa và điều đó sẽ gây bất lợi cho các tài sản an toàn như vàng và bạc. Với cuộc đàm phán Nga - Ukraine cũng vậy”, ông Wyckoff nói thêm.

Quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust bán ròng khoảng 1,4 tấn vàng trong phiên ngày thứ Ba, giảm khối lượng nắm giữ về mức 1.075,6 tấn vàng.

Ngoài ra, việc thị trường Trung Quốc nghỉ Tết Nguyên đán cũng có thể là một nguyên nhân khiến giá vàng suy yếu. Trung Quốc là nước tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, nên việc thị trường này ngừng giao dịch đồng nghĩa thị trường vàng thế giới thiếu đi một lực cầu lớn vàng vật chất.

Diễn biến giá vàng thế giới 1 năm qua. Đơn vị: USD/oz - Nguồn: Trading Economics.

Nhà đầu tư đang chờ biên bản cuộc họp chính sách tiền tệ mới đây nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), theo dự kiến sẽ được công bố vào ngày thứ Tư, và báo cáo chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ, được công bố vào ngày thứ Sáu, để định hình triển vọng đường đi của lãi suất. Thị trường hiện đang kỳ vọng Fed hạ lãi suất hai lần trong năm nay, với đợt giảm đầu tiên vào tháng 6.

Bất kỳ thay đổi nào trong kỳ vọng lãi suất đều có thể ảnh hưởng đến giá vàng bởi vàng là tài sản không mang lãi suất.

Giá vàng và giá bạc tiếp tục đương đầu áp lực giảm khi thị trường châu Á mới mở cửa vào sáng nay (18/2).

Lúc 6h20 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay giảm 6,3 USD/oz so với chốt phiên Mỹ, tương đương giảm 0,13%, giao dịch ở mức 4.872,7 USD/oz - theo Kitco. Giá bạc giảm 0,26%, giao dịch ở mức 73,47 USD/oz.

Mức giá trên của vàng thế giới tương đương khoảng 153,6 triệu đồng/lượng, giảm 3,8 triệu đồng/lượng so với sáng hôm qua, nếu được quy đổi theo tỷ giá USD bán ra của ngân hàng Vietcombank.

Cùng thời điểm, website của Vietcombank báo giá USD ở mức 25.750 đồng (mua vào) và 26.160 đồng (bán ra), không thay đổi so với sáng qua.

-Điệp Vũ

Giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản, đã tăng 32% trong tháng đầu năm...

Xuất khẩu của Nhật Bản đạt tốc độ tăng trưởng mạnh nhất hơn 3 năm qua trong tháng 1 vừa qua, với mức tăng 16,8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây là một sự tăng tốc mạnh mẽ so với mức tăng 5,1% của tháng 12 và vượt xa dự báo tăng 12% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters.

Kết quả này chủ yếu đến từ sự gia tăng mạnh mẽ của các lô hàng có đích đến là châu Á và Tây Âu, bù đắp cho sự sụt giảm xuất khẩu sang thị trường Bắc Mỹ - số liệu thống kê chính thức được Chính phủ Nhật Bản công bố sáng 18/2 cho thấy.

Đặc biệt, giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản, đã tăng 32% trong tháng đầu năm so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa mức tăng 5,6% của tháng trước đó.

Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ - đối tác thương mại lớn thứ hai của Nhật Bản - giảm 5% trong tháng 1, sau khi giảm 11,1% trong tháng 12. Sự sụt giảm này có thể liên quan đến các biện pháp thuế quan mà Mỹ áp lên hàng hóa Nhật Bản, ảnh hưởng đến các mặt hàng như thiết bị vận tải, bao gồm ô tô và phụ tùng ô tô - vốn là động lực tăng trưởng chính cho xuất khẩu của đất nước mặt trời mọc.

Thị trường châu Á chứng kiến mức tăng gần 26% trong các lô hàng xuất khẩu từ Nhật Bản, trong khi thị trường Tây Âu ghi nhận mức tăng hơn 25%, giúp thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu nói chung của Nhật và bù đắp cho sự suy giảm 3,3% ở thị trường Bắc Mỹ.

Các mặt hàng như thực phẩm, máy móc và máy móc điện tử, bao gồm cả chip, đạt mức tăng trưởng mạnh nhất, lần lượt tăng 31,3%, 14,3% và 27,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, thiết bị vận tải chỉ tăng 0,8%, cho thấy áp lực từ các chính sách thuế quan của Mỹ.

Mặc dù xuất khẩu tăng mạnh, nhập khẩu của Nhật Bản trong tháng 1 lại giảm 2,5% so với cùng kỳ năm trước, trái ngược với mức tăng 5,1% của tháng trước và dự báo của các nhà phân tích là tăng 3%.

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng nói trên là một khởi đầu đáng hoan nghênh cho năm mới, sau khi tăng trưởng xuất khẩu của Nhật Bản giảm xuống còn 3,1% vào năm ngoái, so với mức tăng 6,2% đạt được vào năm 2024.

Nền kinh tế Nhật Bản chỉ tăng trưởng 0,1% so với cùng kỳ năm trước trong quý 4/2025, được hỗ trợ bởi nhu cầu tư nhân, nhưng xuất khẩu ròng đã làm giảm 0,8 điểm phần trăm tăng trưởng.

Cả năm 2025, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Nhật Bản tăng 1,1%, cũng bị ảnh hưởng bởi xuất khẩu ròng yếu. Xuất khẩu của Nhật Bản đã sụt giảm vào giữa năm ngoái do ảnh hưởng từ thuế quan của Mỹ, nhưng đã phục hồi vào cuối năm sau khi nước này đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ, với mức thuế quan giảm xuống còn 15%.

Hiện tại, Tokyo đang làm việc với Washington để triển khai cam kết đầu tư trị giá 550 tỷ USD vào Mỹ. Đài truyền hình quốc gia Nhật Bản NHK cho biết hai nước vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về các dự án đầu tiên liên quan đến cam kết này.

Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Ryosei Akazawa bày tỏ hy vọng rằng các dự án ban đầu sẽ được chốt trước khi Thủ tướng Sanae Takaichi có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump - cuộc gặp theo dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 19/3.

Kế hoạch cho cuộc gặp này đã được ông Trump công bố ngay trước cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản hôm 8/2 - cuộc bầu cử mà bà Takaichi đã dẫn dắt Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền giành được một chiến thắng vang dội.

-An Huy

Phiên này chứng kiến nhà đầu tư tiếp tục bán các cổ phiếu phần mềm đã bị xả hàng mạnh trong thời gian gần đây...

Thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (17/2), trong lúc nhà đầu tư chờ biên bản cuộc họp Cục Dự trữ Liên bang (Fed), nhưng tình trạng giảm giá tiếp diễn của các cổ phiếu phần mềm khiến mức tăng của các chỉ số bị hạn chế. Giá dầu thô đi xuống sau khi Iran cho biết cuộc đàm phán hạt nhân của nước này với Mỹ có tiến triển.

Lúc đóng cửa, chỉ số SP 500 tăng 0,1%, đạt 6.843,22 điểm. Chỉ số Nasdaq tăng 0,14%, đạt 22.578,38 điểm. Chỉ số Dow Jones tăng 32,26 điểm, tương đương tăng 0,07%, đạt 49.533,19 điểm.

Phiên này chứng kiến nhà đầu tư tiếp tục bán các cổ phiếu phần mềm đã bị xả hàng mạnh trong thời gian gần đây, để mua các cổ phiếu tài chính như Citigroup và JPMorgan Chase. Hai cổ phiếu này chốt phiên với mức tăng tương ứng 2,6% và hơn 1%.

Hàng loạt cổ phiếu phần mềm đã ghi nhận mức giảm sâu từ đầu năm, điển hình là ServiceNow giảm hơn 1% trong phiên này và đã giảm khoảng 31% từ đầu năm. Autodesk và Palo Alto Networks giảm hơn 2% mỗi cổ phiếu trong phiên này, và đã giảm tương ứng 24% và 11 từ đầu năm.

Cổ phiếu Salesforce và Oracle giảm tương ứng gần 3% và 4% trong phiên này, nâng tổng mức giảm từ đầu năm lên tương ứng 30% và 21%. Quỹ iShares Expanded Tech-Software Sector ETF (IGV) giảm hơn 2% trong phiên này và đã giảm 23% từ đầu năm.

Nguyên nhân khiến cổ phiếu phần mềm bị bán mạnh trong thời gian qua là mối lo ngại rằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế các nhà cung cấp phần mềm chuyên về các lĩnh vực cụ thể.

“Chúng ta cần thời gian để xem lợi nhuận của các công ty đó ra sao. Những công ty không có khả năng cạnh tranh và không có sự bảo vệ cần thiết cho hoạt động kinh doanh sẽ phải chứng kiến giá cổ phiếu suy yếu nhanh”, chiến lược gia Leah Bennett của công ty Concurrent Investment Advisors nhận định với hãng tin CNBC.

Tuần trước, mối lo về những thay đổi lớn do AI mang lại đã làm chao đảo các nhóm cổ phiếu phần mềm, bất động sản, vận tải - logistics, và dịch vụ tài chính. Việc những nhóm này bị bán mạnh đã khiến SP 500 và Dow Jones giảm hơn 1% trong tuần, còn Nasdaq mất hơn 2%.

Đây là tuần giảm thứ tư của Dow Jones và SP 500 trong vòng 5 tuần trở lại đây, và là tuần giảm thứ 5 liên tiếp của Nasdaq - chuỗi tuần giảm dài nhất của chỉ số này kể từ năm 2022.

Hôm thứ Hai tuần này, thị trường chứng khoán Mỹ đóng cửa nghỉ Lễ Tổng thống (Presidents Day).

Áp lực giảm liên quan tới AI đang đè nặng lên các chỉ số chứng khoán Mỹ, dù các số liệu kinh tế chủ chốt của Mỹ công bố trong tuần vừa rồi đều khả quan, gồm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 yếu hơn kỳ vọng và tăng trưởng việc làm phi nông nghiệp tháng 1 tốt hơn dự báo.

Nhà đầu tư đang chờ biên bản cuộc họp chính sách tiền tệ mới đây nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), theo dự kiến sẽ được công bố vào ngày thứ Tư, và báo cáo chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ, được công bố vào ngày thứ Sáu, để định hình triển vọng đường đi của lãi suất. Thị trường hiện đang kỳ vọng Fed hạ lãi suất hai lần trong năm nay, với đợt giảm đầu tiên vào tháng 6.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu thô Brent giao sau tại London giảm 1,23 USD/thùng, tương đương giảm 1,79%, chốt ở mức 67,42 USD/thùng. Giá dầu WTI giao sau tại New York giảm 0,56 USD/thùng, tương đương giảm 0,89%, chốt ở mức 62,33 USD/thùng.

Vào ngày thứ Ba, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết nước này và Mỹ đã đạt được sự hiểu biết chung về “các nguyên tắc chỉ đạo” trong cuộc đàm phán nhằm giải quyết mâu thuẫn kéo dài về vấn đề hạt nhân. Ông Araqchi nói rằng cuộc đàm phán diễn ra nghiêm túc và mang tính xây dựng, song điều này không có nghĩa là hai bên đã tiến gần tới chỗ đạt một thỏa thuận.

Ngoài ra, các nhà đàm phán Nga và Ukraine có cuộc gặp diễn ra trong hai ngày tại Geneva dưới sự trung gian của Mỹ để đàm phán kết thúc chiến tranh giữa hai nước.

Căng thẳng xuống thang ở những điểm nóng địa chính trị này khiến phần bù rủi ro trong giá dầu suy giảm.

Tuy nhiên, trong một diễn biến khác vào ngày thứ Ba, Iran đã tiến hành tập trận ở eo biển Hormuz, một đoạn huyết mạch của hoạt động vận tải dầu lửa trên biển. Giao thông qua eo biển này đã bị dừng trong vài giờ đồng hồ trong lúc cuộc tập trận hải quân của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran diễn ra - theo tin từ hãng thông tấn Tasnim.

Theo dữ liệu từ công ty tư vấn Kpler, khoảng 1/3 tổng lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển trên toàn cầu đi qua Hormuz.

Tasnim cho biết Vệ binh Cách mạng Iran đã chuẩn bị sẵn sàng đóng cửa eo Hormuz nếu nhận được lệnh.

-Bình Minh

Giáo sư Đàm Trung Đồn được xem là một trong những “cha đẻ” ngành vật lý bán dẫn ở Việt Nam. Hành trình của GS. Đàm Trung Đồn không chỉ là câu chuyện về truyền dạy kiến thức, mà còn là bài học về cách phát hiện, nuôi dưỡng và gìn giữ nhân tài, nhất là trong thời điểm Việt Nam đang đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030 và đặc biệt là mong muốn thu hút người giỏi, các “tổng công trình sư của ngành bán dẫn”...

Thưa Giáo sư, ông được đánh giá là một trong những người khai sinh ngành vật lý bán dẫn ở Việt Nam. Cơ duyên nào đã đưa ông đến với ngành bán dẫn?

Tôi bắt đầu nghiên cứu và đến với công nghiệp bán dẫn một cách rất tình cờ. Từ hồi còn trẻ, tôi là một người rất thích “chơi” radio. Một hôm, khi tôi đang sửa cái radio của mình, GS. Nguyễn Hoán (GS. Nguyễn Hoán (1916-1978) là một nhà hóa học, người đã đặt nền móng cho ngành Hóa học Việt Nam, từng là Chủ nhiệm đầu tiên của Khoa Hóa học Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội - nay là Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội - PV) đi ngang qua và hỏi: "Sao anh không dùng semiconductor?". Đó là lần đầu tiên trong đời tôi nghe đến từ "bán dẫn". Tôi thắc mắc không biết nó là gì.

Tôi bắt đầu tìm hiểu. Lúc bấy giờ, ở hiệu sách ngoại văn chỉ có duy nhất một quyển sách về bán dẫn, tên là "Transistor thật là đơn giản". Tôi mua về đọc và thấy vô cùng thích thú. Tôi liền nhờ bạn bè đang học ở Liên Xô mua giúp vài con transistor gửi về để tôi thử lắp ráp. Lúc đó, Việt Nam rất khuyến khích cán bộ trẻ nghiên cứu khoa học. Tôi lúc ấy là cán bộ trẻ mới ra trường được vài năm nên đã đăng ký báo cáo tại Hội nghị Khoa học lần thứ nhất của Trường Đại học Tổng hợp. Đề tài của tôi là "Hoạt động của transistor trong điều kiện nhiệt đới". GS. Tạ Quang Bửu đã chuyển cho tôi một mảnh giấy, viết rằng: “Vấn đề này rất quan trọng cho quốc phòng, đề nghị anh tiếp tục nghiên cứu”.

Bạn bè thắc mắc: "Linh kiện bán dẫn nằm trong hộp kín, làm sao mà nghiên cứu tác động của nhiệt độ, độ ẩm lên nó được?" Tôi nghĩ, vậy thì chỉ có một cách tự mình làm ra linh kiện bán dẫn để nghiên cứu. Thế là, song song với việc xây dựng bộ môn Vật lý Bán dẫn, tôi bắt đầu tìm tòi và chế tạo thành công transistor đầu tiên tại Việt Nam. Tôi cũng hướng dẫn sinh viên tập trung nghiên cứu về vật lý bán dẫn.

Sau khi Hiệp định Paris 1973 được ký kết, Nhà nước có chủ trương phát triển công nghệ bán dẫn. Tôi được cử đi cùng một đoàn khảo sát công nghệ bán dẫn ở nước ngoài, thăm các nhà máy và phòng thí nghiệm của Pháp. Tại đây, tôi thấy họ đã bắt đầu nghiên cứu các mạch tích hợp phức tạp, tiền thân của CPU máy tính, dù mới chỉ là các bản vẽ trên giấy.

Khoảng năm 1979, Việt Nam xây dựng Nhà máy Z181 – nhà máy bán dẫn đầu tiên của Việt Nam. Trước đó, tôi được cử sang Pháp thực tập khoa học 1,5 năm. Vị giáo sư phụ trách lúc đó nói rằng: "Việt Nam các anh thế nào cũng phải làm công nghệ bán dẫn. Vậy anh nên tập trung nghiên cứu về vấn đề này”.

Tôi tập trung vào giảng dạy và nghiên cứu trong nước về công nghệ bán dẫn. Tôi nhận thấy rằng mặc dù Nhà máy Z181 có dây chuyền khá đồng bộ cho công nghệ bán dẫn thời kỳ đó: từ kéo đơn tinh thể silicon, cắt lát và đánh bóng wafer, oxy hóa, quang khắc, khuếch tán tạp chất, đến lắp ráp và đóng gói, nhưng vẫn không thể tồn tại và phát triển được.

Lý do chính xuất phát từ cả yếu tố kỹ thuật lẫn thị trường. Chẳng hạn, về kỹ thuật, Nhà máy chưa đạt các tiêu chuẩn nghiêm ngặt cần thiết, như nước siêu sạch (nước máy lúc đó chứa nhiều tạp chất kim loại nặng) và phòng sạch (số lượng hạt bụi trong không khí vẫn quá cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước). Quan trọng nhất là về thị trường, sản phẩm làm ra không thể cạnh tranh với hàng ngoại về cả chất lượng lẫn giá thành.

Trước thực tế năng lực sản xuất và vốn đầu tư cho lĩnh vực bán dẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thị trường, tôi đã quyết định chuyển hướng sang một hoạt động khác, phù hợp với điều kiện và sở trường của mình hơn, đó là đào tạo và bồi dưỡng nhân tài cho ngành bán dẫn.

Giáo sư là người đã từng nhiều lần được giao nhiệm vụ lãnh đạo đội tuyển Việt Nam đi thi Olympic quốc tế, phát hiện và nuôi dưỡng nhân tài. Ông có thể chia sẻ trải nghiệm về những lần dẫn đoàn đi thi và hành trình đạt giải của Việt Nam?

Năm 1993, tôi nhận nhiệm vụ trưởng đoàn dẫn học sinh Việt Nam đi thi Olympic Vật lý quốc tế. Chuyến đi đầu tiên không đạt giải gì.

Lúc đó, một phóng viên nước ngoài đã đến phỏng vấn tôi ngay sau kỳ thi. Cô ấy hỏi: “Năm nay là năm đầu tiên ông dẫn đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Vật lý quốc tế. Vậy với kết quả đạt được, ông có cảm thấy hài lòng hay không?”.

Rõ ràng kết quả là chúng ta không đạt giải gì, nhưng họ lại hỏi “có hài lòng không”, giống như đang hỏi kháy chúng ta vậy (cười). Tôi đã trả lời rất thẳng thắn rằng tôi “hoàn toàn hài lòng”, bởi qua kỳ thi này, tôi hiểu rất rõ học sinh của mình đang yếu ở đâu, thiếu những gì.

Phóng viên tiếp tục đặt câu hỏi: “Việt Nam là một đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, điều kiện còn nhiều thiếu thốn, không có đủ cơ sở vật chất cho học sinh học tập và thực hành, vậy làm thế nào để khắc phục điều đó?”. Tôi trả lời ngay rằng chúng tôi sẽ tự làm lấy thiết bị cho học sinh, để các em có thể học và thực hành bằng chính những dụng cụ do mình tạo ra.

Chỉ mấy câu nói ngắn gọn như vậy, nhưng khi trở về nước, tôi bỗng cảm thấy đó không còn là một câu trả lời mang tính ứng khẩu nữa, mà là một quyết tâm, một cam kết với đất nước.

Từ đó, tôi không chỉ nhận trách nhiệm dẫn dắt đội tuyển mà còn cùng một số đồng nghiệp trực tiếp hướng dẫn, huấn luyện học sinh, đồng thời tự tay thiết kế và chế tạo các thiết bị thí nghiệm phục vụ cho việc giảng dạy và đào tạo đội tuyển.

Sau ba năm, đoàn Việt Nam bắt đầu có huy chương. Đến năm thứ tư, năm thứ năm (tại Australia), đoàn Việt Nam giành được nhiều huy chương bạc đến mức các đoàn khác phải kinh ngạc và nghi ngờ.

Thi Olympic Vật lý là cuộc thi giữa các cá nhân và người thắng cuộc là người có điểm cao nhất. Trước đó, người thắng cuộc luôn là học sinh Trung Quốc, Nga, Đức, Mỹ... Đến năm thứ 10, lần đầu tiên học sinh Việt Nam đã giành vị trí cao nhất, với điểm số cao hơn thí sinh đứng thứ hai tới 2 điểm. Tôi thấy đó là một thành tích cao nhất có thể đạt được với cương vị lãnh đạo đoàn, nên tôi ngừng làm lãnh đạo đoàn và tập trung chuẩn bị cho kỳ thi Olympic Vật lý mà Việt Nam đăng cai.

Đó thực sự là kết quả của một hành trình đào tạo, học tập, nỗ lực vượt khó của thầy và trò. Vậy, phương pháp đào tạo hay những điểm mấu chốt nào đã giúp đội tuyển Việt Nam đạt kết quả vinh dự như vậy, thưa Giáo sư?

Phương pháp đào tạo của tôi xuất phát từ thực tế là chương trình vật lý phổ thông Việt Nam khi đó còn thấp so với thế giới, nặng về lý thuyết, ít thực hành, đặc biệt là các phần vật lý hiện đại. Đề thi Olympic thường rất khó, có bài tương đương với đề tài luận văn thạc sĩ.

Chúng tôi đã tập trung bồi dưỡng học sinh theo hướng nắm vững bản chất và phương pháp vật lý, hơn là học một cách máy móc. Chúng tôi tự tạo ra những bộ thí nghiệm đơn giản, thô sơ từ những vật liệu dễ kiếm để học sinh thực hành đo đạc các hằng số vật lý cơ bản.

Chúng tôi cố gắng tạo cho học sinh biết tiến hành nghiên cứu, thiết kế thí nghiệm trong điều kiện thiếu thốn, không có trang thiết bị chứ không chỉ học cách sử dụng thiết bị sẵn có. Thiết bị dùng cho kỳ thi vật lý quốc tế do Việt Nam đăng cai cũng được xây dựng theo tinh thần đó.

Không ít người trong đội tuyển, đạt giải nhưng sau đó lại dần bị mai một, không theo đuổi sự nghiệp. Điều này đặt ra bài toán nuôi dưỡng nhân tài. Giáo sư có thể chia sẻ về việc này?

Quả thật, từ thành công trong đào tạo học sinh phổ thông, tôi nhận thấy một vấn đề: những học sinh giỏi này sau đó thường không có điều kiện đi du học (do các điều kiện kinh tế, chính trị liên quan như Liên Xô tan rã, các suất học bổng ít đi…). Vì thế, tôi nghĩ cần có một tổ chức để tập hợp và đào tạo họ ở bậc cao hơn ngay tại Việt Nam. Tôi đã đề xuất với lãnh đạo Đại học Quốc gia ý tưởng thành lập một hệ đào tạo đặc biệt.

Ý tưởng này trùng với ý tưởng của lãnh đạo và hệ Cử nhân Khoa học Tài năng ra đời và tôi là Trưởng ban điều hành đầu tiên.

Hệ này tuyển chọn học sinh đạt giải quốc tế và giải nhất quốc gia. Họ được học bổng và theo học một chương trình thiết kế đặc biệt: học toán trình độ như sinh viên toán, học vật lý trình độ như sinh viên vật lý chuyên sâu... Học sinh học rất vất vả, nhưng sau này tất cả đều thừa nhận những kiến thức nền tảng đó giúp ích rất nhiều cho công việc sau này.

Sau hai năm đầu, các sinh viên Khoa học Tài năng cần phải học tập nghiên cứu nhưng ở trong nước không có đủ các phương tiện, vì thế tôi tìm cách gửi học sinh đi học ở nước ngoài. Qua mối quan hệ với các GS ở Trường Polytechnique của Pháp, đặc biệt là GS.Trương Nguyên Trân (École Polytechnique) (GS. Trương Nguyên Trân thường được gọi là "đại sứ Việt Nam ở Polytechnique" vì vai trò cầu nối, giới thiệu, giúp đỡ thế hệ trẻ Việt Nam tiếp cận giáo dục Pháp - PV), tôi đã giới thiệu được trên 50 sinh viên của Hệ Tài năng đi học, một số đã hoàn thành luận văn tiến sỹ tại Pháp. Đồng thời, tôi tìm cách mở rộng tuyển sinh cho Hệ đào tạo cử nhân khoa học tài năng. Vì quỹ học bổng không có nhiều, nên tôi đã đề nghị với GS. Trần Thanh Vân về vấn đề này và được giúp đỡ rất nhiều, tạo tiền đề để sau này hình thành học bổng Odon-Vallet cho học sinh các trường phổ thông.

Tôi cũng chủ động liên hệ với Viện JAIST (Nhật Bản) để đề nghị hỗ trợ đào tạo cao học và tiến sĩ cho các sinh viên tài năng, và nhận được sự hưởng ứng tích cực. Song song, tôi xin “học bổng 322” của Nhà nước (cách gọi tắt Đề án 322 - Quyết định số 322/QĐ-TTg năm 2000 của Thủ tướng Chính phủ, "Đề án đào tạo cán bộ khoa học kỹ thuật tại các cơ sở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước" - PV).

Nhờ những nỗ lực đó, chúng tôi đã đào tạo được các tiến sĩ về khoa học công nghệ và vật lý. Nhiều người hiện đang công tác tại các trường đại học lớn (như Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa) và các viện nghiên cứu, phụ trách các phòng thí nghiệm trọng điểm.

Theo Giáo sư, làm thế nào để tránh lặp lại những sai lầm, lãng phí trong công tác đào tạo nhân lực khoa học – công nghệ?

Về vấn đề này, tôi biết từng có các đề xuất về dự án đào tạo nhân lực công nghệ điện tử với quy mô đầu tư lớn. Tuy nhiên, khi thông tin này được đưa ra, lập tức xuất hiện tình trạng nhiều nơi đồng loạt tuyên bố sẽ tham gia đào tạo kỹ sư, cán bộ công nghệ điện tử. Nhưng đó có thể chỉ là thông tin “ảo”, không phản ánh đúng năng lực thực tế.  Bởi vì số người thực sự am hiểu sâu về lĩnh vực vô tuyến – điện tử ở Việt Nam không nhiều, thậm chí có những cơ sở đào tạo gần như không có đội ngũ chuyên môn phù hợp. Việc nhiều đơn vị cùng đăng ký tham gia chủ yếu nhằm “chia sẻ nguồn kinh phí”. Nhưng nếu nguồn lực này bị dàn trải cho nhiều trường, thì cuối cùng tiền đầu tư sẽ bị lãng phí, không tạo ra hiệu quả thực chất.

Tôi cho rằng để đào tạo được một thế hệ nhân lực chất lượng cao, trước tiên cần xác định rõ mình cần gì, sau đó mạnh dạn lựa chọn một trung tâm mạnh nhất, rồi tập trung cán bộ giỏi vào đó, dồn nguồn lực đầu tư, trang thiết bị. Các cơ sở khác thì có thể được phân bổ một phần kinh phí để đào tạo kiến thức nền tảng.

Bởi vì nếu đầu tư dàn trải, nơi nào cũng nhận là làm công nghệ điện tử trong khi thực chất không có năng lực, kết quả cuối cùng chỉ là tốn kém và không hiệu quả. Không có định hướng rõ ràng, không tập trung nguồn lực và gắn đào tạo với nhu cầu thực tế, việc đầu tư cho nhân lực và cơ sở nghiên cứu rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: tốn kém, hình thức và cuối cùng là lãng phí.

Có ý kiến cho rằng Việt Nam khó có thể cạnh tranh trong lĩnh vực sản xuất bán dẫn thương mại quy mô lớn. Giáo sư nhìn nhận vấn đề này như thế nào? Đâu là những hướng đi phù hợp hơn với điều kiện và lợi thế của Việt Nam trong ngành bán dẫn?

Về triển vọng ngành bán dẫn Việt Nam trong bối cảnh hiện nay, chúng ta đã có nhiều cơ hội hơn nhờ quan hệ quốc tế rộng mở, có thể tiếp cận công nghệ mới. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất lớn. Trong công nghệ bán dẫn, có những lĩnh vực đòi hỏi về thiết bị và vốn đầu tư cực lớn mà chúng ta không thể có được.

Thế mạnh của Việt Nam có lẽ không nằm ở việc cạnh tranh trong sản xuất linh kiện bán dẫn thương mại hàng loạt (vốn đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ và công nghệ luôn thay đổi), mà nên tập trung vào các hướng đi phù hợp hơn, ví dụ như khâu thiết kế, khâu đóng gói vi mạch.  Đây là các khâu đòi hỏi công nghệ và kỹ thuật cao nhưng phù hợp với điều kiện hiện nay của Việt Nam, là hai mắt xích thực tế để Việt Nam tham gia sâu hơn vào ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.

Điều quan trọng, tiên quyết để phát triển chip bán dẫn là Nhà nước phải có định hướng rõ ràng: làm chip để phục vụ mục tiêu gì. Không phải mọi loại chip đều cần công nghệ siêu tinh vi. Nhiều dòng chip có độ phức tạp vừa phải, như sử dụng trong xe máy, ô tô hay các thiết bị công nghiệp, hoàn toàn nằm trong khả năng triển khai, đồng thời có độ bền cao và ít rủi ro hỏng hóc hơn; hoặc phát triển các cảm biến (sensor) bán dẫn cho nông nghiệp, môi trường, y tế – những thị trường mà chúng ta có nhu cầu nội tại và có thể tận dụng lợi thế về nhân lực chất lượng cao được đào tạo bài bản.

Tôi lấy ví dụ, nếu Việt Nam làm được chip đo ô nhiễm không khí, thì có thể triển khai hàng loạt thiết bị quan trắc đặt khắp các đô thị. Khi đó, việc giám sát chất lượng không khí sẽ có ý nghĩa thực tiễn rất lớn, đúng với nhu cầu cấp bách hiện nay của Việt Nam. Khi có dữ liệu đo đạc rõ ràng, như chỉ số ô nhiễm, nồng độ CO2 hay các khí thải từ xe máy, Chính phủ có thể đưa ra các giải pháp quản lý phù hợp, hạn chế xe máy ở một số khu vực, đánh giá chính xác mức độ cải thiện chất lượng không khí theo thời gian.

Nếu chủ động làm được chip cảm biến, có thể đo các thông số môi trường cụ thể như vậy, sau đó tích hợp chúng vào mạch xử lý, chuyển đổi tín hiệu sang dạng số và kết nối với các thiết bị truyền dữ liệu như điện thoại hoặc mạng IoT để gửi về trung tâm, thì đó sẽ là một bước tiến rất lớn. Với hướng đi này, chip không cần phải quá nhỏ hay quá tinh vi; điều quan trọng là đáp ứng được nhu cầu ứng dụng thực tế.

Đây chính là giá trị cốt lõi của việc phát triển chip “đúng việc, đúng nhu cầu, đúng khả năng” trong điều kiện Việt Nam hiện nay. Còn nếu chạy đua sản xuất các dòng chip tiên tiến nhất trên thế giới thì hiện vẫn vượt quá khả năng sản xuất trong nước.

Trong câu chuyện đào tạo nhân tài, hiện tượng “chảy máu chất xám” vẫn luôn là vấn đề lớn. Vậy chúng ta phải làm sao để ngăn chặn “chảy máu chất xám” và phát huy tối đa năng lực của đội ngũ nhân tài được đào tạo?

Cần nhìn nhận vấn đề này đúng bản chất hơn, đó là khi gửi người giỏi ra nước ngoài đào tạo, giá trị lớn nhất mà họ mang về không nằm ở một kỹ năng cụ thể, mà ở năng lực làm việc, tư duy và phương pháp nghiên cứu.

"Chảy máu chất xám" cũng xuất phát từ việc chúng ta chưa có môi trường làm việc và đãi ngộ xứng đáng. Nhiều người giỏi đi học nước ngoài về nhưng không có đất dụng võ, không có thiết bị để nghiên cứu, hoặc mức lương không đủ sống nên họ buộc phải ra đi hoặc chuyển sang làm việc khác.

Hơn nữa, tạo điều kiện sống tốt cho đội ngũ khoa học là vô cùng quan trọng. Nhưng sự tôn trọng của xã hội đối với người tài cũng là một vấn đề mấu chốt. Không nhất thiết phải là mức lương quá cao, vì nếu ai chỉ thích tiền thì họ đã làm kinh doanh hoặc tiếp tục ở lại nước ngoài. Những người làm khoa học như tôi, dù thu nhập không nhiều, nhưng điều chúng tôi cần là sự trân trọng nghề nghiệp, trân trọng tri thức.

Thực ra bây giờ Nhà nước có chính sách trọng dụng người tài, nhưng trong xã hội nói chung thì đôi khi sự trân trọng ấy vẫn chưa thực sự sâu sắc. Vì thế, nói rộng ra là chúng ta cần xây dựng một xã hội biết trân trọng tri thức.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8/2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

-

Du lịch Việt Nam năm 2025 lập nhiều kỷ lục ấn tượng về lượng khách cũng như tổng thu, tạo nền tảng vững chắc để trong năm 2026 sẽ tiếp tục là động lực quan trọng, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế của đất nước.

Ngành du lịch Việt Nam đã xác lập nhiều kỷ lục mới trong năm 2025. Ông nhìn nhận đâu là những yếu tố then chốt giúp ngành du lịch Việt Nam đạt được kết quả ấn tượng này, đặc biệt trong bối cảnh phục hồi và cạnh tranh mạnh mẽ của thị trường quốc tế?

Năm 2025, ngành du lịch Việt Nam đã đạt nhiều kết quả rất đáng khích lệ, lập kỷ lục mới về lượng khách quốc tế đến với khoảng 21,2 triệu lượt, lập kỷ lục mới, tăng 22,1% so với năm 2024. Khách du lịch nội địa đạt khoảng 140 triệu lượt, tăng 64,7% so với năm 2019. Tổng doanh thu từ khách du lịch đạt mốc 1 triệu tỷ đồng.

Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) đã từng dự báo trong năm 2025 du lịch toàn cầu chỉ phục hồi 90% so với trước đại dịch Covid-19, trong đó lượng khách du lịch quốc tế trên phạm vi toàn cầu được dự báo tăng khoảng 3-5%, khu vực châu Á Thái Bình Dương tăng 8%. Nếu nhìn lại dự báo này, có thể thấy kết quả mà Việt Nam đạt được như trên là một nỗ lực rất lớn cho cả một quá trình không ngừng nghỉ của toàn ngành du lịch.

Theo tôi, có năm động lực chính để du lịch Việt Nam đạt được kết qủa này.

Thứ nhất, ngành du lịch Việt Nam trong thời gian qua đã nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quốc hội và sự chỉ đạo hết sức quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trong việc ban hành các chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động du lịch Việt Nam.

Thứ hai, sự phối hợp, đồng hành của các bộ, ngành liên quan để cùng ngành du lịch tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc và đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho ngành du lịch có điều kiện phát triển trong bối cảnh mới.

Thứ ba, vai trò trong việc dẫn dắt, định hướng của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch từ Trung ương đến địa phương thực hiện cơ cấu lại thị trường, xây dựng sản phẩm, tổ chức đa dạng công tác xúc tiến, quảng bá trong và ngoài nước, tận dụng hiệu ứng tích cực từ các chính sách mới cho hoạt động du lịch.

Thứ tư, nỗ lực của chính quyền địa phương trong việc chủ động tổ chức các hoạt động văn hoá, lễ hội và các sự kiện nổi bật để thu hút khách du lịch.

Thứ năm, vai trò quan trọng của các doanh nghiệp – những người đã chủ động, tích cực trong kết nối thị trường, xây dựng sản phẩm mới, tổ chức các chương trình xúc tiến, quảng bá. Theo tôi, vai trò của doanh nghiệp là quan trọng nhất, tạo nên các hiệu ứng để cho ngành du lịch Việt Nam đạt được kết quả ấn tượng trong năm qua.

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng như Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã có đóng góp gì trong việc đạt được những kết quả này, thưa ông?

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng như Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã nỗ lực kiến tạo, tham mưu về chính sách, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động doanh nghiệp du lịch cũng như tổ chức triển khai các hoạt động xúc tiến, quảng bá ở nhiều thị trường mục tiêu và tiềm năng ở cả trên thực địa và trên các nền tảng mạng xã hội.

Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã nghiên cứu, tham mưu Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành những cơ chế, chính sách thuận lợi cho du lịch có điều kiện phát triển; định hướng các địa phương, doanh nghiệp xây dựng thêm nhiều sản phẩm mới, độc đáo trên cơ sở tiềm năng của từng địa phương, điểm đến.

Đối với công tác quản lý nhà nước, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều giải pháp quản lý điểm đến, tổ chức kiểm tra công tác chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động du lịch tại nhiều địa phương, phối hợp đảm bảo an ninh an toàn, triển khai hiệu quả công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch.

Bên cạnh đó, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các đơn vị liên quan đổi mới về phương thức, hình thức, nội dung và cách thức tổ chức truyền thông, xúc tiến, quảng bá du lịch Việt Nam, tạo hiệu ứng về truyền thông về điểm đến Việt Nam hấp dẫn, an toàn.

Với nền tảng tăng trưởng tích cực của năm 2025, ngành du lịch được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực chính góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Theo ông, những đóng góp cụ thể của ngành trong giai đoạn tới là gì?

Trên cơ sở kết quả của năm 2025, có thể thấy rằng năm 2026 ngành du lịch Việt Nam vẫn tiếp tục là một trong những lĩnh vực có khả năng đóng góp quan trọng trong tăng trưởng kinh tế.

Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp mang tính liên ngành, liên vùng và tính xã hội hóa cao. Vì thế, khi lượng khách du lịch quốc tế và nội địa tăng lên sẽ kéo theo toàn bộ hệ sinh thái, từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ vận chuyển, chế biến thực phẩm đến vui chơi giải trí, mua sắm phát triển mạnh mẽ hơn. Thông qua đó sẽ góp phần tăng chỉ tiêu tiêu dùng từ khách du lịch quốc tế và nội địa.

Thông qua khách du lịch sẽ góp phần làm cho các lĩnh vực khác liên quan như: nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng… có thêm cơ hội phát triển, hoàn thiện thêm hệ sinh thái du lịch cũng như cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật, từ đó đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Một điều quan trọng nữa là khi du lịch phát triển sẽ kéo theo việc tăng cường giao lưu nhân dân, quảng bá hình ảnh Việt Nam là một điểm đến an toàn, hấp dẫn, thân thiện, từ đó sẽ thu hút được các nhà đầu tư đến Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư.

Vậy theo ông, để du lịch thực sự trở thành “đầu kéo” cho tăng trưởng kinh tế đất nước, ngành sẽ phải giải quyết những thách thức gì?

Để du lịch trong thời gian tới bứt phá mạnh mẽ, yếu tố đầu tiên là phải đảm bảo và nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ, trong đó vai trò nguồn nhân lực là then chốt.

Thứ hai, cần có cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật thuận tiện cho cung cấp các dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ cao cấp, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các thị trường khách khác nhau.

Thứ ba, quan tâm đảm bảo gìn giữ môi trường, bảo tồn các giá trị văn hóa, di sản, tài nguyên du lịch để phát triển du lịch một cách bền vững.

Một vấn đề quan trọng nữa mà ngành du lịch cần tiếp tục đẩy mạnh, đó là tăng cường chuyển đổi số, từ công tác quản lý nhà nước đến ứng dụng cụ thể cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao nhận thức về vai trò của du lịch, tăng cường thu hút đầu tư phát triển hạ tầng, cảng biển, sân bay, đường cao tốc… nhằm tạo ra điều kiện thuận lợi hơn để ngành du lịch tăng tốc phát triển trong thời gian tới.

Vậy, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đã chuẩn bị lộ trình hay ưu tiên chiến lược nào cho chặng đường tới đây, thưa ông?

Cục Du lịch quốc gia Việt Nam sẽ tập trung nghiên cứu, tham mưu ban hành các cơ chế, chính sách đột pháp để du lịch có thể có những điều kiện phát triển tốt hơn, đồng thời giải quyết những thách thức để du lịch được phát triển tương xứng với những tiềm năng vốn có của đất nước ta.

Chúng tôi sẽ cùng với các địa phương, hệ thống doanh nghiệp nghiên cứu, sáng tạo thêm những sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, dựa trên thế mạnh của từng địa phương, của đất nước thu hút khách quốc tế đến với chúng ta.

Tiếp đến là hỗ trợ để tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, giúp cho các địa phương cũng như doanh nghiệp kinh doanh thuận tiện hơn, đáp ứng được nhu cầu của du khách trong tìm kiếm các thông tin, đặt dịch vụ và kiểm soát được chất lượng của các dịch vụ đó.

Cục Du lịch quốc gia Việt Nam sẽ phối hợp các đơn vị liên quan, cơ sở đào tạo du lịch chuẩn hóa chương trình đào tạo, xây dựng tiêu chuẩn nghề trong lĩnh vực du lịch, nhằm nâng cao chất lượng đầu ra nguồn nhân lực du lịch, phấn đấu đủ số lượng và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong thời gian tới.

Chúng tôi kỳ vọng rằng với những quyết sách của Đảng và Nhà nước, Chính phủ, cùng những nỗ lực của toàn ngành, du lịch Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định là một trong những động lực góp phần vào sự tăng trưởng của kinh tế đất nước trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

-

Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam bứt phá khi VN-Index tăng gần 41%, trong đó các quỹ đầu tư vẫn giữ được sự ổn định nhờ chiến lược dài hạn và kỷ luật rủi ro. Bước sang năm 2026, kỳ vọng nâng hạng của FTSE Russell mở ra cơ hội chuyển mình cho thị trường, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn với doanh nghiệp niêm yết trong việc đón dòng vốn lớn từ quốc tế...

Không đứng ngoài sự tăng trưởng mạnh mẽ của VN-Index, quỹ đầu tư năm 2025 đặc biệt là quỹ mở cũng có sự tăng trưởng vượt kỳ vọng. Tuy vậy, đằng sau mức tăng ấn tượng ấy là sự phân hóa rõ nét, tạo ra không ít thách thức cho cả nhà đầu tư cá nhân và các nhà quản lý quỹ. Trong bối cảnh chịu nhiều sức ép ngắn hạn, nhiều quỹ mở vẫn giữ được mức sinh lời hai chữ số, với độ biến động và rủi ro thấp hơn đáng kể so với nhóm nhà đầu tư tự giao dịch.

QUỸ MỞ NỔI BẬT GIỮA BỨC TRANH PHÂN HÓA

Dù VN-Index liên tiếp chinh phục các mốc cao mới, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30. Trong khi đó, hơn 46% số mã trên thị trường ghi nhận mức sinh lời âm. Ngay cả nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng trải qua những giai đoạn điều chỉnh kéo dài do tác động của lãi suất, bối cảnh vĩ mô và sự luân chuyển của dòng tiền. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu VIC, VN-Index thực tế chỉ tăng khoảng 10,6%, phản ánh việc phần đông nhà đầu tư không được hưởng lợi tương xứng từ mức tăng của chỉ số chung. 

Trong bối cảnh thị trường phân hóa, các quỹ mở đã thể hiện rõ ưu thế so với nhà đầu tư cá nhân. Dữ liệu từ Fmarket cho thấy sự luân phiên hiệu suất rõ rệt giữa các phong cách đầu tư. Năm 2025, nhóm quỹ cổ phiếu với chiến lược năng động, nhạy bén trong việc tái cơ cấu danh mục theo dòng tiền đã vươn lên dẫn đầu.

Cụ thể, nhiều quỹ đã ghi nhận mức sinh lời trên 30%, vượt xa mức tăng trưởng thực tế của phần lớn danh mục cá nhân. Tiêu biểu có thể kể đến BVFED (36,77%), DCDS (32,84%) và MAGEF (30,74%). Danh sách các quỹ có hiệu suất ấn tượng còn kéo dài với những cái tên như: UVEEF (24,6%), BMFF (24,51%), VCBF-BCF (22,82%), MBVF (20,84%), TCGF (18,93%) hay EVESG (18,86%).

Tương tự, các quỹ mở Manulife cũng có một năm thắng lợi với tỷ suất sinh lời đáng tự hào, trong đó quỹ đầu tư cổ phiếu Manulife (MAFEQI) tăng trưởng 17,3%. 

Các quỹ của UOBAM cũng ghi nhận kết quả tích cực trong năm 2025, với Quỹ Cổ phiếu United ESG Việt Nam đạt hiệu suất 24,62% và Quỹ United thu nhập năng động Việt Nam đạt 9,67%. 

Thống kê giai đoạn 5 năm của Fmarket cho thấy, nhóm quỹ có hiệu suất cao nhất đạt mức lợi nhuận bình quân khoảng 15 - 22%/năm. Đáng chú ý, các quỹ dẫn đầu lợi nhuận dài hạn vẫn là những cái tên quen thuộc như: VINACAPITAL-VESAF, DCDS, SSI-SCA, BVFED, MAGEF hay VCBF-BCF. Theo Fmarket, sự lặp lại này không mang tính ngẫu nhiên, mà phản ánh năng lực quản lý danh mục, quy trình đầu tư kỷ luật và khả năng thích ứng bền bỉ của các quỹ này qua nhiều chu kỳ thị trường.

Điều này cũng nhấn mạnh bản chất của đầu tư quỹ mở là một chiến lược phân bổ tài sản trung và dài hạn, đồng thời phát huy hiệu quả rõ rệt khi nhà đầu tư duy trì thời gian nắm giữ đủ dài, hoặc thời gian lý tưởng là xuyên suốt ít nhất một chu kỳ kinh tế.

CƠ HỘI SONG HÀNH CÙNG THÁCH THỨC TRONG NĂM 2026

Bước sang năm 2026, tâm điểm chú ý là lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell. Đây không chỉ là danh hiệu mà là bước ngoặt về cấu trúc dòng vốn.

Theo ông Ngô Thành Huấn, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cơ hội lớn nhất không nằm ở con số vốn ngoại vào - ra trong vài quý, mà ở sự thay đổi cấu trúc của thị trường vốn. Nâng hạng buộc thị trường tiến gần hơn tới chuẩn mực quốc tế về minh bạch, quản trị doanh nghiệp, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư tổ chức và tính kỷ luật trong định giá. Điều này mở ra không gian cho dòng vốn dài hạn, thụ động và tổ chức, vốn ổn định hơn và ít mang tính đầu cơ.

“Nói cách khác, nâng hạng không làm thị trường tăng nhanh hơn, mà làm thị trường “trưởng thành” hơn. Cơ hội lớn nhất thuộc về những doanh nghiệp và nhà đầu tư sẵn sàng chơi theo luật dài hạn, chấp nhận kỷ luật và chuẩn mực cao hơn, tạo ra nền tảng tốt để thu hút các dòng vốn lớn trong nước như các công ty bảo hiểm hay các cơ chế hưu trí tự nguyện còn dư địa cực kỳ lớn”, ông Huấn nhấn mạnh.

Dưới góc nhìn của quỹ đầu tư, ông Lê Thành Hưng, Giám đốc đầu tư UOB Asset Management Việt Nam (UOBAM), kỳ vọng nâng hạng sẽ là “cú hích” quan trọng, tạo nền tảng mới cho hoạt động của các quỹ và sự phát triển bền vững của thị trường.

Theo ông Hưng, cơ hội lớn nhất không chỉ nằm ở dòng tiền, mà là sự công nhận quốc tế. Việc nâng hạng sẽ thay đổi cách nhìn của nhà đầu tư tổ chức từ “giao dịch ngắn hạn” (tactical allocation) sang “chiến lược dài hạn” (strategic allocation). Đây là động lực để Việt Nam cải cách mạnh mẽ hơn, chuẩn hóa thị trường theo thông lệ quốc tế và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết.

“Cùng với cơ hội mở ra từ việc nâng hạng thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cũng đứng trước những yêu cầu khắt khe hơn từ các nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Khi tiếp cận các dòng vốn lớn và dài hạn, tiêu chuẩn đánh giá không chỉ dừng ở kết quả kinh doanh mà còn mở rộng sang các yếu tố về minh bạch thông tin, quản trị và trách nhiệm giải trình”, ông Hưng nhấn mạnh.

Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài kỳ vọng doanh nghiệp Việt Nam nâng cao mức độ công khai, minh bạch trong công bố thông tin; báo cáo tài chính tiệm cận các chuẩn mực quốc tế; sử dụng tiếng Anh trong báo cáo và truyền thông với nhà đầu tư. Đồng thời, cải thiện chất lượng quản trị doanh nghiệp và hoạt động quan hệ nhà đầu tư theo thông lệ toàn cầu.

Một thách thức không kém phần quan trọng là xây dựng niềm tin dài hạn với các nhà đầu tư tổ chức. Các quỹ lớn thường đặt trọng tâm vào năng lực quản trị rủi ro và mức độ tuân thủ cam kết của doanh nghiệp đối với cổ đông. Việc duy trì uy tín, thực hiện nhất quán các cam kết và minh bạch trong hành xử sẽ là yếu tố quyết định khả năng thu hút và giữ chân các dòng vốn dài hạn trong bối cảnh thị trường bước sang một giai đoạn phát triển mới.

“Để tận dụng tốt cơ hội nâng hạng, Việt Nam cần tiếp tục tháo gỡ các nút thắt mang tính cấu trúc, như mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài (room ngoại), hoàn thiện cơ chế thanh toán - bù trừ tập trung (CCP), rút ngắn chu kỳ thanh toán (xuống T+0), áp dụng chuẩn mực kế toán và tài chính quốc tế và tạo nguồn cung các sản phẩm mới có chất lượng ra thị trường để mở rộng cơ hội đầu tư cho các nhầ đầu tư tổ chức nước ngoài, đặc biệt là các quỹ đầu tư quốc tế lớn”, ông Hưng nhấn mạnh.

TĂNG TRƯỞNG ĐI CÙNG KIỂM SOÁT RỦI RO

Bước vào năm 2026, các quỹ đầu tư nhìn nhận triển vọng kinh tế Việt Nam với tâm thế lạc quan nhưng thận trọng. Mục tiêu tăng trưởng hai con số được xem là tham vọng trong bối cảnh rủi ro toàn cầu còn hiện hữu, song vẫn khả thi nếu chính sách điều hành đủ quyết liệt và các động lực trong nước tiếp tục phát huy vai trò. Quan trọng hơn, tăng trưởng không chỉ cần nhanh mà còn phải đi cùng ổn định vĩ mô và kiểm soát rủi ro để bảo đảm chất lượng trong trung và dài hạn.

Trên thị trường chứng khoán, các yếu tố hỗ trợ trong năm 2025 như chính sách nới lỏng, tiêu dùng phục hồi và du lịch quốc tế khởi sắc được kỳ vọng tiếp tục phát huy tác dụng trong năm 2026...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

- Uyên Vân

“Bài toán” đặt ra là làm sao để nội lực bắt kịp tốc độ của ngoại lực. Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy ghi nhận nhiều ý kiến của các chuyên gia nước ngoài về những giải pháp để giải “bài toán” làm sao để nội lực bắt kịp tốc độ của ngoại lực trước thềm Xuân mới 2026.

“Các yếu tố then chốt có khả năng thúc đẩy tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2026 sẽ xoay quanh hai trụ cột chính: đầu tư hạ tầng và tiêu dùng trong nước.

Về hạ tầng, tốc độ giải ngân vốn đầu tư đã tăng mạnh trong năm 2025 với số vốn giải ngân cho hạ tầng tăng hơn 40%. Tuy nhiên, các hoạt động xây dựng thực tế chỉ tăng chưa đến 10%. Sự chênh lệch này chủ yếu do độ trễ thời gian giữa việc giải ngân vốn và thời điểm các dự án chính thức triển khai thi công. Nói cách khác, phần vốn đã được phân bổ trong năm vừa qua sẽ chuyển hóa thành hoạt động kinh tế thực tế và đóng góp cho tăng trưởng trong năm 2026. Bên cạnh đó, giải ngân vốn đầu tư cho hạ tầng dự kiến sẽ tiếp tục tăng thêm 20-30% trong năm 2026, tạo thêm động lực cho tăng trưởng GDP của Việt Nam.

Một trong những lợi ích dài hạn quan trọng nhất đối với kinh tế Việt Nam được kỳ vọng là việc hoàn thành tuyến cao tốc Bắc - Nam. Khi dự án này hoàn tất, các nhà máy FDI sẽ có thể đặt cơ sở sản xuất tại nhiều địa phương hơn trên khắp cả nước, thay vì chỉ tập trung ở các trung tâm công nghiệp truyền thống. Điều này sẽ cho phép doanh nghiệp tiếp cận nguồn lao động rộng lớn hơn ngoài các vùng lõi hiện nay. Về dài hạn, đây sẽ là một trong những lợi ích lan tỏa lớn nhất mà dự án cao tốc Bắc - Nam mang lại.

Về tiêu dùng nội địa, trong năm 2026, tiêu dùng nội địa sẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng cho kinh tế Việt Nam. Trong năm vừa qua, doanh số bán lẻ thực tế (đã điều chỉnh theo lạm phát) tăng gần 7%. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng này đến từ sự bùng nổ lượng khách du lịch. Nếu loại trừ yếu tố du lịch, chi tiêu thực tế của người tiêu dùng trong nước chỉ tăng khoảng 5%.

Trong bối cảnh tiêu dùng chiếm hơn 60% quy mô nền kinh tế, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 10%, Việt Nam sẽ cần thêm các biện pháp kích thích tiêu dùng nội địa. Chúng tôi kỳ vọng khi các hộ gia đình từng bước tái tích lũy tiết kiệm sau giai đoạn Covid-19, tiêu dùng trong nước sẽ phục hồi một cách tự nhiên.

Dù Chính phủ Việt Nam đã triển khai một số biện pháp như giảm thuế, nhưng chỉ riêng các giải pháp này có thể chưa đủ để thúc đẩy tăng trưởng tiêu dùng lên mức kỳ vọng. Vì vậy, Việt Nam cần thêm những chính sách bổ sung nhằm tạo động lực mạnh mẽ hơn cho nhu cầu trong nước, từ đó hỗ trợ hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 10% trong năm 2026.

Ngoài ra, phát triển khoa học và công nghệ cũng sẽ mang lại lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn. Tuy nhiên, để những tiến bộ trong lĩnh vực này tạo ra tác động thực sự, cần có nỗ lực đồng bộ và bền bỉ trong thời gian dài, cùng với việc nâng cấp mạnh mẽ hệ thống đại học. Vì vậy, các khoản đầu tư cho khoa học và công nghệ nên được nhìn nhận như những khoản đầu tư trung và dài hạn, đóng vai trò then chốt trong việc giúp Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và trở thành nền kinh tế phát triển vào năm 2045.

Bên cạnh các yếu tố trong nước, một động lực bên ngoài quan trọng đối với tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2026 là triển vọng của kinh tế Mỹ và quan hệ xuất khẩu giữa hai nước, khi Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Chúng tôi kỳ vọng kinh tế Mỹ sẽ duy trì đà tăng trưởng tích cực, thậm chí cao hơn so với nhiều dự báo hiện tại. Diễn biến này sẽ tạo thêm dư địa thuận lợi để xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ tiếp tục mở rộng.

Tình hình thuế quan được kỳ vọng sẽ chuyển biến theo hướng thuận lợi hơn. Mặc dù gần đây xuất hiện một số thông tin gây nhiễu liên quan đến chính sách thuế, nhưng những nhận định từ các quan sát viên có hiểu biết chuyên sâu cho thấy mức thuế áp lên hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ sẽ giảm dần trong thời gian tới. Vì vậy, chúng tôi kỳ vọng mức thuế quan bình quân sẽ trở về khoảng 10% vào cuối năm nay, qua đó giảm áp lực chi phí và tạo thêm động lực cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam”.

“Việt Nam bước vào năm 2026 từ một vị thế tương đối vững vàng. So với nhiều nền kinh tế định hướng xuất khẩu, Việt Nam đã thể hiện khả năng chống chịu tốt, kỷ luật kinh tế vĩ mô và năng lực thu hút dòng vốn đầu tư ổn định trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Từ góc nhìn của các nhà chiến lược đầu tư, triển vọng tăng trưởng không chỉ được đánh giá qua tốc độ, mà quan trọng hơn là tính bền vững. Các nhà đầu tư ngày càng xem Việt Nam là một thị trường tăng trưởng mang tính cấu trúc dài hạn, thay vì chỉ là cơ hội mang tính chu kỳ, qua đó củng cố niềm tin vào triển vọng trung hạn của nền kinh tế.

Đáng chú ý, triển vọng tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam dựa trên sự mở rộng liên tục của lĩnh vực công nghiệp, ổn định kinh tế vĩ mô và sức hút bền bỉ đối với các khoản đầu tư dài hạn. Đồng thời, năm 2026 sẽ ít mang tính “phục hồi” hơn và tập trung nhiều hơn vào năng lực thực thi. Tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào việc Việt Nam chuyển hóa hiệu quả các định hướng chính sách thành năng lực vận hành thực tế, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và phát triển nguồn nhân lực. Nếu tốc độ triển khai theo kịp tham vọng đề ra, năm 2026 có thể trở thành một khởi đầu mạnh mẽ cho giai đoạn phát triển mới và tạo nền tảng vững chắc cho phần còn lại của thập kỷ.

Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên phản ánh tham vọng đẩy nhanh con đường phát triển của Việt Nam và về định hướng là hoàn toàn dễ hiểu. Riêng đối với năm 2026, việc đạt mức tăng trưởng như vậy sẽ là một thách thức, nhưng không phải là bất khả thi nếu hội đủ các điều kiện phù hợp. Vấn đề then chốt không nằm ở việc tăng trưởng đạt con số bao nhiêu, mà ở chỗ liệu tăng trưởng đó có cân bằng và bền vững hay không.

Trong đó, có ba điều kiện mang tính quyết định cho sự tăng trưởng của Việt Nam. Thứ nhất, hạ tầng và cung ứng năng lượng phải theo kịp nhu cầu của nền công nghiệp, bởi tăng trưởng cao đòi hỏi nguồn điện ổn định, logistics hiệu quả và quỹ đất công nghiệp sẵn sàng. Thứ hai, quá trình thực thi hành chính cần duy trì tính minh bạch và nhất quán, với thủ tục phê duyệt nhanh hơn và việc triển khai đồng bộ giữa các địa phương, để dòng vốn đầu tư có thể chuyển hóa thành sản lượng mà không gặp trở ngại. Thứ ba, chất lượng dòng vốn là yếu tố quyết định. Tăng trưởng dựa trên đầu tư hiệu quả và chuyển giao công nghệ sẽ bền vững hơn so với tăng trưởng dựa vào các biện pháp kích thích ngắn hạn.

Trong ngắn hạn, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh hơn, số hóa hơn và dựa trên đổi mới sáng tạo sẽ đi kèm với những chi phí điều chỉnh. Đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng số và các tiêu chuẩn tuân thủ cao hơn có thể làm gia tăng chi phí đối với một số ngành trong năm 2026. Tuy nhiên, những khoản đầu tư này cũng giúp nâng cao hiệu quả, giảm rủi ro dài hạn và tăng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với dòng vốn chất lượng cao.

Từ năm 2026 trở đi, mô hình tăng trưởng sẽ dần chuyển từ mở rộng dựa trên quy mô sang mở rộng dựa trên giá trị. Chuyển đổi số giúp nâng cao năng suất trong sản xuất, logistics và dịch vụ, trong khi quá trình chuyển đổi xanh giúp Việt Nam phù hợp hơn với các yêu cầu tài chính toàn cầu và tiêu chuẩn chuỗi cung ứng quốc tế. 

Trong trung hạn, những chuyển đổi này sẽ củng cố căn bản khả năng chống chịu của tăng trưởng kinh tế Việt Nam, thông qua việc thúc đẩy các hoạt động tạo giá trị gia tăng cao và giảm mức độ phụ thuộc vào các cú sốc bên ngoài. Đặc biệt, yếu tố then chốt nằm ở lộ trình triển khai hiệu quả như đảm bảo hạ tầng, năng lượng và phát triển kỹ năng lao động được thúc đẩy song song với phát triển chính sách”.

“Năm 2026 không chỉ đơn thuần là một năm tăng trưởng theo dự báo, mà là một năm bản lề đối với Việt Nam. Việt Nam bước vào giai đoạn 2026 - 2030 với nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, cán cân đối ngoại vững chắc và khuôn khổ thể chế ngày càng hoàn thiện. Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên là đầy tham vọng và không chỉ mang tính lý thuyết. Mục tiêu này phản ánh sự chuyển dịch chiến lược từ mô hình tăng trưởng “bắt kịp” (dựa nhiều vào FDI) sang mô hình tăng trưởng dựa trên giá trị nội địa và năng lực nội sinh.

Trong bức tranh đó, con số tăng trưởng không quan trọng bằng chất lượng tăng trưởng. Nếu Việt Nam có thể đồng thời mở rộng quy mô, nâng cao năng suất và cải thiện cấu trúc kinh tế, thì năm 2026 hoàn toàn có thể đánh dấu sự khởi động của một động lực tăng trưởng mới. Một giai đoạn phát triển mới hứa hẹn sẽ ít phụ thuộc vào lao động giá rẻ, mà dựa nhiều hơn vào hạ tầng, công nghệ và giá trị gia tăng trong nước. Đây chính là bước chuyển mang tính quyết định, đặt nền móng cho khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Về bối cảnh quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục vận hành trong một môi trường toàn cầu nhiều biến động, với căng thẳng địa chính trị gia tăng, thương mại thế giới tăng trưởng chậm lại và chuỗi cung ứng đang được tái sắp xếp có chọn lọc. Tuy vậy, chính những yếu tố này lại làm nổi bật vai trò chiến lược của Việt Nam như một điểm đến sản xuất và đầu tư ổn định, hội nhập sâu trong ASEAN.

Ở trong nước, yếu tố quyết định nằm ở khả năng thực thi. Định hướng chính sách và khung pháp lý cơ bản đã khá rõ ràng, nhờ các cải cách quan trọng được thúc đẩy trong những năm gần đây. Thách thức còn lại là triển khai nhanh và đồng bộ. Việc biến cam kết đầu tư công thành hoạt động kinh tế thực tế, đẩy mạnh cải cách hành chính và khôi phục niềm tin của doanh nghiệp nội địa sẽ là những nhiệm vụ then chốt.

Năm 2026, quốc gia nào hành động nhanh hơn sẽ tăng trưởng tốt hơn. Việt Nam đã nhiều lần chứng minh khả năng thích ứng linh hoạt và cách làm quyết liệt, thực tiễn. Tinh thần này sẽ càng quan trọng trong chặng đường sắp tới. 

Ngoài ra, việc đầu tư chiến lược vào hạ tầng là một trong những đòn bẩy mạnh mẽ nhất để tái định hình mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam đang chủ động lựa chọn các chiến lược phát triển dựa trên các mô hình thành công của các quốc gia trong khu vực như Singapore, Hàn Quốc và Nhật Bản. Việc phát triển hạ tầng trong nước không chỉ đóng góp trực tiếp vào GDP trong ngắn hạn, mà còn giúp giảm chi phí giao dịch, kết nối các thị trường vùng và tạo ra quy mô kinh tế trong các mạng lưới sản xuất. Đây là những yếu tố cốt lõi của giai đoạn phát triển mới, đồng thời đặt nền móng cho triển vọng thịnh vượng của thế hệ tiếp theo tại Việt Nam.

Từ năm 2026 trở đi, đầu tư vào giao thông, logistics, năng lượng và hạ tầng số sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt xa lĩnh vực xây dựng. Những khoản đầu tư này mở đường cho các ngành sản xuất giá trị cao, thúc đẩy hình thành các cụm công nghiệp vùng và nâng cao khả năng thu hút cũng như tiếp nhận dòng vốn FDI chất lượng cao của Việt Nam.

Đồng thời, các nỗ lực ở quy mô quốc gia như xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế và cải cách hành chính sâu rộng đang tạo ra sự chuyển dịch rõ nét hướng tới các chuẩn mực toàn cầu. Về dài hạn, những sáng kiến này sẽ đưa chính sách từ vai trò kích thích tăng trưởng ngắn hạn trở thành nền tảng cho năng lực cạnh tranh và năng suất bền vững”.

“Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến đầy tham vọng, sẵn sàng dẫn dắt làn sóng tái cơ cấu chuỗi cung ứng. Đặc biệt, điều làm nên sự khác biệt của Việt Nam trong 2026 là nằm ở sự tự tin ngày càng được củng cố của quốc gia, cùng quá trình chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng cởi mở hơn, dựa trên đổi mới sáng tạo. Trong đó, không phải ngẫu nhiên mà thời gian gần đây, Chính phủ Việt Nam đã cắt giảm các điều kiện cấp phép đối với 38 ngành nghề kinh doanh, qua đó giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam thuận lợi và hiệu quả hơn.

Sau cuộc cải cách mạnh mẽ về hành chính và các quy định trong năm 2025, Chính phủ Việt Nam đã xác định năm 2026 là năm bản lề của tăng trưởng, trong đó động lực phát triển đến từ đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thay vì dựa vào lợi thế lao động chi phí thấp.

Đặc biệt, mục tiêu đạt mức tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 là một tham vọng lớn, phản ánh năng lực cải cách và tiềm năng dài hạn của Việt Nam. Trong khi phần lớn các tổ chức quốc tế vẫn giữ những dự báo tăng trưởng thận trọng, Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc hơn, như: tiêu dùng đang phục hồi, đầu tư tư nhân gia tăng, giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh và điều kiện tài khóa ổn định. Bên cạnh đó, kinh tế số, chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng đang nổi lên như những động lực tăng trưởng mới, được củng cố bởi quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam. 

Tuy nhiên, dữ liệu trong năm 2025 cho thấy xuất khẩu tăng 25% so với năm trước nhưng chủ yếu đến từ khu vực doanh nghiệp FDI, trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước lại sụt giảm đơn hàng. Hiện nay, gần 80% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam do các doanh nghiệp FDI dẫn dắt; riêng trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, con số này lên tới khoảng 95%. Điều này cho thấy một vấn đề mang tính hệ thống cần được các cơ quan quản lý giải quyết, thông qua các chính sách ưu đãi, hỗ trợ công nghệ và tạo cơ hội để doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực chống chịu và tiếp cận thị trường quốc tế.

Việc đạt mức tăng trưởng hai chữ số không những đòi hỏi dòng vốn đầu tư và ổn định vĩ mô, mà còn đòi hỏi khả năng chống chịu mạnh mẽ hơn trước các cú sốc từ bên ngoài. Khi xuất khẩu chiếm khoảng 83% GDP, độ mở cao mang lại nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng làm gia tăng mức độ dễ tổn thương trước biến động toàn cầu. Vì vậy, yếu tố then chốt của Việt Nam trong năm nay chính là khả năng giảm thiểu rủi ro bên ngoài; đồng thời, đẩy nhanh thực thi chính sách, rút ngắn độ trễ cải cách và đảm bảo năng lực thể chế theo kịp tham vọng kinh tế.

Cùng với đó, mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam trong năm 2026 không nên chỉ hướng tăng trưởng cao, mà còn cần phải xây dựng một nền kinh tế cạnh tranh và có khả năng chống chịu tốt hơn. Đặc biệt, ưu tiên hàng đầu nằm ở phát triển hạ tầng và năng lượng, nơi các cải cách về Hợp tác công - tư (PPP) và Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cần được triển khai thực chất để đảm bảo nguồn điện xanh, ổn định và giảm chi phí logistics, đây chính là những yếu tố quyết định việc Việt Nam có thực sự trở thành điểm đến của các ngành công nghệ cao hay không.

Một điều không kém phần quan trọng khác đó chính là biến sự phụ thuộc lớn vào FDI thành động lực thúc đẩy tăng trưởng trong nước, thông qua đào tạo nhân lực, phát triển kỹ năng và chuyển giao công nghệ. Việt Nam cần thu hút các dòng vốn đầu tư mang theo công nghệ, giúp gia tăng chiều sâu chuỗi cung ứng và tạo nền tảng cho các ngành như bán dẫn, sản xuất công nghệ cao và năng lượng tái tạo, thay vì chỉ mở rộng hoạt động lắp ráp.

Cuối cùng, năng lực thể chế sẽ đóng vai trò quyết định. Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 79-NQ/TW là những bước tiến quan trọng trong việc xác định lại vai trò của khu vực tư nhân và khu vực nhà nước, nhưng thành công phụ thuộc vào việc thực thi nhất quán và cơ chế trách nhiệm rõ ràng. Khi nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực được lồng ghép trong tất cả các ưu tiên này, Việt Nam có thể chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào nguồn lực đầu vào sang mô hình dựa trên năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

 làm sao để nội lực bắt kịp tốc độ của ngoại lực

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8/2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html

-

Khi trận động đất kinh hoàng xảy ra, người của Mytel - thương hiệu của Tập đoàn Viettel tại Myanmar - sau những giây phút sợ hãi, hoang mang, đã nhanh chóng bắt tay vào khôi phục mạng lưới, “nối sóng” và lăn lộn với đổ nát hoang tàn cùng người dân bản địa.

Chín tháng sau ngày động đất 7,7 độ Richter, đất nước Myanmar đang vào quãng thời gian đẹp nhất năm, từ tháng 11/2025 đến tháng 2/2026, với nhiệt độ ban ngày trung bình từ 25-30 độ C, nắng nhẹ, đêm và rạng sáng nhiệt độ giảm còn 18-20 độ, trời se lạnh. Con đường từ Yangon (thủ đô cũ của Myanmar) đến tỉnh Mandalay dài hơn 600 km rộng thênh thang với mỗi bên 3 làn nhưng vắng xe qua lại, thỉnh thoảng lại nổi lên đoạn nứt toác chưa được khắc phục bởi trận động đất lịch sử để lại.

Thượng tuần tháng 1/2026, Myanmar vẫn đang trong giai đoạn tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh xã hội để phục vụ hoạt động bầu cử. Vì thế, thời gian đến ngôi trường cấp 1 tại làng Oak Kyut Pho (Mandalay) mà Mytel (thương hiệu của Viettel tại Myanmar) mới xây đã chậm hơn hai tiếng so với dự kiến.

Giám đốc kinh doanh Chi nhánh Mytel Mandalay Lý Bình Nguyên kể: lúc đó gần 13h ngày 28/3/2025 (giờ địa phương), khi đang nghỉ trưa trên tầng 3 thì nghe thấy tiếng cốc chén loảng xoảng rơi xuống sàn nhà vỡ toang, căn phòng nghiêng ngả, rung lắc dữ dội. "Tôi biết động đất đã xảy ra nên với vội chiếc áo và quần dài mặc để chạy nhưng không thể nào mặc được, hai chân hầu như không chạm mặt sàn, cách nền nhà cỡ nửa gang tay. Vậy là trên người mỗi chiếc quần xà lỏn lao chạy xuống đường. Ở thời điểm ấy ai cũng thế”, Giám đốc Nguyên kể về giây phút kinh hoàng lần đầu tiên anh từng trải.

Chỉ chục phút sau cơn địa chấn 7,7 độ Richter, hàng loạt cơn dư chấn 4-5 độ, thậm chí tới 6 độ Richter, tương đương với những trận động đất lớn tiếp tục dội xuống đất nước Myanmar, càng khiến người dân hoang mang, sợ hãi. Nguyên cũng như giám đốc chi nhánh và bộ phận quản lý Mytel ở các tỉnh chịu tác động mạnh của tâm chấn như Sagaing, Mandalay, Naypyitaw (Thủ đô mới của Myanmar)… sau gần một tiếng đồng hồ hoảng sợ, lo lắng, đã bình tĩnh trấn an tinh thần, nhanh chóng kiểm tra tình hình nhân viên người Việt, người bản địa xem có ai bị ảnh hưởng gì không, sau đó kiểm tra tình trạng kết nối mạng di động.

Nhà mạng đến từ Việt Nam - Mytel - ngay trong ngày 28/3/2025 đã tổ chức các phương án ứng cứu thông tin, thành lập ban điều hành chỉ đạo công tác phòng chống thiên tai. Cũng trong ngày, Mytel đã thành lập Sở chỉ huy tiền phương điều hành khôi phục mạng lưới tại hai tỉnh bị ảnh hưởng nặng nhất là Mandalay và Naypyitaw. Tổ chức huy động 43 đội kỹ thuật cứu trợ từ các tỉnh khác đến các khu vực ảnh hưởng nặng của động đất để ứng cứu thông tin.

Tập đoàn Viettel ngay hôm sau cũng cử ba đoàn gồm các chuyên gia, kỹ sư thiết kế, truyền dẫn, hạ tầng trạm, truyền thông và công tác hậu cần khác gồm hơn 35 người tới Myanmar để hỗ trợ Mytel đánh giá, khắc phục hạ tầng mạng lưới cũng như công tác cứu trợ nhân đạo.

“Động đất gây thiệt hại rất lớn, trong điều kiện của đất nước Myanmar lại càng lớn hơn vì hạn chế về nguồn lực ứng cứu”, Tổng giám đốc Mytel Ngô Vĩnh Quý chia sẻ. Đồng thời, ông cho biết thêm trong lúc đó Mytel chỉ có tâm niệm “sống là cứu người” chứ không có ý nghĩ gì về kinh doanh nữa. Đây là thảm họa thiên nhiên, 48h vàng để cứu người là vô cùng quan trọng. Đất nước Myanmar lại thiếu điện, bởi vậy một chiếc điện thoại dù là “cục gạch” thì cũng chỉ hoạt động được trong tầm 48 tiếng, chính vì thế Ban lãnh đạo Mytel đã dồn mọi nguồn lực để làm sao đảm bảo kết nối cho chính quyền để điều hành cứu hộ và người dân để báo xem còn sống không, hay đang ở trong đống đổ nát nào.

Cùng việc khôi phục mạng lưới, kết nối, hàng trăm điểm phát SIM miễn phí, điểm trạm sạc điện thoại đã nhanh chóng được Mytel dựng lên. Cụ thể Mytel đã phát miễn phí hơn 30.000 SIM cho người dân Mandalay và Naypyitaw; phát sóng 100 điểm wifi miễn phí tại các điểm tập trung người bị nạn; hỗ trợ miễn phí viễn thông cho hơn 4,5 triệu khách hàng bị ảnh hưởng bởi trận động đất; hơn 500 điểm trạm sạc điện thoại dã chiến được lắp đặt để người dân sạc điện thoại.

Bên cạnh đó, nhà mạng cũng tổ chức các điểm phát cho người dân hơn 5 tấn lương thực như: gạo, mì tôm, bánh mì, nước sạch, hơn 10 nghìn suất ăn... cho hơn chục nghìn người; cung cấp hàng nghìn ô, lều để người dân nghỉ ngơi tại các điểm tập trung.

Giữa lúc khó khăn, thảm họa lớn nhất, Mytel không những ở lại mà còn là doanh nghiệp đầu tiên và nhanh nhất triển khai các hoạt động cứu trợ người dân ngay sau thảm họa trong vòng 3 giờ từ lúc thảm họa…

Tất cả các hành động này được đất nước, nhân dân Myanmar ghi nhận và đánh giá cao. Tại một trong những tỉnh bị thiệt hại nặng là Mandalay, ông U Kyaw San, Thị trưởng thành phố Mandalay, cho biết ngay sau trận động đất chỉ có duy nhất nhà mạng Mytel có mặt, không chỉ khôi phục sóng mà còn mang đến lều bạt, lương thực, nước uống. “Tôi thực sự cảm động, không phải doanh nghiệp nào cũng làm được như vậy. Tôi và người dân ở đây rất biết ơn Mytel”, vị Thị trưởng bày tỏ.

Theo Tổng giám đốc Mytel Ngô Vĩnh Quý, khi động đất hay lũ lụt xảy ra, tất cả anh em ở các chi nhánh của Mytel đều hành động tự giác, không đợi chỉ đạo từ cấp trên, cứ thế xúm lại cứu trợ, giúp sức người dân, hỗ trợ một cách tối đa. “Hành động đó không chỉ của Mytel và Viettel đâu, nó như là tinh thần là nguồn cội của người Việt Nam – lúc người dân gặp khó khăn, hoạn nạn thì tự động phản ứng, mỗi người một tay bảo nhau hỗ trợ được tốt hơn. Các thị trường khác của Viettel cũng thế”, ông Quý nói, rồi kể, có bạn người Myanmar thán phục rằng: Khổng hiểu tại sao người Việt Nam lại có tình đoàn kết như vậy.

Trận động đất lịch sử trăm năm 7,7 độ Richter như càng muốn chứng minh và khẳng định về sự hiện diện của Mytel để gắn với cuộc sống của người dân nơi đây, để góp phần làm cho cuộc sống và kinh tế của người dân Myanmar trở nên tốt đẹp hơn.

Myanmar là thị trường mà Viettel mất thời gian đeo đuổi lâu nhất để có được. Sau gần 15 năm đầu tư, mở văn phòng đại diện và chờ đón cơ hội, đến năm 2016 Viettel mới có được giấy phép, chính thức ghi tên Myanmar trên bản đồ kinh doanh viễn thông của mình. Để có được điều đó, Viettel phải đối mặt với hai lần thất bại khi bị các đối thủ quốc tế với tiềm lực tài chính hùng mạnh đã bỏ thầu lớn gấp nhiều lần số tiền mà khả năng Viettel có ở thời điểm đó.

Nhanh chóng chớp thời cơ, Viettel Myanmar xây dựng mạng lưới và phát triển thần tốc, trở thành nhà mạng đầu tiên và duy nhất tại Myanmar phủ sóng 4G toàn quốc - công nghệ hiện đại nhất lúc đó (bỏ qua 3G). Mytel đạt 1 triệu thuê bao sau 10 ngày khai trương. Đây là tốc độ phát triển khách hàng nhanh nhất trong số tất cả các thị trường (cả Việt Nam và quốc tế) mà Tập đoàn Viettel từng đầu tư. Đến năm 2019, sau 18 tháng chính thức hoạt động, nhà mạng này cán mốc 5 triệu thuê bao và chỉ 3 năm, Mytel vươn lên chiếm số 1 về thị phần với 38,6%.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng hừng hực của Mytel bất ngờ bị “gẫy gập” khi đất nước Chùa Vàng xảy ra chính biến vào tháng 2/2021.

“Có những khoảng thời gian hệ thống mạng lưới bị cắt phá. Các nhà mạng khác cũng thế. Cứ mỗi ngày đi qua, Mytel lại mất cả nghìn thuê bao, con số thuê bao ngừng hoạt động ngày một nhiều lên, tới hàng trăm nghìn thuê bao. Chúng tôi như ngồi trên đống lửa. Ngày nào Ban lãnh đạo Tập đoàn Viettel, Tổng công ty Cổ phần Đầu tư quốc tế Viettel (Viettel Global) và Mytel cũng họp, cập nhật liên tục về tình hình an toàn của cán bộ công nhân viên, tình trạng hệ thống mạng lưới và đặc biệt là số thuê bao bị mất”, một cán bộ Viettel Global chia sẻ về những ngày tháng khó khăn nhất của Mytel trong thời điểm chính biến.

Cùng chính biến, khó khăn thêm chồng chất với sự tác động của dịch bệnh Covid-19, lũ lụt nghiêm trọng kinh hoàng hơn cả cơn bão Yagi diễn ra liên tục tại Myanmar, nhưng Mytel vẫn vượt qua, ở lại và đứng vững.

Ban lãnh đạo Mytel nhận xét 2025 là một năm đặc biệt khó khăn đối với nhà mạng và có thể xem là khó khăn nhất trong hơn 7 năm Mytel hoạt động tại Myanmar, khi nhiều rủi ro lớn xảy ra đồng thời, chồng lấn và kéo dài, tạo áp lực chưa từng có đối với hoạt động sản xuất kinh doanh và công tác bảo đảm an toàn.

Ngoài khó khăn về thảm họa động đất (khiến hơn 2.000 trạm BTS bị mất tín hiệu, nhiều tuyến truyền dẫn quốc tế bị gián đoạn) là hàng loạt thách thức khác mà Mytel phải đối mặt như tình trạng mất điện kéo dài, trung bình hơn 12 giờ mỗi ngày, chi phí nhiên liệu tăng cao, tạo áp lực rất lớn về chi phí vận hành; khó khăn về tỷ giá (khan hiếm USD và tỷ giá trên thị trường tự do có thời điểm cao gấp hơn hai lần tỷ giá niêm yết của Ngân hàng Trung ương, tạo ra độ lệch rất lớn giữa chi phí thực tế và kế hoạch tài chính ban đầu); khó khăn về nhập khẩu thiết bị…

Đứng trước những khó khăn trên, nhà mạng này đã thực hiện hàng loạt giải pháp, như chiến dịch triển khai 400 trạm BTS mới và khôi phục 542 trạm BTS down tồn lâu; chiến dịch triển khai 2.533 trạm Solar để giảm Cell giờ, tiết kiệm chi phí; chiến dịch nâng cấp 7018 acquy, 341máy nổ cho hơn 1.000 trạm; thực hiện tối ưu 1.500 trạm BTS, nâng cấp 300G băng thông quốc tế, tối ưu 120 tuyến truyền dẫn… Nhờ tổng thể những giải pháp này mà nhà mạng của Việt Nam đã giảm khoảng 50% sự cố gián đoạn thông tin trên toàn mạng; giảm hơn 50% số lít dầu, từ 1,8 triệu lít/tháng xuống dưới 900.000 lít/tháng; tiết kiệm hơn 20 triệu USD chi phí vận hành (OPEX), khôi phục và tăng trưởng 780 nghìn thuê bao, tăng lưu lượng sử dụng data lên 30% tại các trạm nâng cấp.

Bên cạnh đó là các giải pháp về kinh doanh như bỏ lớp trung gian vùng, thành lập trung tâm kinh doanh, điều hành tập trung và thẳng xuống tuyến tỉnh, huyện; điều hành kinh doanh phát triển thuê bao và quản lý lãi, lỗ đến từng trạm BTS; đẩy mạnh kinh doanh tại trạm 400 BTS mới, hơn 540 trạm BTS khôi phục và 1200 trạm BTS ít thuê bao; đẩy mạnh hệ sinh thái số…

Kết thúc năm 2025, Mytel đã hoàn thành xuất sắc 8/8 chỉ tiêu Tập đoàn Viettel giao, doanh thu dịch vụ năm 2025 tăng trưởng 30%, đạt 916 triệu USD; lợi nhuận đạt 104 triệu USD – mức cao nhất từ trước tới nay.

Triết lý kinh doanh gắn liền với trách nhiệm xã hội, phụng sự đất nước, làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn được Tập đoàn Viettel kiên trì từ những ngày đầu tiên, không chỉ tại Việt Nam mà ở tất cả các thị trường mà Viettel đặt chân tới. Tuy nhiên, tại Myanmar, vốn với những đặc trưng riêng về kinh tế xã hội, văn hóa, con người nên các chương trình trách nhiệm xã hội (CSR) cũng khá khác biệt và chi tiết tới tận từng bản, làng.

Làng Nay Pu, huyện Tadaoo, cách thủ phủ Mandalay khoảng 45 km, với 100 hộ dân nhưng 60% người có mức sống rất thấp, thu nhập chỉ chưa đầy 700 nghìn đồng, không có tiền để mua điện từ Chính phủ, thu nhập chủ yếu là làm giỏ từ cây cọ. Con đường vào làng tối om như mực. Khi đi khảo sát thị trường, nhân viên chi nhánh đã phát hiện và đề xuất lắp đặt đèn điện sử dụng năng lượng mặt trời cho ngôi làng. Trưởng làng này cho biết do làng ở xa trung tâm nên rất khó khăn và rất ít nhận được những hỗ trợ xã hội từ các doanh nghiệp và tổ chức. Từ ngày có điện do Mytel lắp đặt, ngõ vào làng không còn tối mịt như trước nữa.

Một tu viện tại Yangon đang nuôi dậy hơn 900 em học sinh được miễn học phí, tuy nhiên vì Myanmar triền miên mất điện nên các em học sinh thường xuyên phải học trong tình trạng thiếu ánh sáng. Mytel đã thực hiện lắp đặt tấm solar (tấm năng lượng mặt trời) để có điện chiếu sáng cho lớp học tu viện, cùng với việc tặng bàn ghế, sách vở, đồ dùng học tập cho các em học sinh và hỗ trợ tu viện đồ ăn, lương thực, thực phẩm thiết yếu.

Cách làm CSR của Mytel cũng khá linh hoạt, nhanh nhạy trong những tình huống khẩn cấp hay mang tính bền vững lâu dài. Ngay sau trận động đất kinh hoàng, nhà cửa bị sụp đổ, hàng trăm gia đình ở vùng ven tỉnh Mandalay đã không có nhà để ở, nhà mạng này liền cải tạo, tu sửa các trạm, điểm bán hàng mini store thành các nhà tạm cho người dân ở. Hơn 30 nhà tạm mini store  với gần 100 con người đang trú ngụ trong suốt hơn 9 tháng qua.

Trường cấp 1 tại làng Oak Kyut Pho, sau khi bị trận động đất đánh sập, gần 300 em học sinh cấp 1 đã phải chuyển sang tu viện gần đó học tạm. Rất nhanh chóng, chi nhánh Mytel Mandalay đã đề xuất ban lãnh đạo Mytel quyên góp, hỗ trợ xây dựng một ngôi trường mới khang trang. Có những làng không có nước sạch để sinh hoạt thì Mytel xây dựng hệ thống giếng nước sạch cho người dân, như 5 ngôi làng tại huyện Kyauk Tan, Yangon.

Theo ông Nguyễn Thành Chung, Phó Tổng giám đốc Mytel, CSR là hoạt động chiến lược cốt lõi của Mytel. Năm 2025, Mytel đã triển khai hơn 150 chương trình CSR trên khắp Myanmar. Như vậy, trung bình cứ hai ngày làm việc Mytel lại có một chương trình CSR.

“Có lẽ khó có doanh nghiệp nào lại làm CSR trong một năm nhiều như vậy. Mytel không làm CSR theo phong trào mà coi CSR là một phần trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp, thông qua các chương trình hỗ trợ thiên tai, kết nối viễn thông vùng sâu vùng xa, cung cấp điện mặt trời, các chiến dịch vì phụ nữ, trẻ em và giáo dục, qua đó từng bước xây dựng hình ảnh doanh nghiệp Việt Nam vì cộng đồng, vì sự phát triển của Myanmar và vì Myanmar hạnh phúc hơn”, ông Chung khẳng định.

Gieo nhân lành gặt quả ngọt.  Sau động đất, Mytel tăng thêm 500 nghìn thuê bao – toàn bộ là thuê bao được Mytel phát miễn phí cho người dân để kết nối liên lạc sau trận động đất lịch sử xảy ra và tập khách hàng chuyển sang từ nhà mạng khác. Hiện, hơn một nửa thuê bao này ở lại với nhà mạng, góp phần đưa số thuê bao thực tăng trưởng trong năm 2025 của nhà mạng lên tới 1,05 triệu, lũy kế đạt 14,2 triệu thuê bao và giữ vững thị phần số 1 với 39,0%.

Cũng nhờ chiến lược cốt lõi CSR “theo cách riêng” như vậy mà Mytel đã giành Giải vàng CSR của Stevie Award năm 2025 -  một giải thưởng uy tín và rất khó đạt được (Stevie Award là giải thưởng hàng đầu thế giới về kinh doanh, được tạp chí New Your Post ví như giải Oscar cho doanh nghiệp và doanh nhân. Giải thưởng được khai sinh năm 2002 để tôn vinh và ghi nhận những thành tựu và đóng góp tích cực của các tổ chức và cá nhân trên toàn thế giới).

Đồng thời, nhà mạng cũng giành được giải thưởng “Nhà mạng tốt nhất dành cho thế hệ trẻ” (The Best Operator for the Young Generation) do Stevie Awards bình chọn năm 2025.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8/2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-6-2026.html

-